غیر خدا مگر کسی هست؟ حضرت امیر میفرماید: من چیزی را ندیدم مگر قبل از او، با او و بعد از او، خدا را دیدم. خدایی که همه جا باید او را ببینیم و همه کاره بدانیم پوشاندیم و نمیبینیم، نه او را رزاق میدانیم، نه حاضر و ناظر و پشتیبان میدانیم، نه حامی و نه ناصر میدانیم. ولی به پول جیبمان، به پول بانکمان، به پدر و مادرمان، به ادارهمان بیشتر اطمینان داریم. اینقدر که به اسباب تکیه داریم به خدا تکیه نداریم. خدا در قرآن میفرماید: «وَ لا تَدْعُ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَنْفَعُكَ وَ لا يَضُرُّكَ فَإِنْ فَعَلْتَ فَإِنَّكَ إِذاً مِنَ الظَّالِمِينَ» (یونس/106) قرآن به چه چیزی ظلم میگوید؟ حق الناس بلا شک ظلم است. ولی بالاترین ظلمها پایمال کردن حق خدای بزرگ است. اگر این را ادا کنیم بقیه هم ادا خواهد شد. اگر خدا را حاضر و ناظر ببینیم، فکر ظلم به مردم هم در سر ما نمیآید. مشکل ما این است که اتصال ما به مبدأ ضعیف شده است.
دعای «یا من تحل» ما را به توحید کامل میبرد. «وَ لا تَدْعُ مِنْ دُونِ اللَّهِ» غیر خدا را نخوان، فریاد نزن که نه برایت نفعی دارد و نه ضرری دارد. «فَإِنْ فَعَلْتَ فَإِنَّكَ إِذاً مِنَ الظَّالِمِينَ» اگر غیر خدا را داد زدی و التماس کردی، تو هم جزء ظالمین هستی. «وَ إِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلا كاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ» (انعام/17) اگر خدا بخواهد یک بلا و ضرر و مریضی به تو بفرستد ، غیر از خدا چه کسی میتواند بردارد؟ «وَ إِنْ يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلا رَادَّ لِفَضْلِهِ» (یونس/107) هیچکسی نمیتواند جلوی خیر خدا را بگیرد. خدا خیر الرازقین است و اراده کرده یک کسی را روزی فراوان بدهد. همه عالم جمع شوند زمین میخورند، او روزیاش بالا میرود. خدا اراده کرده فقر را برای کسی بریده است. روی حکمت و مصلحت است یا دستاورد خودش است ولی بریده شده است. همه عالم جمع شوند نمیتوانند کاری کنند. «وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاء» (آلعمران/26) به هرکس بخواهد عزت و به هرکس بخواهد ذلت میدهد.
شیخ جعفر شوشتری(ره) گفته بود: چیزی که در مردم میبینم این است که خدا را قاطی کارهایشان نمیکنند. گفته بود: همه انبیاء و امامان آمدند و گفتند: فقط خدا، من میگویم: خدا را یک مقدار در زندگیتان قاطی کنید. دست خودم، بازوی خودم، حافظه خودم! نگاه قارونی و فرعونی دارد. میفرماید: «فَلَا مُصْدِرَ لِمَا أَوْرَدْتَ، وَ لَا صَارِفَ لِمَا وَجَّهْتَ» خدایا دری که تو ببندی، غیر تو نمیتواند باز کند. اگر تو در را باز کنی، غیر از تو کسی نمیتواند ببندد. «وَ لَا مُيَسِّرَ لِمَا عَسَّرْتَ» اگر تو آسان کنی کسی نمیتواند سخت کند. «وَ لَا نَاصِرَ لِمَنْ خَذَلْتَ» کسی که تو خوار کنی و زمین بزنی، هیچکسی در عالم نمیتواند یاورش باشد. بعد حضرت درود میفرستد که یکی از شرایط اجابت دعا صلوات بر محمد و آل محمد است. چون واسطه همه فیوضات هستند و بدون اینها محال است به کسی فیض برسد. «فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ افْتَحْ لِي يَا رَبِّ بَابَ الْفَرَجِ بِطَوْلِكَ» ای خدای من باب گشایش و فرج را به فضل و کرمت به ما مرحمت کن. «وَ اكْسِرْ عَنِّي سُلْطَانَ الْهَمِّ بِحَوْلِكَ» خدایا این سلطنت غم و غصه، بعضی مواقع دیدید همه درها بسته میشود و طرف میگوید: مرا در دریای غم رها کردی. نه حال مناجات دارد، نه حال دعا دارد، نه حال کار دارد. خُلقش تنگ است! میگوید: خدایا این سلطنت غم و غصه را تو به لطف خودت در هم بکوب و بشکن.
«وَ أَنِلْنِي حُسْنَ النَّظَرِ فِيمَا شَكَوْتُ» ما دو شکایت داریم. شکایت از خدا، شکایت به خدا، شکایت از خدا خیلی بد است و بیجا است. خدایا چرا چنین کردی، چرا چنان کردی؟ نسبت ناروا و سوء ظن به خدا که خدا مرا چنین کرده، چنان کرده، شکایت از خدا، یا نزد خلق از خدا شکایت کنیم یا به خدا از خدا شکایت کردن خوب نیست. ولی شکایت از خودمان و افراد، شکایت از نفس اماره، اوضاع و احوال ما به هم ریخته، ناتوان و ضعیف هستیم، فقیر و درمانده هستیم، به خدا شکایت کنیم و پناه ببریم. مثل فراز پایانی دعای افتتاح که میگوییم: «اللهم انا نشکو الیک فقد نبینا غیبة ولینا» خدایا فتنهها زیاده شده، دشمن به ما حمله میکند. شکایت از اوضاع و احوال به خدا که گره گشاست، این خوب و قشنگ است.
در اینجا میفرماید: خدایا، به من حسن نظری بده که شکایتهایی که به تو میکنم، بفهمی که گلایهها بیجا نیست و نظر تو به من مساعد است. یعنی در این گرفتاریها میخواهی مرا رشد بدهی. «وَ أَذِقْنِي حَلَاوَةَ الصُّنْعِ فِيمَا سَأَلْتُ» خدایا شیرینی کاری که با من میکنی، گاهی کار آدم پیچ و گره میخورد. گاهی به مو میرسد و پاره نمیشود. بعد میبینی یک گشایشی میشود و میگوید: چقدر خوب شد این کار نشد. این شیرینی کار قشنگی که برای من اجام دادی، شیرینیاش را به من بچشان. «وَ هَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً وَ فَرَجاً هَنِيئاً» خدایا از طرف خودت به من رحمتی ببخشا و گشایش و فرجی که گوارای وجود من باشد. «وَ اجْعَلْ لِي مِنْ عِنْدِكَ مَخْرَجاً وَحِيّاً» خدایا از طرف خودت راه خروج از این بن بست برای من هموار کن و قرار بده. انشاءالله این دعا را حفظ کنند و بخوانند و در معانی آن تأمل کنند. چیزی که موقع مردن به آن میرسیم. موقع مردن همه حضرت علی را میبینند. منافق، کافر، ملحد و بت پرست، بعد هم خدا را میبینند. چون حضرت علی واسطه خداست. چون موقع مردن تمام اسباب و وسایل منقطع میشود. تمام پردهها کنار میرود.
دعای خیلی زیبایی است برای مناجات ماه شعبان که حضرت امام این جمله را زیاد میفرمودند: «الهی هب لی کمال الانقطاع الیک» خدایا به ما ببخش کمال منقطع و بریده شدن به سوی خودت. یک زمان این جمله را یکی از دوستان ما برای آیت الله بهاءالدینی خواندند. ایشان فرمودند: شاید من دو هفته در این جمله دعا غرق شدم. موقع مردن کمال انقطاع حاصل میشود و آدم خدا و پیغمبر و امام را میبیند، حجاب کنار میرود. ولی این هنر نیست، آنجا دیگر اضطراری همه میبینند. هنر این است که الآن ببینیم. «وَ لَا تَشْغَلْنِي بِالِاهْتِمَامِ عَنْ تَعَاهُدِ فُرُوضِكَ، وَ اسْتِعْمَالِ سُنَّتِكَ» خدایا مرا کمک کن این گرههایی که به کار من انداختی باعث نشود واجبات را انجام ندهم. دچار غفلت نشوم. خدای مرا مشغول نکن از این گرفتاری که پیش آمده، از اینکه معاهده واجبات را کم بگذارم یا مستحبات را کنار بگذارم. «فَقَدْ ضِقْتُ لِمَا نَزَلَ بِي يَا رَبِّ ذَرْعاً» خدایا من در تنگنا قرار گرفتم «وَ امْتَلَأْتُ بِحَمْلِ مَا حَدَثَ عَلَيَّ هَمّاً» یعنی وجود من از غم و غصه پر شده است. خدایا در این درماندگی مرا نجات بده. «وَ أَنْتَ الْقَادِرُ عَلَى كَشْفِ مَا مُنِيتُ بِهِ» تو قدت داری بر آنچه مبتلا شدم را دفع کنی. «وَ دَفْعِ مَا وَقَعْتُ فِيهِ» و آنچه در او واقع شدم تو میتوانی دفع کنی. «فَافْعَلْ بِي ذَلِكَ» خدایا این کار را انجام بده. «وَ إِنْ لَمْ أَسْتَوْجِبْهُ مِنْكَ» ولو اینکه من مستحق نیستم. «يَا ذَا الْعَرْشِ الْعَظِيمِ» ای خدایی که صاحب عرش بزرگ هستی گره از کار ما باز کن.
شریعتی: این دعا، چه دعای بی نظیری است. انشاءالله دوستان مراجعه کنند هم در صحیفه سجادیه و هم در مفاتیح این دعا هست. دوستان ما هم در کانال برنامه قرار خواهند داد. امروز صفحه 354 قرآن کریم، آیات 32 تا 36 سوره مبارکه نور را تلاوت خواهیم کرد.
