🕊 تفسیر آیه ۱۰ سوره ممتحنه 🕊
🍃 يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا جَاءكُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِهِنَّ فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَي الْكُفَّارِ لَا هُنَّ حِلٌّ لَّهُمْ وَلَا هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ وَآتُوهُم مَّا أَنفَقُوا وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ أَن تَنكِحُوهُنَّ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ وَلَا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ وَاسْأَلُوا مَا أَنفَقْتُمْ وَلْيَسْأَلُوا مَا أَنفَقُوا ذَلِكُمْ حُكْمُ اللَّهِ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ🍃
ترجمه :
🍃 اى كسانى كه ايمان آورده ايد! هرگاه زنان مؤمن (از شوهرِ كافر جدا شده) هجرت كنان نزد شما آمدند، آنان را (از نظر ايمان) آزمايش كنيد و خداوند به ايمان آنان آگاه تر است. پس اگر آنان را مؤمن تشخيص داديد، به سوى كفّار باز نگردانيد، نه اينان براى آنان حلالند و نه آنان براى اينان حلال و آنچه را كه شوهران كافر (براى اين زنان) پرداخت كرده اند (از قبيل مهريّه) به آنان بپردازيد و بر شما گناهى نيست كه با اينان ازدواج كنيد، به شرط آن كه مهريّه آنان را بپردازيد و همسران كافره را به همسرى نگاه نداريد و آنچه از براى آنان پرداخت كرده ايد از كفّار بگيريد همان گونه (اگر زن، مسلمان شده و به شما ملحق مى شد،) هزينه هايى را كه شوهران كافر پرداخت كرده بودند بايد از شما درخواست نمايند. اين حكم الهى است كه خداوند ميان شما مقرّر داشته و خداوند آگاه حكيم است.🍃
يكى از بندهاى قرارداد صلح حُديبيه اين بود كه اگر مشركى از مكه به مسلمانان مدينه پيوست، مسلمانان او را به مشركان باز گردانند. اين آيه مى فرمايد: مسئله باز گرداندن شامل زنان مهاجرى كه به مسلمانان پناهنده شده اند نمى شود.
اين آيه از آيات حقوقى و اجتماعى قرآن است.
مهريّه زن كافرى كه مسلمان شده، به جامعه اسلامى بپيوندد، به شوهر كافرش داده مى شود، «آتوهم ما انفقوا» و اين مهريّه را بايد از بيت المال پرداخت.
كلمه «عصم» جمع «عصمت» به معناى وسيله نگاهدارى است.
در اين آيه، سيماى عدالت پرور مكتب اسلام جلوه مى كند:
اوّلاً زن هجرت كرده را تنها به حال خود رها نمى كند،
ثانياً حق شوهر كافرى كه زن خود را از دست داده است، ناديده نمى گيرد و مهريّه اى را كه پرداخت كرده به او باز مى گرداند،
ثالثاً نياز غريزى و عاطفى زن را با فرمان «تنحكوهنّ» و نياز مالى او را با فرمان «اجورهنّ» تأمين مى كند.
هجرت ممكن است به خاطر فرار از شوهر يا علاقه به زندگى جديد يا جاسوسى يا رسيدن به مال و فاميل باشد، لذا بايد با آزمايش انگيزه ها روشن شود.
كفّار چند دسته هستند:
يا همگى بر كفر اصرار دارند كه آيه اول مبنى بر برائت و متاركه مسلمانان، به آنان نظر داشت. «لاتتخذوا عدوّى و عدوكم أولياء... قد كفروا بما جاءكم من الحق»
يا به طور دسته جمعى دشمنى با شما را ترك مى كنند. «عسى اللّه ان يجعل بينكم و بين الّذين عاديتم منهم مودّة» (آيه ۷ همين سوره)
يا تفكيك صورت مى گيرد، مثلاً زن مسلمان مى شود، ولى مرد، كافر باقى مى ماند و يا بالعكس كه در اين صورت، مسلمان به شما ملحق مى شود. «جاءكم المؤمنات مهاجرات»
در بيان مهريّه اول كلمه «نفقه» به كار رفته، «انفقوا... انفقتم» ولى در مورد مهريّه ازدواج دوم، كلمه «أجورهنّ» به كار رفته است. با توجّه به پنج موردى كه كلمه «اجورهنّ» در قرآن آمده است، به نظر مى رسد كلمه «اجر» براى زنان بيوه و ازدواج دوم آنها است.
