اندیشکده سلامت اداری و مبارزه با فساد
#رصد_تحلیلی
💢 *کاربرد هوش مصنوعی در شناسایی ریسکهای فساد*
🔸این گزارش که توسط ائتلاف برای سلامت و درستکاری (Coalition for Integrity) تهیه شده، به بررسی این موضوع میپردازد که چگونه فناوری یادگیری ماشین (Machine Learning) میتواند به شرکتها و سازمانها در شناسایی، پیشگیری و کنترل خطرات فساد کمک کند. نویسندگان گزارش معتقدند که حجم عظیم دادههای مالی و غیرمالی که امروزه در اختیار سازمانها قرار دارد، فراتر از توان تحلیل سنتی انسان است و به همین دلیل استفاده از ابزارهای هوشمند میتواند نقش مهمی در کشف الگوهای مشکوک و رفتارهای فسادآمیز ایفا کند.
🔹گزارش توضیح میدهد که بسیاری از برنامههای مبارزه با فساد تاکنون بر پایه قواعد از پیش تعیینشده عمل میکردند؛ به این معنا که کارشناسان مجموعهای از قوانین و شاخصهای خطر را تعریف میکردند و سامانهها صرفاً مواردی را که با آن قواعد مطابقت داشتند شناسایی میکردند. اما یادگیری ماشین رویکرد متفاوتی دارد. در این روش، سامانه با تحلیل حجم زیادی از دادهها بهتدریج الگوها را یاد میگیرد و میتواند روابط و نشانههایی را کشف کند که از قبل برای برنامهنویسان مشخص نبوده است.
🔸بر اساس این گزارش، یادگیری ماشین میتواند در چند حوزه اصلی مبارزه با فساد مورد استفاده قرار گیرد. یکی از مهمترین حوزهها ارزیابی ریسک فساد است. شرکتها میتوانند با تحلیل دادههای مربوط به معاملات، قراردادها، پرداختها، تأمینکنندگان و شرکای تجاری، بخشهایی را که بیشترین احتمال وقوع فساد در آنها وجود دارد شناسایی کنند. حوزه دیگر ارزیابی اشخاص ثالث مانند پیمانکاران، واسطهها و نمایندگان فروش است. سامانههای یادگیری ماشین میتوانند سوابق، رفتارها و الگوهای مالی این افراد یا شرکتها را بررسی کرده و موارد پرخطر را شناسایی کنند. همچنین این فناوری میتواند برای پایش مستمر تراکنشها و فعالیتهای مالی و نیز آزمون اثربخشی برنامههای انطباق و مبارزه با فساد به کار رود.
🔹گزارش تأکید میکند که پیش از استفاده از یادگیری ماشین، هر سازمان باید یک «توجیه کسبوکاری» روشن برای این کار داشته باشد. به عبارت دیگر، لازم است مشخص شود که آیا حجم دادهها، سطح ریسک فساد، منابع مالی و ظرفیت فنی سازمان به اندازهای هست که استفاده از این فناوری را توجیه کند یا خیر. نویسندگان تصریح میکنند که یادگیری ماشین برای همه شرکتها ضروری نیست و سازمانها باید هزینهها، مزایا و بازگشت سرمایه احتمالی آن را به دقت ارزیابی کنند.
🔸در ادامه، گزارش مراحل طراحی یک سامانه یادگیری ماشین ضدفساد را تشریح میکند. این مراحل شامل تعریف دقیق مسئله، جمعآوری دادههای مناسب، آمادهسازی و پاکسازی دادهها، آموزش مدلهای یادگیری ماشین و در نهایت ارزیابی عملکرد سامانه است. نویسندگان تأکید میکنند که کیفیت دادهها نقش تعیینکنندهای در موفقیت پروژه دارد و دادههای ناقص یا نادرست میتوانند باعث تولید نتایج گمراهکننده شوند.
