eitaa logo
آی‌پلن؛ آموزش تهیه نقشه راه
515 دنبال‌کننده
49 عکس
10 ویدیو
7 فایل
آی‌پلن نام رویکردی ایرانیه برای طرح‌ریزی راهبردی و تهیه نقشه راه مدرس، مشاور، و مبدع رویکرد آی‌پلن برای تهیه نقشه راه. ارتباط @Iplan_modir ممنونم که از مطالب کانال آی‌پلن استفاده می‌کنید. بازنشر مطالب با ذکر منبع هم موجب امتنانه.
مشاهده در ایتا
دانلود
(داخل پرانتزی) بعضی از همراهان عزیز براشون سوال شد که: ❓ای‌پلن یعنی چی و چرا نگفتی MyPlan؟ 👈 ای‌پلن دو وجه تسمیه فارسی و انگلیسی داره: ✅ وجه تسمیه فارسی‌ش: حروف اول عبارت "الگوی یکپارچه پشتیبانی لایه‌ای نیاز". آینده بیشتر از این وجه تسمیه خواهیم گفت. ✅ وجه تسمیه انگلیسی: Integrated Plan که مخففش شده Iplan. ⭕️ رابرت فال جزو اولین دانشمندانیه که برای ره‌نگاشت الگوسازی کرد و متن علمی منتشر کرد. الگوش هم انصافا الگوی ساده و زودفهمیه (حتما مرورش میکنیم ان‌شاالله). رابرت فال که استاد دانشگاه کمبریج بود، کار ره‌نگاشت رو برای شناسایی "فناوری‌ها"ی مورد نیاز توسعه گیرنده‌های رادیویی خودرو تهیه کرد. یعنی یه جورایی فکر و ذکرش فناوری بود. 👈 برای همین اسم الگوش رو گذاشت Technology Plan یا به اختصار TPlan ❗️(همین نکته هم باعث شده بیشتر کسانی که با متون رابرت فال ره‌نگاشت رو یاد می‌گیرن، ناخواسته ذهنشون محدود به کاربرد فناورانه ره‌نگاشت میشه)‼️. اما کاربرد نقشه راه همون‌طور که تو بحث۵ دیدیم محدود به فناوری یا هیچ حوزه دیگه‌ای نیست. ضمن این که 👈 حتی اگر هم بخوایم فقط برای فناوری نقشه راه تهیه کنیم، نمیشه تاثیر مستقیم مولفه‌هایی مثل دکترین، ارزشها، روندهای محیطی غیرفناورانه، خواسته‌های ذی‌نفعان، قابلیت‌های غیرفناورانه سازمانی و ... رو نادیده گرفت👉. برای همین حضرت فال تقریبا از ۲۰۰۹ تو تی‌پلن اصلاحاتی انجام داد. ۲۰۱۵ که کلا الگویی داد که بجز شکل ظاهری سند خروجی (لایه‌های بازار، محصول، فناوری) دیگه شباهتی به تی‌پلن نداره. ✅وجه تسمیه لاتین رویکرد IPlan در تناظر با رویکرد TPlan انتخاب شده و نشان‌دهنده رویکرد کل‌گرای ای‌پلن در مقایسه با رویکرد تک‌محور تی‌پلنه✳️. @Iplan_modir https://eitaa.com/Iplan1
✅🔔۶🔔✅ باذن‌الله (جای این بحث اینجا نبود، اما بی‌جا هم نیست). 🟥 آرمان؛ اهداف؛ آماج؛ سه افق از هدف‌گذاری🟥 👈آرمان: هدفی که می‌دونیم هیچ‌وقت بهش نمی‌رسیم، اما همواره می‌تونیم به سمتش حرکت کنیم؛ 👈اهداف: مقاصدی که برای رسیدن به اونا باید راه‌هایی رو انتخاب کنیم؛ یا پیدا کنیم؛ یا درست کنیم. قطعیت تحقق اهداف ۱۰۰ نیست، اما پایینم نیست؛ 👈آماج: نقاطی که با قطعیت (نزدیک به) ۱۰۰ ازشون عبور می‌کنیم تا به اهداف برسیم؛ 👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇 🔴⚖ از هم اکنون آماج قطعی سرکوب و مجازات عادلانه خواهند بود. بدانند که این فاجعه آفرینی پاسخ سختی در پی خواهد داشت باذن الله ⚖🔴. @Iplan_modir https://eitaa.com/Iplan1
