📰مهم ترین اصل نظری در مباحث ماکیاوللی ، توجیه شدن وسیله توسط هدف است و این نکته را می توان کلیدی ترین نظریه در اندیشه وی دانست ، که این فلسفه به نام ماکیاوللی در اکثر کشورهای مختلف از جمله ایران شناخته می شود ، ماکیاوللی در ایران با ترجمه دو کتاب مهم خود « شهریار » و « گفتارها » شناخته شد ، در ابتدا محمود محمود (۱۲۶۱-۱۳۴۴ خورشیدی) با ترجمه کتاب شهریار در سال ۱۳۱۱ و با آسمانی خواندن کتاب شهریار در عالم سیاست ، شهریار را مهم ترین اثری دانست که همچنان آتش جدال بر سر ماکیاوللی خاموشی ندارد. ترجمه شهریار مبنای اولین آشنایی ایرانیان با تفکرات سیاسی ماکیاولی بود وبعد ها این کتاب با ترجمه داریوش آشوری به جامعه فرهنگی دانشگاهی ایران معرفی شد و دیگر اثر مهم تر ماکیاوللی تحت عنوان « گفتارها» توسط محمد حسن لطفی ، نظریات سیاسی ماکیاوللی در جامعه سیاسی ایران شناخته شد و بسط یافت. ماکیاوللی در ایران بیش از آن از نگاه متفکری سیاسی بر اساس رخداد بزرگ فلسفه اروپا در عصر رنسانس شناخته شود ، به عنوان متفکری روباه صفت و مکار همراه با دینداری ریاکارانه و پیمان شکنی معرفی شده است و این در صورتی است که ماکیاوللی در مادون اهداف گفتارها و نوشته های خود در دو کتاب مهم خویش به سیاست از منظری صرفا رئالیستی و مدرن نگریسته است بطوری که فرانسیس بیکن در ستایش از ماکیاوللی می گوید: « ما به کسانی مانند ماکیاوللی مدیونیم که جهان سیاست و رهبران آن را ، آن طوری که هست به ما نشان می دهند ، نه آن طوری که باید باشد ، در اثار ماکیاوللی و امثال آن ، ما آن چه را که انسان ها انجام می دهند ، مشاهده می کنیم ؛ نه آن چه را که باید انجام دهند.» با توجه به این تعبیرات ، به ماکیاوللی در ایران از دید صرفا علمی و دانشگاهی نگاه عمیق و توجه دقیق نشد بلکه بر اساس نگاه های صرفا سطحی و سیاسی کاری و ایدئولوژی زده توسط جریانات مارکسیستی و مذهبی در رویکردهای روشنفکری و مذهبی ، ماکیاوللی طرد گردید و به حاشیه رفت و تا قبل از دهه نود خورشیدی در ایران ، فلسفه سیاسی ماکیاوللی در قالب ایدئولوژی های ماکیاولیستی خلاصه می گردید. در دهه ۹۰ خورشیدی فلسفه سیاسی ماکیاوللی بدور از تفسیر ایدئولوژیک توسط جواد طباطبایی بار دیگر در فضای فکری فرهنگی ایران مطرح شد و رویکرد جدید ایشان به فلسفه سیاسی ماکیاوللی ، فضای یخ زده و توهم ایدئولوژیک نسبت به ماکیاوللی را در هم شکست و کانون توجهات فکری سیاسی به ماکیاوللی به عنوان « پدر سیاست مدرن » ، توجه اهالی اندیشه و فرهنگ را به سوی ماکیاوللی و آثارش سوق داد 🗞 🖍احسان تاجیک 🔖 1600 کلمه ⏰زمان مطالعه: 10 دقيقه 📌 متن کامل را در صفحه 10 روزنامه سازندگی مورخ 27 شهریور 1398 مطالعه کنيد

روزگاری بود که واژه های دموکراسی، آزادی، حق رأی، انتخابات آزاد، لیبرالیسم و حقوق فردی یا سوسیالیسم، عدالت، اصالت حقوق جامعه، نجات محرومان، استقلال از یوغ امپریالیسم و .... به منزله آرمان‌های بزرگ انسان قرن نوزده و سه ربع نخست قرن بیست گرم کننده قلب های روشنفکران و به تبع آنها بسیاری از توده ها بود لیکن در دوران ما آنها دیگر هیچ قلبی را گرم نمی کنند و به مفاهیمی صوری و خالی از محتوا تبدیل گردیده اند نه فقط در غرب بلکه حتی در جوامع غیرغربی نیز آرمان خواهی و اُتوپیا مرده است. ناسیونالیسم، استقلال طلبی و مبارزه با امپریالیسم برای بسیاری از توده ها و حتی برای خیل انبوه روشنفکران مفاهیمی قدیمی گشته قدرت مشروعیت سازی خویش را از دست داده اند. در جهان کنونی حتی هر گونه ندایی برای تحقق عدالت اجتماعی توسط بسیاری از روشنفکران نامتفکر با اندیشه ها و برچسب هایی کلیشه ای و تهوع آور به منزله اندیشه های چپ، مارکسیستی و کمونیستی مخالف آزادیهای فردی و زمینه ساز نظام های دیکتاتوری و توتالیتر استالینیستی و... خفه و سرکوب می گردد. شگفت آن که این تبلیغات و هوچی گری های روشنفکران، که بخش اعظم آنها حاصل روایت سازی های کانون‌های قدرت‌های بزرگ اقتصادی و سیاسی و حامیان مناسبات استعماری و استثماری است توسط بخش بزرگی از توده های محرومی که خود قربانیان بی‌عدالتی‌های نظام جهانی و نظام‌های محلی و منطقه ای خویش هستند نیز تکرار می شود. بیژن عبدالکریمی مقدمه کتاب عدالت به مثابه امکان ص ۱۵

