📖 معرّفی سلسله دروس «علم الیقین»
🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
📅 آغاز: مهر ۱۴۰۲
📌 چهارشنبهها
📚 دربارهٔ کتاب:
کتاب علم الیقین اثر گرانسنگ مرحوم ملا محسن فیض کاشانی رحمه الله، دورهای از معارف اسلامی است که برخلاف سنت رایج کلامی، مستقیماً بر پایهٔ آیات و روایات و با رویکردی تعقلی نگاشته شده است. این کتاب، مصداق روشنی از «فقه المعارف» است؛ رویهای که در آن، ظهورات متون دینی برای رسیدن به یک منظومهٔ معرفتی منسجم، کنار هم چیده میشوند.
✨ دربارهٔ استاد:
استاد کرمانشاهانی حفظه الله از اساتید سطح عالی حوزهٔ علمیه هستند و سالهاست در زمینههای تفسیر، فلسفه، فقه و اصول به تدریس و تحقیق اشتغال دارند.
🎯 دغدغهٔ این دوره:
ما در تراث علمی خود با دو رویکرد عمده مواجهیم: سنت کلامیِ درگیر جدالهای فنی، و فلسفهٔ خالصِ خالی از نقل. این در حالی است که میراث عظیمی از آیات و روایات در باب توحید، معاد و نبوت داریم که نیازمند شرح و بسط است. «تفقّه در معارف» — آنگونه که در فقه الاحکام شاهدیم — حلقهای است که کمرنگ مانده. این دوره، با محوریت کتاب علم الیقین و بهصورت روشمند (جمع میان عقل و نقل بدون ذوبشدن یکی در دیگری)، در پی احیای همین سنت است.
آدرس و صفحات ذکر شده بر اساس نسخه ۲ جلدی به تصحیح استاد بیدارفر رحمه الله و نشر بیدار است.
📢 نظم جدید انتشار:
با هدف دسترسی عموم علاقهمندان، محتوای این جلسات بازتولید و در دو کانال منتشر میشود:
🔹 کانال «علم الیقین»:
ارائهٔ فایل صوتی، کپشن و معرفینامهٔ هر جلسه
🆔 @Elmolyaghin
✅ برای دسترسی به آرشیو صوت جلسات، به کانال علم الیقین بپیوندید.
🔸 کانال «مدرسه معارفی ذکریٰ» (عمومی):
ارائهٔ خلاصهٔ جلسات و پستهای موضوعات فرعی، بازنویسیشده برای عموم
🆔 @ZikraSchool
✅ برای مطالعهٔ محتوای بازتولیدشده، کانال مدرسه معارفی ذکریٰ را دنبال کنید.
🔖 #علم_الیقین
#فیض_کاشانی_رحمه_الله
#استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله
#فقه_المعارف #معارف_اسلامی #مدرسه_معارفی_ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۱ (معرفینامه)
🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
📅 ۱۲ مهر ۱۴۰۲
چرا با وجود انبوه آیات و روایات در باب توحید و معاد، هنوز یک «فقه المعارف» منسجم، شبیه آنچه در احکام داریم، شکل نگرفته است؟
در این جلسه، ضمن معرّفی کتاب علم الیقین فیض کاشانی و روش کمنظیر او در جمع میان عقل و نقل، طرحی برای احیای سنتِ مهجورِ «**تفقّه در معارف**» ارائه شده است. در این طرح، برخلافِ درآمیختن دین و فلسفه، از روش «عرضه» سخن میرود؛ روشی که در آن، ویژگیهای یک موضوع ابتدا بهطور خالص از دل روایات استخراج شده و سپس برای شناخت مصداق حقیقی آن، به علوم بشریِ برهانی عرضه میشود.
محور دیگر این نشست، تبیین زیربنای هستی از نگاه مرحوم فیض کاشانی است. در این نگاه، «علم» و «عبادت» نه دو امر عارضی، که دو جوهر و ستون آفرینشاند و تمام تشکیلات عظیم هستی، برای تحقق این دو هدف پیریزی شده است.
