پرسش‌های اولیه شروع طرح‌ریزی. در آینده میگم چجوری پاسخ این پرسش‌ها رو بدیم..

سرفصل مطالب گفته‌شده تا اینجا

❓پرسش یکی از همراهان عزیز (جناب م.ث گرامی): تفاوت آرمان و آرزو چیه؟ ✅ پاسخ: سپاهی بدین رزمگاه آمدیم نه بر آرزو، کینه‌خواه آمدیم ... اگه برای شناخت تفاوت آرمان و آرزو به فرهنگ واژگان مراجعه کنید به پاسخ روشنی نمی‌رسید‌. خیلی از این واژه‌نامه‌ها آرزو و آرمان رو مترادف آوردن. اما این سروده قشنگ و بامناسبت حکیم فردوسی رو دوباره بخونید. درک درست‌تری از آرزو رو به ذهن متبادر میکنه. 🔹آرزو خواسته‌ایه که در فضای ابهام قرار داره. هیچ دریافتی از این که بهش می‌رسیم یا نه نداریم. برای همین 🔻دامنه آرزوها بسته نیست. میشه همین‌جور که روبروی تلوزیون نشستیم همه خوبیای دنیا رو آرزو کنیم. اما 🔸آرمان خواسته‌ایه که باید به سمتش حرکت کنیم (با این که می‌دونیم شاید بهش نرسیم). بنابراین 🔻نباید گسترده باشه. 🔔آرزوها باید حرس بشن اما از آرمان نباید کوتاه اومد🔔. #آی‌پلن @Iplan_modir https://eitaa.com/Iplan1

✅🔔۸🔔✅ هوالهادی 👈دالّ مثل دکترین👉 ❓دکترین واقعا یعنی چی؟ ❓کیا کجا میتونن از این واژه به ظاهر لاکچری استفاده کنن؟ ❓آیا دکترین فقط مربوط به سیاستمداراس؟ آیا دکترین فقط در سطح ملی باید تعریف بشه؟ ✋این پرسش‌ها رو اینجا داشته باشید تا به ادامه بحث قبلی برسیم فعلا. قصه ما به اینجا رسید که گفتیم: 🔅کلللل مقوله طرح‌ریزی راهبردی تو پاسخ به سه پرسش کجاییم؟ مقصد کجاست؟ و راه رسیدن به مقصد کدومه؟ خلاصه می‌شه🔅. به همین خاطرم برایسون به این سه پرسش میگه الفبای طرح‌ریزی راهبردی؛ منم میگم دی.ان.ای مقولات راهبردی. با دو تا مثال ساده نشون دادیم که تو طرح‌ریزی راهبردی ترتیب پاسخ دادن به پرسش‌ها هم همین ترتیبه و 🔻منطقا نمیشه اول به پرسش مقصد کجاست پاسخ داد🔻 (و الا اونایی که مسیر رو بلدن میگن خدا شفات بده). اینم گفتیم که تو آی‌پلن برای این که دقت پاسخ به پرسش کجاییم رو بالا ببریم قبلش دو تا پرسش دیگه رو پاسخ می‌دیم: ۲) باید برای ارزیابی این که کجاییم و اوضاع و احوال چجوریه، یک خط‌کش و معیار مناسب انتخاب کنیم که گفتیم اسم این خط‌کش میشه :🥇ارزش‌ها🥇 (بعدا بیشتر توضیح میدم که چرا میشه ارزش‌ها)؛ ۱) قبل از تعیین ارزش‌ها هم باید توصیف کنیم که اصولا ما کی هستیم و ♻️فلسفه وجودی‌♻️مون (مأموریتمون) چیه (باز بعدا نه خیلی دور توضیح میدم که ارتباط ارزش‌ها با مأموریت چیه). خب با داشتن معیار مناسب برای ارزیابی وضعیت، میشه پرسش کجاییم رو پاسخ داد. پرسش بعدی اینه که مقصد کجاست؟ فرض کنید مبدا ما تهرانه و میخوایم یه مقصد انتخاب کنیم. از مشهد گرفته تا شمال و اردبیل و بانه و خرم‌آباد و خرم‌شهر و قشم و چابهار و طبس و نیشابور می‌تونن گزینه‌های مقصد باشن. یعنی همه جاهایی که تو یه قطاع ۳۶۰ درجه هستند، می‌تونن گزینه مقصد باشن. بررسی همه این گزینه‌ها یعنی از دست رفتن هزینه و زمان، بماند این که ⚠️تو حوزه‌های رقابتی از دست رفتن زمان یعنی حذف از دور رقابت. 👈چجوری می‌شه این قطاع ۳۶۰ درجه رو کوچکترش کرد به محدوده‌ای که مد نظرمونه و مقصد تو اون محدوده‌س؟👉 یعنی میشه وقتی از مبدأ تهران می‌خوایم گزینه‌ای رو برای مقصد انتخاب کنیم، قبلش بگیم جهت‌گیری اولیه‌مون مثلا شمال شرقه؟ اینجوری چیزی نزدیک به 90% گزینه‌ها که مد نظرمون نیست، همون اول کار از فهرست ارزیابی میرن بیرون؛ و این یعنی صرفه‌جویی بالا در هزینه هدف‌گذاری. 🤼‍♂ حالا تصور کنید اگه شما تو یه رقابت حساس قرار داشته باشید و به واسطه حذف ارزیابی ۹۰٪ گزینه‌های انتخاب مقصد، یک واحد زمان از رقیب پیشی بگیرید چه موفقیتی رو می‌تونه نصیبتون کنه🏆. ✅ 🔔پس آی‌پلن توصیه می‌کنه بعد از مرحله سوم طرح‌ریزی راهبردی (تحلیل وضعیت)، و پیش از پاسخ به پرسش مقصد کجاست، رویکرد یا همون جهت‌گیری اولیه تعیین بشه🔔✅. به‌موقعش میگم رویکرد رو بر اساس آی‌پلن چجوری تعیین کنیم، اما خوبه اینجا فعلا از من بپذیرید که: 🥁 این رویکرد یا جهت‌گیری اولیه همونیه که مدیرا بهش میگن: «دکترین»🥁. به همین سادگی. حالا به راحتی میشه فهمید که رویکرد یا همون دکترین اصلا یک واژه لاکچری محدود به لایه‌های ملی یا حوزه‌های سیاسی و نظامی نیست. بلکه 🔔تو هر زمینه‌ و سطحی که بنای هدف‌گذاری برای آینده داشته باشیم، میتونیم رویکرد یا جهت‌گیری اولیه داشته باشیم🔔. ✌️ موفقیم بامید خدا 🤲 #آی‌پلن @Iplan_modir https://eitaa.com/Iplan1

