سلام بر دوستان عزیز!
اینم تقریر و خلاصه استصحاب کلی .👆👆👆
لطفا صلوات و فاتحه بر روح مادرم فراموش نشود❤️🌺🙏🙏
ستصحاب سببی و مسببی ( اصل سببی و مسببی)
موضوع سبب است و حکم مسبب از موضوع است
[ ] استصحاب سببی یا استصحاب موضوعی :
استصحابی است که در ان مستصحب، موضوع حکم شرعی است. که با استصحاب موضوع ، حکم شرعی که اثرشرعی موضوع است برآن بار می شود و حکم به تعبد به ان حکم می شود
مثال: استصحاب طهاره اب
طهارت اب ، موضوع است برای حکم جواز شرب اب. که به دنبال استصحاب بقای طهارت اب ، حکم جواز شرب اب هم می آید.
[ ] استصحاب مسببی یا حکمی:
استصحابی است که مستصحب در آن حکم می باشد.
که متعبد به این حکم استصحاب شده می شویم
مثال ؛ استصحاب جواز شرب اب
جواز شرب اب ، دیگر طهارت اب را ثابت نمی کند چون طهارت اب از لوازم غیر شرعیِ جواز شرب اب است
اصل سببی و مسببی به لحاظ نتیجه:
_گاهی نتیجه اصل سببی و مسببی موافق است
مثال
استصحاب سببی :
طهارت اب( که نتیجه اش جواز شرب اب است . جواز شرب اب ، اثر شرعی طهارت اب است)
استصحاب مسببی:
استصحاب جواز شرب اب( که نتیجه اش همان جواز شرب اب است)
_گاهی نتیجه اصل سببی و مسببی مخالف است
مثال
اب مشکو ک الهاره و لباس نجس
استصحاب سببی
ابی که شک داریم به طهارتش ( مشکوک الطهاره) اما سابقا یقین به طهارتش داشتیم.
استصحاب می کنیم بقای طهارتش را
پس اثر شرعی استصحاب طهارت اب، پاک شدن لباس نجسی است که در ان شستیم
نتیجه
طهارت اب و اثرشرعی اش: پاک شدن لباس نجس
استصحاب مسببی
لباسی که یقین داریم به نجاستش را در اب مشکوک الهاره شستیم و شک داریم در بقای نجاستش بواسطه این شستن. استصحاب می کنیم بقای نجاست لباس را
نتیجه( بقای نجاست لباس) و این استصحاب نجاست اب را ثابت نمی کند چون نجاست اب ، لازم غیر شرعی این استصحاب است.
پس در خصوص شستن لباس در این اب مشکوک الهاره دو تا استصحاب سببی و مسببی می توان جاری کرد که به لحاظ نتیجه مخالفند.
توجه : شایسته است توجه به این مطلب که اصل سببی بر اصل مسببی مقدم است.
[ ] وجه تقدم اصل سببی بر مسببی:
_شهید صدر:
چون اصل سببی معالجه و احراز می کند مورد اصل مسببی را، پس اصل سببی بر مسببی مقدم است.
اصل سببی احراز می کند طهارت اب را و نفی می کند نجاست لباسی را که مورد اصل مسببی بود
به خلاف اصل مسببی که نجاست اب را که مورد اصل سببی است را احراز نمی کند .
_ شیخ انصاری و مشهور:
وجه تقدم اصل سببی بر مسببی حکومت است . اصل سببی حاکم بر اصل مسببی است یعنی موضوع اصل مسببی را تعبدا برمی دارد.
با استصحاب طهارت اب متعبد می شویم به پاکی لباسی که در این اب شسته شد. پس موضوع اصل مسببی که لباس نجس بود تعبدا برداشته شد و حکم به پاکی لباس شد. پس شک در نجاست لباس الغا شد
مشهور نی گویند فرقی نمی کند اصل سببی و مسببی به لحاظ نتیجه موافق یا مخالف باشند همیشه اصل سببی بر مسببی به خاطر نکته حکومت ( اصل سببی حاکم بر اصل مسببی است) مقدم است و در واقع اصل مسببی در طول اصل سببی قرار دارد.