📌 آغاز از عبارت: جلد ۱، صفحهٔ ۶:
«مقدمةٌ: اعلم أنّ العلم و العبادة جوهران...»
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱ #معرفی_نامه_جلسه
#فقه_المعارف #فیض_کاشانی #روش_عرضه #علم_و_عبادت #تفقه_در_معارف
📢 برای دسترسی به سایر جلسات، به کانال صوتها بپیوندید:
@Elmolyaghin
استاد کرمانشاهانی حفظه اللهElmolyaghin 001.mp3
زمان:
حجم:
16.2M
📚 کتاب: علم الیقین
👤 استاد: استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
🎙 جلسهٔ: ۱
📅 تاریخ برگزاری: ۱۲ مهر ۱۴۰۲
📌 آنچه در این جلسه میشنوید:
❶ چگونگی شکلگیری جلسه و انتخاب کتاب علم الیقین
❷ ضرورت «فقه المعارف» در برابر «فقه الاحکام» و خلأ آن در سنت علمی شیعه
❸ پیشگامان تفقه در معارف: فیض کاشانی و علامه طباطبایی
❹ چرایی نیاز به فلسفه در مباحث معارفی
❺ تفاوت «موضوعشناسی» در فقه الاحکام و فقه المعارف
❻ روش صحیح تعامل دین و علوم: روش «عرضه»
❼ مثال عینی: تطبیق حقیقت ملائکه با یافتههای فلسفی
❽ تفاوت «استظهار» و «فهم عمیق» و نقش علوم در فهم دین
❾ مبنای عقلائی روش عرضه و سیره عقلا
❿ «علم» و «عبادت»: دو جوهر و زیربنای هستی
📌 آغاز از عبارت: جلد ۱، صفحهٔ ۶:
«مقدمةٌ: اعلم أنّ العلم و العبادة جوهران...»
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱ #صوت_جلسه
#فقه_المعارف #فیض_کاشانی #روش_عرضه #علم_و_عبادت #تفقه_در_معارف
📢 برای دسترسی به سایر جلسات، به کانال صوتها بپیوندید:
@Elmolyaghin
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۲ (معرفینامه جلسه)
🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
📅 ۱۹ مهر ۱۴۰۲
اگر قرار باشد کل جهان پهناور، آسمانها و زمین، و هر چه در آنهاست، تنها برای دو چیز خلق شده باشند، به نظر شما آن دو هدف نهایی چیست؟
در دومین جلسه از شرح کتاب شریف «علم الیقین»، استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) با استناد به کلام مرحوم فیض کاشانی (رحمه الله)، غایت نهایی تمام هستی را در دو گوهر بنیادین «علم» و «عبادت» ریشهیابی میکنند. مرحوم فیض (رحمه الله) در ابتدای کتاب، تمام فعالیتهای علمی و ترویجی، تشریع ادیان و ارسال رسل، و حتی آفرینش آسمانها و زمین را برای تحقق این دو حقیقت میدانند و سپس برای اثبات این مدعا، به شواهد قرآنی و روایی استناد میجویند.
در ادامه، به تحلیل عمیق واژهٔ «خلق» و تفاوت آن با «ایجاد» پرداخته میشود و این نکتهٔ ظریف تبیین میگردد که هدفمندی، در متن خلقت نهفته است.
همچنین، نسبت میان علم و عبادت و چگونگی اتحاد آنها در افق توحید، بر اساس مبانی مرحوم علامه طباطبایی (رحمه الله) و با ذکر مقامات امیرالمؤمنین (علیه السلام) بهعنوان مظهر اتمّ این غایت، واکاوی میشود.
در نهایت، با استناد به روایاتی تکاندهنده از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و امام باقر (علیه السلام)، شرافت بینظیر مقام «عالم» و «طالب علم» بر «عابد» روشن شده و بر ضرورت همراهی علم و عمل تأکید میگردد.
