فجیره کجاست و چرا به یکی از نقاط حساس تنش میان ایران و امارات تبدیل شده است؟ بی بی سی قسمت دوم چگونه فجیره به یکی از مراکز نفتی جهان تبدیل شد؟ جایگاه امروز فجیره فقط به خط لوله حبشان–فجیره متکی نیست، بلکه حاصل مجموعه‌ای از زیرساخت‌های نفتی و دریایی است. بندری که در سال ۱۹۸۳ فعالیت خود را آغاز کرد، طی چند دهه به مجموعه‌ای از پایانه‌های نفتی، مخازن ذخیره، تاسیسات فرآوری و خدمات دریایی تبدیل شد. در کنار بندر، «منطقه صنعتی نفت فجیره» میزبان شرکت‌های متعدد ذخیره‌سازی و تجارت انرژی است و شرکت‌های بین‌المللی در آن فعالیت دارند. یکی دیگر از زیرساخت‌های مهم فجیره در دل کوه ساخته شده است: مجموعه زیرزمینی «مندوس» متعلق به شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک)، که بر اساس برآورد اداره اطلاعات انرژی آمریکا ظرفیت ذخیره ۴۲ میلیون بشکه نفت خام را دارد. این مجموعه از سه مخزن سنگی زیرزمینی تشکیل شده و امکان نگهداری انواع مختلف نفت خام را در نزدیکی مسیر صادراتی دریای عمان فراهم می‌کند. فجیره همچنین یکی از مراکز بزرگ سوخت‌رسانی به کشتی‌ها در جهان است. رویترز گزارش داده که در سال ۲۰۲۵ حدود ۷/۴ میلیون متر مکعب سوخت دریایی در این بندر فروخته شد. این رقم فجیره را پس از سنگاپور، روتردام و ژوشان چین در رتبه چهارم جهان قرار داد. واقع شدن فجیره در ساحل دریای عمان و بیرون از تنگه هرمز نیز به کشتی‌هایی که وارد خلیج فارس نمی‌شوند امکان می‌دهد برای سوخت‌گیری و دریافت خدمات دریایی در آن توقف کنند. جنگ اخیر اهمیت این مجموعه را از یک زیرساخت تجاری فراتر برد. پس از کاهش شدید رفت‌وآمد نفتکش‌ها از هرمز، صادرات نفت خام از فجیره افزایش یافت. براساس داده‌های شرکت کپلر میانگین صادرات از حدود ۱/۱۷ میلیون بشکه در روز در فوریه ۲۰۲۶، با افزایش ۳۸ درصدی به حدود ۱/۶۲ میلیون بشکه در روز در ماه مارس رسید. در جریان بحران جاری، اهمیت فجیره برای دیگر تولیدکنندگان منطقه نیز بیشتر شده است. در ماه اوت، عربستان به برخی مشتریان آسیایی پیشنهاد کرد محموله‌های نفتی خود را از طریق انتقال کشتی به کشتی در آب‌های مقابل فجیره تحویل بگیرند. با وجود این، کارول نخله به بی‌بی‌سی فارسی گفت که تبدیل فجیره به مسیر صادراتی مهم برای دیگر تولیدکنندگان خلیج فارس، به سرمایه‌گذاری تازه در خطوط لوله و زیرساخت‌های انتقال نیاز دارد؛ مانند زیرساختی که ابوظبی از پیش برای اتصال میدان‌های نفتی خود به فجیره ایجاد کرده است. به گفته خانم نخله، چنین پروژه‌هایی تنها زمانی عملی خواهند بود که علاوه بر امکان فنی، از نظر اقتصادی نیز توجیه داشته باشند. به باور او اختلال کنونی می‌تواند «توجیه تجاری برخی پروژه‌هایی را که پیش‌تر جذابیت کمتری داشتند، تقویت کند». فجیره در یک نگاه: موقعیت: ساحل دریای عمان، بیرون از تنگه هرمز فاصله از تنگه هرمز: حدود ۱۳۰ کیلومتر ظرفیت خط لوله حبشان–فجیره: حدود ۱/۸ میلیون بشکه در روز ذخیره زیرزمینی نفت: ۴۲ میلیون بشکه نقش اصلی: صادرات نفت امارات بدون عبور از تنگه هرمز ادامه دارد ... @taghaviniaa

