ارمغان = تحفه،سوغاتی،هدیه

کارمت که بیاورم برای تو

بیت ۱ بازرگانی یک طوطی زیبا داشت و آن طوطی در قفس زندانی شده بود .

بیت ۲ همینکه بازرگان وسایل سفر را آماده کرد و در تدارک کوچیدن سوی هندوستان بود. ( ساز کرد = قصد کرد )

بیت ۳ از روی بخشندگی و سخاوت به یکایک غلامان و کنیزان خود گفت : زود بگو ببینم از سفر هندوستان چه ارمغانی برایت بیاورم ؟ (ارمغان = تحفه، سوغاتی، هدیه)

بیت ۴ هر یک از آنان چیزی درخواست کرد و آن بازرگان نیکو خصال به همه آنان وعده داد . ( خواست کرد = تقاضا نمود ، درخواست کرد )

بیت ۵ بازرگان به طوطی خود نیز گفت : تو چه ارمغانی میخواهی تا از سرزمین هندوستان برایت بیاورم ؟ کارَمَت = که بیاورم برای تو خطه = سرزمین

بیت ۶ طوطی در پاسخ بازرگان گفت : هر گاه طوطیان همنوع مرا در هندوستان دیدی آنان را از حال من با خبر کن .

بیت ۷ بگو آن طوطی که اشتیاق فراوانی دارد که با شما دیدار کند به حکم تقدیر در قفس ما زندانی شده است.

بیت ۸ آن طوطی برای شما سلام فرستاد و از شما دادخواهی کرد و گفت : برای رهایی از قفس منتظر راهنمایی شما هستم . دادخواست = تظلّم خواهی کرد ، دادخواهی کرد

بیت ۹ طوطی به بازرگان گفت : به آن طوطیان بگو : آیا شایسته است که من در شوق دیدار شما جان بسپارم و در این قفس از غم فراق شما بمیرم ؟

بیت ۱۰ آیا این سزاوار است که من سخت در اسارت باشم و شما آزادانه گاهی بر سبزه زار گردش کنید و گاه بر سر درخت بنشینید .