📌 آغاز از عبارت: جلد ۱، صفحهٔ ۶:
«اعلم أنّ العلم و العبادة جوهران لأجلهما كان كلّ ما ترى و تسمع...»
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۲ #معرفی_نامه_جلسه
#علم_و_عبادت #غایت_خلقت #شرافت_علم #معرفت_توحیدی #فیض_کاشانی
📢 برای دسترسی به سایر جلسات، به کانال صوتها بپیوندید:
@Elmolyaghin
استاد کرمانشاهانی حفظه اللهElmolyaghin 002.mp3
زمان:
حجم:
21.2M
📚 کتاب: علم الیقین
👤 استاد: استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
🎙 جلسهٔ: ۲
📅 تاریخ برگزاری: ۱۹ مهر ۱۴۰۲
📌 آنچه در این جلسه میشنوید:
❶ غایت هستی در کلام فیض کاشانی (رحمه الله): علم و عبادت، دو گوهر بنیادین
❷ مراتب سهگانهٔ غایت: فعالیتهای علمی، تشریع ادیان، و آفرینش آسمانها و زمین
❸ استناد به آیهٔ ۱۲ سوره طلاق: «لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ...»
❹ تبیین معنای «خلق» در برابر «ایجاد» و دلالت آن بر هدفمندی
❺ تحلیل حقیقت «امر» و استمرار فیض ایجادی در عوالم
❻ غایت خلقت جن و انس در آیهٔ ۵۶ سوره ذاریات: «إِلاّ لِيَعْبُدُونِ»
❼ تفکیک غایت فاعل از غایت فعل و نسبت علم و عبادت با کمال مخلوق
❽ اتحاد معرفت و عبودیت در افق توحید و مقام امیرالمؤمنین (علیه السلام)
❾ شرافت علم بر عبادت با استناد به روایات نبوی و کلام امام باقر (علیه السلام)
❿ ضرورت همراهی علم و عمل و تمثیل درخت و میوه
📌 آغاز از عبارت: جلد ۱، صفحهٔ ۶:
«اعلم أنّ العلم و العبادة جوهران لأجلهما كان كلّ ما ترى و تسمع...»
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۲ #صوت_جلسه
#علم_و_عبادت #غایت_خلقت #شرافت_علم #معرفت_توحیدی #فیض_کاشانی
📢 برای دسترسی به سایر جلسات، به کانال ما بپیوندید:
@Elmolyaghin
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۳ (معرفینامه جلسه)
🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
📅 ۲۶ مهر ۱۴۰۲
آیا ایمان به خدا، بدون شناخت فرشتگان و پیامبران ناقص است؟ چرا قرآن انکار یکی از اینها را «ضلال بعید» میخواند؟
جلسه قبل گفتیم غایت خلقت، «علم و عبادت» است و حقیقت هر دو، توحید. این جلسه استاد بحث را با این پرسش جلو میبرند: آن علمی که گفتیم، کدام علم است؟ پاسخ: علم دین. اما دین چیست؟ دین «راه» است؛ مسیری فطری که انسان را از وضعیت ناقص به عالیترین کمال میرساند. درست مثل دانهٔ گندم که مسیر خوشه شدن را در درون خود دارد. علم دین یعنی شناخت علائم این راه.
در این مسیر انسان با اموری مواجه است که همان محورهای ایمان در قرآناند: ایمان به خدا، فرشتگان، کتابها، پیامبران و روز قیامت.
نکتهٔ کلیدی جلسه اینجاست: اینها یک مجموعهٔ بههمپیوسته هستند. ایمان به توحید، بدون شناخت ملائکه و رسل ناقص است؛ چون خداوند در هر نبیای جلوهای از خودش را نشان داده. انکار یکی، انکار همه است. این یعنی «همه دین، بسط توحید است».
همچنین در این جلسه با ماجرای شگفت گفتگوی خدا با پیامبر در معراج و آیهٔ «آمَنَ الرَّسول» آشنا میشوید؛ آنجا که خدا جل جلاله با صدای علی علیه السلام با پیامبر صلی الله علیه و آله سخن گفتند.