هدایت شده از Fs.saedi
🌺عرض سلام و ادب و احترام مجدد خدمت همه عزیزان
وقت همگی عزیزان بخیر!🌺
📣📣📣📣📣📣📣📣📣📣
📕📕📕📕📕📕📕📕📕📕📕📕📕📕
دوستان عزیز در خصوص کتاب اصول النامیه که در شرح کتاب دروس فی علم اصول در سه جلد تالیف کردم( اصول دو ، سه و چهار در مقطع سطح دو حوزه علمیه خواهران ) لازم دانستم توضیحاتی خدمتتان ارائه دهم.
✅🌺عزیزان روی صفحه به صفحه کتاب حلقه ثانیه (آقای ایروانی ) وقت گذاشته شده و زحمت کشیده ام و تلاش کردم مطالب دقیق و دسته بندی بیان شود. تا فهم ان برای طلاب اسانتر باشد.
🌺✅حتی مطالعه این سه جلد کتاب برای اساتید عزیزی که این درس را تدریس می کنند بسیار مفید خواهد بود.
✅📣لازم به ذکر است با توجه به اینکه چاپ اول این کتاب همه به فروش رفت برای رفاه حال طلاب و اساتید عزیز و به جهت اینکه مطالب کتاب سریعتر در دسترس بزرگواران قرار بگیرد تصمیم گرفتم قبل از چاپ دو کتاب، فایل پی دی اف کتاب را تقدیم عزیزان کنم.
✅✅📣📣البته مشروط و مقید به اینکه فقط و فقط شخص فردی که فایل را خریداری می کند حق استفاده از مطالب این فایل را دارد و از جهت شرعی مجاز نیست پرینت فایل پی دی اف یا حتی خود فایل پی دی اف را در اختیار دیگری قرار دهد.
✅✅📕جهت تهیه فایل پی دی اف کتاب در پی وی پیام بدهید
💰✅هزینه پی دی اف هر جلد کتاب اصول النامیه مبلغ صدهزار تومان می باشد که به شماره کارت زیر واریز بفرمایید و عکس فیش واریزی را به همراه شماره جلدی از کتاب که نیاز دارید برای بنده بفرستید
اصول دو : جلد اول
اصول سه : جلد دوم
اصول چهار: جلد سوم
✅💰شماره کارت: بانک ملی فاطمه سادات سعیدی
۶۰۳۷۹۹۸۱۱۵۸۰۷۱۶۵
📣📣📣📣📣🌺🌺
جهت رفاه حال اعضای محترم کانال، گروهی ایجاد شد تا عزیزان بتوانند سوالات و اشکالات خود را بپرسند و رفع اشکال بنمایند
لینک را کلیک کرده و در گروه عضو شوید
تعارض ادله
ادله ای که فقیه به انها استناد می کند یا:
- ادله محرزه
_ اصول عملیه
گاهی بین ادله محرزه ، گاهی بین اصول عملیه گاهی بین ادله محرزه و اصول عملیه ، تعارض به وجود می اید
تعارض بین ادله محرزه:
ادله محرزه :
- شرعی( نقلی)
_ لفظی
_ غیرلفظی
_ عقلی
_ قطعی
_غیرقطعی
توجه :
_تعارض دلیل عقلی غیر قطعی ، با دلیل دیگر. میگیم این دلیل عقلی غیرقطعی حجت نیست که با دلیل دیگر بتواند معارضه کند لذا کنار گذاشته می شود
_ تعارض دلیل عقلی قطعی، با دلیل شرعی
دلیل عقلی قطعی مقدم است بر دلیل شرعی چون حکایت از خطای دلیل دیگر می کند
تعارض دلیل شرعی با هم
_ تعارض بین دو دلیل لفظی
- تعارض بین دو دلیل غیر لفظی
_ تعارض بین یک دلیل لفظی و یک دلیل غیر لفظی
از سه قسم بالا موردی که بیشتر مبتلابه فقیه هست تعارض بین دو دلیل لفظی است .