«وَ أَنْكِحُوا الْأَيامى مِنْكُمْ وَ الصَّالِحِينَ مِنْ عِبادِكُمْ وَ إِمائِكُمْ إِنْ يَكُونُوا فُقَراءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ «32»
وَ لْيَسْتَعْفِفِ الَّذِينَ لا يَجِدُونَ نِكاحاً حَتَّى يُغْنِيَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ الَّذِينَ يَبْتَغُونَ الْكِتابَ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ فَكاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْراً وَ آتُوهُمْ مِنْ مالِ اللَّهِ الَّذِي آتاكُمْ وَ لا تُكْرِهُوا فَتَياتِكُمْ عَلَى الْبِغاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّناً لِتَبْتَغُوا عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ مَنْ يُكْرِهْهُنَّ فَإِنَّ اللَّهَ مِنْ بَعْدِ إِكْراهِهِنَّ غَفُورٌ رَحِيمٌ «33»
وَ لَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ آياتٍ مُبَيِّناتٍ وَ مَثَلًا مِنَ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ وَ مَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ «34»
اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكاةٍ فِيها مِصْباحٌ الْمِصْباحُ فِي زُجاجَةٍ الزُّجاجَةُ كَأَنَّها كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ يَكادُ زَيْتُها يُضِيءُ وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ نُورٌ عَلى نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ وَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ «35»
فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيها بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ «36»
ترجمه : پسران و دختران بىهمسر و غلامان و كنيزان شايسته (ازدواج) خود را همسر دهيد. اگر تنگدست باشند، خداوند از فضل خود بى نيازشان مىگرداند و خداوند، گشايشگر داناست. و كسانى كه (وسيلهى) ازدواج نمىيابند، پاكدامنى و عفت پيشه كنند، تا آن كه خداوند از كرم خويش، آنان را بىنياز نمايد. و هر كدام از غلامان و كنيزان شما كه خواهان بازخريد و آزادى (تدريجى) خود باشند، اگر در آنان خير و شايستگى ديديد، تقاضاى آنان را بپذيريد و (براى كمك به آزاد شدن آنان) از مالى كه خدا به شما داده به آنان بدهيد، و كنيزان خود را كه تصميم بر پاكدامنى دارند، به خاطر رسيدن به مال دنيا به فحشا وادار نكنيد، و هر كس آنان را مجبور كند، همانا خداوند براى آنان كه به اكراه وادار گشتهاند، بخشندهى مهربان است. همانا ما به سوى شما آياتى روشنگر فرستاديم و از كسانى كه قبل از شما بودند نمونههايى برجسته و پندى براى پرهيزكاران فرستاديم. خداوند، نور آسمانها وزمين است. مَثَل نور او همچون چراغدانى است كه در آن چراغى (پر فروغ) باشد. آن چراغ در ميان حبابى شيشهاى و آن شيشه همچون ستارهاى تابان و درخشان، چراغ از روغن درخت پر بركت زيتونى بر افروخته شده، كه نه شرقى است و نه غربى. (روغنش به قدرى صاف و شفّاف است) كه بدون تماس آتش نزديك است (شعلهور شود و) روشنى دهد. نورى است بر فراز نور ديگر. هر كس را خداوند بخواهد به نور خويش هدايت مىكند، و خداوند براى مردم مَثَلها مىزند و خداوند به هر چيزى آگاه است. (اين نور هدايت) در خانههايى است كه خدا اذن داده رفعت يابند و نام او در آنها ذكر شود. در آنها بامدادان و شامگاهان او را تسبيح گويند.
شریعتی: اگر نکتهای باقی مانده بفرمایید.
حاج آقای فرحزاد: انشاءالله دعاهایمان را با صلوات شروع و ختم کنیم. روایت داریم پیغمبر ما فرمود: دعایی مستجاب نمیشود مگر همراه دعا صلوات بر محمد و آل محمد بفرستیم. قطعاً خدای متعال با دعا به ما نظر خواهد کرد، اگر آن مشکل مصلحت نیست حل شود، خدا یک آرامش و وسعت نظر، یک حس و حال خوب به ما میدهد که خدا را شکر میکند. برای انبیائ هم همینطور بوده و همه جور حل نمیشده ولی خواستشان تأمین میشده و طور دیگری خدا تأمین میکرده است. این هفته چون از علامه بحرالعلوم که از علمای بینظیر بودند، عالم برجستهای که مکرر خدمت امام زمان شرفیاب میشده است، در حالات ایشان نوشتند یک موقع ایشان سجده شکر به جا آوردند. گفتند: چرا سجده شکر؟ فرمود: الآن به قلبم مراجعه کردم، دیدم الحمدلله یک ذره حسادت در وجود من نیست. حسادت یعنی تیم مقابل اگر برد ما الحمدلله بگوییم. یعنی رقیب ما زمین خورد ناراحت شویم. کسی که خیر دیگران را خیر خودش بداند. گفت: اگر رقیب من جلو بیافتد من ناراحت نمیشوم. الحمدلله هیچ حسادتی ندارم. هیچ غرور بیجا ندارم. این سینه پاک است که توفیق پیدا میکند و از ایشان پرسیدند: مگر میشود خدمت آقا رسید؟ فرمودند: چطور نشود، کسی که امام زمان(ع) او را به سینه خودش چسبانده است. خیر همه را بخواهد نه خیر خودش را!
شریعتی: رحمت و رضوان خدا بر همه اولیاء و کسانی که بر گردن ما حق دارند. دعا بفرمایید و آمین بگوییم.
حاج آقای فرحزاد: خدایا تو را قسم میدهیم به حق محمد و آل محمد قلب امام زمان از ما راضی و فرجش را نزدیک بگردان. همه ما را از بهترین یارانش تربیت بفرما. خدایا به حق محمد و آل محمد همه مریضها، مریضهای مد نظر شفای عاجل عنایت بفرما. عزیزان کنکوری را موفق بدار. خدایا ورزشکارهای ما را به بهترین نحو به پیروزی کامل برسان. به حق محمد و آل محمد آنهایی که شغل ندارند، مسکن ندارند، فرزند ندارند، همسر ندارند به آنها مرحمت بفرما. با سلام بر امام حسین و صلوات بر محمد و آل محمد.
شریعتی: «والحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمدٍ و آله الطاهرین»
هدایت شده از برنامه تلویزیونی سمت خدا
97-3-28-حجت الاسلام فرحزاد.mp3
10.83M
🔊 فایل صوتی برنامه سمت خدا
👤 #حجت_الاسلام_فرحزاد
📚 با موضوع سیری در صحیفه سجادیه امام زین العابدین علیه السلام (شرح دعای هفتم)
🗓 دوشنبه بیست و هشتم خرداد ماه
🗂 حجم : ۱۰.۳ مگابایت
💠 @samtekhoda3
🔸 برنامه سمت خدا
📝 موضوع برنامه : #نامه_های_اهلبیت_علیهم_السلام - #نامه_68_نهج_البلاغه_به_سلمان_فارسی
👤 كارشناس : #حجت_الاسلام_والمسلمين_نظری_منفرد
🗓 تاريخ پخش : بیست و نهم خرداد ماه
🔻🔻🔻
برنامه سمت خدا
موضوع برنامه : نامههای اهلبیت (علیهم السلام) - نامه 68 نهجالبلاغه به سلمان فارسی
كارشناس : حجت الاسلام والمسلمين نظری منفرد
تاريخ پخش: 29- 03-97
بسم الله الرحمن الرحیم، و صلی الله علی محمدٍ و آله الطاهرین.
از ابرها بپرسید احوال ماه ما را *** ای کاش دیده باشد از دور آه ما را
یک ماه با نگاهش شب تا سحر نشستیم *** رفت و به خون نشانده حالا نگاه ما را
یک ماه با لبی خشک افطار گریه کردیم *** ای کاش شسته باشد باران گناه ما را
شبهای قدر مویش، یلدای عاشقی بود *** صبحی نبود ای کاش، شام سیاه ما را
در عید فطر چشمش از توبه، توبه کردیم *** خط هلال ابروش، کج کرد راه ما را
عشقش سپید کرد و معنای تازهای داد *** بخت سیاه ما را، عمر تباه ما را
شریعتی: سلام میکنم به همه بینندههای خوب و نازنینمان، به همه شنوندههای عزیز و گرانقدرمان، ایام مبارکتان باشد. خیلی خوش آمدید به سمت خدای امروز، انشاءالله هرجا هستید خدای متعال پشت و پناه شما باشد. خیلی خوشحالیم در این لحظات و دقایق در خدمت شما هستیم. حاج آقای نظری منفرد سلام علیکم. خیلی خوش آمدید.
حاج آقای نظری منفرد: سلام علیکم و رحمة الله. به همه بینندگان عزیز سلام میکنم. حلول ماه شوال و عید فطر را به همه روزهداران و مسلمانها تبریک میگویم.
شریعتی: امروز برای ما چه به ارمغان آوردهاید.
حاج آقای نظری منفرد: بسم الله الرحمن الرحیم. الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمدٍ و آله الطاهرین.