حذف گزینه‌های غیرضروری برای انتخاب مقصد با تعیین رویکرد و جهت‌گیری اولیه (دکترین) #آی‌پلن @Iplan_modir https://eitaa.com/Iplan1

👈 نسبت طرح‌ریزی راهبردی با نقشه راه👉 🔹طرح‌ریزی راهبردی: پاسخ به سه پرسش راهبردی کجاییم؟ مقصد کجاست؟ و راه رسیدن به مقصد کدام است؟ 🔸ره‌نگاری (تهیه نقشه راه): ابزار یکپارچه برنامه‌ریزی تحقق تدریجی راهبرد (راه رسیدن به مقصد)؛ 💠 وقتی راه رسیدن به مقصد (راهبرد) دارای پیچ و خم باشه (عدم قطعیتش بالا باشه)، منطقا بهتره مسیر رو بر اساس اقتضائات قسمتای مختلفش قسمت قسمت کنیم و برای هر قسمت یک هدف موضعی انتخاب کنیم. اینجوری با دست‌یابی به این اهداف میانی، هدف نهایی به تدریج محقق میشه. 🔔به این ترفند میگیم ره‌نگاری یا تهیه نقشه راه🔔 موفقیم بامیدخدا #آی‌پلن @Iplan_modir https://eitaa.com/Iplan1

