🔺️توصیه به مطالعه "خاتمة مستدرک الوسائل" 🎤 آیت الله سید احمد مددی @horrific_theories

✅ مشایخ اجازه یک بحث کلی که قبل از توثیقات عامه باید مطرح می‌شد باید مطرح کنیم. در مشایخ اجازه محقق خویی نکته‌ای را فرموده اند. برخی علما گفته‌اند مشایخ اجازه مستغنی از توثیق هستند. ظاهر کلامشان این است که اینان چون واضح است از بزرگان و اجلا هستند توثیق ایشان لغو است. 1⃣ محقق خویی می‌نویسد: فقد اشتهر أن مشايخ الإجازة مستغنون عن التوثيق 2⃣ محقق بحرانی می فرمایند: مشايخ الإجازة في أعلى درجات الوثاقة ❇️ این کلام محقق بحرانی ظاهراً تعلیل همان کلام محقق خویی است. 3⃣ محقق شیخ محمد پسر صاحب معالم در شرح استبصار که هنوز چاپ‌نشده است هم می‌نویسد: عاده المصنفین عدم توثیق الشیوخ البته این جمله برای ما نقل شده است و اصل کتاب را در اختیار نداشتیم که به قبل و بعد از عبارت مراجعه کنیم که ببینیم واقعاً در مورد شیوخ اجازه این کلام را گفته است یا در مورد شیخ هر صاحب کتابی. 4⃣وحید بهبهانی این عبارت را از ایشان نقل نموده است و در ادامه در مورد محمد بن اسماعیل نیشابوری از شهید ثانی نقل می‌کند: أنّ مشايخ الإجازة لا يحتاجون الى التنصيص على تزكيتهم 5⃣ از کتاب معراج الکمال محدث بحرانی که شرح فهرست شیخ است نقل می‌کند: أنّ التزكية بهذه الجهة طريقة كثير من المتأخرين البته مرحوم وحید اصل وثاقت مشایخ اجازه را می پذیرد ولی در اعلی درجات بودن همه ایشان تشکیک می‌کند. 🔺 محقق خویی می فرمایند به فرض که این افراد ثقه باشند ولی جلالت قدرشان به اندازه اصحاب الاجماع نیست. در مورد اصحاب الاجماع به وثاقت ایشان در کتب رجالی تصریح شده است. 🔻 این مشایخ اجازه چه خصوصیتی دارند که برای ایشان توثیق ذکر کردن لغو باشد. سپس وارد این بحث می شوند که آیا شیخ اجازه بودن دلیل بر توثیق است یا خیر؟ این بحث دوم را فعلا مطرح نمیکنیم. اما اینکه آیا مشایخ اجازه واقعاً مستغنی از توثیق هستند یا خیر؟ این را باید ابتدائا مشخص کنیم. بیان محقق خویی بیان تام و صحیحی است. 🔹 لکن یک سؤال پیش می‌آید: این افرادی که به‌عنوان شیخ اجازه در کتب مطرح‌شده‌اند آیا برای مصنفین مجهول الحال بوده‌اند یا معلوم الضعف و یا معلوم الوثاقه؟ 🔸 خارجا می‌بینیم که علمای رجال ایشان را توثیق نکرده‌اند. منشا عدم توثیق ایشان چه بوده است؟ اصلا یک بحث کلی باید بکنیم که چرا برخی افراد توثیق یا تضعیف نشده‌اند؟ این یک بحث کلی است و منحصر در شیخ اجازه نیست. کلام محقق خویی تام است. 🔶 ایشان می فرمایند: قبل از نوشتن کتب رجالی، اصحاب الاجماع، اجماع بر وثاقت ایشان بوده است. مشایخ اجازه مشهور به وثاقت بوده‌اند. در مورد اصحاب الاجماع توثیق کرده‌اند ولی مشایخ اجازه را توثیق نکرده‌اند. یعنی اجماعی الوثاقه ها را توثیق کرده‌اند ولی مشهور الوثاقه ها را توثیق نکرده‌اند. 📚 درس رجال استاد سید محمد جواد شبیری زنجانی -حفظه الله - جلسه ۷۲ @albihs

✅ وثاقت محمد بن سنان منشأ تضعیف او یا به این سبب است چون علماء و بزرگان شهادت به ضعف او داده اند و طبق بیان مجلسی ثانی، مشهور قائل به ضعف او شده اند و چون افراد زیادی قائل به ضعف او شده اند این موجب ظن به ضعف اوست و این گونه از ظنون رجالی حجّت است. 1⃣ ابن شهرآشوب در معالم العلماء میل به تضعیف او دارد زیرا در مورد او می گوید: و قد طعن علیه.

