8.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
تذکر صریح رهبری! نام ما را کنار شاگردان معصومین هم نیاورید! چه رسد به خود معصومین! جانتان را فدای اسلام کنید! جان من هم فدای اسلام!
@botshenasi
🌱 نو اخباریان غالی !!
⚠️اخیراً دیده می شود؛ گروهی به دروغ خود را اخباری نامیده و در حقیقت عقاید غلات را ترویج می کنند. از جمله این که منکرین الوهیت اهل بیت علیهم السلام را لعن می نمایند!!! و به این ترتیب از نظر ایشان، همه کسانی که معتقد به «لا اله الا الله» اند؛ ملعون و کافرند!!
☘ الكافي (ط - الإسلامية) ؛ ج1 ؛ ص269: مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْبَرْقِيِّ عَنْ أَبِي طَالِبٍ عَنْ سَدِيرٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ قَوْماً يَزْعُمُونَ أَنَّكُمْ آلِهَةٌ يَتْلُونَ بِذَلِكَ عَلَيْنَا قُرْآناً وَ هُوَ الَّذِي فِي السَّماءِ إِلهٌ وَ فِي الْأَرْضِ إِلهٌ فَقَالَ يَا سَدِيرُ سَمْعِي وَ بَصَرِي وَ بَشَرِي وَ لَحْمِي وَ دَمِي وَ شَعْرِي مِنْ هَؤُلَاءِ بِرَاءٌ وَ بَرِئَ اللَّهُ مِنْهُمْ مَا هَؤُلَاءِ عَلَى دِينِي وَ لَا عَلَى دِينِ آبَائِي وَ اللَّهِ لَا يَجْمَعُنِي اللَّهُ وَ إِيَّاهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا وَ هُوَ سَاخِطٌ عَلَيْهِمْ قَالَ قُلْتُ وَ عِنْدَنَا قَوْمٌ يَزْعُمُونَ أَنَّكُمْ رُسُلٌ يَقْرَءُونَ عَلَيْنَا بِذَلِكَ قُرْآناً يا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّباتِ وَ اعْمَلُوا صالِحاً إِنِّي بِما تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ فَقَالَ يَا سَدِيرُ سَمْعِي وَ بَصَرِي وَ شَعْرِي وَ بَشَرِي وَ لَحْمِي وَ دَمِي مِنْ هَؤُلَاءِ بِرَاءٌ وَ بَرِئَ اللَّهُ مِنْهُمْ وَ رَسُولُهُ مَا هَؤُلَاءِ عَلَى دِينِي وَ لَا عَلَى دِينِ آبَائِي وَ اللَّهِ لَا يَجْمَعُنِي اللَّهُ وَ إِيَّاهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا وَ هُوَ سَاخِطٌ عَلَيْهِمْ ...
سدیر گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم: گروهی مدعی اند که شما «اله» هستید و به این آیه استناد می کنند: «و هو الذی فی السماء اله و فی الارض اله» حضرت فرمود: ای سدیر گوش و چشم و پوست و گوشت و خون و موی من از اینان بیزار است و خداوند نیز از آنان بیزار است. اینان بر دین من و دین پدرانم نیستند و خداوند مرا با آنان در روز قیامت در یک جا جمع نمی کند مگر آن که بر آنان خشمگین است. گفتم: نزد ما گروهی هم هستند که مدعی اند شما «رسول» هستید و به این آیه استناد می کنند: «یا ایها الرسل کلوا من الطیبات و اعملوا صالحا انی بما تعملون علیم» امام فرمود: ای سدیر گوش و چشم و مو و پوست وگوشت و خون من از اینان بیزار است و خدا و رسول (صلی الله علیه و آله) نیز از آنان بیزارند. اینان بر دین من و دین پدرانم نیستند و خداوند مرا با آنان در روز قیامت کنار هم جمع نمی کند مگر آن که بر آنان خشمگین است ...
@botshenasi
☘بررسی مستندات غلات (1)
«لنا حالات مع اللّه هو فيها نحن، و نحن فيها هو، و مع ذلك هو هو و نحن نحن.»
