پست شماره 1
📚واژهنامه تخصصی ؛ مفاهیم کلیدی فیزیک پرتوها
⬅️ X-ray Tube (لامپ پرتو ایکس):
محفظه خلأ که در آن الکترونهای گسیلشده از کاتد داغ، به آند فلزی برخورد کرده و پرتو ایکس تولید میکنند.
⬅️ Scintillator (سینتیلاتور):
مادهای که انرژی تابش یونیزان را جذب و به صورت نور مرئی یا فرابنفش بازتابش میکند.
⬅️ Effective Dose (دز مؤثر):
مجموع حاصل ضرب دزهای معادل، در ضریبی به نام ضریب توزین بافتی (WT). واحد: سیورت (Sv).
⬅️ Photoelectric Effect (اثر فوتوالکتریک):
جذب کامل یک فوتون توسط اتم و گسیل الکترون از لایههای داخلی؛ مکانیسم غالب در مواد با عدد اتمی بالا.
⬅️ Ionization (یونش):
جدایش یک یا چند الکترون از اتم یا مولکول خنثی در اثر برخورد تابش یونیزان، تولید یونهای مثبت و الکترونهای آزاد
#واژهنامه_تخصصی #اشعه_ایکس
🔗 عضویت در کانال مدرسه ایکس ری
#ایکس_مناسبت
ذیقعده شد و بهار ایران آمد
در مشهد و قم دو گنج پنهان آمد
در روز یکم کریمه آل رسول(ص)
در یازدهم شاه خراسان آمد
#میلاد_حضرت_معصومه(س)
آغاز دهه کرامت و روز دختر مبارکباد.🌸
🔗 عضویت در کانال مدرسه ایکس ری
@x_ray_school
#ایکس_مناسبت
بنی آدم اعضای یکدیگرند
که در آفرینش ز یک گوهرند
چو عضوی به درد آورد روزگار
دگر عضوها را نماند قرار
تو کز محنت دیگران بیغمی
نشاید که نامت نهند آدمی
۱ اردیبهشت، سالروز بزرگداشت حضرت سعدی شیرازی گرامی باد! 🌸
#روز_بزرگداشت_سعدی #ادبیات_فارسی #شعر_فارسی
🔗 عضویت در کانال مدرسه ایکس ری
@x_ray_school
⚡️ اثر فوتوالکتریک: when a photon meets its match! ⚛️
تصور کن یک فوتون پرتو ایکس با انرژی بالا، شبیه یک پیک موتوری که بستهای رو با دقت تمام تحویل میده، تمام انرژی خودش رو به یکی از الکترونهای اتم (اغلب از لایههای خیلی نزدیک به هسته، مثل لایه K) میسپاره. این الکترون، که حالا انرژی فوقالعادهای پیدا کرده، مثل یک دونده که خط پایان رو رد میکنه، از چنگال اتم آزاد میشه. به این الکترون، فوتوالکترون (Photoelectron) میگیم.
اما این تازه اول ماجراست! وقتی الکترون از لایه K خارج میشه، یه جای خالی و ناپایدار ایجاد میکنه. اینجاست که الکترونهای لایههای بالاتر (مثل لایه L) دلشون برای اون جای خالی تنگ میشه و به سمتش سقوط میکنن. این پروسه سقوط، مثل یه آبشار انرژی، باعث میشه که انرژی اضافه این الکترونها به دو شکل از اتم خارج بشه:
💢 پرتو ایکس مشخصه (Characteristic X-ray):یه فوتون دیگه با انرژی خاص خودش (که به ساختار اتم بستگی داره).
💢الکترون اوژه (Auger electron):یه الکترون دیگه که با انرژی خودش از اتم بیرون میزنه.
🎯 این اثر در انرژیهای پایینتر اشعه ایکس(>1MeV) و در مواد با عدد اتمی (Z) بالا، بسیار غالب است.
🎯 این فرآیند مستقیماً یک حامل بار (الکترون) تولید میکند که میتواند پایهی سیگنال باشد.
#فتوالکتریک #مدرسه_ایکس_ری #CharacteristicXray
🚀 برای دیدن مطالب بیشتر و جذابتر در مورد دنیای پرتو ایکس، اینجا عضو شو:
@x_ray_school
📢 #وبینار_آنلاین
پارامترهای مؤثر در کیفیت تصویر مولدهای پرتو ایکس پالسی و پیوسته
این وبینار تخصصی به همت مدرسه ایکس ری برگزار میشود و در آن به بررسی عملکرد مولدهای پرتو ایکس پالسی و پیوسته، تفاوتهای فنی میان آنها و نقش پارامترهایی مانند ولتاژ، جریان و شرایط کاری در کیفیت تصاویر خروجی پرداخته خواهد شد.
هدف این دوره، ارائه دیدگاهی کاربردی برای انتخاب و بهینهسازی سیستمهای تصویربرداری پرتو ایکس در کاربردهای صنعتی و رادیوگرافی دیجیتال است.