وقتى ايمان آوردنِ يكى از دو همسر، عقد قبلى را بهم مى زند، پس به طريق اولى ، اگر قبل از عقد، زن كافر باشد عقدى محقق نمى شود.
امام باقر(عليه السلام) فرمود: «لاينبغى نكاح اهل الكتاب» ازدواج با زنان اهل كتاب (يهود و نصارا) سزاوار نيست. آنگاه امام (عليه السلام) اين قسمت از آيه را تلاوت فرمود: «و لاتمسكوا بعصم الكوافر»
📌 پیام ها
🌿 زنان در انتخاب دين و انجام وظايف دينى تابع شوهر نيستند و حتّى مى توانند براى حفظ دين خود هجرت نمايند. «جاءكم المؤمنات مهاجرات»
🌿 مدّعيان بازگشت از كفر به ايمان، بايد مورد آزمايش و امتحان قرار بگيرند. «جاءكم المؤمنات... فامتحنوهُنّ»
🌿 هر كجا كه خطر جاسوسى و امثال آن هست، گزينش و آزمايش لازم است. «فامتحنوهُنّ»
🌿 با ديد مثبت به مردم نگاه كنيد. «جاءكم المؤمنات مهاجرات فامتحنوهنّ» (با اين كه هنوز امتحان نشده اند، امّا آيه لقب مؤمن به آنان داده است).
🌿 علم خداوند به امور، از ما سلب مسئوليّت نمى كند. «فامتحنوهُنّ اللّه اعلم بايمانهنّ»
🌿 در برخورد با افراد، ما مأمور به ملاك هاى ظاهرى هستيم، نه وسواس و سوءظن. «فامتحنوهنّ اللّه اعلم بايمانهنّ»
🌿 نقش ايمان در مسايل خانوادگى و زناشويى بسيار مهم است. اگر زنِ كافرى مؤمن شد، او را به شوهر كافرش برنگردانيد زيرا همسر كافر محيط خانواده را ناسالم مى كند. «فان علمتموهنّ مؤمنات فلاترجعوهنّ»
🌿 سلطه و حكومت كافر بر مسلمان از هر جهت ممنوع است، خواه سياسى و اجتماعى باشد كه قرآن مى فرمايد: «لن يجعل اللّه للكافرين على المؤمنين سبيلاً» و خواه خانوادگى باشد كه اين آيه مى فرمايد: زن مسلمان نبايد تحت امر شوهر كافر باشد. «فلاترجعوهنّ الى الكفّار»
🌿 جامعه و محيط در فرد مؤثر است. ممكن است محيط كفر، زن مسلمان را در خود هضم كند، پس او را به كفّار برنگردانيد. «فلاترجعوهنّ الى الكفّار»
🌿 كفرِ يكى از طرفين ازدواج، منجر به طلاق قهرى مى شود. «فلاترجعوهنّ الى الكفّار»
🌿 به علاقه شخصى مرد به همسر قانع نشويد، ممكن است شوهر، زن را دوست داشته باشد ولى جامعه فاسد بر روح زن فشار وارد كند. «فلاترجعوهن الى الكفّار» (و نفرمود: «الى زوجه»)
🌿 ايمان، زير بناى ازدواج است و كافر، كفو و همتاىِ مؤمن نيست. «لا هنّ حلُّ لهم ولا هم يحلّون لهنّ»
🌿 جدايى زناشويى دليل ناديده گرفتن حقوق مالى نيست، حتّى اگر كافر هزينه اى را پرداخته بايد از طرف مسلمانان به او پرداخت شود. «لا هم يحلّون لهنّ و آتوهم ما انفقوا»
