دربارهی کتاب عوامل روانشناختی موثر در بیخوابی
کتاب عوامل روانشناختی موثر در بیخوابی، راهنمایی پرفایده برای آشنایی با اختلالهای ذهنیِ موثر در خواب است. زهرا تولایی نژاد خواننده را با عوامل ذهنی آشنا میکند که نقش مهمی در بیخوابی دارند. آگاهی از این عوامل خوابی عمیق و دلنشین را در پی دارد. تمرکز بر نقش اساسی افکار و هیجانها در ایجاد و تداوم بیخوابی و معرفی راهکارهایی مبتنی بر علم روانشناسی برای آرامسازی احساسات و رسیدن به خوابی مطلوب، محور اصلی کتاب حاضر را تشکیل میدهد.
مطالب کتاب عوامل روانشناختی موثر در بیخوابی با توضیحاتی دربارهی کلیات و مقدمات بیخوابی آغاز میشود. نویسنده در این بخش، خواب را یکی از مهمترین چرخههای زیستی بدن در شبانهروز معرفی کرده است. خواب، از الگوی زیستشناختی پیچیدهای پیروی میکند. هرگونه اختلال در این الگو، بیخوابی را به دنبال دارد. بیخوابی در کنار کمحوصلگی و خستگیِ روز بعد، ناهنجاریهای روانی و اجتماعی، تغییرات عصبی، رفتاری و بیولوژیکی ایجاد میکند.
کمالگرایی، افکار منفی و تحمل ناپذیری عدم قطعیت، در این اثر بهعنوان مهمترین عوامل روانشناسی موثر در بیخوابی برشمرده شدهاند. این عوامل با ایجاد فشار ذهنی و هیجانی، مانع از آرامش لازم برای شروع و حفظ خواب عمیق میشوند و میتوانند چرخهی معیوبی از بیداری و اضطراب را رقم بزنند.
زهرا تولایی نژاد در فصلهای میانی کتاب عوامل روانشناختی موثر در بیخوابی، با ارائهی تحلیلهای دقیق، چگونگی تأثیر هر یک از این عوامل روانشناختی را بر چرخهی خواب تبیین میکند. برای نمونه، توضیح میدهد که چگونه کمالگرایی میتواند با ایجاد انتظارات غیرواقعبینانه و نگرانی مداوم دربارهی عملکرد، ذهن را در وضعیت آمادهباش نگه دارد و مانع از آرامش لازم برای به خواب رفتن شود. همچنین، نویسنده به تفصیل به افکار تکرارشوندهی منفی میپردازد؛ این افکار مزاحم، چه دربارهی نگرانیهای روزمره باشند و چه نشخوار ذهنیِ حوادث گذشته یا آینده، میتوانند مغز را در یک وضعیت هوشیاری دائمی نگه دارند و مانع از ورود به فازهای عمیق خواب شوند.
مطالب کتاب حاضر با تحقیقات مرتبط با بیخوابی و تحمل ناپذیری عدم قطعیت، خاتمه پیدا میکند. زهرا تولایی نژاد، در پایان هر فصل از این کتاب، خلاصهای از مطالب همان فصل را گنجانده تا خواننده بتواند نکتههای کلیدی را مرور کرده و درک جامعتر و منسجمتری از مباحث هر بخش به دست آورد.
لینک خرید کتاب الکترونیکی عوامل روانشناختی موثر در بیخوابی
https://ketabrah.com/book/95129-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d8%b9%d9%88%d8%a7%d9%85%d9%84-%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%ae%d8%aa%db%8c-%d9%85%d9%88%d8%ab%d8%b1-%d8%af%d8%b1-%d8%a8%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%a7%d8%a8%db%8c
هدایت شده از موسسه انتشاراتی آزمون یار پویا
📗کتاب مقیاسهای روابط در خانواده
شامل مقیاسهای:
مقیاس اختلاف زناشویی اشتراوس
(اشتراوس و همکاران، 1996)
مقیاس رفتارهای کنترل گرایانه زن و شوهر
(کوان ـ آرچر، 2005)
مقیاس تفسیر مشکلات خانواده
(هترینگتون، 1998)
مقیاس سازگاری زناشویی
(اسپانیر، 1976)
مقیاس بخشش رنجش خاص زناشویی
(پالیری ـ فینچام ـ رگالیا، 2009)
مقیاس پذیرش باورهای غلط مربوط به خشونت خانگی
(پترز، 2003)
مقیاس خانوادگی زوجهای شاغل
(پندِلتون، 1980)
پرسشنامه سازگاری خانواده
(McCubbin, H, I. & Thompson)
مقیاس قدرتبخشی خانواده
(Koren, DeChillo & Friesen, 1992)
شاخص تابآوری خانواده
(Mccubbin et al)
🔹 پرسشنامه سبک رهبری
پرسشنامه سبک رهبری به منظور مشخص ساختن سبک رهبری و مدیریت افراد در سازمان ساخته شد. این آزمون دارای 30 عبارت و سه زیرمقیاس سبک رهبری خودکامه (دستوردهنده)، دموکرات (مشارکتی) و واگذار کننده (غیر دستوردهنده ) است. هر یک از زیرمقیاسها از 10 عبارت تشکیل یافته است.
