🔰
طباطبایی بنیانگذار حکمت نوصدرایی
✍️ همایون همتی
🔸با توجه به ابتکارات ایشان بر «اسفار» و همچنین کتاب «بدایه» و «نهایه» و به ویژه کتاب «اصول فلسفه و روش رئالیسم»، ایشان را باید بنیانگذار «حکمت نوصدرایی» بدانیم. ایشان تنها شارح صرف ملاصدرا نبود بلکه نظم جدیدی به فلسفه ملاصدرا داد. مثلاً بخش هایی مثل طبیعیات و علم النفس را حذف کردند. باید اساتید به این ابتکارات دقت کنند و دیدگاههای فلسفی-کلامی ایشان حتی به زبان های اروپایی و ... ترجمه شود.
🔹درست است که بعد از ملاصدرا ملا محسن فیض، آخوند ملا علی نوری، آقا محمد بیدآبادی، آقا محمد رضا قمشه ای، حکیم سبزواری، میرزا هاشم اشکوری و ... بوده اند و یک عمر اسفار تدریس کرده اند، اما ابتکارات، حرّیت و نوآوری که در آثار علامه طباطبایی است در آن ها نیست. آن ها صرفاً مدرس و شارح بوده اند اما علامه طباطبایی بر شانه های ملاصدرا ایستاده است.
💢علامه طباطبایی توانست از این فلسفه برای جلوگیری از نشر افکار مارکسیست ها و حزب توده استفاده کند. این کار فلسفه ملاصدرا را به مصاف مارکسیسم و اندیشه های الحادی بردن است. او از فلسفه ملاصدرا دژی ساخت تا نگاهبان شریعت و تفکر دینی باشد. امروز در غرب در جاهایی مانند دانشگاه پادربورن آلمان مجله ای با نام «الهیات مقایسهای» راه افتاده و گرایشی در دکتری برای این منظور به راه انداخته اند.
🔹 البته من کتاب اصول فلسفه و روش رئالیسم را نوعی کلام فلسفی یا «الهیات فلسفی» (philosophical theology) هم می دانم که در حال حاضر یک نحله فلسفی در غرب محسوب می شود. حتی این کتاب را گونه ای از فلسفه دین (philosophy of religion) می دانم که ایشان در این کتاب بدون استناد به آیات و احادیث، بر مبنای «الهیات طبیعی» و الهیات عقلی و با تکیه بر اصول متقن فلسفی مباحث دینی را مطرح کرده است.
⚜️
@Taammolat74