🌿 هر ازدواجى، مهريّه جداگانه دارد. (مهريّه قبلى كه شوهر كافر داده است بپردازيد و براى ازدواج دوّم كه خودتان اقدام مى كنيد بايد مهريّه جداگانه بدهيد.) «آتوهم ما انفقوا... اتيتموهنّ اجورهنّ»
🌿 حق مالكيّت و حقوق مالى كفّار غير حربى محفوظ است. «آتوهم ما انفقوا»
🌿 اولين نياز زن همسر شايسته است. «لاجناح عليكم ان تنكحوهنّ»
🌿 سابقه كفر، مانع ازدواج با تازه مسلمان نيست. «لاجناح عليكم أن تنكحوهنّ»
🌿 مهريّه، حق زن است. «اُجورهنّ»
🌿 هم نياز غريزى بايد تأمين شود، «تنكحوهنّ» و هم نياز مالى. «اُجورهنّ»
🌿 از زن بودن و تنهايى و غربت و تازه مسلمان بودن ديگران سوء استفاده نكنيد. «آتيتموهنّ اُجورهنّ»
🌿 كفر، كليد جدايى است و مسائلى از قبيل ازدواج و عشق به همسر و فرزند و سابقه زندگى مانع جدايى نيست. «ولاتمسكوا بعصم الكوافر»
🌿 حفظ حقوق، طرفينى است، حق شما و حق كفّار نبايد نايده گرفته شود. (اگر زن مسلمانى كافر شد و به كفّار پيوست، مهريّه اى كه هزينه كرده ايد از كفّار بگيريد و اگر زن كافرى به مسلمانان پيوست، مهريّه اى كه كافر پرداخت كرده به او بدهيد). «واسئلوا ما أنفقتم وليسئلوا ما أنفقوا»
🌿 پذيرفتن پناهنده، در اسلام پذيرفته شده است، به شرط آنكه اوّلاً افراد آزمايش شوند، ثانياً مسئله مالى يا زيبايى و زشتى در پناه دادن مطرح نباشد، ثالثاً هزينه اى را كه كفّار پرداخت كرده اند به آنان بپردازند و كفّار حق مطالبه دارند. «اذا جاءكم... مهاجرات فامتحنوهنّ... آتوهم ما أنفقوا... وليسئلوا ما أنفقوا»
🌿 دستورات الهى، عالمانه و حكيمانه است. «ذلكم حكم اللّه يحكم بينكم واللّه عليم حكيم»
🕊️🍃🕊️🍃🕊️
https://eitaa.com/tafsir_audio_Quran_1402
https://ble.ir/tafsir_audio_quran_1402
🕊 تفسیر آیه ۱۱ سوره ممتحنه 🕊
🍃 وَإِن فَاتَكُمْ شَيْءٌ مِّنْ أَزْوَاجِكُمْ إِلَي الْكُفَّارِ فَعَاقَبْتُمْ فَآتُوا الَّذِينَ ذَهَبَتْ أَزْوَاجُهُم مِّثْلَ مَا أَنفَقُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنتُم بِهِ مُؤْمِنُونَ🍃
ترجمه :
🍃 و اگر از همسرانى كه به سوى كفّار رفته اند، چيزى از شما فوت شد (و شما نتوانستيد مال و مهريّه اى كه پرداخت كرده ايد، از كفّار دريافت كنيد)، پس آنان را تعقيب كرده (و به چيزى رسيديد،) به آنان كه همسرانشان رفته اند معادل آنچه خرج كرده اند، بپردازيد و از خدايى كه به او ايمان داريد پروا كنيد.🍃
در آيه قبل، سخن از پرداخت حق شوهران كافر بود، در اين آيه، سخن از گرفتن حق خود از آنان است.