✅🔔7🔔✅ هوالهادی گفتیم که کل مقوله طرح‌ریزی راهبردی یعنی پاسخ به سه پرسش کجاییم؟ مقصد کجاست؟ و راه رسیدن به مقصد کدومه؟ اینم گفتیم که منطقا ترتیب پاسخ‌گویی به این سه پرسش همین ترتیبه و اگه قبل از تشخیص مبدأ بخوایم مقصد رو تعیین کنیم، ممکنه بلدهای راه بهم بگن خدا شفات بده. 👈خب بریم ببینیم چجوری باید به این سه پرسش پاسخ بدیم اونم به ترتیب👉. پرسش اول الفبای طرح‌ریزی راهبردی چی بود؟ کجاییم؟ ▪️کجاییم یعنی چی؟ «کجاییم» در طرح‌ریزی راهبردی یعنی کجای حرکتیم؟ یعنی چندچندیم برای شروع یک حرکت راهبردی؟ یعنی اوضاع خوبه یا نه؟ وقتی می‌گیم اوضاع خوبه یا نه؛ قاعدتا هم باید اوضاع درون سازمان رو ارزیابی کنیم، هم اوضاع بیرونش رو. چجوری‌شو بعدا بهش می‌پردازیم. اما یک 🔻نکته اساسی اینه که برای ارزیابی درون و بیرون سازمان از چه خط‌کش و معیاری استفاده کنیم؟🔻 اگه من به شما بگم ببین دمای این اتاق خوبه یا بد؛ نمی‌گید خدا شفات بده، دما باید چند می‌بوده باشه که حالا من بگم خوبه یا خوب نیست؟ حتما می‌گید. چرا؟ ✳️چون قبل از ارزیابی باید معیار ارزیابی رو تعیین کنیم. دمای خوب و مناسب برای اتاق فرض کنید 19 درجه تعیین شده بوده. خب حالا شد. 👈معیار مشخص شد👉. خوب بودن دما تعیین شد. یک دمای باارزش روشن شد چه دماییه🤌. حالا با یک دماسنج ساده می‌تونیم بگیم الان اتاق کم‌بود دما داره یا زیادبود. ✅ بنابراین پیش از پاسخ به پرسش کجاییم باید به این پرسش پاسخ بدیم که معیارها، اصول و ارزش‌ها چیان؟ ❓چرا دمای 19 درجه برای اتاق، یک دمای باارزشه؟ آیا همه اتاق‌ها باید دمای 19 درجه داشته باشن؟ آیا دمای باارزش برای همه اتاق‌ها، دمای 19 درجه‌س؟ دمای 19 درجه برای اتاقی مناسبه که مثلا قراره توش گل نگهداری بشه. آیا این دما برای اتاقی که مثلا کودکان مهدکودکی نگهداری میشن هم یک دمای باارزش به حساب میاد؟ مسلما نه. چرا؟ چون گل با کودک فرق می‌کنه (بماند که هردو گلن). چون فلسفه وجودی اتاق اول نگهداری گل و گلدونه؛ ولی فلسفه وجودی اتاق دوم نگهداری نوگلان نوشکفته‌س. پس: ❇️ پیش از تعیین اصول و ارزش‌ها باید فلسفه وجودی رو مشخص کنیم. باید بگیم در مورد کی یا چی یا کجا داریم طرح‌ریزی راهبردی انجام می‌دیم. خب به نظر دقت پاسخ‌دهی به پرسش کجاییم با اضافه‌کردن دو تا پرسش اولیه بالاتر می‌ره: 🔔فلسفه وجودی موضوع چیه؟ ارزش‌ها یا معیارهای خوب بودن موضوع چیه؟ اوضاع چجوریه؟ چجوری باشه خیلی خوبه؟ چجوری میشه خیلی خوب شد؟🔔 ادامه داره... @Iplan_modir https://eitaa.com/Iplan1
سرفصل مطالب گفته‌شده تا اینجا