🔹برای نشان دادن کاربرد عملی این فناوری، گزارش به تجربه چند شرکت بزرگ بینالمللی از جمله مایکروسافت (Microsoft) اشاره میکند. این شرکت از الگوریتمهای یادگیری ماشین برای تحلیل دادههای مالی، شناسایی پرداختهای غیرعادی، ارزیابی روابط با اشخاص ثالث و کشف الگوهای احتمالی فساد استفاده کردهاند.
🔸بخش مهمی از گزارش به چالشهای اخلاقی و حقوقی این فناوری اختصاص دارد. نویسندگان هشدار میدهند که استفاده از یادگیری ماشین میتواند مسائل مهمی در زمینه حریم خصوصی، امنیت سایبری، شفافیت تصمیمگیری و تبعیض الگوریتمی ایجاد کند. از این رو سازمانها باید اطمینان حاصل کنند که مدلهای مورد استفاده قابل توضیح و قابل نظارت هستند و استفاده از آنها با قوانین حفاظت از دادهها و استانداردهای اخلاقی سازگار است.
🔹این گزارش نتیجه میگیرد که یادگیری ماشین میتواند ابزار قدرتمندی برای ارتقای سلامت اداری و مبارزه با فساد باشد، زیرا قادر است حجم عظیمی از اطلاعات را تحلیل کرده و الگوهای پنهان فساد را سریعتر و دقیقتر از روشهای سنتی شناسایی کند. با این حال، این فناوری جایگزین کارشناسان انسانی نیست و باید در کنار نظامهای نظارتی، سازوکارهای انطباق، حسابرسی و کنترل داخلی مورد استفاده قرار گیرد. از نگاه نویسندگان، یادگیری ماشین فرصتی مهم برای تقویت برنامههای مبارزه با فساد فراهم میکند، اما موفقیت آن به کیفیت دادهها، حاکمیت مناسب، نظارت انسانی و رعایت اصول اخلاقی وابسته است.
➖➖➖➖➖➖➖➖
🏛 *اندیشکده سلامت اداری و مبارزه با فساد*
| *کانال بله* | | *کانال تلگرام* | | *کانال ایتا* |
اندیشکده سلامت اداری و مبارزه با فساد
#آثار_پژوهشی
💢 *مسائل اخلاقی و رسواییها در سیاست فدرال استرالیا (۲۰۱۳-۲۰۲۴): درسهایی برای مقابله با فساد خاکستری*
✍ تیم پرنزلر و ژانت رنسلی
🔸این پژوهش با کالبدشکافی مفهوم فساد خاکستری (Grey Corruption) در نظام سیاسی استرالیا، به بررسی رفتارهایی میپردازد که اگرچه لزوماً در قوانین کیفری به عنوان جرایم صریح (مانند ارتشا یا اختلاس) جرمانگاری نشدهاند، اما با هنجارهای اخلاقی جامعه تعارض داشته و زمینهساز اتلاف منابع عمومی و سلب اعتماد شهروندان از نهادهای حاکمیتی میشوند. یافتههای نویسندگان نشان میدهد که طی سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۲، استرالیا با افت ملموس شاخص ادراک فساد و وقوع رسواییهای پیاپی در سطح دولت فدرال روبهرو بوده است؛ روندی که در نهایت منجر شد افکار عمومی در انتخابات ۲۰۲۲ موضوع «سلامت اداری» را به عنوان مطالبهای محوری مطرح کنند و به تغییر موازنه قدرت رای دهند.