✔️تعداد عبارات: ۳۰
✔️ویژگی روان سنجی: ندارد
✔️سازنده آزمون: کلارک(۱۹۹۸)
✔️هدف ازسنجش: ارزیابی سبک رهبری و مدیریت افراد در سازمان
🔹🔷موسسه انتشاراتی آزمون یار پویا 🔷🔹
✔️طراح و تولید کننده نرمافزار ها و آزمون های علوم رفتاری
✔️انتشار بیش از 200 جلد کتاب در حوزه روانشناسی و مدیریت
✔️دارای بیش از 800 عنوان آزمون در زمینه روانشناسی و مدیریت
🔶 کانال روبیکا:
https://rubika.ir/Azmonyarpooya
🔶 کانال ایتا:
https://eitaa.com/Azmoonyarpooya
🔶کانال تلگرام:
https://t.me/AzmonyarPooya
🔶آدرس سایت:
www.azmonyar.com
🔶شماره تماس:
02177591454
09190060491
معرفی کتاب اختلال بیش فعالی و کمبود توجه: تشخیص، سبب شناسی و درمان
سمیه مانی و داود قادری در کتاب اختلال بیش فعالی و کمبود توجه تلاش کردهاند تا تصویری دقیق و چندسویه از اختلال نقص توجه و بیشفعالی ارائه دهند و خواننده را با نشانهها، عوامل موثر در شکلگیری اختلال و روشهای درمان آن آشنا کنند. نویسندگان با بررسی نمونههای بالینی از کودکان و همچنین بزرگسالان نشان میدهند که علائم ADHD در سنین مختلف به شکلهای متفاوتی ظاهر میشوند و میتوانند بر تحصیل و روابط اجتماعی اثر بگذارند.
دربارهی کتاب اختلال بیش فعالی و کمبود توجه
کتاب اختلال بیش فعالی و کمبود توجه اثر سمیه مانی و داود قادری با چند نمونهی بالینی آغاز میشود؛ این نمونهها نشان میدهند که همهی افراد درگیر این اختلال، ویژگیهای رفتاری یکسانی از خود بروز نمیدهند. برخی بیشتر درگیر بیقراری، پرحرفی و رفتارهای تکانشی میشوند و عدهای دیگر علائم کمبود توجه مثل فراموشی، حواسپرتی، بینظمی و نیمهتمام گذاشتن کارها را از خود نشان میدهند.
کتاب اختلال بیش فعالی و کمبود توجه، در خصوص شناسایی علائم ADHD میگوید که تائید نهایی این امر، نیازمند بررسی دقیق رفتار فرد در خانه، مدرسه، دانشگاه، محیط کار و روابط اجتماعی است تا بتوان به شناخت دقیق و عمیقی از او دست یافت. سمیه مانی و داود قادری در این کتاب از نسبت دادن این اختلال به یک علت ساده و مشخص پرهیز میکنند و شکلگیری آن را نتیجهی بر همنشست مجموعهی متنوعی از عوامل زیستی، ارثی و محیطی میدانند.
لینک خرید کتاب الکترونیکی اختلال بیش فعالی و کمبود توجه:
https://ketabrah.com/book/59291-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%84%d8%a7%d9%84-%d8%a8%db%8c%d8%b4-%d9%81%d8%b9%d8%a7%d9%84%db%8c-%d9%88-%da%a9%d9%85%d8%a8%d9%88%d8%af-%d8%aa%d9%88%d8%ac%d9%87
🔹 مقیاس سنجش ابعاد زورگویی در نوجوانان
مقیاس سنجش ابعاد زورگویی در نوجوانان یک مقیاس بومی ایرانی است که روش مورد استفاده در ساخت گویههای آن مبتنی بر مطالعهی کتابخانهای مفاهیم نظری و اعتباریابی از طریق متخصصان با استفاده از ضریب نسبی روایی محتوا و شاخص روایی محتوا است. «شیوع زورگویی»، «گرایش به زورگویی» و «برتریطلبی» به ترتیب سه عامل هستند که توسط این مقیاس سنجش میشوند.
