آغاز و پایان فیلم با گرگ‌و‌میش صبحگاهی‌ است. لحظه‌ای بین شب و روز، بین تاریکی و روشنی که با غلبه‌ی نور همراه است. آغاز، ورود به نظام است؛ پایان، شکستن آن.

دیالوگ تِیبر چیست؟ "پارادایس" تعبیری بسیار دقیق و هوشمندانه برای این پایان بندی باشکوه که با موسیقی غریب و معرکه آقای نیتشه؛ به یکی از بدیع و ملموس‌ترین تعابیر از ‎بهشت در سینما تبدیل شده است.

تو و سیستم بدون انعطافت حتی اگر باز هم پیروز شوید، دیگر پیروزی‌های‌تان به سادگی و بدون تلفات نخواهد بود. گردنتان خواهد شکست و البته دیگر در برابر خیلی‌ها، تاجی بر سر نخواهید داشت.

خوابیدی. نمی‌دانم آسوده یا سخت. نمی‌دانم به خواست خودت خوابیدی یا با اصرار مادرت. نمی‌دانم از خستگی روی مبل خوابت برده و بعد تو را روی تخت گذاشتند یا اصلا از فکر به فردا خوابت نمی‌برده. هرجور که بوده، کاش در لحظه‌ی انفجار بیدار نشده باشی. تصور این که پدرت در لحظات آخر صدای جیغ دخترش را شنیده باشد آزارم می‌دهد. تصور چشمانت که با دیدن فروریختن سقف، با ترس بسته شده‌اند آزارم می‌دهد. تصور این که ترک‌های دیوار را به پدرت نشان می‌دادی و می‌گفتی باید خانه‌تان را عوض کنید و حالا دیگر خانه‌ و خانوده‌ای نمانده آزارم می‌دهد. تصور این که چقدر به برادرت می‌گفتی که روی تختت نپرد اما حالا دو نیم شده آزارم می‌دهد. تصور این که چقدر به رنگ صورتی تخت‌ خوابت اهمیت می‌دادی و حالا خون و غبار به آن لک انداخته آزارم می‌دهد. تصور این که مادرت با ظرافت تمام سرت را شانه می‌کرد تا دردی حس نکنی و حالا زیر سنگینی بتن، درد به نهایت خودش رسیده آزارم می‌دهد. تصور این که خواهر کوچکی داشته‌ام، با چشم‌های میشی، موهای خرمایی، ابروهای کمانی، بینی قلمی و پوست سفید و حالا دیگر چیزی از آن‌ها نمانده، من را می‌کشد. من را می‌کشد اما خاک نمی‌کند. خاک نمی‌شوم تا جنازه‌ی خودشان، خواهران‌شان و تمام نسل‌شان را ببینم. ببینم و بعد با خیال آسوده کنار خواهر کوچک‌ترم بخوابم، روی همان تخت‌خواب صورتی.

آن‌قدر بی‌هویتید که اسم عملیات‌تان را هم از رجز هزار و چهارصد سال پیش پدر ما در جنگ خیبر وام گرفتید که می‌خواند: «من همانم که مادرم مرا حیدر نامید، مانند شیر بیشه‌ام، با چهره‌ای هراس‌انگیز برای دشمن...»

توی خاورمیانه خواب باشی باخت دادی، کلا نباید بخوابی.