سقلمه: ❓مگه چشم‌انداز با هر روایتی، از جنس تصویر نیست؟ مثلا تعریف آی‌پلن از چشم‌انداز: تصویر سازمان/بنگاه/ ما/ موضوع در موقعیت مقصد. خب 👈چرا این نمودار مفهومی چشم‌انداز رو بصورت نقطه نشون داده👉؟ اونم نقطه‌ای که برای رفتن به سمتش چند راه (راهبرد) پیشنهاد شده. 🤌نقطه‌ای که در انتهای مسیر قرار داره و برای رسیدن بهش راه تعیین می‌کنیم دقیقا معنای مقصده♦️. 🔔هیچ‌وقت دقت کردید که هدف با مقصد تفاوت اساسی داره🔔؟ اما فعلا بی‌خیال این تفاوت. تو منابع و گفتمان‌ها به این تفاوت دقت نمیشه مام فعلا یکی میگیرمشون. ولی این شکل داره مقصد رو نشون میده نه تصویر سازمان رو. تازه رو خود نمودار نوشته vision، ویژنم که از هرکی بپرسی یعنی چی؟ میگه میشه چشم‌انداز؛ حتی از گوگل‌. پس کی داره زیرابی میره؟ دقیقا هیچکی خیلی به این ابهام فکر کردم دیدم 🔔درسته که همه لغت‌نامه‌ها ویژن رو چشم‌انداز ترجمه کردن، اما معنای واقعی ویژن چشم‌انداز نیست🔔. ✅ویژن به بخشی از مقصد اشاره میکنه❇️. 👆به لایه یکم هدف (به عمد هدف و مقصد رو یکی فرض می‌کنم). ♻️این لایه که تو آی‌پلن بهش میگیم "لایه اهداف آرمانی"، به تراز، جایگاه، و سهمی که میخوایم بهش برسیم اشاره میکنه. 🔹ما میخوایم رتبه اول صادرات رو به خودمون اختصاص بدیم؛ 🔹ما میخوایم به رفاه اجتماعی ۱۰۰٪ برسیم؛ 🔹ما میخوایم سهم نفت رو در درامد به صفر برسونیم؛ 🔻🔻🔻 انگلیسیا به این لایه از مقصد میگن vision نه چشم‌انداز🔻🔻🔻. چرا این واژه نادرست ترجمه شده؟ نمی‌دونم. ⛔️ولی همین ترجمه نادرست، یکی از دلایل اصلی انحراف و ناکارامدی اسناد راهبردی تو کشور مایه. ⚠️چون اول مقصد رو با چشم‌انداز قاطی می‌کنیم، ⚠️⚠️بعد برای تعیین مقصد از ابزار تصویرسازی استفاده می‌کنیم و می‌گیم چشمامون رو ببندیم و یک آینده رویایی و فلان و بهمان رو تصور کنیم. 🥸بعدشم برای این که حد ترخص خطامون رو رعایت کنیم میگیم این تصویر باید قابل تحقق هم باشه ها. حواسمون باشه تو جاده مه‌آلود که سرشار از عدم قطعیته، اگه کسی گفت چشماتو ببند و خیلی رویایی فکر کن به آخر مسیر رسیدی، حرفش رو چشم‌بسته نپذیر. دو چشم داری چهارتای دیگه هم قرض کن تا عدم قطعیت رو کم کنی. ⚠️آینده رو با چشم بسته نمیشه تعیین کرد⚠️ موفقیم بامید خدا #آی‌پلن @Iplan_modir https://eitaa.com/Iplan1

سقلمه: یکی از همراهان عزیز گفت یه برنامه ۵ساله یا ۱۰ساله بنویسیم... 👌سقلمه: ❓چرا ۵ سال؟ چرا ۱۰ سال؟ 🔴 چرا ۴ سال نه؟ چرا ۱۱ سال نه؟ 🔴 ‌چرا ۱۴۱۰؟ چرا ۲۰۳۰؟ دنبال پاسخ نباشید فقط یه دلیل داره: 🔳 چون این عددا خوشگلن و دیگر هیچ🔳. 🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻 برنامه‌ریزی برای آینده حیاتی‌ترین اقدامه. استحکام پایه‌های این اقدام حیاتی رو معمولا فدای نمایی می‌کنیم بنام خوشگلی افق 🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺 منتظر مبحث افق و چشم‌انداز باشید #آی‌پلن @Iplan_modir https://eitaa.com/Iplan1