«سناریوهای سه ماهه نخست ۱۴۰۵» وقتی در روابط بین‌الملل یا حتی در روابط انسانی قرار است مساله‌ای را زیر ذره‌بین گذاشته و تحلیل کنیم، باید بر فراز آن مساله قرار گرفته و همه اطراف درگیر در ماجرا را در نظر بگیریم؛ چرا که ما داریم «روابط» را بررسی می‌کنیم نه یک فرایند یک رابطه‌ای را. سیستم بین‌الملل به پاس حضور دینامیک‌های قدرت گوناگون "«ژئوپلیتیک، ژئواکونومیک، ژئوکالچر و ژئوسایبر» و بسترهای کنش‌مندی گوناگون «زمین، دریا، هوا و فضا» به هیچ عنوان به صورت یک مرحله‌ای یا استقرایی_قیاسی صرف قابل تحلیل نیست. نمی‌شود از یک تهدید کلی جنگ نتیجه گیری کرد و نمی‌شود از خرده رویدادهای قابل مشاهده بحران را به درستی و دقت تشخیص داد. تنها کاری که پژوهشگر روابط بین‌الملل می‌تواند با اتکا به دانش خود انجام دهد، به کار بستن شم تحلیلی خود با توجه به رویدادهای گذشته و نشانه‌های حال تنها برای «پیش‌بینی» بین سه سناریوی مطلوب، ممکن و دور از انتظار است. در واقع پژوهشگر از بین ۶ عدد تاس ۳ عدد را برمی‌گزیند و روی میز می‌ریزد. ممکن است این سه رخ دهند یا ممکن است سه عدد دیگر که در دستگاه تحلیلی پژوهشگر جای نداشتند رخ بدهد. آنچه که به نظر من می‌رسد با توجه به تحولات اخیر روابط ایران و آمریکا، این است که هر دو طرف در حال دستکاری ذهنی یا Manipulation کردن طرف مقابل است. سیستم کنترلی کاملی نمی‌توانند بر اوضاع جهت کاستن از بحران اتخاذ کنند، بنابراین طرفین همواره با اطلاعات ناقص و ضد و نقیض در حال «نمایش قدرت» در برابر یکدیگر می‌باشند تا در این اثنا بتوانند «تهدیدی معتبر» را رونمایی کنند. دیگر دوران First Strike و Second Strike به پایان رسیده است؛ الان دوره Multi_Mutual Strike است‌. امروزه هر کسی می‌خواهد ضربه‌ای بزند به امید و آمادگی خوردن ضربه دوم چندگانه این کار را انجام می‌دهد؛ بنابراین ضربه اول هم باید به صورت چندگانه صورت بپذیرد. برای همین آمریکا همواره در حال ارسال ناو «سطح دریا» و هواپیما و جت «سطح هوا_فضا» است و جمهوری اسلامی ایران هم متقابلا در دو سطح دریا و هوا «از طریق سیستم دفاع موشکی و پهپادی خود» در حال رزمایش برای نمایش قدرت برگزار می‌کند. سناریوی مطلوب، از نظر من رسیدن به یک توافقی که ترامپ را از نفت و انرژی ایران منتفع ساخته و غنی‌سازی را به مدت محدودی تعلیق یا بسیار کم می‌نماید. دوباره پای آژانس را به ایران باز می‌کند و بحران را کامل از بین نمی‌برد؛ چرا که لابی اسرائیل و گروه‌های ضد جمهوری اسلامی می‌تواند پژواک‌ جنگ‌طلبی در ایالات متحده‌ها همچنان تحریک کنند. سناریوی ممکن، سناریوی عدم توافق و رخ دادن عملیات‌های چندجانبه علیه تاسیسات نظامی و غیرنظامی ایران جهت «فلج‌کردن» این کشور در راستای تحقق هدف سند امنیت ملی جدید ایالات متحده آمریکا می‌باشد. عملیات آمریکا در صورتی با مشارکت اسرائیل صورت می‌پذیرد که ایران سناریوی «بازیگر دیوانه» را اجرایی کند و اسرائیل و تأسیسات آمریکایی را توامان هدف قرار دهد. سناریوی دور از انتظار فروپاشی نظام جمهوری اسلامی است؛ جمهوری اسلامی به علت ویژگی‌های درونی‌ای که قبلا در موردشان سخن گفته‌ام (هایلایت گفتارها ۸) و ویژگی‌های پدافندی و آفندی نامتقارنی که در طول ۴۷ سال در مرز‌ها و فرامرزهای خود پرورانده است، براندازی‌اش هزینه سنگینی برای قدرت‌های بزرگ دارد. به همین علت است که جی دی ونس و خیلی‌های دیگر اعتقاد دارند، براندازی نظام وظیفه و تصمیم خود ملت ایران است. #کیسینجریسم

شکست آبشاری 💫در سیستم بین‌المللی پیچیده و آشوبی «منطور از آشوبی غیرقابل پیشبینی بودن آن است» نوع و فرم بازدارندگی، از نوع کلاسیک و نظامی آن که حتما بازدارندگی‌ را در برابری قدرت می‌دید رنگ می‌بازد. در اینجا ما با سیستمی رو به رو هستیم که با قدرت‌های ناهمسان و نظمی نامتقارن عجین شده است و نیاز دارد که خود را به تعادل برساند. در واقع در دوره‌ی نوین، بازدارندگی در باز داشتن قدرت‌های هسته‌ای علیه‌ هم خلاصه نمی‌شود؛ بلکه آن‌هایی که هسته‌ای نیستند هم می‌توانند علیه هسته‌ای‌ها بازدارندگی ایجاد کنند. 💫سیستم‌ نوین بین‌المللی شبکه‌ای است. در شبکه «کانونیت» جای «قطبیت» قدیم را گرفته است. در شبکه به میزانی که چگالی و حجم ارتباطات شما در ارتباط با کنشگران و منابع قدرت در سیستم بیشتر باشد، در میانه‌ی ارتباطات باشید «مثل ایران که قلب کریدورهای جهان است» و اینکه فاصله‌ی ارتباطی شما با کنشگران دیگر کم باشد که این فاصله در قالب «فضای ارتباطاتی» است نه «مکان و جغرافیای فیزیکی» به همان میزان کانونیت شبکه‌ای دارید. 