🌸بررسی سند:
این جمله در هیچ یک از کتب قابل اعتماد نقل شده و تنها در کتب اهل تصوف و مانند ایشان ذکر شده است.
فیض کاشانی در کتاب عين اليقين (الملقب بالأنوار و الأسرار- ج2، ص 277) می نویسد:
ممّا ينسب إلى مولانا الصادق عليه السّلام- أيضا- و إن لم أره في كتاب معتمد عليه، أنه قال: «لنا حالات مع اللّه، و هو فيها نحن، و نحن فيها هو، و مع ذلك هو هو، و نحن نحن».
ترجمه: همچنین از چیزهایی که به مولای ما صادق علیه السلام نسبت داده می شود –اگر چه آن را در کتاب قابل اعتمادی ندیدم- این است که فرمود: «لنا حالات مع اللّه، و هو فيها نحن، و نحن فيها هو، و مع ذلك هو هو، و نحن نحن»
‼️وقتی که حتی فیض کاشانی که خود اهل عرفان و حشو است؛ سند این نقل را معتبر نمی داند؛ دیگر چه انتظاری است که ما این روایت را بپذیریم؟!
بررسی متن
1. یگانه بودن امام و خداوند در عین دوگانگی، هیچ معنای معقولی ندارد و تناقض محض و خلاف بدیهی است.
2. اختصاص یگانه بودن به برخی حالات، بی معنا و خلاف بدیهی عقل است. چگونه ممکن است که امام در برخی حالات با خدا یکی باشد و در برخی حالات نباشد؟!
3. این اختلاف حالت، مستلزم تغییر در ذات باری تعالی است.
4. این جمله با قرآن، روایات متواتره، اجماع مسلمین و ضرورت دین مخالف و کفر صریح است.
5. این جمله بدترین نوع غلو است. اگر «هو نحن و نحن هو» غلو نیست پس چه چیزی غلو است؟!
مختصر البصائر ؛ ص264: [256/ 2] أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى وَ عَلِيُّ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عِيسَى وَ مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ أَبِي الْخَطَّابِ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِيسَى، عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع: «مَا جَاءَكُمْ مِنَّا مِمَّا يَجُوزُ أَنْ يَكُونَ فِي الْمَخْلُوقِينَ، وَ لَمْ تَعْلَمُوهُ، وَ لَمْ تَفْهَمُوهُ، فَلَا تَجْحَدُوهُ، وَ رُدُّوهُ إِلَيْنَا، وَ مَا جَاءَكُمْ عَنَّا مِمَّا لَا يَجُوزُ أَنْ يَكُونَ فِي الْمَخْلُوقِينَ فَاجْحَدُوهُ وَ لَا تَرُدُّوهُ إِلَيْنَا»
هر روایتی که از ما به شما رسید که در مورد مخلوقات ممکن بود؛ ولی آن را نمی دانستید و درک نمی کردید؛ آن را انکار نکنید و آن را به ما واگذار کنید و هر چه از ما به شما رسید که در مخلوقات ممکن نبود؛ آن را انکار کنید و به ما واگذار نکنید.
چون اتحاد با ذات باری تعالی برای مخلوقات ممکن نیست؛ موظفیم روایت «هو نحن و نحن هو» را تکذیب نماییم. کسی جز صوفیه این روایت را جعل نکرده است؛ چنان که مشابه آن در کلماتشان زیاد است. مثلا ابن عربی در الفتوحات (4جلدی، جلد4، ص280) می نویسد: «الخواص ... تارة يقولون نحن نحن و هو هو و تارة يقولون هو نحن و نحن هو و تارة يقولون لا نحن نحن مخلصون و لا هو هو مخلص ثم صدق الله هؤلاء الخواص ...»
#نشر_واجب
@botshenasi
☘بررسی مستندات غلات (2)
و اقامه فی سائر عالمه مقامه (مصباح المتهجد، ص 524)
و خداوند پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) را در تمام عوالم هستی قائم مقام خود قرار داده است.
☝️بخشی از متنی است که غلات در اثبات مرام خود فرستاده اند.