پس به توضیح ان می پردازیم
تعارض بین دو دلیل لفظی
عبارت است از تنافی بین مدلول دو دلیل
ذکر مقدمات و نکاتی در ابتدا
مقدمه اول :برای حکم دو رتبه وجود دارد ( جعل و مجعول)
جعل عبارت از نفس تشریع است که برای موضوع مقدرالوجودی ثابت است. و این جعل است که در حق همه مکلفین یکسان است
مجعول عبارتست از فعلیه حکم به تبع فعلیت موضوع. و مجعول با توجه به فعلیت و عدم فعلیت موضوع در حق این مکلف یا ان مکلف متفاوت می باشد
مثلا وجوب حج بر مستطیع
استطاعت( موضوع) که اگر در فردی بالفعل گردد ، وجوب حج در حق او بالفعل می گردد
اما اگر استطاعت در حق دیگری بالفعل نگردد ، وجوب حج در حق او بالفعل نمی گردد.
با توجه به اینکه مجعول و فعلی شدن دلیل به تناسب فعلی شدن یا نشدن موضوع در افراد مختلف متفاوت است می توان گفت ، دلیل نظری به مجعول ندارد و مدلول دلیل دائما جعل است نه مجعول. و دلیل به جعل نظر دارد.
مقدمه دوم تنافی بین دو حکم ( سه حالت دارد)
[ ] _ تنافی بین دو جعل( دو دلیل در مقام جعل تنافی دارند)
به تنافی بین دو جعل ، تعارض می گویند.
[ ] _ تنافی بین دو مجعول ( دو دلیل در مقام مجعول تنافی دارند)
به تنافی بین دو مجعول ، ورود می گویند.
[ ] _ تنافی بین دو امتثال( دو دلیل در مقام امتثال تنافی دارند)
به تنافی بین دو امتثال ، تزاحم می گویند
[ ] برای تنافی بین دو جعل:( تعارض)
تعارض ذاتی:
مثال
جعل وجوب حج بر مستطیع
جعل حرمت حج بر مستطیع
این دو دلیل به اعتبار نفس جعل متنافی هستند.
تعارض عرضی
مثال
جعل وجوب نماز جمعه برای ظهر جمعه
جعل وجوب نمازظهر برای ظهر جمعه
در اینجا ظاهر مدلول دو دلیل تنافی ندارند اما ما از خارج می دانیم که یک نماز در ظهر جمعه واجب است و نمی دانیم نماز جمعه یا نماز ظهر است. و این دو دلیل هر دو نماز را به صورت جداگانه واجب دانسته پس از این جهت و به خاطر علم اجمالی که از خارج به وجوب یکی از دو نماز داریم ، بین مدلول دو دلیل تنافی هست.
[ ] تنافی بین دو مجعول
مثال
جعل وجوب وضو بر واجد الماء(کسی که اب دارد)
جعل وجوب تیمم بر فاقد الماء( کسی که اب ندارد)
هر دو دلیل بالا نمی توانند همزمان و در ان واحد بر مکلف فعلی شوند.
کسی اب دارد ، وضو بر او واجب است و دیگر موضوع دلیل دیگر که نداشتن اب است برداشته می شود و دیگر حکم دلیل دوم( وجوب تیمم) فعلی نمی شود چون موضوعش نداشتن اب است که الان برداشته شده است.
در تنافی بین دو مجعول یک دلیل یا موضوع دلیل دیگر را کامل بر می دارد (مثل مثالی که زدیم )و مانع بالفعل و مجعول شدن حکم دلیل دیگر می شود
یا موضوع دلیل دیگر راضیق و دایره اش را تنگ می کند و فردی را از ان دایره خارج می کند
مثال
دلیل اول: اماره حجت است
دلیل دوم: حرمت فتوا دادن با دلیل غیر حجت
دایره غیر حجت ها زیاد است که دلیل اول از این دایره ، اماره را خارج می کند
گاهی دلیل اول موضوع دلیل دوم را توسعه می دهد و فردی را به ان اضافه می کند.