🔹نویسندگان بر پایه دادههای استخراجشده از گزارشهای نظارتی، رسانهها و اسناد رسمی، یازده گونه از فساد خاکستری را در ساختار اداری استرالیا شناسایی و دستهبندی کردهاند؛ مواردی همچون سوءاستفاده از بودجه و امکانات دولتی برای مصارف شخصی و حزبی، هدایت غیرعادلانه اعتبارات عمومی به حوزههای انتخاباتی خاص جهت کسب منافع حزبی (Pork Barrelling)، خویشاوندسالاری و انتصابات غیررقابتی بر مبنای وفاداریهای سیاسی، دریافت هدایا و امتیازات غیررسمی از سوی شرکتهای تجاری، پنهانکاری در قراردادهای کلان دولتی و تعقیب قضایی افشاگران فساد. این چالشها نشاندهنده پدیده تسخیر دولت (State Capture) توسط نخبگان سیاسی است؛ وضعیتی که در آن سیاستمداران به دلیل نقش دوگانه خود به عنوان قانونگذار و مجری، قوانین را بهگونهای تنظیم و تفسیر میکنند که رفتارهای منفعتطلبانه آنها در قالب فرآیندهای قانونی (Legal Corruption) توجیه شود.
🔸پژوهشگران با ارزیابی اقدامات اصلاحی انجامشده از جمله تشکیل «کمیسیون ملی مبارزه با فساد» در سال ۲۰۲۳، این ابداعات ساختاری را تا حد زیادی نمادین ارزیابی میکنند؛ زیرا این نهادها به دلیل صلاحدیدهای گسترده اداری و محدودیت در صلاحیتهای قضایی، همچنان از برخورد ریشهای با کانونهای اصلی فساد ناتوان ماندهاند. در نهایت، این مقاله نتیجه میگیرد که عبور از این بحرانِ پنهان، مستلزم اصلاحات ساختاری عمیق از جمله تدوین قواعد رفتاری صریح، شفافیت آنی در تامین مالی کارزارهای انتخاباتی، ممنوعیت مطلق دریافت هدایای تجاری توسط مقامات، جرمانگاری اظهارات کذب در تبلیغات سیاسی، حمایت واقعی از افشاگران، و مهمتر از همه، کاهش اختیارات صلاحدیدی تصمیمگیران از طریق واگذاری نظارت به نهادهای کاملاً مستقل و مقتدرِ فراحزبی است.
🔗 لینک دسترسی به مقاله: https://research.usc.edu.au/esploro/outputs/991233181402621
➖➖➖➖➖➖➖➖
🏛 *اندیشکده سلامت اداری و مبارزه با فساد*
| *کانال بله* | | *کانال تلگرام* | | *کانال ایتا* |
اندیشکده سلامت اداری و مبارزه با فساد
#دانشنامه
💢 *اعلامیه اصلاحشده آروشا (The Revised Arusha Declaration)*
🔸این سند، مهمترین سند راهبردی و ابزار سیاستگذاری بینالمللی در حوزه حکمرانی خوب و ارتقای سلامت اداری در نهادهای گمرکی است که توسط سازمان جهانی گمرک (WCO) تدوین شده است. این اعلامیه که ریشه در ضرورتهای نوین تجارت جهانی و امنیت اقتصادی دارد، چارچوبی جامع و سیستمی برای پیشگیری از فساد و تقویت یکپارچگی سازمانی ارائه میدهد. بر اساس این سند، مبارزه با فساد در گمرک نه صرفاً یک اقدام اخلاقی یا واکنشی کیفری، بلکه یک ضرورت راهبردی برای صیانت از درآمدهای دولت، تسهیل تجارت قانونی و تأمین امنیت مرزها تلقی میشود.
🔹رویکرد بنیادین این اعلامیه بر این اصل استوار است که فساد نتیجه مستقیم ضعف در ساختارها، رویهها و رویکردهای مدیریتی است؛ از این رو، برای مقابله با آن، بر ده عامل کلیدی تمرکز میکند که عبارتند از: رهبری و تعهد مدیریتی، چارچوب قانونی شفاف، شفافیت در فرآیندها، اتوماسیون و بهرهگیری از فناوریهای نوین جهت کاهش تماسهای انسانی، اصلاح و سادهسازی رویهها، استقرار نظامهای ممیزی و بازرسی کارآمد، تدوین کدهای اخلاقی و رفتاری، مدیریت راهبردی منابع انسانی مبتنی بر شایستهسالاری، نهادینهسازی فرهنگ سازمانیِ درستکاری و در نهایت تقویت همکاری با بخش خصوصی.