حال اصل روایت چیست؟
«أَقَامَهُ فِي سَائِرِ عَالَمِهِ فِي الْأَدَاءِ مَقَامَهُ»
📚 1. مصباح المتهجد و سلاح المتعبد ؛ ج2 ؛ ص753
2. إقبال الأعمال (ط - القديمة) ؛ ج1 ؛ ص461
3. المصباح للكفعمي (جنة الأمان الواقية) ؛ ص696
4. بحار الأنوار (ط - بيروت) ؛ ج94 ؛ ص113
تحریف گران لفظ «فی الاداء» را حذف کرده اند تا «تفویض» باطل را القاء کنند؛ در حالی که روایت در مقام بیان «تفویض اداء امر و تبلیغ شریعت» است.
🔶گفتنی است این جمله بخشی از خطبه منسوب به امیرالمؤمنین علیه السلام است که پیرامون سند و متن آن شبهاتی وجود دارد و قدیم ترین مصدری که تا کنون برایش یافته ایم؛ کتاب مجموع الاعیاد میمون طبرانی است که از رؤساء نصیریه می باشد.
#نشر_واجب
@botshenasi
لا رایة تبقي أمام راية آل محمد 2017-07-25-AUDIO-00000003.mp3
زمان:
حجم:
2.3M
شیخ مهدی تهرانی: فرهنگ صوفیه و غُلات باید از هیئات و مادحین زدوده شود! اگر زوده نشود، توبه و عقیدت به صفر میرسد! و سخنان ایشان راجب هو کشیدن! #نشر_واجب
@botshenasi
☘بررسی مستندات غلات (3)
❌ مغالطه ی غلات:
«تبارک الله احسن الخالقین» (مؤمنون، 14) چون خداوند «احسن الخالقین» است؛ پس جز او نیز خالق هایی وجود دارند؛ و چه کسی سزاوارتر از اهل بیت علیهم السلام به این وصف؟!
✅ پاسخ شیعه:
«خلق» مشترک لفظی است.
امام رضا علیه السلام در حدیثی طولانی اشتراک لفظی میان اسماء خداوند و مخلوقات را بیان کردند.
ایشان فرمودند: «إِنَّمَا التَّشْبِيهُ فِي الْمَعَانِي فَأَمَّا فِي الْأَسْمَاءِ فَهِيَ وَاحِدَةٌ» (تشبیه [که باطل است] فقط در معنا است؛ اما اسماء واحد و مشترک است.)
سپس به بیان اشتراک لفظی و تفاوت معنایی اسماء «واحد» ، «لطیف» ، «صانع» ، «سمیع» و «بصیر» میان خداوند و مخلوقات پرداختند.
درباره تفاوت صنع خدا و بندگان فرمودند:
أَنَّ كُلَّ صَانِعِ شَيْءٍ فَمِنْ شَيْءٍ صَنَعَ وَ اللَّهُ الْخَالِقُ اللَّطِيفُ الْجَلِيلُ خَلَقَ وَ صَنَعَ لَا مِنْ شَيْءٍ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ وَ غَيْرُ الْخَالِقِ الْجَلِيلِ خَالِقٌ قَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى يَقُولُ فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ فَقَدْ أَخْبَرَ أَنَّ فِي عِبَادِهِ خَالِقِينَ مِنْهُمْ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ خَلَقَ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ بِإِذْنِ اللَّهِ فَنَفَخَ فِيهِ فَصَارَ طَائِراً بِإِذْنِ اللَّهِ وَ السَّامِرِيُّ خَلَقَ لَهُمْ عِجْلًا جَسَداً لَهُ خُوارٌ.
هر کسی که صانع چیزی است؛ آن را از چیز دیگری ساخته است ولی خداوند لطیف جلیل خلق کرده و ساخته نه از چیز دیگری (بلکه خلق و صنع او بدون سابقه بوده است.) راوی میگوید: پرسیدم: فدایت شوم، آیا جز خالق جلیل هم آفریننده ای هست؟ امام فرمود: خداوند تبارک و تعالی می فرماید: فتبارک الله احسن الخالقین پس خبر داد که در میان بندگان نیز آفرینندگانی هستند مانند عیسی بن مریم که به اذن خداوند از گل صورت پرنده آفرید و در آن دمید و به اذن خدا پرنده شد و سامری که برای مردم مجسمه ی گوساله ای ساخت که صدا می داد.