مثال
دلیل اول: اماره حجت است
دلیل دوم : جواز فتوا دادن با دلیل حجت
دلیل هایی که حجت هستند زیادند . به این دایره اماره را هم دلیل اول، اضافه می کند.
تنافی بین دو مجعول دلیل را ورود می گویند
ورود همان طور که گفتیم می تواند مضیقه یا موسعه باشد. دلیلی که موضوع دلیل دیگر را برمی دارد یا توسعه می دهد یا ضیق می کند را دلیل وارد و دلیل دیگر را مورود می گویند.
دلیل وارد همیشه مقدم بر دلیل مورود هست
[ ] تنافی بین دو امتثال
مثال
امر به ضدین ( ضدین قابل جمع نیستند) به نحو ترتب
زمانی که دو نفر در حال غرق شدن هستند
وجوب نجات غریق اول در صورت ترک نجات غریق دوم
وجوب نجات غریق دوم درصورت ترک نجات غریق اول
هدایت شده از Fs.saedi
به لحاظ جعل تنافی وجود ندارد. به لحاظ مجعول هم تنافی وجود ندارد و زمانی که مکلف ترک نجات هر دو غریق را کرده هر دو دلیل بر او مجعول است . پس می تواند هر دو دلیل بر او مجعول باشد و تنافی از حیث مجعول نیست.
اما تنافی بین دو دلیل در مقام امتثال است . فرد نمی تواند هر دو نفر را با هم نجات دهد و هر دو وجوب را با هم امتثال کند این حالت را تزاحم دو دلیل می گویند
در تزاحم ، تقدم دلیلی که اهم می باشد به لحاظ ملاک را بر دلیل مهم داریم
لذا اگر یکی از این دو نفر که در حا غرق شدن است مادرم باشد و دیگری غریبه باشد نجات مادرم مهمتر از نجات غریبه است پس اورا نجات داده و ان وجوب را امتثال می کنم
ما نحن فیه
تعارض بین دو دلیل
یعنی تنافی بین دو جعل ( بین دو مدلول دو دلیل)
برای حل تعارض قواعدی وجود دارد مثل : جمع عرفی، تساقط، ترجیح ، تخییر
هدایت شده از Fs.saedi
قاعده جمع عرفی بین دو دلیل متعارض
مقدمه
تعارض همانطور که گفته شد تنافی بین دو دلیل در مقام جعل می باشد.
تعارض دو جور است مستقر و غیر مستقر
( تعارض مستقر در واقع، زمانی است که دو جعل متنافی، به هیچ وجه قابل جمع نیستند)
و تعارض غیر مستقر زمانی است که اگر چه جعل دو دلیل، متنافی هستند اما تنافی انها به شکلی است که یکی از دو جعل قرینه بر تفسیر مقصود از جعل دیگر است. پس لازم است جمع کنیم بین دو جعل به این شکل که جعل دیگر را با تاویل قرینه ای ببریم که ان قرینه برای فهم مقصود متکلم اماده شده است
لذا زمانی که از متکلم دو کلام صادر شود که یکی نفی کند ظاهر دیگری را ولی یکی از دو کلام اماده شده برا تفسیر دیگری، لازم است مقدم کردن اونی که برای تفسیر دیگری امده است. چون رفع تعارض بین انها با جمع عرفی بین انهاست و به این تعارض در این شرایط تعارض غیر مستقر می گویند.
اینکه یکی از دو کلام اماده می شود برای فهم مقصود از کلام دیگر ، این اعداد و اماده سلزی یا شخصی است یا نوعی
[ ] اعداد شخصی : زمانی است که شخص متکلم، یا
*با صراحت اعلام می کند که مقصود من از فلان صحبتم ، فلان چیز است.
* یا مقصودش از ظهور کلامش فهمیده می شود بدون اینکه تصریح به ان کند.
که در هر دو مورد می گوییم یکی از این دو دلیل ناظر به دلیل دیگر است و نظر به جعل دیگری دارد.