آی‌پلن؛ آموزش تهیه نقشه راه
✅🔔۶🔔✅ باذن‌الله (جای این بحث اینجا نبود، اما بی‌جا هم نیست). 🟥 آرمان؛ اهداف؛ آماج؛ سه افق از هدف‌گذا
❓پرسش یکی از همراهان عزیز (جناب م.ث گرامی): تفاوت آرمان و آرزو چیه؟ ✅ پاسخ: سپاهی بدین رزمگاه آمدیم نه بر آرزو، کینه‌خواه آمدیم ... اگه برای شناخت تفاوت آرمان و آرزو به فرهنگ واژگان مراجعه کنید به پاسخ روشنی نمی‌رسید‌. خیلی از این واژه‌نامه‌ها آرزو و آرمان رو مترادف آوردن. اما این سروده قشنگ و بامناسبت حکیم فردوسی رو دوباره بخونید. درک درست‌تری از آرزو رو به ذهن متبادر میکنه. 🔹آرزو خواسته‌ایه که در فضای ابهام قرار داره. هیچ دریافتی از این که بهش می‌رسیم یا نه نداریم. برای همین 🔻دامنه آرزوها بسته نیست. میشه همین‌جور که روبروی تلوزیون نشستیم همه خوبیای دنیا رو آرزو کنیم. اما 🔸آرمان خواسته‌ایه که باید به سمتش حرکت کنیم (با این که می‌دونیم شاید بهش نرسیم). بنابراین 🔻نباید گسترده باشه. 🔔آرزوها باید حرس بشن اما از آرمان نباید کوتاه اومد🔔. @Iplan_modir https://eitaa.com/Iplan1
✅🔔۸🔔✅ هوالهادی 👈دالّ مثل دکترین👉 ❓دکترین واقعا یعنی چی؟ ❓کیا کجا میتونن از این واژه به ظاهر لاکچری استفاده کنن؟ ❓آیا دکترین فقط مربوط به سیاستمداراس؟ آیا دکترین فقط در سطح ملی باید تعریف بشه؟ ✋این پرسش‌ها رو اینجا داشته باشید تا به ادامه بحث قبلی برسیم فعلا. قصه ما به اینجا رسید که گفتیم: 🔅کلللل مقوله طرح‌ریزی راهبردی تو پاسخ به سه پرسش کجاییم؟ مقصد کجاست؟ و راه رسیدن به مقصد کدومه؟ خلاصه می‌شه🔅. به همین خاطرم برایسون به این سه پرسش میگه الفبای طرح‌ریزی راهبردی؛ منم میگم دی.ان.ای مقولات راهبردی. با دو تا مثال ساده نشون دادیم که تو طرح‌ریزی راهبردی ترتیب پاسخ دادن به پرسش‌ها هم همین ترتیبه و 🔻منطقا نمیشه اول به پرسش مقصد کجاست پاسخ داد🔻 (و الا اونایی که مسیر رو بلدن میگن خدا شفات بده). اینم گفتیم که تو آی‌پلن برای این که دقت پاسخ به پرسش کجاییم رو بالا ببریم قبلش دو تا پرسش دیگه رو پاسخ می‌دیم: ۲) باید برای ارزیابی این که کجاییم و اوضاع و احوال چجوریه، یک خط‌کش و معیار مناسب انتخاب کنیم که گفتیم اسم این خط‌کش میشه :🥇ارزش‌ها🥇 (بعدا بیشتر توضیح میدم که چرا میشه ارزش‌ها)؛ ۱) قبل از تعیین ارزش‌ها هم باید توصیف کنیم که اصولا ما کی هستیم و ♻️فلسفه وجودی‌♻️مون (مأموریتمون) چیه (باز بعدا نه خیلی دور توضیح میدم که ارتباط ارزش‌ها با مأموریت چیه). خب با داشتن معیار مناسب برای ارزیابی وضعیت، میشه پرسش کجاییم رو پاسخ داد. پرسش بعدی اینه که مقصد کجاست؟ فرض کنید مبدا ما تهرانه و میخوایم یه مقصد انتخاب کنیم. از مشهد گرفته تا شمال و اردبیل و بانه و خرم‌آباد و خرم‌شهر و قشم و چابهار و طبس و نیشابور می‌تونن گزینه‌های مقصد باشن. یعنی همه جاهایی که تو یه قطاع ۳۶۰ درجه هستند، می‌تونن گزینه مقصد باشن. بررسی همه این گزینه‌ها یعنی از دست رفتن هزینه و زمان، بماند این که ⚠️تو حوزه‌های رقابتی از دست رفتن زمان یعنی حذف از دور رقابت. 👈چجوری می‌شه این قطاع ۳۶۰ درجه رو کوچکترش کرد به محدوده‌ای که مد نظرمونه و مقصد تو اون محدوده‌س؟👉 یعنی میشه وقتی از مبدأ تهران می‌خوایم گزینه‌ای رو برای مقصد انتخاب کنیم، قبلش بگیم جهت‌گیری اولیه‌مون مثلا شمال شرقه؟ اینجوری چیزی نزدیک به 90% گزینه‌ها که مد نظرمون نیست، همون اول کار از فهرست ارزیابی میرن بیرون؛ و این یعنی صرفه‌جویی بالا در هزینه هدف‌گذاری. 🤼‍♂ حالا تصور کنید اگه شما تو یه رقابت حساس قرار داشته باشید و به واسطه حذف ارزیابی ۹۰٪ گزینه‌های انتخاب مقصد، یک واحد زمان از رقیب پیشی بگیرید چه موفقیتی رو می‌تونه نصیبتون کنه🏆. ✅ 🔔پس آی‌پلن توصیه می‌کنه بعد از مرحله سوم طرح‌ریزی راهبردی (تحلیل وضعیت)، و پیش از پاسخ به پرسش مقصد کجاست، رویکرد یا همون جهت‌گیری اولیه تعیین بشه🔔✅. به‌موقعش میگم رویکرد رو بر اساس آی‌پلن چجوری تعیین کنیم، اما خوبه اینجا فعلا از من بپذیرید که: 🥁 این رویکرد یا جهت‌گیری اولیه همونیه که مدیرا بهش میگن: «دکترین»🥁. به همین سادگی. حالا به راحتی میشه فهمید که رویکرد یا همون دکترین اصلا یک واژه لاکچری محدود به لایه‌های ملی یا حوزه‌های سیاسی و نظامی نیست. بلکه 🔔تو هر زمینه‌ و سطحی که بنای هدف‌گذاری برای آینده داشته باشیم، میتونیم رویکرد یا جهت‌گیری اولیه داشته باشیم🔔. ✌️ موفقیم بامید خدا 🤲 @Iplan_modir https://eitaa.com/Iplan1
آی‌پلن؛ آموزش تهیه نقشه راه
✅🔔۵🔔✅ هو الهادی ضمن تشکر از جناب دکتر ح. س؛ به بهانه پیام ایشون این بحث رو مطرح میکنم که: 👈 نقشه را
👈 نسبت طرح‌ریزی راهبردی با نقشه راه👉 🔹طرح‌ریزی راهبردی: پاسخ به سه پرسش راهبردی کجاییم؟ مقصد کجاست؟ و راه رسیدن به مقصد کدام است؟ 🔸ره‌نگاری (تهیه نقشه راه): ابزار یکپارچه برنامه‌ریزی تحقق تدریجی راهبرد (راه رسیدن به مقصد)؛ 💠 وقتی راه رسیدن به مقصد (راهبرد) دارای پیچ و خم باشه (عدم قطعیتش بالا باشه)، منطقا بهتره مسیر رو بر اساس اقتضائات قسمتای مختلفش قسمت قسمت کنیم و برای هر قسمت یک هدف موضعی انتخاب کنیم. اینجوری با دست‌یابی به این اهداف میانی، هدف نهایی به تدریج محقق میشه. 🔔به این ترفند میگیم ره‌نگاری یا تهیه نقشه راه🔔 موفقیم بامیدخدا @Iplan_modir https://eitaa.com/Iplan1
آی‌پلن؛ آموزش تهیه نقشه راه
