چنین گفت مهدویان؛ «مرد بازنده»، فیلمی برای همهکَس و هیچکَس.
مرد بازنده، تراژدیِ محمدحسین مهدویان است که تصور میکند میخواهد نیچهوار، نهیلیسم پنهانِ پشتِ ایدۀ «کنترل» سیستمی احتمالاً فاسد را به تصویر بکشد. سیستمی که احتمالاً در دهۀ شصت، یعنی زمانی که احمد متوسلیان، ایستاده در غبار بود، آن سیستم هم کمابیش بر ایدۀ خیر استوار ایستاده بود. مهدویان در ادامه، دیالکتیکوار، سیانور را تجربه کرد. اما ایدۀ خیرِ دهۀ شصتیِ متوسلیانِ مهدویان، خیلی زود، راه چند دههای یا چند سدهای را کپسولوار، طی کرد تا جایش را به «فراسوی خیر و شر» دهد؛ یعنی جایی که مقام عالیرتبۀ سرهنگ خسروی، در ورایِ خیر و شر یا ثواب و عقاب یا قضاوت و دادگاه، دربارۀ یک «قتل» تصمیم میگیرد و مردِ بازنده، با آگاهی از آن، نیچهوار میگرید و میخندد.
تلاشِ نیچهوارِ مهدویان برای نقدِ ایدۀ تکنیکیِ «کنترل»ِ سیاسی-اجتماعی-امنیتی یا حتی اشارتهایی به فسادِ نهفته و آشکارِ لایهلایۀ لارستانیها را شاید بتوان کوششی «دربارۀ حقیقت و دروغ در مفهوم فرا اخلاقی» آن تفسیر کرد، اما ماحصلِ حسِ نهیلیستیک خندۀ پایانیِ سرهنگ خسروی که بر سر مخاطبِ فیلم، آوار میشود، نتیجهای جز این دو ندارد: یا حسِ انتقام از ناکامیهای گذشته را در جامعه بر میانگیزد یا حسِ بیخیالی و سِرشدگی را بیرون از سالنِ سینما در جان و روحِ مردم میکارد.
پ.ن: "چنین گفت زرتشت؛ کتابی برای همهکس و هیچکس"، عنوان کتابی از نیچه است که با ترجمه مسعود انصاری یا داریوش آشوری در زبان فارسی نشر یافته است