توجه :جعل یک دلیل نظر دارد به جعل دلیل دوم
یا بواسطه تصرف در موضوعش
یا بواسطه تصرف در محمولش
و گاهی تصرف در موضوع و محمول جعل دیگر به صورت تضیققی است یعنی دایره موضوع یا محمول جعل دیگر را تنگ می کند و از افراد انها خارج می کند. مانند مثالهای زیر؛
مثال برای تصرف در موضوع
دو تا جعل داریم
جعل اول : حرم الربا( ربا حرام است) موضوعش ربا و حکمش حرمت
جعل دوم: لاربا بین الوالد و ولده( ربا بین پدر و فرزند نیست)
جعل دوم تصرف در موضوع جعل اول دارد.
و از دایره موضوع جعل اول، ربای بین والد و ولد را خارج می کند .
دقت کنید وقتی والد و ولدش به هم زیادی بدهند ربا و زیادی هست اما اینجا مولا میگه اونو ربا حساب نکن و تعبدا اونو خارج می کنیم از دایره ربا.
مثال برای تصرف در محمول( حکم)
احکامی که در شریعت برای موضوع های مختلف داریم
و حکم لاضرر فی الاسلام
پس اگر یک حکمی بر موضوعش بار شده بود ولی ضرری بود ، جعل لاضرر فی الاسلام داره تصرف در ان حکم می کند و ان حکم را نفی می کند
و گاهی تصرف جعل یک دلیل در موضوع دلیل دیگر به صورت توسعه دادن است یعنی به موضوع دلیل دیگر یکی اضافه می کند .
مثلا
جعل اول: لا صلاه الا بطهور ( نمازی نیست مگر با طهارت باشد)
جعل دوم: الطواف بالبیت ، صلاه یعنی طواف دور خانه خدا، نماز است اینکه واقعا نماز نیست اما اینجا میگه نماز است یعنی مثل نماز همان احکام را دارد.
پس جعل دوم موضوع جعل اول را که صلاه بود توسعه داد و گفت طواف خانه خدا ، صلاه است پس اونم باید با طهارت باشد
در همه این موارد اعداد شخصی که یک دلیل ناظر به دلیل دیگر است و موضوع و محمول ان را توسعه و ضیق می دهد دلیل ناظر را حاکم و دلیل دیگر را محکوم می گویند و اصطلاحا به این حکومت می گویند و در حکومت دلیل حاکم بر محکوم مقدم است و در موضوع و محمول دلیل محکوم نظر و نظارت دارد و در ان تصرف می کند
فرق حکومت با ورود چیست
در ورود دلیل وارد موضوع دلیل مورود را حقیقتا برمی داشت اما در اینجا حاکم موضوع دلیل محکوم را تعبدا برمی دارد نه حقیقتا. یعنی موضوع ان را فقط ازباب نفی حکم برمی دارد نه حقیقتا.
[ ] اعداد نوعی
گاهی دو کلام به گونه ای است که استقرار بنای متکلم عرفی بر این است که وقتی دو کلام از این قبیل دارد این کلامش را قرینه بر مقصودش از ان کلام دیگر قرار داده است
یعنی ظاهر حال هر متکلمی طبق روش عمومی در محاوره و گفتگو بدین شکل است
مثلا اگر متکلمی دو کلام داشته باشد یکی عام و یکی خاص . عرف محاوره عمومی می گوید خاص قرینه است برای فهم مراد متکلم از عام پس خاص بر عام مقدم می شود
یا اگر یک کلامش مطلق و دیگری مقید باشد متکلم می فهمد مقید برای فهم مراد متکلم از مطلق امده است مقید بر مطلق نقدم می شود
هدایت شده از Fs.saedi
🌺عرض سلام و ادب و احترام مجدد خدمت همه عزیزان
وقت همگی عزیزان بخیر!🌺
📣📣📣📣📣📣📣📣📣📣
📕📕📕📕📕📕📕📕📕📕📕📕📕📕
دوستان عزیز در خصوص کتاب اصول النامیه که در شرح کتاب دروس فی علم اصول در سه جلد تالیف کردم( اصول دو ، سه و چهار در مقطع سطح دو حوزه علمیه خواهران ) لازم دانستم توضیحاتی خدمتتان ارائه دهم.