🔸اعلامیه اصلاحشده آروشا با پیوند زدن مفهوم سلامت اداری به کارآمدی عملیاتی، بر این نکته تأکید دارد که گمرکات سالمتر، در اجرای مأموریتهای حاکمیتی خود موفقتر بوده و اعتماد فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران را بهتر جلب میکنند. این سند همچنین مبنای فعالیتهای کمیته فرعی سلامت اداری (ISC) و برنامههای ظرفیتسازی نظیر برنامه ارتقای سلامت اداری و مبارزه با فساد (A-CIP) است که به کشورها در جهت همسوسازی ساختارهای گمرکی با استانداردهای جهانی کمک میکند. در مجموع، این اعلامیه را میتوان مانیفست حکمرانی نوین در گمرک دانست که هدف نهایی آن تبدیل نهاد گمرک از یک گلوگاه بالقوه فساد به محرک اصلی توسعه اقتصادی و امنیت ملی است.
➖➖➖➖➖➖➖➖
🏛 *اندیشکده سلامت اداری و مبارزه با فساد*
| *کانال بله* | | *کانال تلگرام* | | *کانال ایتا* |
📄 *تحلیل الزامات ساختاری شکلگیری نهاد نظارت و ارزیابی در ایران*
✍️ امیرسجاد کردستانی، کارشناسی ارشد پیوسته معارف اسلامی و حقوق دانشگاه امام صادق علیهالسلام؛ دبیرکل اندیشکده سلامت اداری و مبارزه با فساد
🔹*مقدمه*
با وجود تعدد نهادهای نظارتی در ایران، همچنان فقدان یک ساختار منسجم برای ارزیابی عملکرد و هماهنگی میان دستگاههای نظارتی، یکی از چالشهای اصلی سلامت اداری و حکمرانی است. تجربه چند دهه گذشته نشان میدهد که مسئله اصلی نه کمبود نهادهای ناظر، بلکه نبود سازوکاری نهادی برای پاسخ به این پرسش است که «چه کسی بر نظام نظارت، نظارت میکند؟»
🔹*نظارت و ارزیابی در ایران*
وظایف نظارتی در ایران میان نهادهایی همچون سازمان بازرسی کل کشور، دیوان محاسبات و نظام ارزیابی عملکرد کارکنان دولت توزیع شده است. این ساختار چندمرکزی اگرچه میتواند از تمرکز قدرت جلوگیری کند، اما به دلیل نبود یک مرجع هماهنگکننده، با مشکلاتی مانند موازیکاری، تعارض صلاحیتها و پراکندگی اطلاعات مواجه است.
تلاشهایی مانند تشکیل شورای هماهنگی دستگاههای نظارتی نیز به دلیل فقدان اختیارات الزامآور، نتوانستهاند این خلأ ساختاری را برطرف کنند.
🔹*الزامات تاسیس نهاد نظارت و ارزیابی*
نخستین الزام، نگاه به نظارت و ارزیابی به عنوان بخشی از چرخه سیاستگذاری است؛ به گونهای که نتایج ارزیابی مستقیماً در اصلاح سیاستها و تصمیمات عمومی مورد استفاده قرار گیرد.
دومین الزام، ایجاد یک نهاد مستقل و فراقوهای با اختیارات قانونی کافی برای هماهنگی میان دستگاههای نظارتی، جلوگیری از موازیکاری و ارائه ارزیابی یکپارچه از عملکرد نظام اداری است.
سومین الزام، گذار از بازرسیهای موردی به ارزیابیهای راهبردی و نظاممند است تا علاوه بر کشف تخلفات، زمینه اصلاح ساختارها و رویههای ناکارآمد نیز فراهم شود.