✔️تعداد عبارات: 29
✔️ویژگی روان سنجی: ایرانی
✔️سازنده آزمون: عبدی و همکاران (1390)
✔️هدف ازسنجش: سنجش ابعاد زورگویی در نوجوانان
✔️ کد آزمون:
1804
🔹معرفی تست بندر گشتالت
تست بندر گشتالت (Bender-Gestalt Test) یک آزمون روانشناختی معروف است که در سال ۱۹۳۸ توسط روانپزشک کودک، لورتا بندر (Lauretta Bender)، ساخته شد. این آزمون در اصل برای ارزیابی توانایی ادراک بصری-حرکتی (visual-motor functioning) طراحی شده و به یکی از ابزارهای رایج در روانشناسی بالینی، عصبشناسی و آموزش تبدیل شد.
هدف و کاربردهای اصلی
هدف اصلی این آزمون، سنجش هماهنگی بین آنچه فرد میبیند و نحوه ترسیم آن توسط دست است. از این رو، کاربردهای متنوعی دارد که مهمترین آنها عبارتند از:
ارزیابی رشدی: برای سنجش سطح رشد ادراک بصری-حرکتی در کودکان، به ویژه در سنین ۳ تا ۱۱ سال، بسیار مفید است و میتواند به تشخیص تأخیرهای رشدی کمک کند.
غربالگری عصبشناختی: به عنوان یک ابزار غربالگری برای شناسایی آسیبهای مغزی ارگانیک (نظیر ضربه به سر یا بیماریهای تحلیلبرنده) و اختلالات عصبشناختی در کودکان و بزرگسالان به کار میرود.
ارزیابی شخصیت: گرچه امروزه در این زمینه با نقدهایی روبروست، اما به طور سنتی برای کسب بینش در مورد ساختار شخصیت و پویاییهای روانی فرد نیز استفاده میشده است.
نحوه اجرا
اجرای آزمون ساده است و معمولاً بین ۷ تا ۱۰ دقیقه طول میکشد. مراحل آن به این صورت است:
1. کارتهای آزمون: آزمون شامل ۹ کارت است که بر روی هر کدام یک طرح هندسی متفاوت نقش بسته است. این طرحها از تحقیقات ماکس ورتایمر (Max Wertheimer)، از بنیانگذاران روانشناسی گشتالت، الهام گرفته شدهاند.
2. دستورالعمل: از فرد خواسته میشود که هر طرح را بر روی یک کاغذ سفید و بدون خط، دقیقاً همانطور که میبیند، کپی کند.
3. مشاهده: در حین کپی کردن، آزمونگر نحوه برخورد فرد با تکلیف، ترسیم خطوط، و رفتارهای او (مثل اظهارنظرهای خودجوش یا علائم اضطراب) را نیز مشاهده و یادداشت میکند.
نحوه نمرهدهی و تفسیر
تفسیر نتایج بر اساس دو دسته اطلاعات انجام میشود: کیفیت ترسیمها و رفتار فرد حین آزمون. سیستمهای نمرهدهی مختلفی در طول زمان ایجاد شدهاند، مانند سیستم کاپیتز (Koppitz) برای کودکان و سیستم لکس (Lacks) برای بزرگسالان. برخی از نشانههای کلیدی در تفسیر عبارتند از:
خطاهای ساختاری: مشکلاتی مثل چرخش شکل، سادهسازی بیش از حد، یا عدم توانایی در همپوشانی صحیح اشکال میتواند نشانههایی از اختلال در سازماندهی ادراکی یا مشکلات عصبشناختی باشد.
کیفیت خطوط: خطوط بسیار پررنگ و خشن ممکن است نشاندهنده پرخاشگری باشد، در حالی که خطوط بسیار کمرنگ و محو، میتواند نشانه اضطراب و کمبود اعتماد به نفس باشد.
رفتار: رفتارهایی مانند کشیدن مجدد یک طرح (Perseveration) یا بیصبری و عجله در ترسیم، هر کدام میتواند معنی خاصی داشته باشد.
نکته مهم: با وجود محبوبیت، در سالهای اخیر از این آزمون به دلیل نبود روایی آماری کافی در برخی کاربردها (به ویژه تفسیر شخصیت) به شدت انتقاد شده است و حتی در برخی نظرسنجیها به عنوان یکی از بیاعتبارترین آزمونهای روانسنجی معرفی شده است. به همین دلیل، امروزه معمولاً از آن به عنوان یک آزمون غربالگری مکمل در کنار سایر ارزیابیهای جامعتر استفاده میشود، نه به عنوان یک ابزار تشخیصی قطعی.