📚توحید صدوق، چاپ جامعه مدرسین، ص61 تا 65
چنان که از بیان جامع امام رضا علیه السلام و دیگر روایات استفاده می شود؛ «خلق از عدم» مخصوص ذات باری تعالی است و اگر «خلق» به مخلوقات نسبت داده می شود؛ مشترک لفظی و به معنای «خلق مسبوق به ماده» است.
از بیان امام رضا علیه السلام، تفسیر صحیح تعبیر «احسن الخالقین» که مستمسک غلات قرار گرفته؛ به خوبی روشن می شود.
#نشر_واجب
@botshenasi
☘بررسی مستندات غلات (4)
«نحن صنائع الله و الناس صنائعنا»
غلات این روایت را دلیل بر تفویض خلق به ائمه علیهم السلام می دانند.
در پاسخ به آنان می گوییم:
این روایت به دو شکل نقل شده است:
1. «صنائع لنا»
فَإِنَّا صَنَائِعُ رَبِّنَا وَ النَّاسُ بَعْدُ صَنَائِعُ لَنَا (نهج البلاغة، نامه 28)
أوّل ما خلق اللّه نوري، ثم فتق منه نور علي، فلم نزل نتردّد في النور حتى وصلنا حجاب العظمة في ثمانين ألف سنة، ثم خلق الخلائق من نورنا فنحن صنائع اللّه، و الخلق من بعد صنائع لنا. (مشارق أنوار اليقين؛ ص60)
2. «صنائعنا»
نَحْنُ صَنَائِعُ رَبِّنَا وَ الْخَلْقُ بَعْدُ صَنَائِعُنَا (الغيبة للطوسي؛ نشر دار المعارف الاسلامیة، ص285)
در این روایات چند احتمال وجود دارد:
1. انعام و تربیت
هو صَنِيعِي و صَنِيعَتِي أَي اصْطَنَعْتُه و رَبَّيْتُه و خَرَّجْتُه و أَدَّبْتُه. (تاج العروس؛ ج11 ؛ ص285)
پس معنای حدیث این است که خداوند اهل بیت علیهم السلام را تربیت می کند و به آنان نعمت می بخشد و آنها نیز مردم را تربیت کرده و به آنان نعمت می بخشند؛ چنان که در روایت دیگر آمده: يَا كُمَيْلُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص أَدَّبَهُ اللَّهُ وَ هُوَ ع أَدَّبَنِي وَ أَنَا أُؤَدِّبُ الْمُؤْمِنِينَ. (تحف العقول ؛ نشر جامعه مدرسین؛ ص171)
2. تشریف و تولیت
صنيعة الملك من يصطنعه الملك و يرفع قدره. (شرح نهج البلاغة؛ نشر كتابخانه آیت الله مرعشی؛ ج15 ؛ ص194)
پس در این وجه معنای حدیث این است که خداوند منزلت اهل بیت ع را بالا برده و به آنان ولایت امور را سپرده و آنان نیز هر که را شایسته باشد؛ به خود نزدیک کرده و کارهایی را به او می سپارند.
این کاربرد در بین عرب بسیار رایج است:
«هذا صنيعة من صنائع بني أمية يقتل تحت رايات آل الزبیر» (أنساب الأشراف، ج7، ص95)
«و قد كان مسلم بن عمرو الباهلي من صنائع معاوية و ابنه يزيد» (مروج الذهب، ج3، ص108)
«... قتيبة بن مسلم بخراسان و موسى بن نصير بإفريقية و القاسم بن محمد بن القاسم الثقفي بالسند و الهند و هؤلاء كلهم عمالنا و صنائعنا و يقال إن البصرة كانت صنائع ثلاثة رجال عبد الله بن عامر و زياد و الحجاج فرجلان من أنفسنا و الثالث صنيعنا.» (شرح نهج البلاغة لابن أبي الحديد، ج15، ص 259)
«... و أغلق الخادم أبواب دار الخليفة، و كانوا كلّهم صنائع المقتدر» (تاريخ ابن خلدون، ج3، ص474)
البته معنای دوم نیز به معنای اول باز می گردد.