💫کانونیت شبکه‌ای این ویژگی را به بازیگر می‌دهد که امنیت شبکه را به امنیت خودش گره بزند؛ مثلا ایران را در نظر بگیرید که با توجه به موقعیت ژئوپولیتیکی‌اش، تسلط بر تنگه‌ی هرمز، تسلط بر بخش مهمی از منابع سیستمی مثل نفت و گاز، در پیوند خود با سایر بازیگران مثل چین، روسیه و از آن طرف ایالات متحده، یک نوعی از مانایی را برای خود ایجاد کرده است. چرا؟ چون که در منطقه‌ی غرب آسیا، با توجه به پیوندهای ایران با این کشورها و جریان جهانیِ انرژی، اگر به ایران آسیب بزنند، کل آن شبکه که متشکل از غرب آسیا، چین و شانگهای با کلی طرح اقتصادی، اوراسیا و امنیت خارج نزدیک روسیه، آمریکا و جریان انرژی به خطر می‌افتد. 💫سیستم شبکه‌ای در قالب آنارشی دو گونه نظم جدید پدید آورده است. یکی هیترارشی است و دیگری پانارشی. در سیستم هیتراترشی سلسله مراتب بازیگران به صورت فیدبکی با هم در ارتباط هستند و جریان ارتباطی و گذار قدرت را بین خود می‌چرخانند و در اینجا هیچکس نمی‌تواند مانع گذار قدرت و ایستایی آن شود چون شبکه به هم می‌ریزد. نوع دوم سیستم پانارشی است که نظم بین‌المللی را لایه‌لایه و تودرتو می‌بیند و بسته به میزانی که شما به منابع سیستمی دسترسی داشته باشید درون این نظم جایگاه دارید. در نظم هیترارشی قدرت از بالا به پائین «عمودی» سرایت می‌کند و در نظم پانارشی قدرت چون لایه‌لایه است از پایین به بالا «افقی» سرایت می‌کند. 💫حالا در این دو نظم هر کس که نقش کانون را بازی کند، اصلی را در سیستم ایجاد می‌کند به اسم «برون‌گرایی.» البته لازم به ذکر است که در شبکه وابستگی متقابل حساس وجود دارد و همه به کنش و واکنش هم حساس هستند. ذیل این حساسیت برون‌گرایی بروز می‌کند. برون‌گرایی به این معنی است که کوچک‌ترین حرکت مستقیم یا غیرمستقیم در سیستم روی تمامی بازیگران آن منطقه یا حتی بازیگران فرامنطقه‌اس هم اثر می‌گذارد؛ بنابراین بازیگران شبکه امنیت کانون را امنیت خود می‌دانند و از هر گونه اقدام شدید علیه آن چه توسط خودشان چه توسط دیگران جلوگیری می‌کنند. پشتیبانی چین و روسیه از ایران در برابر آمریکا را از این منظر ببینید. عدم تمایل آمریکا به درگیری مستقیم با ایران را از این پنجره ببینید. 💫یکی از راه‌های دیگر ایجاد بازدارندگی شبکه‌ا‌ی که در آن بازیگران دارای قدرت نامتقارن هستند، استفاده از نیابتی‌ها است. نیابتی‌ها با «تله‌ی بازدارندگی‌ای» که ایجاد می‌کنند، بازیگران چالش‌گر منطقه را به خود درگیر می‌کنند و انرژی آنان را تحلیل می‌برند. به طور کلی، در سیستم شبکه‌ای «کانونیت در شبکه» برای شما امنیت به بار می‌آورد. این کانونیت دارای عناصر ژئوپلیتیک، ژئوکالچر، ژئواکونومی، ژئوسایبر و ارتباطی است. کانونیت امنیت شبکه یا منطقه یا حتی جهان را به امنیت شما پیوند می‌دهد. این طرح در قالب بازدارندگی‌ایِ شبکه‌ای و به صورت دقیق‌تر «شکست آبشاری» قابل تبیین است. یعنی شکست من، مثل آبشار که از بالا به پایین می‌ریزد و سرایت می‌کند به شما هم سرایت می‌کند، پس چاره‌ای جز حفظ من وجود ندارد. #کیسینجریسم

تله برتری‌طلبی در خاورمیانه 💫خاورمیانه یک باتلاق است؛ باتلاقی که ابرقدرت‌ها را به وقتش ادب کرده و قدرت‌های منطقه‌ای را به نحوی در هم پیچانده که فکر برتری طلبیِ بدون بحران و دردسر را نیز از سر بیرون کنند. بحران، زوجِ دائمیِ منطقه است؛ به نحوی که کنترل بحران نیز خود بحران جدید خلق می‌کند. این مسئله به مکانیسم‌های منطقه‌گرایی در خاورمیانه باز می‌گردد که به صورت نارس و خام هستند. 💫از زمان فروپاشی عثمانی تا به امروز، خاورمیانه محل تلاقی قدرت‌های خارجی بوده است. انگلستان، فرانسه، آمریکا، روسیه و چین قدرت‌های فعال در منطقه هستند. بر اساس نظریه‌ی سیستم‌های تابعه اشپیگل و کانتوری، منطقه به سه قسمت کشورهای مرکز، کشورهای پیرامونی و قدرت مداخله‌گر تقسیم بندی می‌شود. در خاورمیانه امروزه چند قدرت مرکزی ایران، عربستان، ترکیه، اسرائیل و مصر کشورهای مرکزی هستند. 💫اما مسئله‌ی مهم نقشی است که این کشور‌های مرکزی در نظم منطقه‌ای ایفا می‌کنند. این بازیگری، به علت نبود سازوکار نهادینه‌ی منطقه‌‌گرایی در منطقه، به صورت تک‌روی یکجانبه یا اتحاد با قدرت مداخله‌گر است‌. مثلا عربستان برای پیشبرد مسائل اقتصادی و امنیتی خود دست به دامان آمریکا و جدیدا چین و روسیه است. ایران، به علت شرایطی که در سیاست خارجی دارد نیز استراتژی دنباله‌روی از چین و روسیه و ایجاد منطقه‌گرایی درون‌زا با مکانیسم‌های غیردولتی «مقاومت» را پی‌ گرفته است. ترکیه، اتصال به آمریکا، روسیه و چین بسیار برایش اهمیت دارند؛ لکن طرح‌هایی از جمله کریدور زنگزور و پان‌ترکیسم در سر دارد که اختلافات و اختلالات شدیدی را در منطقه و فرامنطقه منجر شده است. اسرائیل که ایالت ۵۱م آمریکاست، مصر هم نقش آمریکا را بسیار با اهمیت می‌داند. 