تجرد حیوانی در مقابل تجرد انسانی
#ارجاع
(نگاهی به معنای شیطنت در اندیشه امام خمینی و استاد مطهری)
و الحاصل: انسان با
#حركت_جوهريه و تكامل جوهرى رو به تجرد مىرود و اين براى او قهرى و ذاتى است كه اگر انبيا هم نمىآمدند قيامتى طبق اين حركت جوهريه بود، و عذاب آخرت مثل مجازات اين جنايات و جرايم نيست كه اينجا چنين وضع كردهاند كه مثلاً اگر كسى دزدى كرد دستش را ببرند كه فقط با وضع و اعتبار است، ولى آنجا مجازات همان طبق ختم تجرد است كه چطور از اين عالم وارد به آن عالم تجرد شده باشد. ممكن است از عالم نباتى كه ترقى كرد و به عالم حيوانيت رسيد و در اين عالم كه مىبايست قواى حيوانيه را به طور اعتدال و نسبت نگه دارد تا بعد از آنكه اعتدال قواى حيوانى ملكه شد به عالم تجرد عقلانى ترقى كند و انسان باشد، در مرحلهاى كه حيوان است لا غير اعتدال را از دست داده در وصفى يا اوصافى از اوصاف حيوانى ترقى كند، و حركت جوهريهاش در صورتى ختم شود كه در اين اوصاف به حد كمال رسيده و در اين اوصاف تجرد حاصل نموده باشد، و به طورى قوى و كامل در حيوانيت شود كه در حيوانيت به مرتبۀ تجرد و قيامت برسد، اين همان لوازم قهريۀ اين حيوانيت تجردى است.
بلى ممكن است چنانكه گفتيم اين تجرد را با اعتدال قواى حيوانى به پايان برساند و يك موجود مجرد عقلانى شود و قيامت او هم همان لوازم قهريۀ اوست، منتها اگر عنايت نمىشد و انبيا و مرسلين نمىآمدند اغلب و اكثر با آن تجرد حيوانى بار مىآمدند. اين است كه طبق عنايت، انزال كتب و ارسال رسل و اوليا و اوصيا محقق شده تا وقتى كه آن تجرد ذاتى جوهرى - كه قهرى و ذاتى است - انجام مىگيرد در صورتى كه انسان اعمال و افعال و كردارش را با دستورات شرعيه مطابق كرد و اعمال قلبيه و نيّات خود را خالص نمود، اين تجرد به آخر برسد و اين كمال قهرى ذاتى تمام شود و يك كمالات اكتسابيه از فضايل و معارف با اين باشد و هيچ سيئاتى نداشته باشد و يك موجود مجرد عقلانى شود؛ خصوصاً اگر به اين معنى ضميمه كنيم آن وعدهاى كه آخوند داده است كه اگر انسان در اينجا پيوسته يا اكثر اوقات اشتغالات خود را همان تفكر و تعقل معارف و اوصاف كماليه قرار داده و با براهين حقه نظر به كليات و جمال حق و ذات واجب الوجود نمايد و به مراسلات كليه قلبش را عادت داده و در تعقل آنها با براهين حقه مداومت كند، اين علوم در آخرت حضوريه مىشود و بوجه العيان اينها را به علم حضورى مشاهده مىنمايد، خصوصاً بعد از آنكه اينها قاعدۀ
#اتحاد_عاقل_و_معقول را مبرهن و تمام مىدانند اتحاد به آن مراسلات و كليات پيدا مىشود و اين مفاهيم در اينجا كه متحد با انسان است در آخرت با مصداق آنها اتحاد پيدا مىكند.
و همچنين اگر شخصى در اين سيرِ تجردى قهرى ذاتى كه خود فيض اتمّ است با اشتغالات به اخلاق رذيله و شيطنتها و آراء باطله و مطالب ضالّه و عادات ناستوده و حيله و چاپلوسى و شهوت مقترن شد و در اين تجرد ذاتى اكتساب رذايل نموده و فواحش صرفه و كليات ظلم و عدوان را تعقل كند و با اين وضع به آخر برسد، يك موجود مجرد عقلانى شقى مىشود كه هيچ سعادت ندارد، در عين حال تجردش در حد عقلانيت است و از شيطان هم بالاتر است.
(تقریرات فلسفه، جلد: ۳، صفحه: ۱۸۰)
〰️〰️〰️〰️
✍️سید مجتبی امین جواهری
ملاحظات و محاکمات
🌐
https://eitaa.com/joinchat/1218904066C99ddcc9bf0