بعد قضاوت نمی کند که طعن مزبور صحیح است یا نه.

2⃣ از جمال الدین، احمد بن طاوس نیز تمایل به ضعف نقل شده است. 3⃣ ابن داود نیز در مورد او می گوید: و الغالب علی حدیثه الفساد. 4⃣ شهید ثانی، مقدس اردبیلی، صاحب معالم، صاحب مدارک، شیخ محمد نوه ی شهید ثانی که پسر صاحب معالم است و میرزا محمد استرآبادی صاحب رجال کبیر او را تضعیف کرده اند. 🔰بر این اساس مجلسی ثانی قائل شده است که مشهور قائل به تضعیف او شده اند. ❌ با این حال هم ادعای وجود شهرت محل شک است و هم اگر ثابت باشد، چون مدارک آنها در دست است و ما می توانیم در آن مدارک تحقیق کنیم، شهرت فوق برای ما حجّت نیست. ❗️ وقتی ما به کتب رجالی مراجعه می کنیم می بینیم که در میان قدماء غیر از ابن غضائری دیگران در مورد محمد بن سنان به شکل متناقض قضاوت کرده اند. 5⃣ همچنین ابن شعبه ی بحرانی صاحب تحف العقول قائل به توثیق او شده است. 6⃣در میان قدماء، احمد بن هُلَیل الکرخی که ظاهرا همان احمد بن هلال معروف باشد زیرا در یک سند واحد گاه از آن به احمد بن هلال و گاه به احمد بن هلیل تعبیر می کنند (البته در سابق از او به احمد بن ملیک الکرخی نام برده بودیم که اشتباه بود و به اشتباه در نسخه ای غلط نوشته شده بود) محمد بن سنان را توثیق کرده است. او در عصر خود بسیار ظاهر الصلاح بوده است به گونه ای که کسی قدح را در مورد او قبول نمی کرد که عبارت او را در جلسه ی قبل بیان کردیم. 7⃣در طبقات بعد، علی بن طاوس برادر بزرگ جمال الدین، او را صریحا توثیق می کند. 8⃣علامه در مختلف او را توثیق می کند و اضافه می کند که ما در کتاب رجال، وثاقت او را ترجیح داده ایم. البته علامه در خلاصه در مورد او توقف کرده است و شاید کتاب رجالی که از آن نام می برد کتاب دیگری از او بوده است و یا اینکه چون تغییراتی که علامه در کتاب خلاصه ی اعمال کرده است بسیار بوده این نکته در نسخه ای از آن موجود بوده باشد. زیرا اصل خلاصه ی علامه در سال 692 یا 693 نوشته است و تا وقت فوت، در آن اضافه کرده و تغییراتی داده است ولی مختلف خود را در سال 708 به اتمام رسانده است. 9⃣محقق کرکی، مجلسی اول، شیخ حر و مجلسی ثانی او را توثیق کرده اند. 💢بنا بر این نمی توانیم ادعا کنیم که شهرت بر ضعف محمد بن سنان قائم شده است. ❇️ نکته ای که باید توجه داشت این است که در مقام تعارض جرح و تعدیل، در بعضی موارد جرح مقدم بر تعدیل است زیرا می گویند شاید جارح بر چیزی واقف شده باشد که معدل بر آن واقف نشده باشد. ولی در مورد مسأله ی غلو چنین چیزی ثابت نیست زیرا مسلک غلو بسیار محل اختلاف بوده است و نظرات افراد در آن بسیار متفاوت بوده است. ⚠️از طرفی دیگر شهادات رجالیون در جرح و تضعیف او با هم متعارض است و قابل اعتماد نیست. ♨️اما در مورد انتساب غلو به محمد بن سنان می گوییم که به نظر می آید دو منشأ برای این امر وجود داشته است. 🔟یکی عبارت است که کشّی می گوید و آن اینکه در مورد محمد بن سنان می گوید: من أراد المعضلات فإلي، و من أراد الحلال و الحرام فعليه بالشيخ، يعني صفوان بن يحيى‌. ◀️در کتاب کشّی که در دست ماست کلمه ی (معضلات) آمده است ولی در کتاب رجال مرحوم بحر العلوم (المضمحلات) آمده است که بحر العلوم آن را به همان مشکلات و معضلات تفسیر می کند. 🟥 معنای عبارت فوق این است که همان گونه که از روایات استفاده می شود محمد بن سنان با اهل بیت نزدیک بوده و از اصحاب سرّ آنها بوده است و بعضی از معارف که در سطح عموم قابل طرح نبوده است و گاه برای شیعه به سبب تقیه خطر داشته و گاه برای اینکه برای مردم قابل درک نبوده است را می دانسته. 🟣بعد او یک سری از این روایات را نقل کرده است و به همین دلیل می گوید هر چند می خواهد از معضلات باخبر شود به سراغ من بیاید. بنا بر این وقتی اشخاص عادی نتوانستند آنها را هضم کنند به او نسبت غلو داده اند. 🔺🔺🔺نتیجه اینکه باید محمد بن سنان را جزء روات جلیل و بزرگوار بدانیم. به تعبیر سید بحر العلوم، گناه محمد بن سنان شهرت و موقعیت بزرگ او بوده است که موجب شده است دیگران نکاتی منفی در مورد او بگویند و شخصیت او را خدشه دارد کنند.🔻🔻🔻 📚 جلسه ۳۸ درس رجال استاد سید محمد جواد شبیری زنجانی @albihs