نامهی 68 نهجالبلاغه، نامهای است که امیرالمؤمنین(ع) خطاب به سلمان فارسی نوشته است. سلمان، سلمان محمدی است. پیغمبر خدا فرمود: «سلمان منا اهلالبیت» سلمان شخصیتی است که ولو دوران کوتاهی با رسول خدا بودند، ما حضور سلمان را در جنگ خندق میبینیم. جنگ خندق سال پنجم و سال ششم هجرت اتفاق افتاد. پنج سال به آخر عمر مبارک پیامبر سلمان محضر پیامبر اکرم آمد. در این پنج سال چه تحولی در او به وجود آمده که از بعضی از روایات که عامه و خاصه این روایت را نقل کردند، پیغمبر خدا فرمود: «إِنَّ الْجَنَّةَ تَشْتَاقُ إِلَي أَرْبَعَةٍ مِنْ أُمَّتِي» (اليقين، ص 147) بهشت مشتاق چهار نفر است. یکی از آنها سلمان است. یکوقت انسان به بهشت میرود، یکوقت بهشت مشتاق اوست. سلمان از آن افراد هست و ابوذر و مقداد و امیرالمؤمنین(ع).
در یک حدیث دیگری هست که پیغمبر خدا فرمود: «إن الله عز و جل أمرني بحب أربعة من أصحابي و أخبرني أنه يحبهم» (خصال صدوق،ج1، ص254) خداوند مرا امر کرده چهار نفر را اختصاصاً دوست داشته باشم. پیامبر همه مسلمانها را دوست میداشت. اما فرمودند که خداوند مرا امر کرده که این چهار نفر را دوست داشته باشم و به من خبر داده این چهار نفر را دوست دارد، یکی از آن چهار نفر سلمان است. ابوذر و مقداد است. در حدیثی که در صحیح بخاری آمده پیغمبر خدا فرمودند که: من فردا عَلَم را به دست کسی خواهم داد که خدا او را دوست دارد و پیامبر هم او را دوست دارد. او هم خدا را دوست دارد و پیامبر را دوست دارد و آن امیرالمؤمنین(ع) است. سلمان محبوب خداست و افتخار ما ایرانیهاست. سلمان فارسی، کسی که از ایران زمین برای رسیدن به حق و پیروی از حق مسافتهایی را طی کرده است. به مناطق مختلفی رفته و بعد از شامات به مدینه آمده و سختیهایی را تحمل کرده تا به محضر پیامبر خدا رسیده و ایشان حیاتش ادامه داشته تا اواخر حکومت سوم، به زمان خلافت امیرالمؤمنین نرسید و در آنجا بوده و در همانجا از دنیا رفته و قبر سلمان در مدائن است. قبر حُذیفه هم در مدائن است. این دو کنار هم مدفون هستند.
این نامه را امیرالمؤمنین(ع) برای سلمان نوشتند و سلمان قبل از خلافت حضرت از دنیا رفتند. همان ایامی که در مدائن بودند. سلمان که از دنیا رفت، امیرالمؤمنین به مدائن آمدند و سلمان را در مدائن غسل دادند. «کتب علی حاشیة کفن سلمان» دو بیت شعر بر حاشیه کفن سلمان نوشتند. این شعر خیلی امیدوار کننده است.
وَ فَدْتُ عَلَی الْکَریمِ بِغَیْرِ زادٍ *** مِنَ الْحَسَناتِ وَ الْقَلْبِ السَّلیمِ
وَ حَمْلُ الزّادِ اَقْبَحُ کُلِّ شَیْءٍ *** اِذَا کَانَ الْوُفُودُ عَلَی الْکَریمِ
خوب است آدم این شعر را به کفن خودش بنویسد. معنیاش این است: من وارد شدم بر کریم یعنی خدای متعال، هیچ زاد و توشهای ندارم. از حسنات و قلب سلیم که خدای متعال اینها را خریدار است. هیچکدام از اینها را ندارد. بعد در بیت دوم امیرالمؤمنین میفرماید: انسان نزد کریم که میرود نباید زیاد با خودش ببرد. او کریم است «وَ حَمْلُ الزّادِ اَقْبَحُ کُلِّ شَیْءٍ، اِذَا کَانَ الْوُفُودُ عَلَی الْکَریمِ» یکوقت انسان نزد کسی میرود که چیزی ندارد، باید با دست پر برود. ولی وقتی کریم باشد، دست خالی باشد چه اشکالی دارد. خدای کریم لطفش کریم است و معامله کریمانه با بندگانش میکند.
در نامه 68 نهجالبلاغه، حضرت مینویسند: «اما بعد» برای اینکه انسان فریب نخورد. بعضی چیزها هست در دنیا انسان را فریب میدهد. در روایات هم هست. یکی سلامتی است. انسان تصور میکند سلامتی همیشه هست. دائم در همین حال هست. یکی قوت و نیرو است. انسان خیال میکند همیشه این توان و نیرو و قوت را دارد. اینطور نیست. قرآن مجید میفرماید: شما ابتدا طفل بودی، ضعیف و ناتوان بودی، توانمند شدی. مجدداً به ناتوانی برمیگردید. اینها یک چیزهایی هست که انسان باید به آن توجه کند چون یک واقعیتهایی است که در زندگی ما اینها مطرح هست. توجه به این امور باعث میشود انسان نگاهش منفی نباشد. انسان را میسازد، نیکوکار میشود. خدمتگزار میشود. دیگران را مورد توجه قرار میدهد. از این دید باید به این امور نگاه کند. در آیات قرآن مجید هست که «فَلا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَياةُ الدُّنْيا وَ لا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ» (لقمان/33) یکی از چیزها دنیاست. انسان تصور میکند همیشه در دنیا ماندگار است. اما اینطور نیست. یکوقت اموری هست که ممکن است در زندگی اتفاق بیافتد و انسان به اینها توجه نمیکند. همیشه بنا را میگذارد بر اینکه این حادثه اتفاق نمیافتد اما یک چیزهایی است که قطعی اتفاق میافتد. پیری در زندگی این دنیا قطعی است. ناتوانی و مرگ قطعی است. اینکه برای انسان این دنیا ماندگار نیست، این قطعی است. انسان از این دنیا جدا میشود.
روایتی هست که جبرئیل خدمت پیامبر اکرم آمد و به ایشان عرض کرد: خدای متعال میفرماید: به سه چیز توجه کن. «عِشْ مَا شِئْتَ فَإِنَّكَ مَيِّتٌ» (فقیه/ج1/ص471) هرچه زندگی کنی بالاخره باید بمیری. پیغمبر هم مثل همه انسانها از این دنیا رفتنی است. قرآن میفرماید: «إِنَّكَ مَيِّتٌ وَ إِنَّهُمْ مَيِّتُونَ» (زمر/30) اساساً خدای متعال این نظام دنیوی را یک نظامی قرار نداده که انسان در آن ماندگار باشد. میفرماید: «وَ ما جَعَلْنا لِبَشَرٍ مِنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَ أَ فَإِنْ مِتَّ فَهُمُ الْخالِدُونَ» (انبیاء/34) ای پیامبر، ما هیچ بشری قبل از تو را جاویدانه در این دنیا قرار ندادیم. تو هم از دنیا میروی و دیگران هم همین سرنوشت را خواهند داشت.
در این نامه امیرالمؤمنین میفرماید: «فَإِنَّمَا مَثَلُ الدُّنْيَا مَثَلُ الْحَيَّةِ» مثل دنیا مَثل مار میماند. مار خیلی نرم است، وقتی انسان دست میزند، «لَيِّنٌ مَسُّهَا قَاتِلٌ سَمُّهَا» دست کشیدن به او نرم است اما سمّ مار کشنده است. یادم افتاد یک بیتی را که خیلی زیباست. میگوید:
مخور گول خط و خال خوش دهر فریبا را
که گر خوش خط و خالی حُسن باشد، مار هم دارد
اگر بالا نشستی ناز بر افتاده کمتر کن
که این کردار را خار سر دیوار هم دارد
دنیا همینطور است. عیش و سرور و خوشی دنیا پایدار نیست. در بعضی از فرمایشات امیرالمؤمنین(ع) هست، ناگهان میبینی سرور دنیا تبدیل به عزا میشود. این یک فرمایش است میفرماید: «فَأَعْرِضْ عَمَّا يُعْجِبُكَ فِيهَا لِقِلَّةِ مَا يَصْحَبُكَ مِنْهَا» اگر دنیا تو را به شگفتی آورد، خیلی تعجب کردی. گاهی مال به انسان اقبال میکند و انسان را غرور میگیرد. گاهی علم به انسان رو میکند، غرور او را میگیرد. گاهی جوانی و توانمندی به انسان اقبال میکند، انسان را غرور میگیرد. گاهی مقام انسان را مغرور میکند.
یکی از اُمرا استاندار بود، خیلی محبوب شخصی بود که قدرت بالاتر بود و پادشاه بود. نشسته بود با عدهای از دوستان غذا میخورد. نگهبان دم در آمد به او گفت: یک پیکی آمده است و میخواهد داخل بیاید. گفت: الآن نمیشود. ما الآن مشغول غذا خوردن هستیم. باشد بعد! رفت و برگشت و گفت: من از طرف ملک آمدم. باید بلافاصله این پیک و این رسالت را برسانم. گفت: بگویید داخل شود. آمد داخل و نامه را درآورد و دست این آقا داد. چهرهاش درهم شد. گفتند: چه شد؟ گفت: قدرت اینطور است، سر سفرهاش یک عده مینشینند. سر شام و ناهار یک عده مینشینند. عوض میشود! اینکه قرآن میفرماید: «وَ تِلْكَ الْأَيَّامُ نُداوِلُها بَيْنَ النَّاسِ» (آلعمران/140) گفتند: این چه بود؟ گفت: این حکم عزل من بود. گاهی سر سفره غذا یک کسی که دارای پستی است، بلافاصله برکنار میشود. سایر امور هم باید همینطور نگاه کنیم. ماندگار نبینیم. باید انسان به امور ماندگار دل خوش کند. امور ماندگار را قرآن بیان کرده است. امور ماندگار کارهایی است که انسان برای خدا میکند. قرآن میفرماید: «ما عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَ ما عِنْدَ اللَّهِ باقٍ» (نحل/96) هرچه نزد شماست، از شما گرفته میشود. جبرئیل خدمت پیامبر آمد، عرض کرد خدای متعال میفرماید: سه چیز را توجه کن. پیامبر فرمود: آن سه چیز چیست؟ جبرئیل عرض کرد: خدای متعال میفرماید: «عِشْ مَا شِئْتَ فَإِنَّكَ مَيِّتٌ» هرچه میخواهی زندگی کن، آخر باید بمیری. «وَ أَحْبِبْ مَا شِئْتَ فَإِنَّكَ مُفَارِقُهُ» هرچه را میخواهی دوست داشته باشی، دوست داشته باش از آن جدا میشوی. سوم هم فرمود: «وَ اعْمَلْ مَا شِئْت» هرکاری دوست داری انجام بده، «فَإِنَّكَ مُلَاقِيهِ» آن با تو خواهد بود. یک روز به خودت برمیگردد. فرمودند: «فَأَعْرِضْ عَمَّا يُعْجِبُكَ فِيهَا لِقِلَّةِ مَا يَصْحَبُكَ مِنْهَا» اعراض کن و روی برگردان از چیزی که تو را به شگفتی میآورد و تعجب میکنی به قدرت، به مال، به مقام، به توانمندی، به هنر، خیلی اندک تو با آن همراه خواهی بود. مال از تو گرفته میشود. مقام از تو گرفته میشود. جوانی و سلامتی از تو گرفته میشود.