سقلمه: ❓مگه چشم‌انداز با هر روایتی، از جنس تصویر نیست؟ مثلا تعریف آی‌پلن از چشم‌انداز: تصویر سازمان/بنگاه/ ما/ موضوع در موقعیت مقصد. خب 👈چرا این نمودار مفهومی چشم‌انداز رو بصورت نقطه نشون داده👉؟ اونم نقطه‌ای که برای رفتن به سمتش چند راه (راهبرد) پیشنهاد شده. 🤌نقطه‌ای که در انتهای مسیر قرار داره و برای رسیدن بهش راه تعیین می‌کنیم دقیقا معنای مقصده♦️. 🔔هیچ‌وقت دقت کردید که هدف با مقصد تفاوت اساسی داره🔔؟ اما فعلا بی‌خیال این تفاوت. تو منابع و گفتمان‌ها به این تفاوت دقت نمیشه مام فعلا یکی میگیرمشون. ولی این شکل داره مقصد رو نشون میده نه تصویر سازمان رو. تازه رو خود نمودار نوشته vision، ویژنم که از هرکی بپرسی یعنی چی؟ میگه میشه چشم‌انداز؛ حتی از گوگل‌. پس کی داره زیرابی میره؟ دقیقا هیچکی خیلی به این ابهام فکر کردم دیدم 🔔درسته که همه لغت‌نامه‌ها ویژن رو چشم‌انداز ترجمه کردن، اما معنای واقعی ویژن چشم‌انداز نیست🔔. ✅ویژن به بخشی از مقصد اشاره میکنه❇️. 👆به لایه یکم هدف (به عمد هدف و مقصد رو یکی فرض می‌کنم). ♻️این لایه که تو آی‌پلن بهش میگیم "لایه اهداف آرمانی"، به تراز، جایگاه، و سهمی که میخوایم بهش برسیم اشاره میکنه. 🔹ما میخوایم رتبه اول صادرات رو به خودمون اختصاص بدیم؛ 🔹ما میخوایم به رفاه اجتماعی ۱۰۰٪ برسیم؛ 🔹ما میخوایم سهم نفت رو در درامد به صفر برسونیم؛ 🔻🔻🔻 انگلیسیا به این لایه از مقصد میگن vision نه چشم‌انداز🔻🔻🔻. چرا این واژه نادرست ترجمه شده؟ نمی‌دونم. ⛔️ولی همین ترجمه نادرست، یکی از دلایل اصلی انحراف و ناکارامدی اسناد راهبردی تو کشور مایه. ⚠️چون اول مقصد رو با چشم‌انداز قاطی می‌کنیم، ⚠️⚠️بعد برای تعیین مقصد از ابزار تصویرسازی استفاده می‌کنیم و می‌گیم چشمامون رو ببندیم و یک آینده رویایی و فلان و بهمان رو تصور کنیم. 🥸بعدشم برای این که حد ترخص خطامون رو رعایت کنیم میگیم این تصویر باید قابل تحقق هم باشه ها. حواسمون باشه تو جاده مه‌آلود که سرشار از عدم قطعیته، اگه کسی گفت چشماتو ببند و خیلی رویایی فکر کن به آخر مسیر رسیدی، حرفش رو چشم‌بسته نپذیر. دو چشم داری چهارتای دیگه هم قرض کن تا عدم قطعیت رو کم کنی. ⚠️آینده رو با چشم بسته نمیشه تعیین کرد⚠️ موفقیم بامید خدا @Iplan_modir https://eitaa.com/Iplan1
سقلمه: یکی از همراهان عزیز گفت یه برنامه ۵ساله یا ۱۰ساله بنویسیم... 👌سقلمه: ❓چرا ۵ سال؟ چرا ۱۰ سال؟ 🔴 چرا ۴ سال نه؟ چرا ۱۱ سال نه؟ 🔴 ‌چرا ۱۴۱۰؟ چرا ۲۰۳۰؟ دنبال پاسخ نباشید فقط یه دلیل داره: 🔳 چون این عددا خوشگلن و دیگر هیچ🔳. 🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻 برنامه‌ریزی برای آینده حیاتی‌ترین اقدامه. استحکام پایه‌های این اقدام حیاتی رو معمولا فدای نمایی می‌کنیم بنام خوشگلی افق 🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺 منتظر مبحث افق و چشم‌انداز باشید @Iplan_modir https://eitaa.com/Iplan1