✅ بررسی ساختار اسانید کافی 🎙 استاد سید علیرضا حسینی شیرازی 🔰 ما را به دوستان خود معرفی کنید 👇 https://eitaa.com/joinchat/3242329083C3573de7359

✅ معرفی کتب اربعه و آشنایی با ساختار این کتابها به زبان انگلیسی 🔷 عزیزان مسلط به زبان انگلیسی میزان برداشت خود را بفرمایند. 🔺 Introduce us to your friends 😉 👇 https://eitaa.com/joinchat/3242329083C3573de7359

🔰 معرفی کتب اربعه به زبان انگلیسی 🔺The Shi'a Four Books: Structure, Authors, Transmission, and Purpose — A Rijāl-Based Perspective 🔻 🔷 The Four Books (al-Kutub al-Arba‘a) are the foundational hadith collections of Twelver Shi'a Islam, compiled between the 4th and 5th centuries AH. These texts serve as the bedrock of Shi'a theology, jurisprudence, and spiritual guidance. A rijāl-based (biographical-evaluative) analysis of these works provides essential insight into their authenticity, methodology, and narrator networks. 1⃣ Al-Kāfī by al-Kulaynī (d. 329 AH) Structure: 🔶 Al-Kāfī is divided into three main parts: al-Uṣūl (theological principles), al-Furū‘ (religious rulings), and al-Rawḍa (ethical narrations). It contains over 16,000 narrations. 🔸 Chain of Transmission (Isnād): Al-Kulaynī often preserves complete chains of transmission, many of which pass through a few key intermediaries from the Imams, particularly Imam al-Ṣādiq. Scholars of rijāl frequently assess the narrators in al-Kāfī through works such as Rijāl al-Kashshī and al-Najāshī, indicating a high level of narrator reliability, although not uniformly across all narrations. 🔷 Authorial Purpose: Al-Kulaynī lived during the Minor Occultation of the Twelfth Imam and aimed to preserve the authentic teachings of the Imams amid socio-political repression and the decline of oral tradition. His work is highly systematic, reflecting both theological and jurisprudential rigor. 2⃣ Man Lā Yaḥḍuruhu al-Faqīh by al-Ṣadūq (d. 381 AH) 🟣 Structure: This book is a relatively concise yet practical collection, intended primarily for use in daily legal practice. The title means "For One Who Does Not Have a Jurist Present." 🟡 Chain of Transmission: Al-Ṣadūq often omits full isnāds, claiming that he only transmits ḥadīths he personally believes to be authentic. While this method reflects his confidence in his sources, it also presents challenges for rijāl analysis, as external validation of the narrations becomes necessary. ⚪️Authorial Purpose: The book was intended as a handbook of Shi'a jurisprudence, making essential rulings accessible without requiring extensive scholarly apparatus. Al-Ṣadūq relied heavily on the narrations transmitted by his father, as well as major Shi'a scholars of Qum and Ray. 3⃣ Tahdhīb al-Aḥkām by Shaykh al-Ṭūsī (d. 460 AH) 🟤 Structure: This work is structured along the lines of fiqh chapters, aiming to present the Shi'a legal tradition while also addressing and resolving apparent contradictions between narrations. 