نکته دیگر برای کسانی که در زندگی افسرده هستند، جالب است. ما داریم افرادی که گرفتار افسردگی میشوند. یا بیماری آنها را افسرده میکند یا تهی دستی آنها را افسرده میکند. یا مقام که از آنها گرفته شده، آنها را افسرده میکند. یا کسی بوده کارمند بوده الآن که بازنشسته شده، این بازنشستگی باعث افسردگی او میشود. حضرت میفرماید: «وَ ضَعْ عَنْكَ هُمُومَهَا» غمها را از دلت بیرون کن. اندوهناک نباش. افسرده نباش. چرا؟ «لِمَا أَيْقَنْتَ بِهِ مِنْ فِرَاقِهَا» وقتی از دنیا جدا میشوی، انسان برای چه غصه بخورد؟ این باور به انسان کمک میکند و انسان را از افسردگی بیرون میآورد. بیماری برای انسان همیشه نمیماند. پیری برای انسان نمیماند. تهیدستی برای انسان همیشه ماندگار نیست. انسان وقتی اینها را موقت ببیند، غم از دل انسان زدوده میشود. این یک راهکاری است برای اینکه انسان همیشه محبوب و افسرده و اندوهناک نباشد. گاهی انسان داغ میبیند، آنها هم دچار همین هم و ناراحتی میشوند.
یک غنیای از جایی عبور میکرد، دیدند ایستاده دارد نگاه میکند. گفتند: چرا نگاه میکنی؟ گفت: من یک جملهای را اینجا نوشتم به آن جمله در گذشته نگاه میکنم. من یک روز تهیدست بودم و خیلی گرفتار بودم. از اینجا عبور میکردم، نوشتم: این نیز بگذرد. الآن که غنی شدم آمدم آن جمله را نگاه میکنم، میخواهم بنویسم باز این نیز بگذرد! یعنی خوشی دنیا و تلخی دنیا همه در حال گذشتن است و ماندگار نیست.
یک حکیمی بود که حکومت آنوقت بر او خشم گرفت و او را زندان کرد. بعضی گفتند: بزرگمهر بوده همان بوذرجُمهر، خیلی او را در سختی و تنگنا قرار دادند. آمدند در زندان دیدند ناراحت نیست. گفتند: چرا ناراحت نیستی؟ گفت: معلوم نیست ناراحتی من ماندگار باشد. از این ستون به آن ستون فرج است. بنابراین انسان نباید خودش را اندوهناک نگه دارد. شاید خداوند متعال برای او فرجی بفرستد. خوب است عزیزان گاهی سوره مبارکه طلاق را مرور کنند. خصوصاً بعضی خانمهایی که از همسرشان طلاق گرفتند. گاهی نگران آیندهشان هستند. سوره مبارکه طلاق عجیب است. آیات آخر سوره طلاق مربوط به «وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً» (طلاق/2) «من بعد عسرٍ یسرا» انسان در زندگی نگران نباشد. انسان امیدوار باشد به اینکه خداوند متعال برای او راه باز میکند. از این جمله امیرالمؤمنین استفاده میشود که انسان نباید بنشیند و غم بخورد. انسان نباید غم فردا را بخورد. میگویند: روز از نو و روزی از نو! امروز خدای متعال مرا در این حال قرار میدهد و شاید فردا اگر مشکلی داشته باشم برای من فرجی فراهم کند. «وَ ضَعْ عَنْكَ هُمُومَهَا» هموم و غمها را از خودت دور کن. «لِمَا أَيْقَنْتَ بِهِ مِنْ فِرَاقِهَا» از این دنیایی که تو در آن غمناک و اندوهناک هستی، جدا خواهی شد. «وَ تَصَرُّفِ حَالاتِهَا» حالات دنیا اینطور نیست که ماندگار باشد. گاهی برخی از افراد را میبینید که بیماری داشتند که از درمان نا امید شدند. اتفاقاً یک فرجی حاصل شده است. مولانا میگوید:
گر تو کوری نیست بر اعمی حَرج *** ور نرو از صبر مفتاح الفرج
«فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً،إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً» (انشراح/6) «وَ كُنْ آنَسَ مَا تَكُونُ بِهَا أَحْذَرَ مَا تَكُونُ مِنْهَا» مبادا دلت را به این دنیا خوش کن. دل خوش کردن به دنیایی که به آن خو گرفتی، ممکن است از همان جدا شوی. چون انسان از یک لحظه بعد از خودش خبر ندارد. در آیه آخر سوره مبارکه لقمان، خداوند متعال چند علم را ذکر کرده است. یکی علم الساعة است. «إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ» (لقمان/34) علم ساعت نزد خداست. یعنی علم قیامت! هیچکس نمیداند قیامت کی برپا میشود. یکی از علومی که خدای متعال از بشر پنهان کرده، این علم است. «وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ ما ذا تَكْسِبُ غَداً» (لقمان/34) هیچکس نمیداند فردا چه اتفاقی میافتد. گاهی در زندگی اتفاق افتاده که انسان عزمش را جزم کرده فردا یک کاری را انجام دهد، یک حادثه اتفاق افتاده و نشده است. انسان نمیداند فردا چه میکند. «وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ» (لقمان/34) انسان نمیداند روی چه زمینی میمیرد.
بعد حضرت به ایشان میفرماید: «أَوْ إِلَي إِينَاسٍ أَزَالَتْهُ عَنْهُ إِلَي إِيحَاشٍ» (نهجالبلاغه، نامه 68) هرگاه به دنیا انس گرفت و آسوده شد، ناگاه گرفتار وحشت میشود. یعنی دنیا یک وضعیت ثابتی ندارد. یعنی برای کسانی که به خوشی دنیا دلخوش کردند، نه آن کسانی که به ناخوشی دنیا ناراحت هستند. معلوم نیست چه میشود. انسان نمیتواند به دنیا اتکا کند. اتکاء انسان در زندگی باید به خدای متعال باشد.
شریعتی: یعنی اگر خودت را وصل به دنیا کردی، چون حال دنیا متغیر است، حال تو هم متغیر خواهد بود.
حاج آقای نظری منفرد: «الدنیا دُوَل» دنیا تغییر پذیر است. حضرت علی فرمودند: «الدَّهْرُ يَوْمَانِ يَوْمٌ لَكَ وَ يَوْمٌ عَلَيْكَ» (نهجالبلاغه، حكمت 396) روزی با تو است و روزی علیه توست.
چنین است آئین چرخ درشت *** گهی پشت به زین و گهی زین به پشت
اگر انسان میخواهد یک تکیهگاه محکمی در زندگی برای خودش قرار بدهد، نباید دنیا باشد، مال دنیا باشد، مقام دنیا باشد بلکه باید خدای متعال باشد. این کسی که حیّ لا یموت است و همه چیز در اختیار اوست، به او تکیه کند. به قول مرحوم حاج ملا هادی سبزواری، ایشان اول کتاب منظومه فلسفهاش میگوید: «ازمة الامور طراً بیده و الکل مستمدة من مدده» ازمه جمع زمام است. زمام و مهار امور همه دست خداست. همه از مدد او مدد میگیرند. انسان باید به خدا تکیه کند. این به خدا تکیه کردن باعث آرامش انسان میشود. به خدا تکیه کنید. «أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُ الْقُلُوبُ» (رعد/28) به این اموری که تغییر پذیر است تکیه نکنید. «وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُه» این ما حصل فرمایش آقا امیرالمؤمنین(ع) هست.
شریعتی: این کلمات نورانی و نصایح شما به دل و جان ما مینشیند. انشاءالله خداوند به همه ما توفیق بدهد که این باور در وجود ما مستقر شود. امروز صفحه 355 قرآن کریم، آیات 37 تا 43 سوره مبارکه نور را تلاوت خواهیم کرد.
«رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ إِقامِ الصَّلاةِ وَ إِيتاءِ الزَّكاةِ يَخافُونَ يَوْماً تَتَقَلَّبُ فِيهِ الْقُلُوبُ وَ الْأَبْصارُ «37»
لِيَجْزِيَهُمُ اللَّهُ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَيَزِيدَهُمْ مِنْ فَضْلِهِ ۗ وَاللَّهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ «38»
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَعْمالُهُمْ كَسَرابٍ بِقِيعَةٍ يَحْسَبُهُ الظَّمْآنُ ماءً حَتَّى إِذا جاءَهُ لَمْ يَجِدْهُ شَيْئاً وَ وَجَدَ اللَّهَ عِنْدَهُ فَوَفَّاهُ حِسابَهُ وَ اللَّهُ سَرِيعُ الْحِسابِ «39»
أَوْ كَظُلُماتٍ فِي بَحْرٍ لُجِّيٍّ يَغْشاهُ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ سَحابٌ ظُلُماتٌ بَعْضُها فَوْقَ بَعْضٍ إِذا أَخْرَجَ يَدَهُ لَمْ يَكَدْ يَراها وَ مَنْ لَمْ يَجْعَلِ اللَّهُ لَهُ نُوراً فَما لَهُ مِنْ نُورٍ «40»
أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُسَبِّحُ لَهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الطَّيْرُ صَافَّاتٍ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلاتَهُ وَ تَسْبِيحَهُ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِما يَفْعَلُونَ «41»
وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ «42»
أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُزْجِي سَحاباً ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكاماً فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلالِهِ وَ يُنَزِّلُ مِنَ السَّماءِ مِنْ جِبالٍ فِيها مِنْ بَرَدٍ فَيُصِيبُ بِهِ مَنْ يَشاءُ وَ يَصْرِفُهُ عَنْ مَنْ يَشاءُ يَكادُ سَنا بَرْقِهِ يَذْهَبُ بِالْأَبْصارِ «43»
ترجمه : مردانى كه هيچ تجارت و معاملهاى، آنان را از ياد خدا و برپاداشتن نماز و پرداخت زكات، به خود مشغول نمىسازد، آنها از روزى كه در آن، دلها و چشمها دگرگون مىشود، بيمناكند. اعمال كسانى كه كافر شدند همچون سرابى است در بيابان هموار كه تشنه، آن را آب مىپندارد، تا آن هنگام كه به سراغ آن مىآيد آن را چيزى نمىيابد، و خدا را نزد خويش مىيابد كه حساب او را بىكم و كاست دهد و خداوند به سرعت به حسابها مىرسد. يا همچون ظلماتى است در درياى عميق و متلاطم موجى بزرگ آن را مىپوشاند، كه روى آن، موج ديگرى است و بالاى آن ابرى، ظلماتى است تو در تو (كه كافر در آنها غرق شده است) هرگاه دست خود را برآورد، آن را نمىبيند و براى هر كس كه خداوند نورى قرار ندهد، هيچ نورى براى او نخواهد بود. آيا نديدى كه هر كه در آسمانها و زمين است و پرندگان بال گشوده (در حال پرواز) براى خدا تسبيح مىگويند، و هر يك نيايش و تسبيح خود را مىداند؟ و خداوند به آنچه مىكنند، داناست. و فرمانروايى آسمانها و زمين، مخصوص خداست. و بازگشت (همه) به سوى اوست. آيا نديدى كه خداوند ابرها را به آرامى مىراند. سپس بين آنها پيوند برقرار مىكند. آنگاه آن را متراكم مىسازد. پس مىبينى كه باران از ميان آن بيرون مىآيد و (همچنين) از آسمان از كوههايى كه در آنجاست، تگرگ فرو مىفرستد. پس آن را به هر كس بخواهد مىرساند و از هر كس بخواهد باز مىدارد. نزديك است درخشندگى برقش، چشمها را كور كند.
شریعتی: حاج آقای نظری منفرد عزیز برای ما از علامه بحرالعلوم بگویند.
حاج آقای نظری منفرد: مرحوم علامه بحرالعلوم، علامه سید مهدی طباطبایی، یک شخصیت جامعی بود با اینکه عمر ایشان زیاد نبود، کمتر از شصت سال عمر کردند اما در عرصه فقاهت ایشان یک شخصیت فوقالعاده برجستهای هست، ایشان تمام فقه را به شعر درآورد. منظومه فقه دارد و خیلی روان مسائل فقهی و احکام فقهی را در قالب نظم عربی بیان کردند با اینکه ایشان ایرانی هستند. یک بیت در مورد تشییع جنازه دارند، «و اوکد التشییع للجنائزی و الافضل المشی لغیر العاجزی» تشییع جنازه تأکید شده و افضل این است که انسان با پای پیاده برای کسی که عاجز نیست، مؤمن را تشییع کند. یک شخصیت جامعی بوده، فقیه بزرگواری بوده، رجالی بزرگواری بوده است. ایشان فواید رجالیه دارد، در علم رجال تخصص داشته است. شاعر توانایی هم بوده است. ایشان نه تنها منظومه فقه دارد، برای ائمه اشعاری را گفته است و در مصیبت امام حسین(ع) اشعار بسیار زیبایی دارد. در همه عرصهها یک شخصیت برجستهای است و انسان بزرگواری بوده است. جدای از اینکه بخاطر روحیه خاصی که داشته و تقوایی که داشته مورد توجه بوده و تشرفاتی خدمت امام زمان(عج) داشته است که در کتابها مذکور است. امیدواریم خداوند متعال به ما هم توفیق بدهد رهرو راه این عزیزان باشیم. این بزرگان دینی که اینها چشم و چراغ ما هستند و تاریخ تشیع به وجود یک چنین شخصیتهایی نورانی هست.
شریعتی: امروز آخرین جلسهای است که ما در این فصل در خدمت حاج آقای نظری هستیم. شاید قریب به یک سال است که از محضر پر فیض ایشان استفاده میکنیم. خیلی از وجود ایشان بهره بردیم. یک لوحی را برای ایشان در گروه معارف شبکه سوم آماده کردند که من متن آن را میخوانم.
«بسم الله الرحمن الرحیم، سرور گرامی و دانشمند معظم جناب حجت الاسلام و المسلمین نظری منفرد سلام علیکم! فرصت شنیدن نامههای گرانقدر اهلبیت(علیهم السلام) و توصیههای ارزشمند آن بزرگواران به یاران و موالیانشان توفیقی بود که در حضور یک ساله حضرتعالی در برنامه سمت خدا نصیب بینندگان و شنوندگان این برنامه دینی در ایران و سایر نقاط جهان گردید. در زمانی که دین مبین اسلام و معارف حق پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت بزرگوارشان از هر طرف مورد هجوم بدخواهان قرار دارد، شنیدن نکات دقیق و ناب از لسان این بزرگواران در تبیین حقیقت این دین مبین و تعالیم عالیه آن از حضرتعالی که بحمدلله مسلط به شناخت دقیق روایات اهلبیت، مبانی و اصول فقه آل محمد(ص) و متبهر در بیان تاریخ اسلام و سیره اولیای الهی هستید، کمک بزرگی به زدودن غبار جهل و خرافه و نشان دادن هویت اسلام ناب محمدی به شیفتگان معارف الهی نمود. مخاطبین و دستاندرکاران برنامه سمت خدا ضمن تشکر وافر از حضور حضرتعالی تقاضا دارند که انشاءالله در فرصتی دیگر نیز مهمان این برنامه باشید و ما را با گوشهی دیگر از معارف اهلبیت آشنا سازید. با تقدیم احترام و آرزوی دیدار دوباره، گروه فرهنگ و معارف شبکه سه سیما»
حاج آقای نظری منفرد: من هم از دستاندرکاران برنامه سمت خدا تشکر میکنم که برنامه بسیار خوبی هست. عذرخواه هستم از بینندگان و شنوندگان محترم که اگر در طول این یک سال وقتشان را تضییع کردم. امیدوارم توانسته باشم گوشهای از معارف اهلبیت(علیهم السلام) را برای عزیزان بیان کنم و اگر حیاتی باقی باشم بتوانم در آینده در خدمت عزیزان باشم. امیدوارم از عزیزان دیگر که همگی خوب هستند، بهره کافی را ببرند.
شریعتی: خیلی زحمت کشیدید علیرغم مشغلههای فراوان و تدریس، مسافت قم تا تهران را هر هفته قبول زحمت کردید که ما از محضر شما استفاده کنیم و انتخاب نامههای ارزنده و ارزشمند، انشاءالله باز هم شاهد حضور شما باشیم. از اینکه این مدت شما را اذیت کردیم حلالیت میطلبیم، انشاءالله خداوند شما را حفظ کند.
«والحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمدٍ و آله الطاهرین»
هدایت شده از برنامه تلویزیونی سمت خدا
97-3-29-حجت الاسلام نظری منفرد.mp3
10.63M
🔊 فایل صوتی برنامه سمت خدا
👤 #حجت_الاسلام_نظری_منفرد
📚 با موضوع نامه های اهلبیت علیهم السلام (نامه ۶۸ نهج البلاغه به سلمان فارسی)
🗓 سه شنبه بیست و نهم خرداد ماه
🗂 حجم : ۱۰.۱ مگابایت
💠 @samtekhoda3
برنامه سمت خدا
موضوع برنامه : زندگی هوشمندانه و راههای دوری از اشتباه
كارشناس : حجت الاسلام والمسلمين لقمانی
تاريخ پخش: 30-03-97
بسم الله الرحمن الرحیم. اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم.
باران بیا عبور کن از این کرانهها *** این خاک را خبر کن از عطر جوانهها
یک لحظه با کرامت انگشتهای خود *** وا کن یکی یکی گره از رودخانهها
دستی به کوه و دشت بکش تا که گل کند *** هر روز بر لبان درختان جوانهها
باران بخوان که تازه شود باز صدای تو *** در ذهن مردمان زمین عاشقانهها
شاید همه پرنده شوند و به شوق تو *** بیرون شوند از قفس آشیانهها
باران تویی که با تو جهان سبز میشود *** باران تویی و وصف تو از این نشانهها
شریعتی: سلام میکنم به همه بینندهها و شنوندههای نازنینمان، به سمت خدای امروز خوش آمدید. انشاءالله باغ ایمانتان آباد باشد و زندگی شما سرشار از نشاط باشد. حاج آقای لقمانی سلام علیکم و رحمة الله. خیلی خوش آمدید.