✅🔔۹🔔✅ هوالهادی 🌐هفت گام تا نقشه راه🌐 ✅ تو بحث۸ اینجوری گفتیم که دی‌ان.ای مقولات راهبردی- چه الگوهای طرح‌ریزی راهبردی و چه اسناد راهبردی- پاسخ به سه پرسشه: کجاییم؟ مقصد کجاست؟ راه رسیدن به مقصد کدام است؟ ✅ اینم گفتیم که منطقا باید اول تشخیص بدیم کجاییم بعد تعیین کنیم کجا باید بریم؛ ✅ و گفتیم برای تحلیل وضعیت و پاسخ به پرسش کجاییم، باید معیار و خط‌کش مناسبی داشته باشیم که دیدیم مناسب‌ترین معیار، ارزش‌هان؛ ✅ یه مطلب پایه‌ای که گفتیم این بود که برای تعیین ارزش‌ها اول باید فلسفه وجودی‌مون رو شفاف کنیم که بهش میگن ماموریت؛ بعد رفتیم اون سر بازار و ✅ گفتیم بعداز پاسخ به پرسش کجاییم، برای کم‌کردن هزینه و زمان انتخاب مقصد (هدف)، بهتره جهت‌گیری اولیه‌مون رو تعیین کنیم که اسم لاکچری جهت‌گیری اولیه همون دکترین بود ولی ما تو آی‌پلن خودمونی‌تر صداش میکنیم و میگیمش: رویکرد؛ و اما بعد: جهت‌گیری اولیه که انجام شد و رویکرد تعیین شد، میشه تو مرحله پنجم از بین گزینه‌های کمتر ولی دقیق‌تر، مقصد رو تعیین کرد. قاعدتا بعد از پاسخ به پرسش مقصد کجاست، میشه پرسش سوم الفبای طرح‌ریزی راهبردی رو پاسخ داد: راه رسیدن به مقصد کدومه؟ یا به قول مدیرا «راهبرد» چیه؟ پس این دو تا تعریف ساده رو به یاد داشته باشیم: 🔔 رویکرد (دکترین): جهت‌گیری اولیه در مواجهه با عامل‌های محیطی؛ 🔔 راهبرد: راه بهینه حرکت از مبدأ مشخص به سمت مقصد معین؛ تو بحث پنجم گفتیم که: 🔔 ره‌نگاری ابزاری یکپارچه‌ست برای برنامه‌ریزی تحقق تدریجی راهبرد. تو مرحله ششم راهبرد تعیین می‌شه؛ پس فقط می‌مونه برنامه‌ریزی تحقق تدریجی راهبرد یا همون ره‌نگاری که تو مرحله هفتم انجام میشه. 🔔🔔🔔 پس تو یک روند منطقی مراحل طرح‌ریزی راهبردی و تهیه نقشه راه رو میشه اینجوری تعریف کرد: ۱) توصیف فلسفه وجودی؛ ۲) تبیین معیارهای ناب بودن (ارزش‌ها)؛ ۳) تحلیل وضعیت؛ ۴) تعیین رویکرد (دکترین)؛ ۵) تعیین مقصد (هدف)؛ ۶) راه‌پردازی (تعیین راهبرد)؛ ۷) ره‌نگاری (تهیه نقشه راه)؛ ⚠️لطفا تو منطق ساده معماری این ۷ گام بیشتر تعمق کنید. اگه جاییش شکی یا ابهامی داشتید بهم منعکس کنید. تو بحثای بعدی پنبه چندتا سند راهبردی سطح ملی رو که کلی پول برای تهیه‌ش حیف کردن با همین خط‌کش ساده می‌زنم. اگه منطق معماری این ۷ گام براتون جا افتاده باشه تحلیل اون اسناد خیلی راحت خواهد بود.🔆 ✌️موفقیم بامیدخدا 🤲 #آی‌پلن @Iplan_modir https://eitaa.com/Iplan1

#آی‌پلن @Iplan_modir https://eitaa.com/Iplan1

.✅🔔۱۰🔔✅. هوالهادی 👈دومین معیار ارزیابی اسناد راهبردی👉 تو بحث نهم یه تأکیدی داشتم که حتما منطق هفت‌گام نقشه راه رو برای خودتون بشکافید و ابهاماتش رو یا رفع کنید یا بپرسید؛ هرچند اینقدر منطق ساده‌ای داره که تا حالا کمتر با ابهام روبرو شده. ✅این منطق ساده کمک می‌کنه تا بتونیم دومین ارزیابی رو از یک سند راهبردی داشته باشیم. 🤔ارزیابی یکم یادتون هست؟ ارزیابی یکم بر پایه سنجش دی.ان.ای. راهبردی سند بود 🧬دی.ان.ای. راهبردی یادتون هست چی بود؟ دستینیشن، ندیر، آلفا؛ یا همون پرسش‌های کجاییم؟ مقصد کجاست؟ راه رسیدن به مقصد کدام است؟ 👌تو ارزیابی یکم گفتیم اولین خط‍‌کشی که باهاش یک سند راهبردی رو ارزیابی می‌کنید همین ارزیابی دی.ان.ای راهبردی‌ش باشه که اصولا سند مربوطه راهبردی هست یا نه دی.ان.ای ناقص داره. 🔔ارزیابی دوم همین منطق هفت‌گام آی‌پلنه که به فرایند تهیه نقشه راه تمرکز داره. 🔹یعنی بعد از این که مطمئن شدیم یک سندی راهبردی هست، میریم سروقت فرایند طرح‌ریزی راهبردی‌ش. ⚠️⚠️⚠️سندی که با این منطق هفت‌گام زاویه داشته باشه، یا در اجرا هزینه رو خیلی می‌بره بالا یا اصولا به نتیجه مطلوب نمی‌رسه (من که گفتم منطق هفت‌گام آی‌پلن رو خوب برای خودتون حلاجی کنید یا این که بپرسید). ☝️یک مثال واقعی تو بحث فرایند تهیه نقشه راه، یکی از مهم‌ترین اسناد راهبردی در سطح ملی، سند راهبردی وزارت صمته. فرایند تهیه نقشه راه تو سند نسخه ۱۳۹۴ این وزارتخونه به این ترتیبه: ۱) تحلیل وضعیت؛ ۲) بیانیه مأموریت؛ ۳) خط‌مشی و سیاست‌های کلی؛ ۴) هدف‌گذاری؛ ۵) راهبردها؛ ۶) سیاست‌های اجرایی؛ زاویه‌هایی که این فرایند با منطق فرایندی آی‌پلن داره رو تو شکل بعدی ببینیم👇 #آی‌پلن @Iplan_modir https://eitaa.com/Iplan1