💫حال تمامی این کشورها به دنبال برتری‌طلبی و ارتقاء جایگاه خود در منطقه همانطور که شایسته‌ی گذشته‌شان و برای عربستان و اسرائیل آینده‌شان می‌باشد، هستند. اما در اینجا، علی‌رغم منطقه‌ای مثل اتحادیه‌ی اروپا که برتری طلبی در قالب فنی و اقتصادی صورت می‌گیرد؛ برتری‌طلبی از طریق اشاعه‌ی تهدید شکل می‌گیرد. کشورهای منطقه ذهنیتی به علت گذشته‌ی تاریخی خود دارد که مرتبا خود را در برابر یکدیگر می‌بینند و معمای امنیتی‌ای در منطقه شکل داده‌اند که حتی در صورت خوب بودن روابط طرفین نیز از بین نمی‌رود. 💫در خاورمیانه هر نوع برتری‌طلبی چه از نوع تسلیحاتی، چه انرژی هسته‌ای و... باشد تهدید تلقی خواهد شد و به جای اینکه امنیت به بار آورد، تهدید و وحشت به بار خواهد آورد. خاورمیانه به مانند اقتصاد دستوری و کِینزی که در چرخه‌ی باطل افزایش حقوق و تورم گیر کرده است؛ در افزایش امنیت و سپس شکل‌گیری تهدید جدید گیر کرده است و به همین علت برتری‌طلبی در خاورمیانه بیش از اینکه یک امتیاز تلقی شود، یک تله خواهد بود که واحد منطقه‌ای را گرفتار تهدیدهای جدید و نهایتا امنیتی‌شدن خواهد کرد. 💫قدرت‌های مداخله‌گر، سرِ هر موضوعی اختلاف داشته باشند، سر حفظ وضع موجود با هم توافق دارند. افغانستان ۲۰۰۱، عراق۲۰۰۳، ایرانِ دوران احمدی‌نژاد، شاه در کنفرانس گوادلوپ و... همگی منافع جمعی قدرت‌های مداخله‌گر را به خطر انداخته بودند که اجماعا مورد تجاوز و تهدید شدید قرار گرفتند. بنابراین در خاورمیانه‌ای که اجماعی بین قدرت‌های مرکزی آن وجود ندارد، مهد واحدهای غیردولتی‌ای است که کارشان بر هم زدن نظم و وضع وجود است و امکان اشاعه‌ی تهدیدات، خصوصا از نوع تروریستی آن به شدت بالاست... قدرت مداخله‌گر نیز امنیت آفرین نخواهد بود؛ چون اتحاد استراتژیکی در قالب اهداف و منافع بلند مدت با کشورهای منطقه‌ای ندارد و اسرائیل و آمریکا در اینجا تنها استثناء هستند. #کیسینجریسم

چرا رئالیسم بین نخبگان امروزی خاورمیانه منفور است؟ 🌍رئالیسم در عرصه‌ی روابط بین‌الملل، یک پارادایم است؛ همچنین اولین رویکردی که روابط بین‌الملل را تبیین کرد و تا به امروز مفروضات اساسی آن از جمله آنارشی، خودیاری و قدرت‌اندوزی، موازنه قوا و بازدارندگی پا برجا هستند، می‌باشد. رئالیسم به قدری در سیستم بین‌المللی موثر بوده که آرمان‌گرایان که لیبرال‌های بعدی بودند در دهه‌ی ۸۰ و مناظره‌ی نئوـنئو با یک‌سری تعدیلات اصول اصلی این پارادایم مثل آنارشی و مشکل بودن همکاری و غیرقابل پیش‌بینی بودن دیگران را پذیرفتند. 🌍رئالیسم چارچوب تئوریک قدرت بزرگ است؛ اِلِمان‌هایی که بعضا تجویز می‌کند را یک قدرت متوسط یا کوچک نمی‌تواند اجرا کند. این بدین معنی نیست که رویکرد قدرت متوسط و کوچک نمی‌تواند رئالیستی باشد، بلکه بدین معناست که تماما نمی‌تواند رئالیستی باشد. مثلا در بحث جمهوری اسلامی، چون ما در منطقه‌‌ی تهدید هستیم باید با قدرت‌اندوزی در تمام ابعاد و بی‌اعتمادی نسبت به همسایگان خود هشیار باشیم؛ لکن به علت هزینه‌ی بیرونیِ شدیدی که بر اقتصاد فشل ما مترتب می‌شود، نمی‌توانیم سراغ بازدارنگی غیرمتعارف در قالب بمب اتم برویم. 🌍رئالیسم، ضمن تجویز کردن یک‌جانبه‌‌گرایی، نهادگرایی را نیز زیر سوال می‌برد. خب مشخص است که اگر قدرت متوسط و کوچک بخواهد به یک‌جانبه‌گرایی روی‌ بیاورد زیر دست و پا له خواهد شد. در واقع استراتژی رئالیستی برای پایین دستی‌ها باید اتحاد و ائتلاف جهت جلوگیری از ضربات بالا دستی‌ها در روابط بین‌الملل خواهد بود؛ مثلا ایجاد نیروهای مقاومت، تهدید متحدین و پایگا‌ه‌های قدرت بزرگ در منطقه، استفاده از ظرفیت ژئوپولیتیکی خود جهت اخلال در سیستم تجارت جهانی و غیره از جمله راهکارهای بازدارندگی قدرت‌های متوسط و شاید کوچک خواهند بود. 🌍رئالیسم صلح را زمانه‌ی آماده شدن برای جنگ می‌بیند و می‌گوید خود صلح گرایان که کانت بزرگ آنها می‌باشد، در نهایت در نظریه‌ی صلح دموکراتیک همه را با جنگ می‌خواهند به سمت دموکراسی بکشانند و مسائلی مثل حقوق‌بشر، فرهنگ و دموکراسی نقابی‌ست که امیال و لطایف‌الحیل آن‌ها را بپوشاند. بنابراین در یک سطح تجویزی، رئالیست‌ها اعتقاد دارند که اخلاق، حقوق بشر و مسائل فرهنگی همگی خوب هستند، لکن امنیت ملی اهمیت بیشتری دارد. 