حاج آقای لقمانی: سلام علیکم و رحمة الله، بنده هم خدمت شما و همه بینندگان عزیز برنامه سمت خدا عرض سلام دارم. عید فطر را با اعمال مقبول پشت سر گذاشتند، انشاءالله رو به سوی آیندهای روشن و شیرین و شیدا حرکت کنند.
شریعتی: امروز هم در خدمت حاج آقای لقمانی هستیم تا از هنر خوب زیستن برای ما بگویند. چطور میتوانیم یک زندگی هوشمندانه و بدون خطا و اشتباه را تجربه کنیم. اگر یاد بگیریم جلوی اشتباهات را بگیریم، باعث میشود در مسیر زندگی اشتباهات سد راه ما نشوند.
حاج آقای لقمانی: بسم الله الرحمن الرحیم، ریشه اشتباهات در زندگی را بیان میکردیم، عامل اول را مطرح کردیم، جهل و نادانی و بی خردی و بی خبری.
جامهی فتح است آگاهی در این وحشت سرا
غوطه در خون میخورد صیدی که غافل میشود
یکی جهالت، یکی غفلت. آغاز سخن یک پیشنهاد و یک هدیه بعد از ماه رمضان بدهم که خودم خیلی لذت و بهره بردم. بعد از ماه رمضان یک فرصت خیلی فراخی داریم برای ارتباط بیشتر با قرآن، بعضی از اساتید توصیه میکنند یک دور قرآن را با ترجمه بخوانید. الآن وقتش است روزی دو سه صفحه، آگاهی و نورانیت به انسان میدهد. صبح به صبح انشاءالله اگر هم میخواهیم شیرین شود برای خودمان از جزء سی شروع کنیم. سورههای کوتاه که آشنا هستیم. یک عمر سوره یاسین و الرحمن را خواندیم یکبار با ترجمه انسان بخواند، به انسان معرفت میدهد آنوقت انسان بیشتر شوق پیدا میکند. ما از امروز تا ماه مبارک رمضان 330 روز فرصت داریم. روزی دو صفحه بخوانیم قرآن تمام میشود. از سورههای کوچک شروع کنیم که انس و علاقه داریم. گاهی ترجمه آیات را با هم رد و بدل کنیم.
روانشناسان توصیه میکنند خودتان را تشویق کنید. روبروی آینه بایستید، اگر من تا آخر این هفته فلان کار بد را نکردم برای خودم یک لیوان آبمیوه میخرم. انسان با خودش ارتباط داشته باشد. تشویق و تهدید کند، این چهار عمل اصلی که در ریاضیات هست در اخلاق هم داریم. صبح به صبح مراقبه، ماه رمضان تمام شد از اول، صبح به صبح با خودش شرط کند که من امروز فلان کار را انجام میدهم و نمیدهم.
صبح تا شب مراقبه، شب هنگام خواب محاسبه، بعد هم معاتبه، خودش را سرزنش و نکوهش کند. جریمه و تنبیه کند. آنوقت چقدر انسان خویشتن بانی و خویشتن داری میکند. چشم باز نکنیم بعد از شصت، هفتاد سال ببینیم خدای ناکرده ورشکست شدیم. همین الآن جلویش را بگیریم. روزی دو سه آیه به انسان آگاهی میدهد و فضای انسان را متحول میکند. عالم دوم ریشه اشتباهات، سر به هوایی و بی دقتی در زندگی است. مقابلش زیرکی است.
آدمی نه پی علف خواری است *** در پی زیرکی و هوشیاری است
آن فرشته که آدمی لقب است *** زیرکانند و زیرکی عجب است
انسان زیرک باشد، نورانیت به انسان زیرکی میدهد. سوم مشورت نکردن است. مستبد بودن در رأی، انشان خودش سرش را زمین بیاندازد. این ریشه اشتباهات است. مورد چهارم که تقاضا میکنم خوب بحث امروز را گوش کنند. در هر خانه و خانوادهای، مرور که میکنیم و گذشته را میبینیم، در اثر عجله و شتاب چقدر اشتباه داشتیم. یک عامل کاملاً درگیر با ذهن و زندگی ما است. لذا وقتی ما کودکی را پشت سر میگذاریم، در دوره نوجوانی چقدر به غصههای کودکی میخندیم. بعد از دوره نوجوانی به جوانی، حالا گاهی مواقع خدای ناکرده بعد از هفتاد، هشتاد سال انسان میبیند چقدر غصههای بیخود خورده است. چقدر شتابهای بیجا داشته است. درگیری داشتیم، دعوا داشتیم، عجله چیست؟ عجله ریشهی زیاده خواهی و فزون طلبی است. عجله این است که من میخواهم همه کارها دست من باشد. کاری به آسمان ندارم. خودم، خودم! عجله ریشه در خواستههای زیاد است، کم طاقتی، طحمت نکشیدن، میانبر رفتن، زود به خیری رسیدن. لذا پرونده افرادی که خدای نکرده در زندان هستند را بررسی کنیم، بالای شصت درصد همین است. از یک محیط کوچک به محیط بزرگ آمده و یک سلسله چیزهایی میبیند، دلش هم میخواهد، عجله دارد زود به آن برسد. گاهی بعضیها بعد از شصت سال، هفتاد سال به این امکانات رسیدهاند. این میخواهد یک ساله، دو ساله به همه چیز برسد.
روغنی در شیشه بینی، صاف و روشن ریخته
غافلی بر سر چه آمد کنجد و بادام را
همه از راه نامشروع ثروت به دست نیاوردند، زحمت کشیده است. رنج برده است. این الآن هجده سال، بیست سال دارد، میخواهد یک شبه برسد. یکی از افراد ثروتمند و خیّر میگفت: سی سال من صبح شنبه از اصفهان به تهران میآمدم. یکشنبه همدان میرفتم، دو روز همدان بودم. باز تهران میآمدم و دو روز تهران بودم و به اصفهان برمیگشتم. مهرههای چند و چند کمرم به هم ریخته، الآن زندگی من این است. یک انسان خام و ناپخته تا نگاه میکند میگوید: این کارخانه را از کجا آوردند؟ عجله دارد. کسانی که میخواهند یک ساله ثروتمند شوند، شش ماهه پای چوبه دار خواهند بود. یک مسکن شصت ساله بگویم.
خدا آیت الله کشمیری را رحمت کند. عارف والا گوهر، ایشان اخبار پشت پرده خیلی داشت. ولی به استادشان مرحوم قاضی، استاد اخلاق علامه طباطبایی گفتند: من کیمیا میخواهم. برای آنهایی که عجله دارند و گرایش مذهبی هم دارند، در قنوت نماز آماده شوند و یادداشت کنند، حفظ کنند، در سجدهها و قنوت نماز چه حالی آدم پیدا میکند. چقدر برای انسان مسکّن است. کیمیا چیست؟ وردی، ذکری، دعایی که مس را تبدیل به طلا میکند. به انسان آرامش میدهد. انسان قیمتی میشود. ایشان یک جمله فرمودند و سه فراز دارد. من بعضی از بزرگان را دیدم در قنوت نماز میخوانند. «اللهم اغننی بحلالک عن حرامک» خدایا مرا بینیاز کن. با حلال تو از حرام تو، دیگر سمت حرام نروم. ما گاهی فکر میکنیم وقتی وضع ما توپ میشود که از هر مسیری به هر بهانهای باشد باید وضع ما توپ شود. چقدر داریم کسانی را که با این فکر رفتند و الآن لغزش و بعد ریزش و سقوط، نه آبرویی و نه هیچی!
«اللهم اغننی بحلالک عن حرامک و بطاعتک عن معصیتک» من با طاعت تو خودم را از معصیت تو بینیاز بدانم. شب عروسی، عقد سمت گناه نروند. فکر نکنم اگر بخواهم شاد و خوش و بانشاط باشم حتماً باید پردهدری کنم، معصیت و گناه کنم، نه! «جهانی بنشسته در گوشهای» قهقهه نمیزند ولی ته دل شاد است. سرور دارد، «و بفضلک عن من سواک» به دادنیهایی که به من میدهی، از سر من زیاد است، از مردم بینیاز باشم. جمله اول؛ مادی و معنوی. جمله دوم؛ سعادت اخروی، جمله سوم؛ اجتماعی. این جوششی است که انسان دعا کند و از خدا بخواهد و خودش هم تلاش کند.
قرآن سه چهار مرحله را بیان میکند که فوق العاده است. اول خودمان را تست کنیم. آزمایش کوتاه مدت، ببینیم جزء این چهار گروه هستیم یا نه. افرادی که عجول هستند، خداوند میفرماید: طلب بدیها را میکنیم مثل خوبیها چون عجله داریم. «وَ يَدْعُ الْإِنْسانُ بِالشَّرِّ دُعاءَهُ بِالْخَيْرِ وَ كانَ الْإِنْسانُ عَجُولًا» (اسراء/11) بخاطر شتاب زدگی بدیها را طلب میکند همانطور که خوبیها را طلب میکند و انسان بسیار بسیار شتاب زده است. آرام و قرار ندارد. دنیای حاضر و نقد را بخاطر اینکه عجله دارد میگیرد و آخرت را رها میکند. «يُحِبُّونَ الْعاجِلَةَ وَ يَذَرُونَ وَراءَهُمْ يَوْماً ثَقِيلًا» (انسان/27) چقدر بد است. سوم اینکه پیش از حسنه و نیکی تقاضای سیئه و بدی میکند. انسان واژگون میشود. حبّ دنیا، علاقه به مادیات، «وَ يَسْتَعْجِلُونَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ» (رعد/6) چهارم؛ سرعت در گناه و تعدی و حرامخواری دارد. «وَ تَرى كَثِيراً مِنْهُمْ يُسارِعُونَ فِي الْإِثْمِ» (مائده/62) در گناه سرعت میگیرند. «وَ الْعُدْوانِ» تجاوز، «وَ أَكْلِهِمُ السُّحْتَ» حرام خواری. افتخار میکند رباخوار است! افتخار میکند از هر راهی پول درمیآورد. «لَبِئْسَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ» چقدر کار بدی میکنند! جالب این است که خداوند قسم خورده ای دنیا! سخت بگیر به کسانی که تو را گرفتند و مرا رها کردند. اینها عموماً با فقر و فلاکت و بدبختی از دنیا میروند. چون همه چیز دستشان نیست. گاهی یک بی تدبیری و غفلت، گاهی یک جهالت، ای دنیا! سخت بگیر به کسانی که تو را گرفتند و مرا رها کردند. آسان بگیر برای کسانی که مرا گرفتند و تو را رها کردند.