📌 پیام ها
🌿 حق بايد به حق دار برسد، گرچه با تأخير باشد. «فاتكم شى ء... فآتوا... مثل»
🌿 آنچه به خاطر ايمان، از فرد مسلمان فوت مى شود، بايد توسّط نظام اسلامى جبران شود. «فاتكم شى ء... فآتوا»
🌿 تعقيب كفّار براى حفظ اموال مسلمانان و جبران خسارت آنان جايز است. «فاتكم... فعاقبتم»
🌿 براى گرفتن حق خود قيام كنيد. «فاتكم... فعاقبتم»
🌿 افراد آسيب پذير بايد مورد حمايت قرار گيرند و از بيت المال يا غنائم، خسارت آنها جبران شود. «فاتكم شى ء... فآتوا... مثل ما انفقوا»
🌿 در گرفتن حق، پرهيزكارى و كنترل خود لازم است. «مثل ما أنفقوا واتقوا اللّه»
🌿 مسايل مالى، لغزشگاه است تقوا و خداترسى لازم است. «فآتوا... مثل ما أنفقوا واتقوا اللّه»
🌿 هم خسارت ديده در ادعاى خسارت تقوا داشته باشد و بيش از آنچه خسارت كرده، مطالبه نكند و هم جامعه در پرداخت آن طفره نرود. «اتقوا اللّه»
🌿 نشانه ى ايمان واقعى، تقواست. «واتقوا اللّه الّذى أنتم به مؤمنون»
🕊️🍃🕊️🍃🕊️
https://eitaa.com/tafsir_audio_Quran_1402
https://ble.ir/tafsir_audio_quran_1402
🕊 تفسیر آیه ۱۲ سوره ممتحنه 🕊
🍃 يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا جَاءكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ عَلَي أَن لَّا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئاً وَلَا يَسْرِقْنَ وَلَا يَزْنِينَ وَلَا يَقْتُلْنَ أَوْلَادَهُنَّ وَلَا يَأْتِينَ بِبُهْتَانٍ يَفْتَرِينَهُ بَيْنَ أَيْدِيهِنَّ وَأَرْجُلِهِنَّ وَلَا يَعْصِينَكَ فِي مَعْرُوفٍ فَبَايِعْهُنَّ وَاسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ🍃
ترجمه :
🍃 اى پيامبر! هنگامى كه زنان با ايمان نزد تو آمدند تا با تو بيعت كنند كه چيزى را شريك خدا نگيرند و دزدى نكنند و مرتكب زنا نشوند و فرزندانِ خود را نكشند و در ميان دست و پاى خود، مرتكب هيچ گونه نسبت ناروايى نشوند (و فرزندى را به ديگرى به ناحق نسبت ندهند) و در هيچ كار خيرى تو را نافرمانى نكنند، پس با آنان بيعت كن و براى آنان از خداوند آمرزش بخواه كه خداوند آمرزنده و مهربان است.🍃
در روز فتح مكه، هنگامى كه پيامبر اكرم (صلى الله عليه وآله) روى كوه صفا از مردان بيعت گرفت، زنان نيز نزد حضرت آمدند تا بيعت كنند، اين آيه نازل شد و چگونگى بيعت را شرح داد.
بيعت پيامبر با زنان، اين گونه بود كه حضرت دست مباركشان را در ظرف آبى قرار دادند و سپس به زنان فرمود: براى بيعت كردن دست خود را در آب فرو بردند. «ادخلن ايديكنّ فى هذه الماء فهى البيعة»
شروطى كه در اين آيه نام برده شده، از اصول اعتقادى و اخلاقى است كه زن و مرد، هر دو بايد مراعات نمايند.
📌 پیام ها
🌿«لايزنين»، خانوادگى «لايقتلن اولادهنّ»، اجتماعى. «لايأتين بهتان»
🌿 حفظ آبروى مردم مهم است و ذرّه اى نبايد خدشه دار شود. «لايأتين ببهتانٍ»
🌿 در نظام اسلامى، رهبرى محور است و تمام مردم بايد مطيع او باشند. «لايعصينك» (به جاى «لايعصين اللّه»)
🌿 اگر منكرات نباشد پيمودن راه معروف آسان است. (منكرات به صورت جدا جدا آمده، ولى معروف در يك جمله آمده است.) «لايعصينك فى معروف»
🌿 زنان در مسايل عقيدتى، اجتماعى، اخلاقى و سياسى در كنار مردان هستند و پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله در پرتو وحى با آنان رفتار عادلانه داشت. «فبايعهنّ»
🌿 شرايط بيعت، بايد شفّاف و متناسب با آسيب پذيرى بيعت كنندگان باشد. (مسئله سرقت، زنا، فرزند كشى، تهمت در خانواده هاى جاهليّت رواج بيشترى داشت). «يبايعنك على أن... فبايعهنّ»
