The firewall paradox is Wigner's friend paradox Ladina Hausmann, Renato Renner https://arxiv.org/abs/2504.03835 پارادوکس دیوار آتش به بیان ساده: ✅طبق نظریه‌ی نسبیت عام، اگه یه نفر به داخل سیاه‌چاله سقوط کنه، چیز خاصی رو هنگام عبور از افق رویداد حس نمی‌کنه. ✅اما از طرف دیگه، مکانیک کوانتومی و قانون پایستگی اطلاعات می‌گه اطلاعات نباید از بین بره. برای حفظ اطلاعات پیشنهاد شده که شاید افق رویداد یه «دیوار آتش» باشه که همه‌چیو می‌سوزونه! اما اگه دیوار آتش وجود داشته باشه، با نسبیت عام جور درنمیاد (چون طبق اصل هم ارزی می‌گه ناظری که در حال عبور از افق رویداد هست نباید چیزی حس کنه ). اما اگه دیوار آتش وجود نداشته باشه، با مکانیک کوانتومی و حفظ اطلاعات مشکل داریم. ————————— پارادوکس دوست ویگنر به بیان ساده: ✅فرض کن دوست ویگنر توی یه آزمایشگاه بسته آزمایش کوانتومی انجام می‌ده (مثلاً اندازه‌گیری اسپین یه ذره). وقتی اون آزمایش رو انجام می‌ده، از دید خودش نتیجه‌ی مشخصی می‌بینه. مثلاً می‌گه: «اسپین به بالا بود.» ✅حالا ویگنر بیرون آزمایشگاه وایستاده و هنوز نمی‌دونه چه اتفاقی افتاده. از دید ویگنر، سیستمِ «ذره + دوستش + کل آزمایشگاه» توی یه حالتِ برهم‌نهی (سوپرپوزیشن) باقی مونده! مشکل کجاست؟ از دید دوست ویگنر، سیستم فروپاشی کرده و جواب مشخصه. از دید ویگنر، هنوز هیچی فروپاشی نکرده و همه‌چی توی حالت برهم‌نهیه. یعنی دو نفر، دو دیدگاه کاملاً متفاوت از یه واقعیت دارن! در این مقاله جدید ادعا شده که مسئله اول در حقیقت از جنس همان مسئله دوم است!

🔰مدرسه بهاره «علم، فلسفه، الهیات» 🔺مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، یک مدرسه بهاره در زمینه «#علم_فلسفه_الهیات» ترتیب داده است که به مدّت چهار روز در روزهای 24، 25 و 31 اردیبهشت و 1 خرداد (دو چهارشنبه و پنجشنبه متوالی)، از ساعت 8:30 صبح تا 18 عصر برگزار می‌شود. 🔹در این مدرسه، اساتید برجسته و شناخته شده بین‌المللی و داخلی، از قبیل #ویلیام_کریگ (هیوستون)، #فیلیپ_کلایتون (کلرمونت)، #کلوس_فون_اشتوش (بن)، دکتر #محمدحسین_نامجو (IPM)، دکتر #محمدصالح_زارع‌پور (منچستر)، دکتر #رضا_اکبری (امام صادق(ع))، دکتر #سید_محمدرضا_حسینی_بهشتی (تهران)، دکتر #شهرام_پازوکی (مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران) و... ارائه سخنرانی خواهند داشت. 🔸بنده هم در پنل #فیزیک_و_الهیات این مدرسه، درباره کیهان‌شناسی و الهیات سخن خواهم گفت. ❗️جهت اطلاعات بیشتر و ثبت نام به آدرس های زیر مراجعه فرمایید: 📍https://t.me/spt_springschool 🔗https://evnd.co/evjxL 🔴 کانال علم، فلسفه و الهیات 🆔 @TheoCosmology

🔰 «استدلال مک‌تاگارت دربارهٔ غیرواقعی بودن زمان» McTaggart's Argument for the unreality of time 🔺مک‌تاگارت (McTaggart)، فيلسوف برجسته قرن بیستم، در سال 1908 در مقاله‌ای استدلال کرد که زمان، امری واقعی و حقیقی نیست. اهمیت این استدلال به حدی است، که بخش مهمی از ادبیات فلسفه زمان را تا کنون شکل داده است. استدلال او سه گام دارد: 1⃣ دو نوع توصیف از زمان وجود دارد: سلسله رویدادهای زمانی را به دو نحو می‌توان توصیف کرد، سری A و ‌سری B: 🔸سری A زمان را با مفاهیم «گذشته»، «حال» و «آینده» توصیف می‌کند. این نگاه پویاست، چون رویدادها از آینده به حال و سپس به گذشته تبدیل می‌شوند. بنابراین وصفی که از هر رویداد میکنیم (گذشته/حال/آینده)، تغییر می‌کند. 🔸 سری B رابطه بین سلسله رویدادها را فقط با روابط «قبل از» و «بعد از» نشان می‌دهد، بدون هیچ اشاره‌ای به مفاهیم گذشته، حال یا آینده. این نگاه ایستاست و فاقد هیچگونه تبدیل و پویایی است. بنابراین، هیچ‌گونه تغییری در وصف رویدادها (بعد/قبل از رویداد x) رخ نمی‌دهد. 2⃣ اساس زمان، تغییر و پویایی است. توصیفی از زمان که شامل تغییر و پویایی نباشد، کامل و بنیادین نیست. پس سری A اصالت دارد و بنیادین است و سری B بدون سری A توصیفی ناقص است. 3⃣ سری A دارای تناقض است. زیرا اگر زمان از منفی بی‌نهایت تا مثبت بی‌نهایت بگذرد، هر رویداد به‌ناچار، هم در آینده خواهد بود، هم در حال، و هم در گذشته. این سه ویژگی متناقض‌اند و نمی‌توانند با هم بر یک رویداد صدق کنند. به عبارت دیگر، سری A دچار تناقض است زیرا در این سری، هر رویداد باید سه وصف متضاد را به صورت یکجا داشته باشد: گذشته، حال و آینده؛ که این امری ناممکن است. 🔺👈 در نتیجه، زمان واقعی نیست چون توصیف کامل سازگاری از آن وجود ندارد. چرا که تنها توصیف کامل و بنیادین از زمان، سری A است که آن نیز دارای تناقض است. 🔹 در مقابل مک تاگارت، عده‌ای معتقدند که سری A توصیف سازگاری از زمان است که به آن‌ها طرفداران نظریه A می‌گویند (A-theorists)، و عده‌ای دیگر معتقدند که سری B توصیف کامل و اصیلی است که به آن‌ها طرفداران نظریه B می‌گویند (B-theorists). ❗️ان‌شاءالله در مطالب آتی، به برخی از نقدهایی که به استدلال فوق وارد شده خواهم پرداخت. 🔴 کانال علم، فلسفه و الهیات 🆔@TheoCosmology

🔰طرح درس «فیزیک و فلسفه1» 🔹گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف 🔸ترم پاییز 1404 ⏰ شنبه ها ساعت 13:30 تا 16:30 🔹مدرس: حامد منوچهری ❇️ @philsharif 🔴 کانال علم، فلسفه و الهیات 🆔 @TheoCosmology