🔵 Chain of Transmission: Shaykh al-Ṭūsī is omitting the full isnāds. His chains frequently reference earlier authorities such as al-Saduq. He draws upon a wide network of narrators and includes critical comparison of different versions of traditions. 🟠 Authorial Purpose: Tahdhīb was written to defend Shi'a hadith literature against accusations of internal contradiction. Shaykh al-Ṭūsī systematically analyzes conflicting narrations, providing jurisprudential reasoning and rijāl-based critique where necessary. It is written as a contemporary to the book of Al-Muqni'a of his master, Shaykh al-Mufid. 4. Al-Istibṣār by Shaykh al-Ṭūsī 🔘 Structure: This book is essentially a summary and supplement to Tahdhīb. It focuses specifically on contradictory narrations and provides concise commentary on how they can be reconciled or weighed. 🔴 Chain of Transmission: The isnāds in al-Istibṣār are inherited from earlier works and rest on the credibility of known transmitters from the author’s own teachers (mashāyikh) and established rijāl sources. His ways (Turuq) to the narrators and books is put in the chapter of Mashikha and his other book , Al-Fihrist. ⚫️ Authorial Purpose: Al-Istibṣār was composed as a reference tool for scholars facing hadith-based contradictions in law. It represents a practical application of rijāl principles, emphasizing harmonization based on narrator trustworthiness and contextual reasoning. 🔰Feel free to share our channel with your friends. 😊👇 https://eitaa.com/joinchat/3242329083C3573de7359

◻️ Conclusion: Rijāl-Centric Value of the Four Books From a rijālī perspective, the Four Books are not only doctrinal and legal compendia but also repositories of isnād science. Each compiler had a different methodology: Al-Kulaynī emphasized rigorous chains and classification. Al-Ṣadūq prioritized the practical use of trusted reports, even when omitting full isnāds. Al-Ṭūsī provided analytical tools to navigate contradictions and apply rijāl science in jurisprudence. The reliability of their narrators is assessed through classical Shi'a biographical sources such as: 1⃣ Rijāl al-Najāshī (a detailed, critical catalog of Shi'a authors and narrators), 2⃣ Fihrist of al-Ṭūsī (bibliographical), 3⃣ Rijāl al-Kashshī (focused on narrators around the Imams). 4⃣ Rijal al-Tusi Hence, the Four Books represent not only the transmission of Shi'a doctrine but also a layered, methodologically rich tradition of narrator evaluation, historical context, and textual criticism. 🔰Feel free to share our channel with your friends. 😊👇 https://eitaa.com/joinchat/3242329083C3573de7359