چهارمین الزام، بهرهگیری از الگوی ترکیبی ارزیابی است؛ به این معنا که علاوه بر نهادهای دولتی، دانشگاهیان، متخصصان مستقل و نمایندگان جامعه مدنی نیز در فرایند ارزیابی مشارکت داشته باشند.
درنهایت، شفافیت و مشارکت ذینفعان بیرونی باید به عنوان یکی از ارکان اصلی نظام ارزیابی مورد توجه قرار گیرد تا اعتماد عمومی و پاسخگویی نهادهای حکومتی تقویت شود.
🔹*جمعبندی*
کارآمدی نظام نظارتی ایران بیش از آنکه به ایجاد نهادهای جدید وابسته باشد، در گرو شکلگیری یک نهاد هماهنگکننده فراقوهای، مستقل و مبتنی بر ارزیابی راهبردی است؛ نهادی که بتواند میان اجزای پراکنده نظام نظارتی ارتباط برقرار کرده و نتایج ارزیابی را به اصلاح سیاستها و ارتقای سلامت اداری پیوند دهد.
🔗 متن کامل یادداشت
#یادداشت_سیاستی
🏷️ جامعه اندیشکدهها در وب I بله I تلگرام
اندیشکده سلامت اداری و مبارزه با فساد
#دانشنامه
💢 *تعارض منافع (Conflict of Interest)*
🔸تعارض منافع به وضعیتی گفته میشود که در آن منافع شخصی، خانوادگی، مالی، سیاسی یا سازمانی یک فرد یا نهاد میتواند بر انجام بیطرفانه و صحیح وظایف عمومی یا حرفهای او تأثیر بگذارد. در چنین شرایطی، فرد لزوماً مرتکب فساد نشده است، اما موقعیتی پدید میآید که احتمال جانبداری در تصمیمگیری یا سوءاستفاده از اختیارات را افزایش میدهد. از اینرو، تعارض منافع را یکی از مهمترین زمینههای شکلگیری فساد اداری و اقتصادی میدانند. در ادبیات حکمرانی، مدیریت تعارض منافع به مجموعهای از سیاستها و سازوکارها اطلاق میشود که هدف آنها شناسایی، افشا، کنترل و حذف موقعیتهایی است که منافع خصوصی را بر منافع عمومی مقدم میسازند. در نظام حقوقی ایران نیز اگرچه تا مدتها قانون مستقلی برای تعارض منافع وجود نداشت، اما این مفهوم در مقرراتی همچون اصل «۱۴۱» قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، قانون منع مداخله وزراء و کارمندان دولت در معاملات دولتی و کشوری (۱۳۳۷) و قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد (۱۳۹۰) مورد توجه قرار گرفته است.
🔹ابعاد و مؤلفههای تعارض منافع متنوع و چندلایهاند. مهمترین نوع آن، تعارض منافع مالی است که در آن فرد از تصمیمات یا اختیارات خود منفعت اقتصادی کسب میکند. تعارض منافع سازمانی زمانی رخ میدهد که یک نهاد همزمان نقش ناظر و ذینفع را بر عهده داشته باشد. تعارض منافع خانوادگی و خویشاوندی، اشتغال همزمان در بخش عمومی و خصوصی، دربهای گردان (جابجایی مدیران میان نهادهای دولتی و شرکتهای خصوصی مرتبط)، دریافت هدایا و امتیازات خاص و تعارض ناشی از مالکیت سهام یا منافع تجاری از دیگر ابعاد این مفهوم هستند. در حقوق اداری ایران، ممنوعیت تصدی همزمان برخی مشاغل، محدودیت مشارکت کارکنان دولت در معاملات دولتی و قواعد مرتبط با سلامت اداری، در راستای کنترل همین وضعیتها وضع شدهاند. در واقع، هر جا که احتمال تأثیر منافع خصوصی بر تصمیمات عمومی وجود داشته باشد، زمینه بروز تعارض منافع فراهم میشود.