✅🌺عزیزان روی صفحه به صفحه کتاب حلقه ثانیه (آقای ایروانی ) وقت گذاشته شده و زحمت کشیده ام و تلاش کردم مطالب دقیق و دسته بندی بیان شود. تا فهم ان برای طلاب اسانتر باشد.
🌺✅حتی مطالعه این سه جلد کتاب برای اساتید عزیزی که این درس را تدریس می کنند بسیار مفید خواهد بود.
✅📣لازم به ذکر است با توجه به اینکه چاپ اول این کتاب همه به فروش رفت برای رفاه حال طلاب و اساتید عزیز و به جهت اینکه مطالب کتاب سریعتر در دسترس بزرگواران قرار بگیرد تصمیم گرفتم قبل از چاپ دو کتاب، فایل پی دی اف کتاب را تقدیم عزیزان کنم.
✅✅📣📣البته مشروط و مقید به اینکه فقط و فقط شخص فردی که فایل را خریداری می کند حق استفاده از مطالب این فایل را دارد و از جهت شرعی مجاز نیست پرینت فایل پی دی اف یا حتی خود فایل پی دی اف را در اختیار دیگری قرار دهد.
✅✅📕جهت تهیه فایل پی دی اف کتاب در پی وی پیام بدهید
💰✅هزینه پی دی اف هر جلد کتاب اصول النامیه مبلغ صدهزار تومان می باشد که به شماره کارت زیر واریز بفرمایید و عکس فیش واریزی را به همراه شماره جلدی از کتاب که نیاز دارید برای بنده بفرستید
اصول دو : جلد اول
اصول سه : جلد دوم
اصول چهار: جلد سوم
✅💰شماره کارت: بانک ملی فاطمه سادات سعیدی
۶۰۳۷۹۹۸۱۱۵۸۰۷۱۶۵
هدایت شده از Fs.saedi
💥بسم الله الرحمن الرحیم 💥
🌸اللهم صل علی محمد و ال محمد🌸
📕توضیحاتی در خصوص کتاب اصول النامیه📕
خانم دکتر فاطمه سادات سعیدی از اساتید حوزه و دانشگاه، حلقه ثانیه (دروس فی علم الاصول ایروانی) را به صورت شرح نموداری و به صورت دسته بندی با بیانی روان و توضیحاتی قابل فهم به رشته تحریر دراوردند .
این تالیف در قالب سه جلد به اسم اصول النامیه می باشد که 👇👇
✅جلد اول ( از اول کتاب دروس فی علم الاصول تا سر دلیل شرعی غیر لفظی می باشد که در حوزه علمیه خواهران تحت واحد درسی اصول ۲ به طلاب خواهر ارائه می گردد)
✅جلد دوم (از کتاب دروس فی علم الاصول از سر دلیل شرعی غیر لفظی تا سر بحث اصول عملیه می باشد که در حوزه علمیه خواهران تحت واحد درسی اصول ۳ به طلاب خواهر ارائه می گردد)
✅جلد سوم ( از از کتاب دروس فی علم الاصول از بحث اصول عملیه تا اخر کتاب می باشد که در حوزه علمیه خواهران تحت واحد درسی اصول ۴ به طلاب خواهر ارائه می گردد)
📣📣توجه📣📣
این کتاب مورد استقبال طلاب قرار گرفت و به سرعت چاپ اول کتاب به فروش رفت. چاپ دوم کتاب تا تابستان ۱۴۰۴ منتشر خواهد شد. لذا مصنف، جهت رفاه حال طلاب عزیز ، فایل پی دی اف کتاب را مشروط بر استفاده شخصی و عدم ارسال فایل برای دیگران ، به فروش می رساند. عزیزان اعم از طلاب و اساتیدی که این کتاب را تدریس می کنند و سایر دوستانی که نیاز به این کتب دارند می توانند به ایدی استاد پیام بدهند.
📣ایدی استاد
@Fssaedi