🔰 رجال ابن غضائری 🔰 🔺 اینکه این کتاب رجال از حسین بن عبید الله غضائری است یا منسوب به پسر او احمد است به نظر ما منسوب به پسر است و شهید ثانی آن را به اشتباه به حسین منتسب می داند و هیچ شاهدی بر مدعای شهید نیست. 🔻علامه در ترجمه ی اسماعیل بن مهران سکونی می فرماید: و قال الشيخ أبو الحسين أحمد بن الحسين بن عبيد الله الغضائري (ره) إنه يكنى أبا محمد ليس حديثه بالنقي‌... 🔹 عین این عبارت در رجال قهپایی از ابن غضائری (احمد) ذکر شده است بنا بر این کتاب رجال مزبور منسوب به احمد است نه پدر او حسین. علامه نیز آن را به احمد نسبت می دهد. 🔸 همچنین در کتاب ابن غضائری اسانیدی وجود دارد که تأیید می کند که این کتاب تألیف احمد است نه پدر او حسین. مثلا او می گوید: حدثنی ابی و مطالبی را از پدرش نقل می کند این در حالی است که اگر نویسنده ی کتاب حسین بود، پدر او عبید الله بود و حال آنکه در هیچ جا ذکر نشده است که عبید الله از علماء بوده و یا کسی از او چیزی نقل کرده باشد. ولی حسین بن عبید الله از علماء بوده است و احمد و شیخ و نجاشی از شاگردان حسین بن عبید الله بودند. 📚 دروس رجال آیت الله سید موسی شبیری زنجانی - جلسه ۳۳ 🔺 مدرسه بین المللی حدیثی اهل بیت علیهم السلام 👇 https://eitaa.com/joinchat/3242329083C3573de7359

🎧 صوت ✳️ بررسی نظارت روایات اهل بیت علیهم‌السلام بر فقه عامه 🎙 استاد سید محمّدجواد شبیری 📮 جلسه اول 🏢 مدرسه فقهی امام محمد باقر "علیه‌السلام" 🔺 مدرسه حدیثی اهل بیت علیهم السلام 👇 https://eitaa.com/joinchat/3242329083C3573de7359

🧠 ابزارهای #هوش_مصنوعی مرتبط با علوم اسلامی 🔘 ثقات پایگاه گراف دانش علوم حدیث، برای سازماندهی و پردازش دانش‌های پیرامون حدیث توسط موسسه نجم طراحی شد. 🔘ثقات با بهره‌گیری از فناوری‌های هوش مصنوعی، تجربه‌های بی‌نظیر از مطالعه، جستجو و تحلیل در منابع حدیثی را در اختیار پژوهشگران، علاقه‌مندان این حوزه قرار می‌دهند. 🌐گراف دانش علوم حدیث: 👇👇👇👇 https://thiqat.org 🔺 مدرسه حدیثی اهل بیت علیهم السلام 👇 https://eitaa.com/joinchat/3242329083C3573de7359

بنا بر اعتراض ناشر ، پی دی اف کتاب اعتبار سنجی احادیث شیعه از کانال حذف شد. میتونید از نور مگز یا سایت دانشگاه ادیان مذاهب دانلود کنید. زورشون به اونا نمی‌رسه گیر دادن به یه کانال کوچیک

✅ پیش ثبت نام کلاس خاتمه مستدرک الوسائل 🔰 همان‌طور که قولش را داده بودیم ، قرار شد کلاسی با این عنوان با تدریس استاد ناصر الدین انصاری قمی - حفظه الله- در مدرسه گلپایگانی تدریس شود. 🔸 شرایط ثبت نام : 🔷 آشنایی اجمالی با رجال و درایه ( پایه مهم نیست.) - دانشجویان هم می‌توانند شرکت کنند. 🔶 داشتن عزم جدی برای حضور مستمر و منظم در کلاس 🔺 پایبند بودن به انجام تکالیف و تقریرات درس 🔷 مکان کلاس: مدرسه آیت الله گلپایگانی ره ◽️ زمان : شنبه تا سه شنبه ( سه یا چهار روز در هفته )، ساعت ۱۰ ، یا ۱۱ ( بنابر نظر اکثریت ) همزمان با شروع سال تحصیلی جدید 🟢 برای متقاضیان غیر حضوری صوت جلسه ضبط خواهد شد. ☑️ متقاضیان ثبت نام به آیدی زیر پیام دهند تا لینک گروه بهشون ارسال بشه ( روی لیست شرکت کنندگان حساب خواهیم کرد پس در صورت قطعی شرکت کنید.)👇 @m_dorosti 🔺 مدرسه حدیثی اهل البیت علیهم السلام 👇 https://eitaa.com/joinchat/3242329083C3573de7359