🌍رئالیست‌ها، چارچوب ذهنی‌شان معطوف به قدرت سخت است. مثلا مرشایمر دو نوع موازنه سازی را مدنظر دارد، موازنه‌ی درونی که حاصل ثروت‌سازی اقتصادی است و موازنه‌سازی بیرونی که حاصل استفاده از این ثروت درونی جهت تحکیم قدرت نظامی است؛ اولی را قدرت پنهان و دومی را قدرت اشکار می‌داند. یا حتی در دیدگاه رئالیسم انگلیسی که به مکتب انگلیسی معروف است، نظریه پرداز معروف آن هدلی بال در کتاب جامعه‌ی آنارشیک رسما اذعان می‌کند که گاها برای ترتیب‌دادن به نظم باید قوانین بین‌المللی را زیر پا گذاشت. 🌍رئالیسم را امروزه نمی‌توان در قالب تئوری توطئه یا قدرت‌ بزرگ مفهوم‌سازی کرد؛ چرا که در این صورت برای قدرت متوسط یا کوچک در عرصه‌ی روابط بین‌الملل به مثابه‌ی پوست موزی عمل خواهد کرد که اصلا به نقع آن کشورها نیست. رئالیسم باید در قالب بازیگر عقلانی با توانایی سنجش سود و زیان در هر عملی شناسایی شود؛ به عبارتی رئالیست بودن به معنای تجویز بمب برای کشور نیست، بلکه به معنای تجویز مناسب‌ترین سیاست خارجی در برهه‌های بحرانی منطقه و جهان است. 🌍نکته‌ی حائز اهمیت این است که امروزه رئالیسم و به خصوص رئالیسم ساختاری در برخی جهات قدرت تبیینی خود را از دست داده است. مرشایمر در یکی از مصاحبه‌های خود در باب جنگ غزه رسما اذعا می‌کند که چون جنگ غزه یک درگیری بین دولتی نیست رئالیسم ساختاری وی توان تبیین آن را ندارد چرا که در قالب جنگ داخلی آن را مفهوم‌سازی می‌کند؛ این در حالی‌ست که امروزه رئالیسم شبکه‌ای برای تبیین جنگ‌های نیابتی، داخلی و هیبریدی باید به کار برود؛ زیرا سیستم جهان اکنون سیستم پیچیدگی و آشوب و نظم شبکه‌ای است. 🌍بنابراین در یک نتیجه‌گیری کلی، رئالیسم یک پارادایم با اصول پذیرفته شده در عرصه‌ی روابط بین‌الملل است که چارچوب تئوریک قدرت بزرگ است و سایرین در بهره‌مندی از آن باید نهایت احتیاط را پیشه کنند. رئالیست‌ها افرادی تک‌چشم هستند که امنیت ملی بالاترین اهمیت را برای‌شان دارد و به قدرت سخت اهمیت بیشتری می‌دهند و در نهایت اینکه رئالیسم امروزه بیش از اینکه به معنی تجویز بازیگر دیوانه باشد به معنی تجویز بهترین راهبرد در شرایط بحرانی برای مملکت است. #کیسینجریسم

🔻اندر حکایت کتاب سال جمهوری اسلامی ایران 🖊احمدحسین شریفی ـــــــــــــــــــ ضمن تبریک و تهنیت به برگزیدگان چهل و سومین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی،‌ چند نکته را با الهام از آثار برگزیده بیان می‌کنم:‌ یک. بیش از یک سوم آثار برگزیده مربوط به تصحیح و ویرایش آثار پیشینیان است! ۱. تحقیق و ویرایش «مجموعۀ آثار میرزاحسن رشدیۀ تبریزی (م۱۳۲۳ش،) ۲. تصحیح «المبدأ و المعاد، بن سینا،) ۳. تصحیح «عبقات الأنوار فی إمامه الائمه الاطهار علیهم‌السلام، میرحامد حسین لکهنوی) ۴. تحقیق «نهایه الوصول إلی علم الأصول، تألیف علامه حلی،) ۵. تصحیح «دیوان منوچهری دامغانی» دو. بیش از یک سوم دیگر آنها مربوط به شعر و رمان و داستان است: ۱. لمس؛ ۲. مامان جادوگر من با طعم خامه‌شکلاتی؛ ۳. شیدخت؛ ۴. من ابن‌بطوطه هستم: مجموعه داستان؛ ۵. بادکنک‌های رنگی‌رنگی بردار؛ ۶. من بال و پر دارم؛ ۷. قاسم. سه. فقط دو یا با مسامحه سه اثر که می‌توان آنها را تألیفی نامید در این میان مشاهده می‌شود: ۱. «شهرشناسی استارباد: دگرگونی‌های بافت شهری گرگان (پیش از ۱۳۰۰ تا دهۀ ۱۳۵۰ خورشیدی): شهرسازی و معماری بومی استارباد؛ ۲. دانشنامۀ سیرۀ نبوی (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم). ۳. شرحی بر کشف المراد؛ چهار. این انتخاب‌ها نشان می‌‌دهد که مدیران و دست‌اندرکاران جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی بالکل با اولویت‌های علمی کشور و با سیاست‌های بالادستی علم و پژوهش کشور بیگانه‌اند! و یا آنکه توجهی به جایگاه و شأن و پیامی که این جایزه به جامعه علمی صادر می‌کند ندارند! و یا آنکه می‌دانند که این جایزه صرفاً یک سنت یا رسم و عادت است که باید هر ساله برپا داشته شود و تأثیری در جهت‌بخشی به علم و پژوهش کشور ندارد!