🔸سنجش تعارض منافع معمولاً از طریق ارزیابی میزان شفافیت و کارآمدی سازوکارهای کنترلی انجام میشود. برخی از مهمترین شاخصهای سنجش عبارتاند از: وجود قوانین افشای دارایی و منافع مالی مسئولان، ثبت و اعلام روابط تجاری و حرفهای مدیران، محدودیت اشتغال همزمان، نظارت بر قراردادهای دولتی، شفافیت فرایندهای تصمیمگیری و میزان گزارشدهی تخلفات مرتبط با تعارض منافع. در سطح بینالمللی، نهادهایی مانند سازمان توسعه و همکاری اقتصادی «OECD» و بانک جهانی «World Bank» شاخصهایی برای ارزیابی سلامت اداری، شفافیت و مدیریت تعارض منافع ارائه کردهاند. در ایران نیز اجرای مقرراتی نظیر قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد، مقررات مربوط به منع مداخله کارکنان دولت در معاملات دولتی و آییننامههای اختصاصی دستگاههای اجرایی، از معیارهای سنجش میزان موفقیت در مدیریت تعارض منافع به شمار میروند.
🔹 نمونههای تعارض منافع را میتوان در حوزههای مختلف مشاهده کرد. برای مثال، اگر یک مقام دولتی در تصمیمگیری درباره واگذاری یک پروژه به شرکتی مشارکت کند که خود یا بستگانش در آن سهام دارند، تعارض منافع ایجاد میشود. همچنین فعالیت همزمان یک مقام ناظر در یک شرکت خصوصی تحت نظارت، نمونهای روشن از این وضعیت است. در ایران، ممنوعیت مدرسهداری مدیران آموزشوپرورش و بستگان آنان، یکی از مصادیق مدیریت تعارض منافع محسوب میشود. همچنین بخشنامههای مربوط به جلوگیری از حضور همزمان پیمانکاران، مشاوران و سهامداران مشترک در فرایندهای مناقصه و ارجاع کار، با هدف کاهش تعارض منافع و تبانی تدوین شدهاند. این نمونهها نشان میدهند که تعارض منافع الزاماً فساد نیست، اما اگر مدیریت نشود، میتواند اعتماد عمومی، عدالت اداری و کارآمدی حکمرانی را تضعیف کند.
➖➖➖➖➖➖➖➖
🏛 *اندیشکده سلامت اداری و مبارزه با فساد*
| *کانال بله* | | *کانال تلگرام* | | *کانال ایتا* |
#خبر
#معرفی_اندیشکده
💢 *عضویت اندیشکده سلامت اداری و مبارزه با فساد در جامعه اندیشکدهها*
🔸اندیشکده سلامت اداری و مبارزه با فساد، نهادی تخصصی با رویکرد میانرشتهای، متعهد به تولید دانش بنیادین و کاربردی در حوزههای سلامت اداری، شفافیت و حکمرانی است. فعالیت اصلی مجموعه، انجام پژوهشهای سیاستمحور، تحلیلهای راهبردی و مطالعات تطبیقی است که بر اساس روشهای علمی و مبتنی بر دادههای مستدل، راهکارهای اصلاحی در زمینه مبارزه با فساد، تعارض منافع و بهبود سازوکارهای نهادی را ارائه میدهد. این اندیشکده، نقش واسطهگری علمی بین نظامهای حکمرانی، جامعه مدنی و نهادهای تصمیمساز را بر عهده دارد.
📃 مشاهده صفحه اختصاصی *اندیشکده سلامت اداری و مبارزه با فساد* در سایت جامعه اندیشکدهها:
🔗https://iranthinktanks.com/aiacs/
➖➖➖➖➖➖➖➖
🏛 *اندیشکده سلامت اداری و مبارزه با فساد*
| [*کانال بله*] | | [*کانال تلگرام*] | | [*کانال ایتا*] |
📚 معرفی آثار انتشارات سازمان بازرسی کل کشور
*(ناشر تخصصی حوزه سلامت اداری و مبارزه با فساد)*
در راستای توسعه دانش تخصصی، تولید منابع علمی و مستندسازی پژوهشهای کاربردی، انتشارات سازمان بازرسی کل کشور مجموعه آثار، کتب و گزارشهای پژوهشی خود را در حوزههای سلامت اداری، نظارت، بازرسی، شفافیت و پیشگیری از فساد منتشر و معرفی میکند.
