🔹 ما عَلَيْكَ ...
▪️حرف «ما» را عموما «ما»ی نافیه دانستهاند و «علیک» خبر مقدم و عبارت «أن لا یزکی» که به تاویل مصدر میرود مبتدای موخر است.
▪️در این میان، ابوحیان آن را «ما»ی استفهامیه دانسته که معنای آیه این میشود: «أي شيء عليك: چه چیزی بر عهده توست ...»
📚البحر المحيط في التفسير، ج10، ص407
که چنانکه متاخران توضیح دادهاند این استفهام انکاری میشود و مآلاً معنایش تفاوتی ندارد
📚روح المعاني، ج15، ص243
📚إعراب القرآن و بيانه، ج10، ص376
▪️اما برخی از معاصران (سید عبدالحجت بلاغی) ترجمهای کردهاند که ظاهرا آن را «ما»ی موصوله گرفتهاند: «و چيزى كه از شخص مستغنى، بر زيان تو باقى ميماند اين است كه وى از صفات رذيله پاك نميشود و سخن حق در او تأثير نميكند».
📚حجة التفاسير و بلاغ الإكسير، ج7، ص172
که اگرچه احتمال بعیدی برای آیه است اما بویژه با توجه به قاعده امکان استفاده از یک لفظ برای چند معنا، میتواند یکی از معانی محتمل آیه باشد؛ که در این صورت به لحاظ نحوی، «علیک» صله آن است و کل موصول و صله مبتدا میباشد و عبارت «أن لا یزکی» که به تاویل مصدر میرود خبر خواهد بود.
@yekaye