‌ به همین دلیل، هدف اصلی را برپا داشتن مراسم می‌دانسته‌اند که در این کار البته موفق بوده‌اند و جای قدردانی و شکرگزاری دارد. پنج. لطفاً یک بار دیگر در ٍعناوین برگزیده دقت کنید، خواهید دید که: در میان آثار برگزیده هیچ اثری ناظر به مسائل فعلی جامعه ایران وجود ندارد! در میان آثار برگزیده هیچ اثر تولیدی و نظریه‌پردازانه‌ای وجود ندارد! در میان آثار برگزیده هیچ اثری ناظر به علوم انسانی اسلامی وجود ندارد! در میان آثار برگزیده هیچ اثری ناظر به فلسفه‌های مضاف وجود ندارد! در میان آثار برگزیده هیچ اثری ناظر به اخلاق و عرفان وجود ندارد! در میان آثار برگزیده هیچ اثری ناظر به اندیشه سیاست و مدیریت وجود ندارد! در میان آثار برگزیده هیچ اثری ناظر به فقه و حقوق وجود ندارد! در میان آثار برگزیده هیچ اثری ناظر به روان‌شناسی اسلامی وجود ندارد! در میان آثار برگزیده هیچ اثری که محصول ارتباط با جامعه یا صنعت باشد وجود ندارد! در میان آثار برگزیده هیچ اثری که از اولویت‌های نقشه جامع علمی کشور باشد وجود ندارد! شش. ممکن است گفته شود که انتخاب‌ها از میان داشته‌ها صورت گرفته است؛ بنده این را نمی‌پذیرم که هیچ اثر قابل تقدیری در حوزه‌های نامبرده وجود نداشته است؛ اما اگر چنین باشد و اگر بخواهیم این جایزه را نمایان‌گر وضعیت تولید فکر و اندیشه و نمودی از فعالیت‌های پژوهشی و تحقیقاتی در کشور بدانیم، در آن صورت باید گفت با یک فاجعه پژوهشی و تحقیقی در کشور روبرو هستیم. یعنی پژوهشگران ما اساساً هیچ ارتباطی با میدان ندارند! هیچ دغدغه‌ای نسبت به مسائل اجتماعی و سیاسی و مدیریتی کشور ندارند! که اگر چنین باشد، باید جایزه‌ای بزرگتر از جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی برای کسانی تعیین کرد که فکری عاجل برای درمان این بیمار رو به موت داشته باشند! @Ahmadhoseinsharifi 🌹

🔻واکاوی ریشه‌شناختی بحران در ساحت دانشگاه «تحقیر، تحبیب، انحلال» 1️⃣ در تحلیل ناآرامی‌ها و اغتشاشات دانشجویی در ماه مبارک رمضان و در این پیچ تاریخیِ درگیری تمدنی الحاد و اسلام ، غالبِ تحلیلگران با رویکردی «پدیدارشناسانه» تنها به سطحِ سیاسی ماجرا بسنده کرده و از لایه‌های باطنی و ریشه‌های معرفتی آن غافل مانده‌اند. برای فهمِ آنچه در صحن #دانشگاه می‌گذرد، باید از پوسته حوادث عبور کرد و به «هسته سخت» تقابلِ پارادایم‌ها رسید. سال‌ها پیش در طلیعه #انقلاب_اسلامی، اندیشمند ژرف‌نگر، علامه سید منیرالدین حسینی (ره)، به فراست دریافته بود که بدون "تحول در متدلوژی علم، اصول استنباط فقه حکومتی، تولید شبکه علوم اسلامی و در گام نخست تولید علوم انسانی اسلامی حوزه و دانشگاه" به جایگاه #تمدن‌سازی خود نخواهند رسید. ایشان همواره از درون می سوخت و انذار می داد که استقرار علوم الحادی و سکولار در بطن دروس تخصصی دانشگاه و ساختن بنای اداره کشور بر اساس آن علوم، به مثابه موریانه‌ای است که پایه‌های هویتی #دانشجو و انقلاب را از درون می‌جود. امروز، آنچه در کف خیابان و فضای دانشگاه مشاهده می‌کنیم، ثمره تلخِ همان درختی است که دهه‌ها پیش بذر آن در خاکِ بی‌توجهی به انذار حضرت روح الله کاشته شد «از لاک انحصاری به علوم غرب و شرق خارج شوید». 2️⃣ در نگاه آن استاد فرزانه فرآیند گسستِ هویتی دانشجو در نظام آموزشی فعلی، یک سیر منطقی و سه‌مرحله‌ای را طی می‌کند. ➖مرحله اول؛ «#تحقیر_معرفتی» صورت می گیرد. وقتی دانشجو در متون تخصصی خود تنها با نام‌های دانشمندان غربی چون هابز در جامعه‌شناسی، فروید در روان‌شناسی و آدام اسمیت در اقتصاد روبروست و سهم دین تنها به «کلاس‌های معارف» و مناسک عمومی محدود شده است، ناخودآگاه احساس تحقیر می‌ کند. او می‌پندارد که دین فاقد «#تکنولوژی_اداره» و ناتوان از حل مسائل تخصصی است. ➖مرحله دوم؛ «#تحبیب_غربی» رخ می دهد. پس از آنکه دانشجو مومن ِ در برابر هژمونی علمی غرب تحقیر شد، مرحله «#دلباختگی» یا تحبیب آغاز می‌شود. وقتی تمام راه‌حل‌های مدرن از دل تفکر غربی استخراج شود، #محبتِ خاستگاهِ این علوم در دل دانشجو جوانه می‌زند و غرب به مثابه «قبله‌آمال» تجلی می‌یابد. ➖مرحله سوم؛ «#انحلال_هویتی» رخ می دهد. در پایان این مسیر، #هویت_مومنانه دانشجو در پای محراب علوم سکولار ذبح شده و فرآیند «انحلال» کامل می‌شود. خروجی این دستگاه، دانشجویی است که اگرچه در دانشگاهی به نام "اسلامی" درس خوانده، اما کاملاً #سکولار می‌اندیشد و با آرمان‌های انقلاب #احساس_بیگانگی می‌کند. 3️⃣ بزرگترین #خطای_راهبردی متولیان فرهنگی در این دهه‌ها، نگاه ساده‌انگارانه به مقوله «اسلامی‌سازی دانشگاه» بود. اکتفا به تغییر سرفصل‌ها، تهذیب علوم و «روفوگری» علوم غربی، دردی را دوا نکرد و حتی حجاب شکل‌گیری نهضت نرم‌افزاری مورد تأکید مقام معظم رهبری شد. #تولید_علم، فرآیندی بنیادین است که با وصله و پینه کردنِ مفاهیم دینی به نظریات مادی‌گرایانه محقق نمی‌شود. 4️⃣ باید با صراحت لهجه بیان کرد که متهمان اصلی وضعیت کنونی، حوزه‌های علمیه ، نهاد دانشگاه و متولیان فرهنگی ـ علمی کشور هستند. آنان