3. بیان غرض خلقت
در این روایت اگر صنع به معنای خلقت باشد؛ معنایش این است که مردم برای اهل بیت ع آفریده شده اند نه این که اهل بیت علیهم السلام خالق آن ها باشند.
در شعر سید رضی به معنای اول و سوم اشاره شده است:
ان الخلائف و الأولى فخروا // بهم علينا قبل او بعد
شرفوا بنا و لجدّنا خلقوا // و هم صنائعنا اذا عدوا
4. بیان منشأ خلقت
چنان که از روایت مشارق الانوار بر می آید؛ مراد این است که خداوند خلق را از نور اهل بیت ع آفریده است نه آن که خود اهل بیت علیهم السلام خالق جهان باشد. البته این حدیث سند معتبری ندارد و در معنایش نیز ابهاماتی هست؛ مثلاً این که آیا همه چیز از نور اهل بیت (علیهم السلام) آفریده شده حتی شرور؟
5. خلقت مسبوق به ماده
در نهایت اگر کسی این روایت را به معنای صانع بودن اهل بیت علیهم السلام بداند –هر چند این وجه بعید است- ناچار باید آن را بر صنع مسبوق به ماده یا خلق اشیاء به دعای اهل بیت علیهم السلام حمل کند؛ زیرا به ضرورت مذهب و بنا بر نصوص متعدّد خلق از عدم، مخصوص ذات باری تعالی است.
«كُلُّ صَانِعِ شَيْءٍ فَمِنْ شَيْءٍ صَنَعَ وَ اللَّهُ لَا مِنْ شَيْءٍ صَنَعَ مَا خَلَقَ» (الکافی، ج1، ص134)
ترجمه: هر صانعی مصنوع خود را از چیزی آفریده ولی خداوند آفریدگان خود را از چیزی نساخته است. (بلکه بدون سابقه آن را ایجاد کرده است.)
#نشر_دهید
#ادامه_دارد
@botshenasi
🌱 بررسی مستندات غلات
ادامه بخش ۴
«اخْتَلَفَ جَمَاعَةٌ مِنَ الشِّيعَةِ فِي أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فَوَّضَ إِلَى الْأَئِمَّةِ (ص) أَنْ يَخْلُقُوا وَ يَرْزُقُوا. فَقَالَ قَوْمٌ هَذَا مُحَالٌ لَا يَجُوزُ عَلَى اللَّهِ تَعَالَى لِأَنَّ الْأَجْسَامَ لَا يَقْدِرُ عَلَى خَلْقِهَا غَيْرُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ قَالَ آخَرُونَ بَلِ اللَّهُ أَقْدَرَ الْأَئِمَّةَ عَلَى ذَلِكَ وَ فَوَّضَ إِلَيْهِمْ فَخَلَقُوا وَ رَزَقُوا وَ تَنَازَعُوا فِي ذَلِكَ نِزَاعاً شَدِيداً فَقَالَ قَائِلٌ مَا بَالُكُمْ لَا تَرْجِعُونَ إِلَى أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عُثْمَانَ فَتَسْأَلُوهُ عَنْ ذَلِكَ لِيُوضِحَ لَكُمُ الْحَقَّ فِيهِ فَإِنَّهُ الطَّرِيقُ إِلَى صَاحِبِ الْأَمْرِ فَرَضِيَتِ الْجَمَاعَةُ بِأَبِي جَعْفَرٍ وَ سَلَّمَتْ وَ أَجَابَتْ إِلَى قَوْلِهِ فَكَتَبُوا الْمَسْأَلَةَ وَ أَنْفَذُوهَا إِلَيْهِ فَخَرَجَ إِلَيْهِمْ مِنْ جِهَتِهِ تَوْقِيعٌ نُسْخَتُهُ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى هُوَ الَّذِي خَلَقَ الْأَجْسَامَ وَ قَسَّمَ الْأَرْزَاقَ لِأَنَّهُ لَيْسَ بِجِسْمٍ وَ لَا حَالٌّ فِي جِسْمٍ لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ وَ أَمَّا الْأَئِمَّةُ (ع) فَإِنَّهُمْ يَسْأَلُونَ اللَّهَ تَعَالَى فَيَخْلُقُ وَ يَسْأَلُونَهُ فَيَرْزُقُ إِيجَاباً لِمَسْأَلَتِهِمْ وَ إِعْظَاماً لِحَقِّهِم.» (الاحتجاج، ج2، ص471)