این مجموعه به همت مرکز آموزش و پژوهشهای سلامت اداری و مبارزه با فساد گردآوری و تدوین شده و مرجعی کاربردی برای پژوهشگران، مدیران، قضات، بازرسان و کارشناسان نظام اداری کشور به شمار میرود.
📄 *علاقهمندان، پژوهشگران و اساتید میتوانند جهت آشنایی با عناوین و بهرهبرداری از آثار تخصصی، بروشور و درگاههای رسمی انتشارات را دنبال فرمایند.*
#معرفی_کتاب
#بروشور_معرفی_آثار
#انتشارات_سازمان_بازرسی_کل_کشور
#سلامت_اداری
#مبارزه_با_فساد
🆔 @Nashr_136
👤 @admin_nashr136
➖➖➖➖➖➖➖➖
🏛 *اندیشکده سلامت اداری و مبارزه با فساد*
| [کانال بله] | [کانال تلگرام] | [کانال ایتا] |
اندیشکده سلامت اداری و مبارزه با فساد
#معرفی_نهاد
#اینفوگرافی
💢 *شورای دستگاههای نظارتی کشور*
🔸 شورای دستگاههای نظارتی کشور نهادی هماهنگکننده میان دستگاههای اصلی نظارت در ایران است که با هدف همافزایی، کاهش تداخل مأموریتها و ارتقای کارایی نظارت عمومی شکل گرفت. ایده محوری شورا، تبدیل ظرفیتهای پراکنده نظارتی به یک سازوکار منسجم برای سیاستگذاری هماهنگ، تبادل اطلاعات، تعیین اولویتهای مشترک و پیگیری مؤثرتر مسائل کلان نظارتی در سطح ملی و استانی است.
📌 *زمینه و ضرورت تشکیل*
با وجود فعالیت مستقل دستگاههای نظارتی، ضعف زیرساختهای اطلاعاتی، نارساییهای فرهنگی و رویهای، ابهامهای ساختاری و بهویژه ضعف هماهنگی میان نهادها، موجب موازیکاری، تداخل و خلأهای نظارتی میشد. شورا برای رفع این چالشها و ایجاد همکاری نهادمند میان دستگاههای نظارتی، با هدف یکپارچهسازی رویکردها و ارتقای اثربخشی نظارت شکل گرفت.
📌 *فرآیند شکلگیری و تصویب*
پس از اصلاح قانون سازمان بازرسی کل کشور و تصریح ضرورت همکاری میان دستگاههای نظارتی، جلسات منظم مسئولان ارشد نهادهای نظارتی برای بررسی ضرورت تشکیل شورا، مبانی قانونی و سازوکار تعامل دستگاهها برگزار شد. حاصل این روند، تدوین و تصویب اساسنامه شورا بود که در مهر ۱۳۸۷ به تأیید رؤسای سه قوه وقت، تنفیذ مقام معظم رهبری و آغاز رسمی فعالیت شورا انجامید.
📌 *مبانی قانونی*
مبنای حقوقی شورا بر مجموعهای از اسناد بالادستی و مقررات استوار است که بر هماهنگی نهادهای نظارتی و تقویت نظام نظارت تأکید دارند؛ از جمله بند ۲۲ سیاستهای کلی برنامه چهارم توسعه، پاسخ مورخ ۱۳۷۷/۰۹/۰۴ مقام معظم رهبری، بند ۵ فرمان هشتمادهای، بند «ب» ماده ۱۱ قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور و اساسنامه شورا که به تصویب رؤسای سه قوه و تنفیذ مقام معظم رهبری رسیده است.