که به تعبیر #رهبری در «بیانیه گام دوم»، موظف به ایجاد #رنسانس_علمی و تحقق انقلاب علمی هستند، اما این «تنگه احد» انقلاب اسلامی را رها کرده اند. نتیجه این اهمال‌کاری و ترک‌فعل تاریخی، اکنون در فضاهای تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری کشور و همچنین در اعتراضات رادیکال دانشجویی هویداست. تا زمانی که علوم حاکم بر دانشگاه، «الحادی» و یا "التقاطی" برآمده از مبانی غیردینی باشد و دین و معارف اسلامی در تخصص دانشگاه حضور پیدا نکند ریزش‌های هویتی اجتناب‌ناپذیر است و انقلاب در میانه کارزارِ تمدنی با چالش‌های جدی روبرو خواهد بود. ✍️ مصطفی جمالی (۱۴۰۴/۱۲/۰۶) ✅ کانال گام دوم: https://eitaa.com/mo_jamali_110

🔰 تا زمانی که شما یک «نظام فکری» به دانش‌آموزانِ مدارس و دبیرستان‌ها ارائه نداده‌اید، آن‌ها به‌گونه‌‌های مختلف، #بازیچۀ لیبرال‌ها و منحرفین خواهند شد. ▪️ استاد سید منیرالدین حسینی الهاشمی: ▫️"«نظام فکری» فرهنگِ «اعتقاد تا عمل» برای استفاده عموم است. ▫️به نظر می‌‌رسد ارائه، تعلیم و تعمیم یک بروشور و معرفی‌‌نامۀ خلاصه و ساده‌‌ای از «فرهنگ اعتقاد تا عمل اسلامی» در سطح مدارس ابتدایی ضروری است و در سطوح بعدی و در دانشگاه‌ها هم باید تسلط بیشتری بر نظام فکری داشته باشند. ▫️یعنی آن‌ها را نباید در فرهنگ مشتت جامعه رها کنیم و بعد افسوس بخوریم و بگوییم چرا فلان جوان مثلاً «رپ» شد؟! (طایفه‌‌ای به نام «رپ» آمدند و با یک تلقینات و القائات و شبهاتی، ذهن جوانان دبیرستانی و ... را دزدیدند و به قشر جوان آسیب زدند.) ▫️بنده عرض می‌‌کنم تا زمانی که شما یک #نظام_فکری ارائه ندهید که رابطۀ بین اعتقاد و عمل جوانان جامعه را برقرار کند، به‌گونه‌‌های مختلف بازیچۀ وساوس ابلیس خواهند شد. این موضوعِ مهمی است که باید برای آن فکری کرد. ▫️جوانی که به منافقین می‌‌پیوندد و یا چریک انتحاری می‌‌شود، قبل از هر چیز، جذب نظام فکری آن‌ها شده است. الان بحمداللّه از نظر سیاسی، منافقین، لیبرال‌ها (که آزادی‌های غربی را مطرح می‌کنند) و... منزوی شده‌‌اند، امّا خطر فکری آنها هنوز تمام نشده است. ▫️دستگاه باطل تلاش می‌کند برای #جوانان، نظام فکری بسازد، ما نیز باید یک نظام فکریِ برتری بسازیم که نظام فکریِ آن‌ها را بشکند؛ یعنی رابطۀ بین «اعتقاد تا عمل اسلامی» را به‌نحوِ #منطقی بیان کند." 🗓 ۱۳۷۵/۱۱/۳۰ ☑️ @AndisheMonir

به مناسبت اغتشاش دانشجویان دانشگاه‌های تهران و فحاشی و شعارهای بازگشت پهلوی و حمایت از آمریکا. #ابتذال #جهل

🔍| #تحلیل #ریشه_مشکلات ۱ ┄┄┅••=✧؛🌼؛✧=••┅┄┄ جان گرفتن آرزوهای بلند در دل مردم و نخبگان و سامان‌خواهی جدی یکی از نعمتهای بزرگ برای جامعۀ مستعدی مثل جامعۀ ما است. وقتی این شور تعالی و پیشرفت هست، دیدن دسته‌ای آشفتگی‌ها و عقب‌ماندگیها و حل نشدن نارسائیها دلسوزان و متفکران جامعه را به تحلیل این موضوع می‌پردازد که چرا هر چه زمان می‌گذرد برخی مشکلات اساسی همچنان باقی است و باعث احساس عجز ما می‌شود. دیدن نارسائیهای اساسی و در کنار آن رسیدن به تحلیلهای نافذ و درست از ریشه‌های آنها جزء واجبات فکری امروز ما است. به همین جهت باید از تحلیلها استقبال کرد و همه را به خوبی کاوید و اندیشۀ راهگشایی را برای خود رقم زد. یکی از این تحلیلها را در تاریخ ۲ شهریور ۱۳۹۷ از جناب دکتر محمود سریع‌القلم شنیدیم. دکتر سریع القلم(م ۱۳۳۸)، پژوهشگر حوزه توسعه، علوم سیاسی و تاریخ معاصر ایران و عضو هیئت علمی و استاد تمام گروه علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی است. ایشان تحصیل‌کرده آمریکا است. ایشان در این تحلیل به یکی از ریشه‌های جدی مشکلات امروز اشاره کرده است. این بحث را با دقت باید خواند. اگر کسانی معتقدند که راه حل امثال ایشان همواره در کشور ما و کشورهای شبیه به ما شکست خورده است، در برابر می‌توان گفت این متن از آن جهت قابل استفاده است که به نظر می‌رسد مشکل بزرگی را خوب توصیف کرده است. ┄┅••؛••┅┄ ▫️آیا ما انسجام فکری داریم؟ #محمود_سریع_القلم به‌هم‌ریختگی عمل، ریشه در به‌هم‌ریختگی فکری دارد. وقتی اجزاء فکر یکدیگر را نقض کنند، عمل به آنها نیز مجموعه‌ای از تناقضات را به وجود می‌آورند. بالاخره مشخص نیست که: • بخش خصوصی را قبول داریم یا نداریم؟ در بیان می گوییم قبول داریم ولی حاضر نیستیم به او مسؤولیت دهیم، تفویض کنیم و در حکمرانی با او شریک شویم؛ • بالاخره معلوم نیست این نظام بین‌الملل را قبول داریم یا نداریم؟ در بیان، قبول نداریم ولی تمام فن‌آوریها، محصولات، اعتبارات و تحقیقات آنها را می‌خواهیم. فلسفه وجودی آنها را قبول نداریم ولی بسیاری از محصولات آنها را می‌خواهیم؛ • بالاخره دنیا جای خوبی است یا باید با مظاهر آن مبارزه کرد؟ در بیان، دنیا را مذمت می‌کنیم ولی برای پول و مقام تقریباً هر کاری می‌کنیم؛ • بالاخره معلوم نیست تخصص را قبول داریم یا نه؟ البته که در بیان همه قبول دارند ولی دریاچه اورمیه، نرخ تورم، بانکداری، نظام آموزش عالی، محیط زیست، صنعت خودروسازی و سیاست خارجی معرف اینست که امور، تخصصی تصمیم‌سازی نشده‌اند؛ • بالاخره می‌خواهیم با مسلمان‌ها روابط خوبی داشته باشیم یا با غربی‌ها، یا با آسیایی‌ها یا با شمالی‌ها یا با هیچ کدام؟ بالاخره مسیر چیست؟ • بالاخره زمان مهم است و باید برای آن فکر کرد، برنامه‌ریزی کرد، آینده‌نگری کرد و در اندیشه 50 سال آینده بود یا زمان تعطیل است و باید دم را غنیمت شمرد؟ • بالاخره سرمایه‌داری را قبول داریم یا نه؟ چپ هستیم؟ سوسیالیست هستیم؟ از نوع چینی هستیم؟ مالزی هستیم؟ هند هستیم؟ ترکیه هستیم؟ صدها لایه و پرده تو در تو هستیم؟ چه هستیم؟ • بالاخره می‌خواهیم با کیفیت زندگی کنیم؟ همه با کیفیت زندگی کنند؟ در دنیا به واسطه آنچه ساخته‌ایم اعتبار و احترام کسب کنیم؟ سازکار چنین مقصودی چیست؟ اصولاً کیفیت اهمیتی دارد یا خیر؟ • بالاخره می‌خواهیم چکار کنیم؛ بقا، رشد، پیشرفت، تقابل، تعامل سازنده؟ کدامیک؟ با کدام ترکیب؟ تقسیم‌بندی درصدها به چه صورت است؟ • و بالاخره «افکاری که افق‌های ما را تعیین می‌کنند» کدامند؟ می‌دانیم؟ افرادی می‌دانند؟ اتاق فکری که به این امور توجه می‌کند کجاست؟ آیا سیستمی داریم که کل مسایل کشور را یکجا ببیند و به صورت تسلسلی و سیستماتیک برای آنها طراحی کند؟ شاید علت العلل مسایل ما، وضعیت اندیشه‌ای و فکری ماست. مجمع‌الجزایری از افکار به صورت معلّق در فضا بدون آنکه نقطه مماسی داشته باشند در مدارهای خودخواسته حرکت می‌کنند. تا اندیشه منطقی و منسجم نشود، عملکرد اصلاح نمی‌شود. دلیل اینکه در نروژ و دانمارک آرامش و ثبات وجود دارد به خاطر این است که پاسخ سؤالات فوق را دهه‌ها پیش در میان خود حل کرده‌اند. شاید با همین استدلال، فلسفه در غرب و در آسیا فعلاً جایگاهی ندارد، ولی در میان خاورمیانه این سؤالات مهم فلسفی بی‌پاسخ مانده‌اند و تعدد و حجم بحرانها، مجال پاسخگویی را نمی‌دهد. ادامه دارد ... 🔻

#ریشه_مشکلات ۲ ┄┄┅••=✧؛🌼؛✧=••┅┄┄ دستگاه مغزی ما محتاج انسجام درونی است تا سیستمی به پا شود. نمی‌توان همه چیز را با هم و هم‌زمان خواست. زندگی با کیفیت محتاج اولویت‌بندی، سیستم، هرم، زمان‌بندی، آینده‌نگری و واقع‌بینی است. بدون داشتن *Consistency نمی‌توان در انتظار جواب نشست. به درجه‌ای که میان بیان و عمل یک فرد، یا کشور یا بنگاه فاصله باشد، به همان میزان کیفیت، اعتبار و کارآمدی آن کاهش می‌یابد. شفافیت و قاعده‌مندی دو اصل ثابت و جهان شمول پیشرفت هستند. فکری انسجام دارد که شفاف و قاعده‌مند باشد. از سطح تناقضات یک اندیشه کاسته می‌شود وقتی شفاف باشد. سالها پیش، به شخصی که یک ساعت و ۴۵ دقیقه به جلسه‌ای با تأخیر آمده بود مؤدبانه و خصوصی گله کردم. او در پاسخ، نکته‌ای گفت که سطح یادگیری از آن در حد یک دوره فوق لیسانس بود. او گفت: اینقدر صحبت از نظم و سیستم و عقلانیت و زمان و کارآمدی و آینده‌نگری و انسجام و دقّت و مدیریت و قانون‌گرایی ... نکن. من و تو را آخر در قبر خواهند گذاشت. مسؤولیت دست‌یابی به انسجام فکری با خودمان است. در این نظام بین الملل، همه کشورها تنها هستند و صرفاً به فکر منافع خود. با توجه به مثلث در حال ظهور مجدد چین، روسیه و آمریکا، این ویژگی نظم جهانی عمیق‌تر نیز خواهد شد. اگر با دانش و تخصص به انسجام فکری نرسیم، هم چنان مانند ۱۷۰ سال گذشته سینوسی سیر خواهیم کرد. مخالفان قدرتمند شدن کشور چه در منطقه و چه خارج از منطقه متوجه هستند که ما در انبوهی از تناقضات زندگی می‌کنیم. نباید گذاشت آنها به آنچه ناپلئون گفت برسند. ناپلئون گفت: «وقتی دشمن شما در حال اشتباه کردن است، مزاحم او نشوید.» مسئولیت ایجاد انسجام فکری بین ما و در درون ماست. —؛——؛——؛——؛— پ.ن : * توافق و تناسب (اجزا با یکدیگر). ┄┄┅••؛••┅┄┄ در یادداشت بعدی تحلیل بلکه نوعی آینده‌نگری استاد شهید آیت الله بهشتی ره را در همین راستا تقدیم خواهیم نمود. ┄┄┅••=✧؛🌸؛✧=••┅┄┄ ✿ شاخه گل صلوات، هدیه به ارواح عزیز و بالندۀ همۀ سعادت‌اندیشان تاریخ بشری. ☘️@faslefarhang