گروهی از شیعه در این که خداوند خلق و رزق را به ائمه ع تفویض کرده است؛ اختلاف کردند. گروهی گفتند: این محال است و از خداوند ممکن نیست زیرا جز خداوند کسی نمی تواند اجسام را بیافریند. و دیگران گفتند: بلکه خداوند؛ به امامان قدرت آن را داده و خلق و رزق را به آنها سپرده است. در این باره به شدت درگیر شدند. یک نفر گفت: چرا به ابوجعفر محمد بن عثمان (وکیل دوم امام عصر ع) رجوع نمی کنید و از او نمی پرسید تا حق را برایتان روشن کند؟ زیرا او راه رسیدن به صاحب الامر (ع) است. پس همگی به ابوجعفر عمروی راضی شدند و تسلیم قول او شدند. مسأله را نوشتند و برایش فرستادند. پس این توقیع بیرون آمد: «خداوند همان کسی است که اجسام را آفریده و ارزاق را تقسیم کرده زیرا نه جسم است و نه در جسمی حلول کرده و چیزی مانند او نیست و او شنوا و بینا است. ولی امامان از خداوند می خواهند پس خداوند خلق می کند و از خداوند درخواست می کنند پس خداوند روزی میدهد تا درخواست آنان را اجابت کرده باشد و حق آنان را بزرگ شمرده باشد.»
⚜نکته آخر این که روایت نهج البلاغة مرسل است. روایت مشارق نیز نبوی و مرسل است و در برخی کتب دیگر به نحو مرسل از مصادر اهل سنت نقل شده است. سند روایت الغیبة نیز مجهول است.
#نشر_با_شما
@botshenasi
☘بررسی مستندات غلات (5)
«علی ممسوس فی ذات الله»
این روایت از مهمترین مستندات غُلات، صوفیه و فلاسفه است. ابتدا سخن یکی از غلاتِ عصر را بخوانید:
«متن کامل حدیث هم از این قرار است که: قال رسول الله: ( لا تسبوا علیا فانه ممسوس فی ذات الله) . معنای حدیث: کلمه ی ممسوس از (مس) آمده. اهل لغت معتقدند: مس به معنای لمس کردن دو چیز همدیگر را گویند. و ممسوس در دو مورد استعمال شده است. اولا به معنای مخلوط و ممزوج است . و ثانیا به معنای مجنون است. از همین دو معناست که مرحوم علامه ی مجلسی در بحار در ذیل این حدیث تحت عنوان (بیان) مینویسد: ( ای... هو لشده حبه لله و اتباعه لرضاه کانه ممسوس ای مجنون کما ورد فی صفات المومن یحسبهم القوم انهم قد خولطوا و یحتمل ان یکون المراد بالممسوس المخلوط و الممزوج مجازا ای خالط حبه تعالی لحمه و دمه). یعنی: (اینکه پیامبر مولا علی را ممسوس فی ذات الله خواند یا به معنای مجنون و سرگشته ی در ذات خداست. کما اینکه در روایات دیگر مومن را مجنون خوانده اند. زیرا مردمان گمان میکنند که مومن - به جهت صداقت و راستی و پاکی فراوانش- مجنون است ولی در واقع اینچنین نیست. و یا اینکه مجازا مولا علی را مخلوط و ممزوج - فانی - در ذات خداوند دانسته اند. نکته ای که در این حدیث برای اهل فن مهم به نظر میرسد این است که مولا علی ممسوس فی ذات الله خوانده شده ، نه ممسوس فی صفات الله و فی فعل الله! و این مطلب بیانگر اوج عظمت مولا علی علیه السلام میباشد ...»
