#معرفی_آثار_مفاخر_خوزستان_۱۴
🔴 عقود المرجان
تألیف این کتاب به زبان عربی، در ربیع الثانی سال ۱۱۰۲ق در شوشتر به پایان رسیده است.
این کتاب، نوعی تفسیر ترتیبی قرآن است که از ابتدای قرآن شروع میشود و تا انتهای آن ادامه می یابد و در ضمن اختصار و سادگی، دربردارنده مهمترین و دقیقترین مباحث است.
گرچه روش مولف روایی ( أثری ) محسوب میشود اما در موارد کمی از سایر روشها مانند تفسیر قرآن به قرآن و روش عقلی بهره برده است چنانکه از بحثهای ادبی (پرداختن به جنبه های نحوی، صرفی، بلاغی و شعری) خالی نیست و در موارد محدود به نقل نظرات فقهی نیز پرداخته است.
از آنجا که این تفسیر را بر حاشیه قرآن نوشته است #عقود_المرجان نام نهاده شده و مولف به آن تصریح کرده است لذا سایر نامهایی که گاهی برای این کتاب گفته شده مانند؛ «العقود المرجان لحواشي القرآن» و یا «العقود و المرجان» و نیر «الحواشي على القرآن- العقود و المرجان» صحیح نیست.
از جهت روشی به سایر کتب تفسیر مأثور شباهت دارد و البته تفاوتهایی دارد تا جایی که بر 《نسقی عجیب》 توصیف شده است. بهره گیری از روش عقلی از مهمترین تفاوتهاست گرچه به دلیل رعایت احتیاط، به ندرت مستقیماً و مستقلاً نظری داده است اما آراء و استنباطات عقلی و اجتهادات سایر مفسران را نقل کرده است چنانکه در مقدمه، بر اعتماد خود به این روش و استفاده از آن در تفسیرش اشاره کرده است. از دیگر تفاوتهای این تفسیر، این است که مولف در نقل روایات رسیده از معصومین دست به گزینش زده است از سوی دیگر در این تفسیر بر نقل اخبار رسیده از معصومین اکتفا نشده است بلکه اقوال و موقوفات صحابه و تابعین نیز ذکر شده و گاهی به توجیه آنها پرداخته است بدون ترجیح.
مولف از کتب تفسیر فریقین مانند تفسیر قمی، ثعلبی، سورآبادی(مولف با نام تفسیر نیسابوری از آن نام میبرد) تبیان ، کشاف، جوامع الجامع، بیضاوی، التیسیر استفاده کرده است و بیشترین نقل از مجمع البیان طبرسی است و اینکه برخی نورالثقلین را منبع اصلی معرفی کرده اند صحیح نیست.
نسخه خطی یکی از نوادگان مؤلف مبنای کار محققان موسسه "شمس الضحی " در مدرک یابی و تصحیح برای چاپ و انتشار بوده است. پس از تصحیح تصحيفات و دگرگونىها و افتادگىها، موارد ناخوانا در نسخه را با «...» معلوم كرده و عباراتى كه افزودن آنها را لازم ديدهاند، ميان دو قلاب ذکر کرده اند. و در سال ۱۳۸۸ش توسط انتشارات نور وحی در پنج جلد و بیش از ۳۱۰۰صفحه منتشر شده است.
این اثر ماندگار به خامه قلم #علامه_محدث_سید_نعمت_الله_جزائری است. تحصیل او در جزائر، حویزه (هویزه)، شیراز و اصفهان و عمدتا نزد علامه حویزی صاحب نورالثقلین و محقق سبزواری، محقق خوانساری، شیخ حر عاملی و فیض کاشانی و البته علامه مجلسی صاحب بحار الاَنوار بوده است که از مشایخ مهم او بود و در تدوین بخشی از بحار از مدد شاگرد استفاده کرده است.
ولادت خود را در صباغیه (از جزایر بصره) در سال ۱۱۵۰ نوشته است . وفات او ۱۱۱۲ق در منطقه جایدَر (پلدختر از توابع استان لرستان) هنگام مراجعت از زیارت امام رضا ع واقع شده و در همان جا تدفین شده است و بقعه ای دارد که مورد احترام مردم است.
بیش از پنجاه عنوان تألیف در علوم مختلف اسلامی که برخی در چند مجلد است، تأسیس حوزه علمیه شوشتر و تربیت شاگردان عالم، ترویج مذهب تشیع در شوشتر و خوزستان، تصدی منصب شیخ الاسلامی جنوب از سوی شاه صفوی از مجاهدتهای پر برکت این محدث ، فقیه ،مفسر و ادیب خوزستانی است.
🔹 این کتاب را به فضلا و طلاب توصیه میکنم تا گامی باشد در احیای تراث حوزه پرافتخار خوزستان.
✍رضاحیدری ۱۴۰۰/۰۳/۰۳- اهواز
http://eitaa.com/Heydari_org