فجیره کجاست و چرا به یکی از نقاط حساس تنش میان ایران و امارات تبدیل شده است؟ بی بی سی قسمت سوم مزیتی که فجیره را آسیب‌پذیر می‌کند فجیره با ایجاد امکان صادرات بخشی از نفت امارات بدون عبور از تنگه هرمز، به یکی از مهم‌ترین مسیرهای جایگزین برای این کشور تبدیل شده است، اما جنگ اخیر نشان داد که تمرکز بخشی از زیرساخت‌های حیاتی صادرات نفت امارات در فجیره، خود می‌تواند آسیب‌پذیری تازه‌ای ایجاد کند. روز سوم مارس، چند روز پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، در منطقه صنعتی نفت فجیره آتش‌سوزی رخ داد. مقام‌های محلی فجیره اعلام کردند این آتش‌سوزی بر اثر سقوط بقایای پهپادی رخ داده که پدافند هوایی آن را رهگیری کرده بود. حملات در میانه همان ماه شدت گرفت. روز ۱۴ مارس، ساعاتی پس از حمله آمریکا به اهداف نظامی در جزیره خارگ، سپاه پاسداران منافع آمریکا در امارات، از جمله بنادر، اسکله‌ها و مراکز نظامی را «اهداف مشروع» خواند. رسانه‌های ایران نیز از فجیره در کنار جبل‌علی و بندر خلیفه نام بردند. همان روز بخشی از بارگیری نفت در فجیره پس از حمله پهپادی و آتش‌سوزی متوقف شد. این بار هم گفته شد که آتش بر اثر سقوط بقایای پهپاد رهگیری‌شده ایجاد شده است. روز ۱۶ مارس، حمله پهپادی دیگری چند آتش‌سوزی در منطقه نفتی ایجاد کرد و بارگیری نفت خام ادنوک به صورت موقت متوقف شد. چهارم مه، پس از چند هفته آتش‌بس شکننده، فجیره بار دیگر هدف قرار گرفت. مقام‌های امارات گفتند یک پهپاد ایرانی موجب آتش‌سوزی در منطقه نفتی شده است. کارول نخله می‌گوید افزایش اهمیت فجیره، ضرورت حفاظت از آن را برای امارات نیز بیشتر کرده است: «هرچه یک مسیر جایگزین از نظر راهبردی مهم‌تر شود، حفاظت از آن نیز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. رویدادهای اخیر نشان داده‌اند که پهپادها و موشک‌های نسبتا ارزان می‌توانند زیرساخت‌های انرژی بسیار گران‌قیمت را تهدید کنند.» اما از نظر او این آسیب‌پذیری، به معنای آن نیست که فجیره اهمیت خود را از دست داده است. خانم نخله می‌گوید: «این موضوع استدلال به نفع فجیره را تضعیف نمی‌کند. بلکه درس گسترده‌تری را تقویت می‌کند: تنوع‌بخشی، خطر تمرکز را کاهش می‌دهد، اما باید با حفاظت از زیرساخت و توانایی بازگرداندن سریع عملیات همراه باشد.» فجیره تا چه حد می‌تواند جای تنگه هرمز را بگیرد؟ امارات در حال افزایش ظرفیت انتقال نفت به سواحل شرقی خود است. دفتر رسانه‌ای ابوظبی در ماه مه اعلام کرد که شرکت ملی نفت ابوظبی ساخت یک خط لوله جدید به فجیره را تسریع کرده است؛ پروژه‌ای که قرار است در سال ۲۰۲۷ به بهره‌برداری برسد و ظرفیت صادرات نفت از بندر فجیره را دو برابر کند. تکمیل این خط لوله می‌تواند حجم نفتی را که امارات بدون عبور از تنگه هرمز صادر می‌کند به طور قابل توجهی افزایش دهد. با این حال، آمار نشان می‌دهد که افزایش ظرفیت صادرات از فجیره تنها بخشی از وابستگی منطقه به تنگه هرمز را کاهش می‌دهد. آژانس بین‌المللی انرژی می‌گوید در سال ۲۰۲۵ روزانه نزدیک به ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآورده‌های نفتی از تنگه هرمز عبور می‌کرد؛ نفتی که حدود ۸۰ درصد آن راهی بازارهای آسیایی می‌شد. در مقابل، همین آژانس ظرفیت مازاد خطوط لوله جایگزین عربستان و امارات را حداکثر تا ۵/۵ میلیون بشکه در روز برآورد می‌کند. این ارقام نشان می‌دهد که حتی با توسعه مسیرهای منتهی به فجیره، تنها بخشی از جریان انرژی عبوری از تنگه هرمز را می‌توان به این مسیرها منتقل کرد. در مورد گاز طبیعی مایع، یا ال‌ان‌جی، توان فجیره برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز بسیار محدودتر است. آژانس بین‌المللی انرژی برآورد می‌کند که در سال ۲۰۲۵ حدود ۹۶ درصد صادرات ال‌ان‌جی امارات همچنان از تنگه هرمز عبور کرده است. قطر نیز برای بخش عمده صادرات گاز طبیعی مایع خود به این تنگه وابسته است. امارات برخلاف نفت خام، فعلا مسیر جایگزینی در مقیاس خط لوله حبشان-فجیره برای انتقال ال‌ان‌جی ندارد. بحران ۲۰۲۶ نشان داد فجیره می‌تواند بخشی از صادرات نفت را از اختلال در تنگه هرمز مصون نگه دارد، اما هرچه نقش آن پررنگ‌تر شود، حفاظت از خط لوله‌ها، مخازن و پایانه‌های آن نیز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. پایان @taghaviniaa

ذخایر نفت خام آمریکا تنها برای ۴۱ روز دیگر باقی مانده است که پایین‌ترین سطح در نیم قرن اخیر است پ ن: اون نفتکش هایی که آمریکا از تنگه هرمز خارج کرده و قرار بود بین ۳۵ تا ۵۰ روز به آمریکا برسن کجا هستن؟ رسیدن یا هنوز تو راهن؟ یادتونه چجوری یه عده به اسم تحلیلگر این مزخرفات رو به خورد مردم ناآگاه می دادند و مردم رو عصبانی می کردند؟ @taghaviniaa

ماجرای تولید ۱۰۰۰ سامانهٔ دفاعی ایرانی @taghaviniaa

عصبانیت ترامپ از پیغام دیروز ایران @taghaviniaa

تریتا پارسی: اینکه تحریم‌ها منجر به سقوط دولت ایران شود بسیار بعید است @taghaviniaa

لارنس نورمن، خبرنگار وال‌استریت ژورنال: برداشت من این است که در نهایت، آمریکا دوباره به همان تفاهم‌نامه برخواهد گشت • اما بهای موافقت ایران با مفاد آن، از نظر امتیازاتی که ایران در همان ابتدا دریافت خواهد کرد، بیشتر خواهد بود. • و ترامپ حاضر خواهد شد این بها را بپردازد. @taghaviniaa