❌ در ادامه این کلمات را نقد کرده و حقیقت را بیان خواهیم کرد.
این غالی کلام مرحوم مجلسی را تحریف کرده است. کلام مجلسی چنین است:
بحار الأنوار (ط - بيروت) ؛ ج39 ؛ ص313: بيان: أي يمسه الأذى و الشدة في رضاء الله تعالى و قربه أو هو لشدة حبه لله و اتباعه لرضاه كأنه ممسوس أي مجنون كما ورد في صفات المؤمن يحسبهم القوم أنهم قد خولطوا و يحتمل أن يكون المراد بالممسوس المخلوط و الممزوج مجازا أي خالط حبه تعالى لحمه و دمه.
اولاً این غالی وجه نخست را که بهترین وجه است حذف نموده.
ثانیاً وجه دوم را چنین ترجمه کرده: «یا به معنای مجنون و سرگشته ی در ذات خداست ...» که مجلسی اصلاً چنین چیزی نگفته بلکه فرموده: «یا به خاطر شدت محبت به خدا و پیروی از رضای او گویی ممسوس است یعنی دیوانه است؛ چنان که در صفات مؤمن وارد شده که مردم آنان را دیوانه می پندارند.»
ثالثاً وجه آخر را نیز تحریف کرده است؛ زیرا مجلسی فرموده: «یعنی حبّ خداوند با گوشت و خون او آمیخته شده است» اما این غالی آن را چنین ترجمه کرده: «مجازا مولا علی را مخلوط و ممزوج - فانی - در ذات خداوند دانسته اند.» که دروغ آشکار است.
آیا «ممسوس فی ذات الله» یعنی «فانی در ذات خدا» ؟!!
اولاً «لمس شدن» و «مخلوط شدن» در ذات خداوند که مبرا از جزء و ترکیب است؛ معنا ندارد.
ثانیاً ذات خداوند واحد مطلق است و اندکاک در آن به معنای اتحاد با او است و اعتقاد به آن کفر محض و بالاترین نوع غلو است.
پس معنای این حدیث چیست؟!
✅ معنای حدیث با فرض صحّت لفظ
چنان که خواهیم گفت؛ لفظ روایت تحریف شده است؛ اما با فرض صحت لفظ باید گفت: معنای صحیح حدیث همان وجه نخستی است که مجلسی فرموده است:
«أي يمسه الأذى و الشدة في رضاء الله تعالى و قربه»
یعنی در راه رضا و قرب خداوند به او اذیت و سختی می رسد.
تاج العروس من جواهر القاموس ؛ ج8 ؛ ص474: أَمْسَسْتُه الشَّيْءَ فمَسَّهُ. و منه الحَدِيثُ: «و لم يَجِدْ مَسًّا مِن النَّصَبِ». هو أَوَّلُ ما يُحِسُّ به من التَّعَبِ، و يُطْلَق في كُلّ مَا يَنَالُ الإِنْسَانَ مِن أَذًى ...
بنابراین «فی ذات الله» یعنی «لذات الله».
این معنا در روایات متعدد با الفاظ مشابه به کار رفته است؛ مانند:
1. مَكْدُوداً فِي ذَاتِ اللَّهِ (خطبه فدکیه: الإختصاص ؛ ص121 و بلاغات النساء، ص 25 و ...)
2. تَحَمَّلْتُمُ الْمَئُونَةَ فِي ذَاتِ اللَّهِ (تحف العقول ؛ ص238)
3. وَ صَبَرْتُمْ فِي ذَاتِ اللَّهِ (الكافي، نشر الإسلامية) ؛ ج4 ؛ ص)559
4. جَاهَدْتُمْ بِهِ فِي ذَاتِ اللَّهِ ( الكافي، نشر الإسلامية ؛ ج8 ؛ ص361)
و نمونه های متعدد دیگر.
با این حال چنان که نشان خواهیم داد اصل حدیث چیز دیگری است که به این صورت تصحیف شده است.