قومی به جد و جهد گرفتند زلف یار *** قومی دگر حواله به تقدیر کردهاند
زندگی خوبی دارد. زن و بچه خیلی خوبی دارد منتهی شتاب ندارد.
به چشم خویش دیدم در بیابان *** که آهسته سبق برد از شتابان
بنده سراغ دارم و شما هم حتماً سراغ دارید کسانی که آرام زندگی میکنند ولی سال به سال وضعش خوبتر است. آن کسی که به هر صورتی آن طرف و این طرف قرار ندارد، ریزش پیدا میکند.
به چشم خویش دیدم در بیابان *** که آهسته سبق برد از شتابان
سمند تیز تک از پا فرو ماند *** شتربان همچنان آهسته میراند
پیامبر میفرمایند: «الامور مرهونة باوقاتها» کارها در گروی وقت خود انجام میشود. خودتان را به زحمت نیاندازید. به هر چیزی بخواهی برسی در زمان خودش به تو خواهد رسید. عجله نکنید! از نظر علمی باید به یک بلوغ علمی برسید. نمیخواهد مرتب خودت را در قاب قرار بدهی. از نظر اقتصادی و اجتماعی نمیخواهد آرزو کنی صفحه اول روزنامه و مجلات باشی، به وقتش میزنند، عجله نکن! این جمله خیلی زیباست. «صبورانه منتظر زمان باش! هر چیز در زمان خود اتفاق میافتد. اگر باغبان درختان را غرق در آب هم بکند، هیچ درختی خارج از فصل میوه نمیدهد.» پیامبر فرمودند: «انما اهلک الناس العَجَله» عجله! آن کسی که آرامش دارد، آرام است.
خبرنگار از یکی از چهرههای علمی و فرهنگی سؤال کرد: بزرگترین آرزوی فرو خورده شما چیست؟ بعضی شصت سال یک آرزو را دارند برآورده نشده است. هر جملهای از دهان ما خارج شد، نشان دهنده شخصیت ماست. گاهی بزرگترین آرزوی من یک دوچرخه است. گاهی یک ماشین است. جواب داد صادقانه بگویم: تا کنون آرزوی فرو خورده نداشتم. در زندگی با خودم صادق بودم. بزرگترین مشکل ما این است که خودمان را گریم میکنیم. آنچه هستیم را قبول نداریم. مقدار هوش، استعداد، ریشه خانوادگی، موقعیت جغرافیایی، موقعیت مالی را حساب نمیکنیم. چشمهایمان را روی همه چیز میبندیم. من چقدر تحمل برای این مسئولیت دارم؟ تا وارد میشوم میبینم تحمل ندارم. صادقانه بگویم: تا کنون آرزوی فرو خورده نداشتم، با خودم صادق بودم. به مقدار امکانات از خودم انتظار داشتم. این خیلی مهم است که ما نسبت به خودمان چه انتظاری داریم. بنشینیم امکانات وجودی خودمان را بشماریم. بعد انتظارات را، اگر انتظارات با امکانات هم خوانی نداشته باشد، خودکشی، یأس و افسردگی و اضطراب دارد. صائب میگوید:
از اضطراب کار مهیا نمیشود *** سیل از دویدن است که دریا نمیشود
اگر بنده و شما در الآن زندگی، تمام هوش و حواسمان به گذشته باشد، افسرده میشویم. بعضی فقط غصه و حسرت میخورند. این افراد اصلاً از زندگی لذت نمیبرند. یک ثانیه لذت نمیبرد. امروز را در گذشته زندگی کنیم. اگر امروز را در آینده زندگی کنیم، عجله و اضطراب داشته باشیم. اگر سیل آرام برود به رودخانه میرسد ولی سر به بیابان میگذارد و نابود میشود. اگر در امروز زندگی کنیم آرامش داریم. «اللهم اغننی بحلالک عن حرامک و بطاعتک عن معصیتک و بفضلک عن من سواک» خدایا همه چیز را به تو سپردم. در آنها و لحظهها فکر و ذهن مرا هدایت کن.
میفرمایند: کلید همه کارها صبر و بردباری است، شما جوجه را با صبر کردن از تخم به دست میآورید نه شکستن. مرغی بود تخم طلا میگذاشت، طرف عجله داشت. اینقدر زد که روزی دو تخم بگذارد، همان را هم از دست داد. گاهی فرصتهای زرین زندگی مثل جوانی، موقعیت شغلی خوب را از دست میدهیم. پروندهای که اخیراً در دادگاه مطرح شد، یک بنده خدایی مأمور خرید یک شرکت شده بود. حقوق خوب بود، یک مدتی گذشت هوس کرد عجله کند و دست در فاکتور ببرد. تازه عقد کرده بود، ماشین خریده بود. زندگی روی ریل بود، منتهی صبر میخواست. شیطان فریبش داد. تا کی میخواهی صبر کنی؟ ببین رئیس چه چیزهایی دارد و تو چرا نداری؟ شروع به فاکتور ساختن کردم. فاکتور سوری ساختم. یکی دو ماه خیلی خوش گذشت اما بعد دستم رو شد. همه را بررسی کردند و دستگیر شدم، به زندان افتادم و خانمم از من جدا شد. شغلم را از دست دادم و هرآنچه به دست آوردم از دست دادم و الآن بیچاره شدم. طبیعت، زمان و بردباری سه پزشک حاذق هستند و مشکل را برطرف میکنند. حوصله داشتن، کسانی که زیاد عجله میکنند به جای ماهی قورباغه میگیرند. به جای هر ثانیه که صرفهجویی کردند، ساعتها باید عمر خودشان را از دست بدهند.
انواع عجله؛ عجله گاهی منفور و گاهی محمود و ستایش شده است. در یک سلسله چیزها به ما دستور دادند عجله کنید. نماز اول وقت، پیامبر فرمودند: اگر میدانستید فضیلت نماز صبح و مغرب و عشاء چگونه هست، مثل بچهها با سینه به طرف مسجد میرفتید. اینقدر فضیلت دارد! هر قدمی انسان بردارد چقدر حسنه دارد. پا روی هر ذرهای بگذارد، چقدر حسنه دارد. میخواهم خانه بخرم، جایی بخرم که یک مسجد آباد داشته باشد. حداقل یک وعده نماز جماعت شرکت کنم. چقدر عمر با برکت میشود. اگر مأمومین از پنج نفر، ده نفر اضافه شد، هیچکس نمیتواند ثوابش را بنویسد. صحابی پیامبر آمد گفت: یا رسول الله! من به بسم الله جماعت نرسیدم، وضع من خوب است. در مسجد چند برده بخرم در راه خدا آزاد کنم که ثواب بسم الله در نامه عمل من بیاید؟ پیامبر فرمودند: اگر تمام بردههای روی کره زمین را بخری در راه خدا آزاد کنی، ثواب بسم الله فوت شده از نماز جماعت جبران نمیشود. امروز اولین روز باقیمانده عمر ماست. نوروز زندگی انسان است. اولین مورد را میفرمایند برای نماز عجله کنید.
دومین مورد عجله در ازدواج دختران و پسران است. مقدمات دقیق باشد ولی در خریدها و جهیزیه آسان بگیریم. عجله به معنی زود شوهر دادن، از نشانههای افتخار یک پدر و عاقبت بخیری پدر این است که دخترش را زود شوهر بدهد.
مورد بعدی در عجله را در سلام دادن به دیگران بیان کردند. نگذاریم او سلام کند. 69 حسنه برای کسانی است که سبقت در سلام دارند. کسی در سلام دادن نمیتوانست بر پیغمبر سبقت بگیرد. تعلیم فرزندان قبل از اینکه منحرفان سبقت بگیرند. حدود 100 تا 110روز در تابستان، عزیزان دانشآموز و دانشجو تعطیل هستند. روزی یک ساعت، 23 ساعت هم برای خودش باشد. انسان یکسری از آموزههای ناب دینی را بیاموزد. نه اینکه موقع حج تازه بگوید: من چطور غسل میکردم. چطور وضو میگرفتم. یک سلسله آموزههای دینی را انسان یاد بگیرد. اعتقادات، اخلاق و احکام، خدا میداند چقدر دانستن احکام ضروری است. مورد بعدی عجله در آشتی دادن میان افراد عجله کنیم. یک سلسله از کدورتها برطرف شود و افراد بتوانند با هم رفت و آمد بکنند. در پذیرایی از مهمان عجله داشتن، در پرداخت خمس و زکات عجله داشتن.