📌 *اهداف*
شورا با هدف هماهنگی و همراستاسازی اقدامات دستگاههای نظارتی، ارتقای کارایی و اثربخشی نظارت، جلوگیری از تداخل وظایف و دوبارهکاری، شناسایی آسیبهای نظام نظارتی، تقویت مبارزه با فساد، افزایش بهرهوری و بهبود مدیریت عمومی تشکیل شد. در این چارچوب، شورا در دو سطح راهبردی (هماهنگی سیاستها و اولویتها) و عملیاتی (توسعه همکاریهای مشترک) ایفای نقش میکند.
📌 *ارکان شورا*
ساختار شورا شامل ارکان تصمیمگیری، اجرایی و کارشناسی است؛ از جمله شورای رؤسای دستگاههای نظارتی بهعنوان رکن عالی، رئیس و دبیر شورا، دبیرخانه، شورای نمایندگان دستگاهها و کارگروههای استانی و تخصصی که وظیفه سیاستگذاری، پیگیری مصوبات، هماهنگی بیننهادی، بررسی مسائل تخصصی و اجرای تصمیمات شورا را بر عهده دارند.
📌 *آغاز به کار و سازوکار جلسات*
نخستین جلسه شورا در ۲ آبان ۱۳۸۷ در سازمان بازرسی کل کشور برگزار شد و انتخاب رئیس دورهای، تعیین دبیر و تشکیل کارگروهها در دستور کار قرار گرفت. همچنین، برای انتظامبخشی به فعالیتها، برگزاری جلسات در نخستین سهشنبه هر ماه مقرر شد تا تصمیمگیریها و پیگیری مصوبات بهصورت منظم و مستمر انجام شود.
📌 *کارگروههای تخصصی*
برای تحقق اهداف شورا، پنج کارگروه تخصصی تشکیل شد: کارگروه حقوقی و تطبیق مصوبات با قوانین (دیوان عدالت اداری)، کارگروه فناوریهای نوین نظارت (وزارت اطلاعات)، کارگروه پیشگیری و مبارزه با فساد (سازمان بازرسی کل کشور)، کارگروه حسابرسی و استانداردسازی (سازمان حسابرسی) و کارگروه برنامهریزی، آموزش و تحقیقات (دیوان محاسبات). این کارگروهها بازوی کارشناسی شورا در تدوین پیشنهادها، هماهنگی اقدامات مشترک و استانداردسازی رویههای نظارتی هستند.
📌 *دبیرخانه شورا*
دبیرخانه شورا، مستقر در سازمان بازرسی کل کشور، مرکز هماهنگی اداری و کارشناسی شورا است و مسئولیت برنامهریزی جلسات، تنظیم دستورکار، پیگیری مصوبات، جمعآوری گزارشها و تسهیل ارتباط میان دستگاههای عضو را بر عهده دارد. استقرار دبیرخانه در این سازمان با هدف بهرهگیری از ظرفیتهای اجرایی و نظارتی آن برای پشتیبانی مستمر از فعالیتهای شورا انجام شده است.
📌 *اعضاء شورا*
ترکیب شورا متشکل از مهمترین نهادهای نظارتی کشور است و با گردهمآوردن آنها، زمینه هماهنگی فرابخشی را فراهم میکند. اعضای شورا شامل دیوان محاسبات کشور، سازمان بازرسی کل کشور، وزارت اطلاعات، دیوان عدالت اداری، معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی ریاستجمهوری و معاونت نظارت مجلس شورای اسلامی هستند که هر یک متناسب با مأموریت خود در تصمیمسازی و اجرای اقدامات مشترک مشارکت دارند.
➖➖➖➖➖➖➖➖
🏛 *اندیشکده سلامت اداری و مبارزه با فساد*
| [*کانال بله*] | [*کانال تلگرام*] | [*کانال ایتا*] |