🎓 مدرس: مهندس علیرضا هما
📅 ۰۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ | ⏰ ساعت ۱۶:۰۰
💻 شرکت در این وبینار رایگان است
🔗 برای شرکت در وبینار ثبت نام کنید.
https://eitaa.com/x_ray_school
https://ble.ir/x_ray_school
اللّهُمَّ صَلِّ عَلى عَلِیِّ بْنِ مُوسَى الرِّضا الْمُرْتَضَى
الاِمامِ التَّقِیِّ النَّقِیِّ وَحُجَّتِکَ عَلى مَنْ فَوْقَ الاَرْضِ
وَمَنْ تَحْتَ الثَّرى الصِّدّیقِ الشَّهیدِ
صَلاةً کَثیرَةً تامَّةً زاکِیَةً مُتَواصِلَةً مُتَواتِرَةً مُتَرادِفَةً
کَاَفْضَلِ ما صَلَّیْتَ عَلى اَحَد مِنْ اَوْلِیائِکَ
میلاد با سعادت هشتمین اختر تابناک آسمان امامت و ولایت شمس الشموس علی بی موسی الرضا علیه السلام مبارک🌸
#ایکس_مناسبت
https://eitaa.com/x_ray_school
https://ble.ir/x_ray_school
🔵 پراکندگی کامپتون (Compton Scattering)
پراکندگی کامپتون نوعی برهمکنش غیرالاستیک بین فوتون پرانرژی (مثل پرتو X یا گاما) و الکترونهای آزاد یا کمپیوند است. در این فرآیند، فوتون بخشی از انرژی خود را به الکترون منتقل میکند و با انرژی کمتر در زاویهای به نام θ پراکنده میشود. در نتیجه، یک الکترون پرانرژی کامپتون از ماده آزاد میشود 💥
اصل فیزیکی این پدیده براساس وابستگی انرژی فوتون به زاویه پراکندگی است: هرچه زاویه پراکندگی بزرگتر باشد، فوتون انرژی بیشتری از دست میدهد؛ ولی در زوایای کوچک، تغییر انرژی ناچیز است. دلیل این رفتار آن است که فوتون با الکترونهایی برخورد میکند که انرژی بستشان نسبت به انرژی فوتون بسیار کم است، بنابراین مانند ذرات آزاد رفتار میکنند ⚙️
در نتیجه این برخورد، انرژی فوتون کاهش مییابد و پرتوهای پراکنده در زاویههای مختلف منتشر میشوند. این نوع پراکندگی در انرژیهای متوسط و بالا (حدود ۲۰ تا ۱۵۰ keV و بالاتر) غالب است و بهویژه در بافتهای نرم بدن انسان سهم چشمگیری دارد. شدت این پدیده به طور مستقیم با چگالی الکترونی ماده متناسب است ⚡️
در تصویربرداری پزشکی، پراکندگی کامپتون اثرات منفی متعددی دارد:
🔹 باعث کاهش کنتراست تصویر و افت وضوح میشود
🔹 شار پراکندهی اضافی به سمت دتکتور میفرستد و سیگنال را آلوده میکند
🔹 نیاز به استفاده از گریدرهای ضدپراکندگی (Anti‑scatter Grid) برای حذف اثرات آن را ایجاد میکند
🔹 سهم قابل توجهی در دوز غیرمؤثر بیمار دارد 😷
#مدرسه_ایکس_ری #کامپتون
مدرسه ایکس ری:
https://eitaa.com/x_ray_school
https://ble.ir/x_ray_school
🔸۱۰ اردیبهشت؛ روز ملی خلیج فارس
نامی کهن، میراثی به قدمت تاریخ و زیباییای که هیچوقت کمرنگ نمیشود.
#ایکس_مناسبت
مدرسه ایکس ری:
https://eitaa.com/x_ray_school
https://ble.ir/x_ray_school
3.5M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
شما معلمان هستید که فردا را مىسازید.
شما هستید که با تربیت درست و صحیح خودتان، انسانهاى برجسته، انسانهاى متعهد، انسانهاى با تقوا، انسانهاى با اراده، انسانهاى با ابتکار، انسانهاى خلاق را براى این کشور و براى این جامعه تربیت مىکنید.
- رهبر شهید آیت الله خامنه ای
⊱•━⊰❀روز معلم گرامی باد❀⊱━•⊰
#ایکس_مناسبت
مدرسه ایکس ری:
https://eitaa.com/x_ray_school
https://ble.ir/x_ray_school
پست شماره 2
📚 واژهنامه تخصصی ؛ مفاهیم کلیدی فیزیک پرتوها
⬅️ Beam Quality (کیفیت پرتو):
میزان نفوذپذیری پرتو که مستقیماً با انرژی متوسط فوتونها و فیلتراسیون دستگاه در ارتباط است؛ تعیینکنندهی قابلیت عبور از بافتهای مختلف.
⬅️ Resolution (توان تفکیک):
توانایی سیستم تصویربرداری در تفکیک دو ساختار کوچک یا نزدیک به هم به صورت دو جزئیات مجزا؛ معیاری برای سنجش دقت تصویر.
⬅️ Contrast (کنتراست):
تفاوت در میزان تیرگی (چگالی نوری) بین دو بخش مجاور در تصویر که ناشی از تفاوت در جذب متفاوت پرتو توسط بافتها یا مواد مختلف است.
⬅️ Noise (نویز):
نوسانات ناخواسته و تصادفی در شدت پیکسلهای تصویر که باعث کاهش وضوح لبهها و جزئیات ظریف میشود و معمولاً ناشی از ماهیت کوانتومی فوتونهاست.
⬅️ Magnification (بزرگنمایی):
تغییر ابعاد ظاهری سوژه در تصویر نسبت به اندازه واقعی آن، که تابعی از نسبت فاصله منبع تا سوژه به فاصله منبع تا دتکتور است.
#واژهنامه_تخصصی
🔗 عضویت در کانال مدرسه ایکس ری (https://eitaa.com/x_ray_school)