📌 آغاز از عبارت: جلد ۱، صفحهٔ ۸:
«وصل[١] [المراد بالعلم] و المراد بالعلم علم الدين»
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۳ #معرفی_نامه_جلسه
#علم_دین #توحید #ایمان_تفصیلی #معراج
📢 برای دسترسی به سایر جلسات، به کانال صوتها بپیوندید:
@Elmolyaghin
استاد کرمانشاهانی حفظه اللهElmolyaghin 003.mp3
زمان:
حجم:
23.7M
📚 کتاب: علم الیقین
👤 استاد: استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
🎙 جلسهٔ: ۳
📅 تاریخ برگزاری: ۲۶ مهر ۱۴۰۲
📌 آنچه در این جلسه میشنوید:
❶ غایت خلقت: مرور سریع جلسه قبل (علم و عبادت = توحید)
❷ علم دین یعنی چه؟ بررسی واژه «معالم» و مفهوم «دین بهمثابه راه»
❸ دین فطری: مسیر تکامل در همه موجودات، از دانه گندم تا انسان
❹ محورهای ایمان: معرفت الله، ملائکه، کتب، رسل و یوم الآخر
❺ همه دین، بسط توحید است: نماز، روزه، حکومت و عدالت
❻ روایت معراج: گفتگوی بیواسطه خدا با پیامبر و صدای علی
❼ تحلیل آیه «آمَنَ الرَّسول»: ایمان پیامبر و یاد مؤمنین در اوج قرب
❽ ایمان مجموعی در برابر ایمان جمعی: چرا انکار یکی مساوی انکار همه است؟
❾ تفاوت شرایع: جلوههای گوناگون توحید در ادیان مختلف
❿ هشدار علامه طباطبایی: خطر محبت کفار و مسیر استهزا به تکذیب
📌 آغاز از عبارت: جلد ۱، صفحهٔ ۸:
«وصل[١] [المراد بالعلم] و المراد بالعلم علم الدين»
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۳ #صوت_جلسه
#علم_دین #توحید #ایمان_تفصیلی #معراج
📢 برای دسترسی به سایر جلسات، به کانال ما بپیوندید:
@Elmolyaghin
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۴ (معرفینامه جلسه)
🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
📅 ۳ آبان ۱۴۰۲
آیا ممکن است کسی حقیقتی را با زبان تصدیق کند، اما در عمل آن را تکذیب کرده باشد؟
ایمان در نگاه قرآن، تنها یک باور ذهنی نیست؛ حقیقت ایمان یعنی تصدیق یک حقیقت زیربنایی است، تصدیقی که مانند موج، تمام ساحتهای وجود انسان را در بر میگیرد. استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) در این جلسه با تکیه بر عبارت «مرجع الإيمان إلى العلم» از مرحوم فیض کاشانی (رحمه الله)، توضیح میدهد که علمی که از مراقبت محروم بماند، مانند درخت خشکیدهای در ذهن است که ثمرهای در عواطف و عمل نخواهد داشت.
«ربّ» آن وجودی است که اگر انسان او را بیابد، تمام تشتتها و پراکندگیهایش به تمرکزی واحد تبدیل میشود. ایمان، ثمرهٔ مواظبت بر همین علمِ تحولآفرین است.
📌 آغاز از عبارت: جلد ۱، صفحهٔ ۸:
«و مرجع الإيمان إلى العلم؛ و ذلك: لأنّ الإيمان هو التصديق بالشيء على ما هو عليه...»