🔹معرفی آزمون استروپ (Stroop Test)
آزمون استروپ (Stroop Test) یکی از معروفترین و پرکاربردترین آزمونهای روانشناسی و عصبشناسی شناختی است که برای سنجش توجه انتخابی**، **کنترل شناختی**، **بازداری پاسخ و انعطافپذیری ذهنی طراحی شده است. این آزمون در سال ۱۹۳۵ توسط روانشناس آمریکایی، جان ریدلی استروپ، ابداع شد و امروزه در کلینیکهای روانشناسی، ارزیابیهای عصبی، و حتی تحقیقات مرتبط با عملکرد مغز استفاده میشود.
اصل اصلی آزمون (اثر استروپ)
اصل اساسی آزمون بر اساس تداخل شناختی است. وقتی نام یک رنگ (مثلاً کلمه «قرمز») با جوهر رنگی متفاوت (مثلاً جوهر آبی) چاپ شود، مغز با دو منبع اطلاعاتی متناقض روبرو میشود:
- اطلاعات کلامی (خواندن کلمه: قرمز)
- اطلاعات بصری (دیدن رنگ جوهر: آبی)
در این حالت، پاسخدهنده باید رنگ جوهر را نام ببرد و از خواندن خود کلمه صرفنظر کند. این کار نیازمند بازداری پاسخ خودکار (مهار عادت خواندن) و توجه انتخابی است. تأخیر و خطایی که در این شرایط رخ میدهد، اثر استروپ نامیده میشود.
انواع کارتها یا مراحل آزمون (در نسخه کلاسیک)
آزمون استروپ معمولاً شامل سه مرحله است:
1. کارت کلمات (Word Card): کلمات مربوط به رنگها (مثلاً قرمز، آبی، سبز، زرد) با جوهر مشکی چاپ شدهاند. فرد باید کلمات را **بخواند.
2. کارت رنگها (Color Card): مجموعهایی از مربعهای رنگی چاپ شده و فرد باید **رنگ هر مربع را نام ببرد.
3. کارت تداخلی (Interference Card): نام رنگها با جوهر رنگی متفاوت از خود کلمه چاپ شدهاند (مثلاً کلمه «سبز» با جوهر قرمز). فرد باید **رنگ جوهر را نام ببرد و از خواندن کلمه خودداری کند.
زمان انجام هر کارت و تعداد خطاها ثبت میشود. افزایش زمان و خطا در کارت سوم، نشاندهنده شدت اثر تداخل است.
نسخههای رایانهای و رایج امروزی
امروزه این آزمون بهصورت رایانهای و با ارائه محرکهای پیاپی (تکتک) روی صفحه نمایش انجام میشود. در این نسخهها، متغیرهایی مانند زمان واکنش (RT) با دقت میلیثانیه و درصد پاسخهای صحیح اندازهگیری میشوند که نسبت به نسخه کارتی حساسیت بالاتری دارند.
چه چیزی را اندازه میگیرد؟
- توجه پایدار و انتخابی
- کنترل مهاری (توانایی سرکوب پاسخهای خودکار)
- سرعت پردازش اطلاعات
- عملکرد لوب پیشانی (بهویژه قشر جلویی پیشانی)
- انعطافپذیری شناختی (تغییر بین تکالیف)
کاربردهای بالینی و پژوهشی
- تشخیص و پیگیری آسیبهای مغزی (ضربه به سر، سکته، تومور)
- کمک به تشخیص اختلالات روانپزشکی مانند ADHD (نقص توجه)، اسکیزوفرنی، افسردگی، و وسواس
- پایش زوال عقل و بیماریهای عصبی مانند آلزایمر و پارکینسون
- ارزیابی تأثیر مواد مخدر، الکل، خستگی و استرس بر عملکرد شناختی
- تحقیقات در حوزه روانشناسی رشد (از کودکی تا سالمندی)
تفاوتهای فردی و نکات جالب
- اثر استروپ در کودکان خردسال (که خواندن مسلط ندارند) بسیار ضعیفتر است و با افزایش مهارت خواندن، شدت تداخل بیشتر میشود.
- در سالمندان، بهدلیل کاهش سرعت پردازش و عملکرد لوب پیشانی، زمان واکنش بهشدت افزایش مییابد.
- افراد دوزبانه معمولاً در این آزمون عملکرد بهتری دارند، زیرا مغز آنها مدام در حال مهار یک زبان و استفاده از زبان دیگر است.
نمرهگذاری و تفسیر
معمولاً شاخصهای زیر محاسبه میشوند:
- نمره تداخل: تفاوت زمان کارت تداخلی با میانگین زمان دو کارت دیگر
- تعداد خطاها در کارت تداخلی
- نسبت زمان به خطا
نمره تداخل بالا نشاندهنده ضعف در کنترل شناختی و بازداری پاسخ است.