روایتی هست که میگوید: «اعبَدُ الناس» عابدترین افراد کیست؟ امام فرمودند: «من أقامَ الفرائض» کسی که به واجبات عمل کند. یعنی اگر بنده خمس بدهکار هستم، اضافه بر مخارج سالانه مبلغی اضافه دارم، اگر در روستایمان بروم، آنجا امکانات رفاهی درست کنم فایده ندارد. باید خمسم را بدهم! ده نفر را کربلا بفرستم، فلانجا زمین برای خیریه بخرم. اول واجبات و بعد مستحبات. از همین الآن کسانی که سال مالی ندارند، تصمیم بگیرند سال مالی داشته باشند، آرامش خاطر پیدا میکنند. انسان در اموری که بیان کردیم عجله داشته باشد که گاهی صبح دیگری برای حسابرسی ما نیست. مخصوصاً حق الناس، گاهی میدانیم فلانی چقدر از ما طلب دارد و خودش هم نمیداند، پشت گوش میاندازیم. حتی زیادتر داده شود، رد مظالم! همین الآن مبالغی بدهیم برای کسانی که بدهکار هستیم و نمیدانیم. عجله کنیم و زود هم بدهیم که آن طرف راحت باشیم.
شریعتی: یاد یکی از حکایتهایی افتادم که نمیدانم از کدام علما و بزرگان نقل شده است، ولی یکی از این علما و مجتهدین که یک روز یک مسأله فقهی و یک حکم شرعی را اشتباه بیان میکند و شب متوجه اشتباهش میشود، میرود خانه به خانه درمیزند. یک نفر در را باز کرد و گفت: حاج آقا، این وقت شب چه عجلهای بود؟ گفت: بله شما عجله نداشتید ولی شاید مرگ عجله داشته باشد برای رسیدن به من و من نمیخواهم این حق بر گردن من باشد. چقدر حساس بودند و سبک زندگی آدمها متفاوت بود. انشاءالله خداوند به همه ما توفیق بدهد با توجه به نکاتی که حاج آقای لقمانی فرمودند، یک زندگی عاری از خطا و اشتباه را تجربه کنیم و اگر قرار هست با عجله حرکت کنیم به سمت خیرات عجله کنیم.
امروز صفحه 356 قرآن کریم، آیات 44 تا 53 سوره مبارکه نور را تلاوت خواهیم کرد.
«يُقَلِّبُ اللَّهُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ إِنَّ فِي ذلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصارِ «44»
وَ اللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ فَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى بَطْنِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى رِجْلَيْنِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى أَرْبَعٍ يَخْلُقُ اللَّهُ ما يَشاءُ إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ «45»
لَقَدْ أَنْزَلْنا آياتٍ مُبَيِّناتٍ وَ اللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ «46»
وَ يَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالرَّسُولِ وَ أَطَعْنا ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَ ما أُولئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ «47»
وَ إِذا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ إِذا فَرِيقٌ مِنْهُمْ مُعْرِضُونَ «48»
وَ إِنْ يَكُنْ لَهُمُ الْحَقُّ يَأْتُوا إِلَيْهِ مُذْعِنِينَ «49»
أَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَمِ ارْتابُوا أَمْ يَخافُونَ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ رَسُولُهُ بَلْ أُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ «50»
إِنَّما كانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِينَ إِذا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَنْ يَقُولُوا سَمِعْنا وَ أَطَعْنا وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ «51»
وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَخْشَ اللَّهَ وَ يَتَّقْهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْفائِزُونَ «52»
وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّ قُلْ لا تُقْسِمُوا طاعَةٌ مَعْرُوفَةٌ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ «53»
ترجمه: خداوند، شب و روز را جا به جا مىكند. همانا در اين امر براى اهلبصيرت، عبرتى قطعى است. و خداوند هر جنبدهاى را از آب آفريد، پس برخى از آنها بر شكم خويش راه مىرود و برخى بر دو پا راه مىرود و بعضى بر چهار پا راه مىرود. خداوند هر چه بخواهد مىآفريند، زيرا خدا بر هر چيزى تواناست. به راستى كه آياتى روشنگر نازل كرديم و خداوند هر كه را بخواهد به راه مستقيم هدايت مىكند. و مىگويند: ما به خدا و رسول ايمان آورديم و پيروى نموديم. امّا گروهى از آنان بعد از اين اقرار، (به گفته خود) پشت مىنمايند و آنان مؤمن واقعى نيستند. و هرگاه به سوى خدا و رسولش خوانده شوند، تا پيامبر ميانشان داورى كند، آن گاه است كه گروهى از آنان، روى گردان مىشوند. و (لى) اگر حقّ با آنان (و به سودشان) باشد، با رضايت و تسليم به سوى پيامبر مىآيند. آيا در دلهايشان بيمارى است، يا دچار شك شدهاند، يا بيم آن دارند كه خداوند و پيامبرش حقّى از آنان ضايع كنند؟ (نه)، بلكه آنان خود ستمگرند. (ولى) هنگامى كه مؤمنان را به خدا وپيامبرش فراخوانند، تا ميانشان داورى كند، سخنشان جز اين نيست كه مىگويند: شنيديم واطاعت كرديم، اينان همان رستگارانند. و هر كه از خداوند و رسولش پيروى كند و از خدا بترسد و از او پروا كند، پس آنان همان رستگارانند. و سختترين سوگندها را به نام خدا خوردند، كه اگر (براى جبهه و جهاد) دستور دهى، از خانه خارج مىشوند. (به آنان) بگو: سوگند نخوريد، اطاعت پسنديده (اطاعت در عمل است، نه سوگند به زبان)، همانا خداوند به كارهايى كه انجام مىدهيد آگاه است.
شریعتی: یاد کلام نورانی امیرالمؤمنین علی(ع) افتادم که حضرت فرمودند: «الله الله فى القرآن لا يسبقنكم فى العمل به غيركم» نکند وقتی در عمل به آموزههای قرآن کریم دیگران از شما سبقت بگیرند. خدا کند ما هم اهل عمل شویم و سبقت بگیریم در عمل به این آیاتی که همه نور و رحمت است. انشاءالله قدر قرآن کریم را بدانیم و حال و هوای رمضان در تمام سال ما استمرار داشته باشد. اشاره قرآنی را بفرمایید.
حاج آقای لقمانی: آیه 50 سوره نور را انتخاب کردم. راز روی گردانی از راه رسول خدا و خداوند، «أَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَمِ ارْتابُوا» آیا در دلهای اینها بیماری و مریضی هست یا شک و تردید دارند و زیاد میترسند. دلیل روی گردانی از خدا و رسول خدا سه چیز هست. برای ما خیلی درس خوبی است. 1- بیماریهای روحی و روانی، بی ایمانی. کسی که ایمان ندارد امنیت و اطمینان و امید هم ندارد. زندگی را سراسر سیاه و تباه میبیند. این بد است. 2- شک و تردید، «أَمِ ارْتابُوا» خدا نکند این ویروس پیدا و ناپیدا در وجود کسی رسوخ کند، نسبت به هر شخصی و شیء و موضوعی شک داشته باشد. این خیلی بد است. همه را متهم میکند. همه بد و سیاه هستند. 3- بدبینی و سوء ظن، این هم یکی از چیزهایی است که خدا نکند داشته باشیم. باعث میشود انسان از راه خدا و رسول خدا روی گردان باشد.
شریعتی: خیلی از دوستان ما هستند که میخواهند مباحث حاج آقای لقمانی را به صورت مکتوب دنبال کنند. کتاب «سبک زندگی آرام و آسان» دوستانی که میخواهند شیوههای زندگی راحت و روان و بدون تلخی و حسرت را داشته باشند این کتاب را مطالعه کنند. 20000303 شماره پیامک ما هست، پیامک ارسال کنید و دوستان ما، شما را راهنمایی خواهند کرد. این هفته قرار گذاشتیم از یکی از ستارههای درخشان آسمان فقه شیعه، یکی از علمای بزرگ یاد کنیم. اگر نکتهای در مورد این شخصیت هست بفرمایید.
حاج آقای لقمانی: نکته بسیار ارزنده این است که مثل این عالم بزرگوار از فرصتهای معنوی زندگی خوب استفاده کنیم. گاهی یک دعا، آنچنان در شخصیت و روحیه و رفتار انسان اثر میکند، مثل همین عالم. چه خوش است صوت قرآن ز تو دلربا شنیدن! سخنان امام زمان(ع)، لحن و صوت حضرت را تشخیص میدادند.
شریعتی: قصه تشرفات ایشان به محضر امام زمان و قصهی توجهات امام زمان نسبت به ایشان، قصههای عجیبی است. انشاءالله ما هم بتوانیم نزدیک شویم به این شخصیتهای عظیم و نورانی و انشاءالله حضرات معصومین به ما هم توجه کنند. دعا بفرمایید و آمین بگوییم.
حاج آقای لقمانی: خدایا به حق محمد و آل محمد، بعد از ماه رمضان که وارد شدیم، روحیه رمضانی را در ما حفظ بگردان. توفیق شب زندهداریها و قرائت قرآن را برای ما روزافزون بگردان. نسل امام زمانی نصیب ما بگردان. کشور امام زمان، رهبر عزیز ما حفظ بفرما. گره از تمام خانوادهها باز بگردان. به همه دل شاد و شیرین و دلنشین عنایت بفرما. به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
شریعتی:
گاهی دلم به سمت خدا میبرد مرا *** یعنی به آستان رضا میبرد مرا
به مشهد برویم و سلام بکنیم به امام رضا(ع). همه با هم صلوات خاصه حضرت را زمزمه کنیم.
«والحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمدٍ و آله الطاهرین»
هدایت شده از برنامه تلویزیونی سمت خدا
97-3-30-حجت الاسلام لقمانی.mp3
11.05M
🔊 فایل صوتی برنامه سمت خدا
👤 #حجت_الاسلام_لقمانی
📚 با موضوع : زندگی هوشمندانه و راههای دوری از اشتباه
🗓 چهارشنبه سی ام خرداد ماه
🗂 حجم : ۱۰.۵ مگابایت
💠 @samtekhoda3