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۴ #معرفی_نامه_جلسه
#ایمان #تصدیق #مرجعیت_علم
📢 برای دسترسی به سایر جلسات، به کانال صوتها بپیوندید:
@Elmolyaghin
استاد کرمانشاهانی حفظه اللهElmolyaghin 004.mp3
زمان:
حجم:
21.9M
📚 کتاب: علم الیقین
👤 استاد: استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
🎙 جلسهٔ: ۴
📅 تاریخ برگزاری: ۳ آبان ۱۴۰۲
📌 آنچه در این جلسه میشنوید:
❶ برکات مجاورت با حضرت معصومه (سلاماللهعلیها) و غنیمت شمردن فرصت
❷ بازگشت حقیقت ایمان به علم در کلام مرحوم فیض کاشانی (رحمه الله)
❸ فرق تصدیق منطقی با تصدیق قرآنی و تحول سه ساحت وجودی انسان
❹ چالش غفلت و ضرورت «علمداری» و مراقبت از علم
❺ ایمان بهمثابه تمرکز وجودی و خروج از تشتت قوا
❻ تبیین حقیقت «رب» و معنای استقامت در ایمان
❼ نسبت تصدیق و تکذیب در ساحت عمل و عواطف
❽ رابطهٔ ایمان با یقین منطقی و نقش «احتمال جدی» در تحول
❾ تحلیل نسبت کفر و جهل و نقد انگارهٔ «علمِ غرورآفرین»
❿ ضرورت علمآموزی بهعنوان واجب عینی در عصر حاضر
📌 آغاز از عبارت: جلد ۱، صفحهٔ ۸:
«و مرجع الإيمان إلى العلم؛ و ذلك: لأنّ الإيمان هو التصديق بالشيء على ما هو عليه...»
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۴ #صوت_جلسه
#ایمان #تصدیق #مرجعیت_علم #استقامت #کفر_و_جهل
📢 برای دسترسی به سایر جلسات، به کانال ما بپیوندید:
@Elmolyaghin
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۵ (معرفینامه جلسه)
🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
📅 ۱۰ آبان ۱۴۰۲
آیا ممکن است کسی با وجود یقین قلبی، حقیقت را انکار کند؟ ریشهٔ این انکار کجاست و چرا تمام طلبهای انسان، حتی طلب علم، اگر به یک نقطه ختم نشود، گمراهی است؟
در این جلسه، استاد با تبیین نسبت عمیق میان «علم» و «ایمان»، حقیقت ایمان را یک امر بسیط و جداییناپذیر معرفی میکنند که تمام ارکان آن (ایمان به خدا، ملائکه، کتب، رسولان و معاد) چیزی جز بسط و تفصیل «توحید» نیست. از این منظر، کفر و هر نقص وجودی، ریشه در «جهل» دارد و حتی انکارِ پس از یقین نیز ناشی از دلبستگی به غیر حق و جهل به حقیقت ربوبیت اوست.
در ادامه، با طرح راهکار آیتالله جوادی آملی حفظه الله، از ضرورت ورود حقیقت هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ به بدنهٔ علوم تجربی و ریاضی سخن به میان میآید تا تناقض میان علم و توحید حل شود و تمام علوم، مجرایی برای شهود جمال و جلال الهی گردند؛ چنانکه سیرهٔ علمی شیخ بهایی و علامه حسنزاده آملی رحمهما الله چنین بوده است.
بخش پایانی جلسه به تفاوتهای تکوینی انسانها و لزوم رعایت «ترتیب و تدریج» در تعلیم معارف اختصاص دارد. بر اساس روایات، خداوند هر انسانی را با ظرفیتی منحصربهفرد آفریده و تکرار در خلقت ممتنع است. بنابراین، ملامت انسانها نه به دلیل تفاوت در ظرفیتها، که به خاطر کوتاهی در تلاش متناسب با همان ظرفیت است و ارزش حقیقی هر کس، از نسبت «سعی» او بر «سرمایهٔ تکوینی»اش به دست میآید.
📌 آغاز از عبارت: جلد ۱، صفحهٔ ۸:
و إليه الإشارة بقوله صلى اللّه عليه و آله و سلم ٢:«طلب العلم فريضة على كلّ مسلم و مسلمة».
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۵ #معرفی_نامه_جلسه
#علم_و_ایمان #توحید #طلب_علم #ظرفیت_های_وجودی #تفاوت_تکوینی
📢 برای دسترسی به سایر جلسات، به کانال صوتها بپیوندید:
@Elmolyaghin