⁉️اصل ماجرا چیست؟
در یکی از سفرهای جنگی، امیرالمؤمنین علیه السلام سپاه را ترک کرد و وقتی بازگشت؛ دید: سپاهیان لباسهای غنیمت گرفته شده را قبل از آن که به رسول خدا صلی الله علیه و آله برسانند؛ پوشیده اند. حضرت با آنان برخورد تندی کرد و لباس ها را پس گرفت و این باعث کینه ی آنان شد. وقتی در مکه خدمت رسول خدا صلی الله علیه و آله رسیدند؛ از امیرالمؤمنین علیه السلام بسیار شکایت کردند. رسول خدا صلی الله علیه و آله به منادی فرمان داد که ندا دهد: ارْفَعُوا أَلْسِنَتَكُمْ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ خَشِنٌ فِي ذَاتِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ غَيْرُ مُدَاهِنٍ فِي دِينِهِ ... یعنی زبان خود را از [بدگویی به] علی بن ابی طالب ع بازدارید زیرا او به خاطر خدا خشن است و در دین او تسامح نمی کند ... (الإرشاد، شیخ مفید، چاپ کنگره، ج1، ص 173 و كشف الغمة، نشر بنی هاشمی، ج1، ص 236 و إعلام الورى؛ نشر الاسلامیة؛ ص131 و بحار الأنوار، چاپ بيروت، ج21، ص 385)
⚜ این اصل ماجرا است و جمله رسول اکرم صلی الله علیه و آله به الفاظ مختلف نقل شده است؛ مانند:
1. «خشن فی ذات الله»
مناقب آل أبي طالب عليهم السلام؛ ج2 ؛ ص110
إحقاق الحق و إزهاق الباطل، ج15، ص 442
2. «اخشن فی ذات الله»
بحار الأنوار، چاپ بیروت، ج107، ص 31 و إحقاق الحق ، ج15، ص 442و 443 و نیز ج4 ، ص240 و 242 و نیز ج20، ص 299 و 302 و نیز ج 31 ، ص 47 و 48
3. «اخیشن فی ذات الله»
عمدة عيون صحاح الأخبار؛ ص273 و إحقاق الحق ، ج15، ص440 و 441 و 445 و نیز ج20، ص 300 و نیز ج22، ص 255 و نیز ج31، ص 46 و نیز ج4، ص 241 و 242 و 244
4. «مخشوشن فی ذات الله»
إحقاق الحق و إزهاق الباطل، ج31، ص 46 و نیز ج15، ص 440 و 442 و 444 و نیز ج4، ص 241 و نیز ج20، ص 299 و نیز ج22، ص 255.
همه این الفاظ و موارد دیگر معنای نزدیکی دارند.
☘در بسیاری از مصادر لفظ حدیث به صورت چهارم «مخشوشن فی ذات الله» نقل شده است.
«مخشوشن» از فعل «اخشوشن» و به معنای شدید و خشن است. چنان که در حدیث دیگری نیز می خوانیم:
إِنَّ أَمْرَنَا صَعْبٌ مُسْتَصْعَبٌ خَشِنٌ مُخْشَوْشِنٌ. (عيون الحكم؛ دار الحدیث؛ ص157 و غرر الحكم ؛ دار الکتاب الاسلامی؛ ص233)
🔷لفظ «مخشوشن» در تحریر بسیار شبیه «ممسوس» است؛ از این رو است که برخی از ناسخان و خوانندگان دچار اشتباه شده و حدیث مذکور را به صورت «ممسوس فی ذات الله» پنداشته اند. ولی با مقابله ی مصادر متعدد و الفاظ مختلف حدیث معلوم می شود که اصل آن «مخشوشن فی ذات الله» است.
البته این مضمون به الفاظ مشابه در احادیث دیگر هم به کار رفته است؛ مانند:
لَمْ أَرْجِعْ عَنِ الشِّدَّةِ فِي ذَاتِ اللَّهِ وَ الْجِهَادِ لِأَعْدَاءِ اللَّهِ (وقعة صفين ؛ ص471)
تَنَمُّرَهُ فِي ذَاتِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ (خطبه فدکیه: معاني الأخبار ؛ ص355 و بلاغات النساء ؛ ص32)
و موارد متعدّد دیگر.