🌿 پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله مأمور به دعا و استغفار براى كسانى است كه با او بيعت نمايند. «واستغفر لهنّ»
🌿 توسّل به اولياى خدا جايز و دعاى آنان مستجاب است وگرنه خداوند فرمان دعا صادر نمى كرد. «واستغفر لهنّ»
🌿 گرچه اسلام آوردن، كارهاى دوران كفر را مى پوشاند و محو مى كند ولى باز هم به دعاى پيامبر نياز است. «واستغفر لهنّ»
🌿 سوابق بد مردم، مانع دعا به آنان نشود. «استغفر لهنّ»
🌿 رحمت و مغفرت خداوند پشتوانه استجابت دعاهاست. «واستغفر... انّ اللّه غفور رحيم»
🕊️🍃🕊️🍃🕊️
https://eitaa.com/tafsir_audio_Quran_1402
https://ble.ir/tafsir_audio_quran_1402
🕊 تفسیر آیه ۱۳ سوره ممتحنه 🕊
🍃 يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَوَلَّوْا قَوْماً غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ قَدْ يَئِسُوا مِنَ الْآخِرَةِ كَمَا يَئِسَ الْكُفَّارُ مِنْ أَصْحَابِ الْقُبُورِ🍃
ترجمه :
🍃 اى كسانى كه ايمان آورده ايد! گروهى را كه خداوند بر آنان غضب كرده به سرپرستى(يا دوستى و يارى) نگيريد، آنان از آخرت مأيوسند همان گونه كه كفّار از (بازگشت) اهل قبور مأيوسند.🍃
«تولّى» گاهى به معناى دوستى و گاهى به معناى قبول ولايت و سرپرستى است و هر دو معنى در اين آيه نهى شده است.
مراد از غضب شدگان در اين آيه، يهود هستند و مراد از كفّار، مشركان مكه، يهوديان از ثواب آخرت مأيوسند و مشركانِ منكر قيامت، از مردگان خود.
اولين آيه اين سوره در باره ى برائت از دشمنان خدا و مسلمانان بود و آخرين آيه نيز در همين باره است. اين تنها سوره اى است كه آيه اوّل و آخر آن با «يا أيّها الّذين آمنوا» آغاز شده است.
غضب شدگان در قرآن
در قرآن افراد و گروه هايى مورد غضب الهى قرار گرفته اند، از جمله:
درباره يهود مى فرمايد: «و باؤا بغضب» آنان به قهر و غضب الهى گرفتار شدند.
درباره قاتلان و منافقان مى فرمايد: «غضب اللّه عليهم» خداوند بر آنان غضب كرد.
درباره عالمان بى عمل مى فرمايد: «كبر مقتاً عند اللّه» نزد خداوند غضب بزرگى براى كسانى است كه به گفته ها و وعده هاى خود عمل نمى كنند.
افرادى نظير قارون، فرعون، ابولهب و بلعم باعورا نيز در قرآن مورد غضب قرار گرفته اند.
يأس از آخرت، يعنى يأس از قدرت، حكمت و عدالت خدا. كسى كه آخرت را قبول ندارد، به بن بست مى رسد. او دليلى براى بودن و ماندن ندارد. زيرا پيش خود مى گويد: اگر بعد از مدّت ها رنج و تلاش بايد با مُردن نابود شويم، از همين امروز خود را نابود كنيم، بهتر است.
اگر همه به سوى نابودى مى رويم، تعليم و تربيت و خدمت معنا ندارد. اگر اين ساختمان قرار است منفجر شود، ساخت و حفاظت و تعمير و تزيين آن معنا ندارد.
اگر فدا و فنا مى شويم، چرا از كاميابى ها و هوس ها صرف نظر كنيم؟
ما كه مورد سؤال قرار نمى گيريم، پس تا زنده ايم مردم را فداى هوس هاى خودمان كنيم.
📌 پیام ها
🌿 دوست خدا، با كسانى كه مورد غضب او هستند، رابطه دوستى ندارد. «يا أيّها الّذين آمنوا لاتتولّوا»
🌿 گرچه اهل كتاب به قيامت اعتقاد دارند، امّا چون به ثواب آخرت اميدى ندارند، مغضوب خدا هستند، وضعيّت آنها در قيامت، با كافرانِ منكر معاد تفاوتى ندارد. «يئسوا من الآخرة كما يئس الكفّار»
🕊️🍃🕊️🍃🕊️
https://eitaa.com/tafsir_audio_Quran_1402
https://ble.ir/tafsir_audio_quran_1402