تا زمانی که قدرت‌های بزرگ بتوانند بدون پرداخت هزینه از تعهدات خود عدول کنند، هر توافقی شکننده خواهد بود و طرف ضعیف‌تر ناچار خواهد شد برای حفظ منافع خود به ابزارهای فشار متوسل شود؛ ابزارهایی که ممکن است از منظر حقوقی یا سیاسی محل اختلاف باشند، اما در منطق واقع‌گرایانه روابط بین‌الملل، تلاشی برای ایجاد همان چیزی هستند که نظام بین‌الملل فاقد آن است: ضمانت اجرای مؤثر.

حسین قتیب: روایت رسمی یا واقعیت راهبردی؟ حملات دریایی و مسئله ضمانت اجرای توافق به نظر می‌رسد تلاش هماهنگی برای تثبیت یک روایت مشخص در حال شکل‌گیری است؛ روایتی که مدعی است گروه‌هایی جنگ‌طلب در داخل ایران، به دلیل منافع سیاسی، اقتصادی یا امنیتی، خواهان تداوم جنگ هستند و با حملات محدود به کشتی‌های تجاری، عمداً توافق موجود را از بین برده‌اند. نتیجه طبیعی این روایت نیز آن است که ایالات متحده بازیگری پایبند به تعهدات، علاقه‌مند به حقوق بین‌الملل و قربانی اقدامات غیرمسئولانه ایران معرفی شود. این روایت از نظر رسانه‌ای جذاب است. پیشینه تاریخی مشابه، ذهنیت عمومی را برای پذیرش آن آماده می‌کند و یک چارچوب تفسیری ساده برای توضیح رخدادهای پیچیده ارائه می‌دهد. اما تحلیل راهبردی، برخلاف روایت رسانه‌ای، باید توالی واقعی اقدامات، منطق تصمیم‌گیری بازیگران و مسئله «ضمانت اجرای توافق» را بررسی کند. در عمل، مهم‌ترین عاملی که ایالات متحده را به توقف عملیات نظامی و پذیرش آتش‌بس سوق داد، نه تغییر ناگهانی اراده سیاسی واشنگتن، بلکه فشار ناشی از وضعیت تنگه هرمز بود. البته باید میان «بازدارندگی» (Deterrence) و «اجبار یا وادارسازی» (Compellence) تفاوت قائل شد. تنگه هرمز ابزار بازدارندگی به معنای کلاسیک آن نبود؛ زیرا بازدارندگی زمانی رخ می‌دهد که پیش از اقدام، محاسبات طرف مقابل را تغییر دهد و او را از آغاز عملیات منصرف کند. در این پرونده، تنگه هرمز بیشتر نقش یک ابزار اجبار را ایفا کرد؛ یعنی وسیله‌ای برای تحمیل هزینه و واداشتن طرف مقابل به پذیرش یا اجرای یک توافق. در ادبیات روابط بین‌الملل، توافق زمانی پایدار می‌ماند که برای نقض آن هزینه وجود داشته باشد. در غیر این صورت، تعهدات صرفاً ارزش سیاسی دارند و نه ارزش اجرایی. ایران با استفاده از اهرم تنگه هرمز تلاش کرد چنین هزینه‌ای ایجاد کند. به نظر می‌رسد ایالات متحده در برآوردهای اولیه خود این ظرفیت را کمتر از واقع ارزیابی کرده بود. هم‌زمان، اسرائیل نیز این تصور را به واشنگتن منتقل کرده بود که با حذف رهبران سیاسی و فرماندهان نظامی، ساختار تصمیم‌گیری و توان عملیاتی ایران فرو خواهد پاشید و مقاومت سازمان‌یافته پایان خواهد یافت. تحولات بعدی نشان داد این ارزیابی با واقعیت فاصله داشت. با این حال، در عملکرد ایران نیز یک ضعف راهبردی آشکار مشاهده می‌شود. تیم تصمیم‌گیر ظاهراً احتمال محاصره دریایی را به‌عنوان پاسخ مستقیم به فشار بر تنگه هرمز به اندازه کافی پیش‌بینی نکرده بود. آغاز محاصره دریایی تنها دو روز پس از پذیرش آتش‌بس، عملاً نخستین و مهم‌ترین شکاف در توافق محسوب می‌شد. این اقدام، توازن اولیه توافق را تغییر داد، اما واکنش متناسبی برای بازگرداندن هزینه به طرف مقابل مشاهده نشد. مرحله بعد، پس از توافق اسلام‌آباد، اهمیت بیشتری پیدا کرد. بر اساس تفاهم حاصل‌شده، قرار بود بازگشایی تنگه هرمز با ترتیبات مورد توافق ایران ظرف شش روز انجام شود. اما باز کردن مسیر جنوبی و اعمال فشار بر عمان برای بی‌اثر کردن این ترتیبات، عملاً بخش دیگری از توافق را خنثی کرد. بنابراین، اگر قرار است درباره نقض توافق صحبت شود، نمی‌توان صرفاً آخرین حلقه زنجیره، یعنی حملات به کشتی‌ها، را برجسته کرد و حلقه‌های پیشین را نادیده گرفت. ممکن است گفته شود حمله به کشتی‌های تجاری، صرف‌نظر از زمینه سیاسی، اقدامی غیرقابل دفاع است. این بحث، از منظر حقوق بین‌الملل، قابل طرح و بررسی است. اما پرسش راهبردی همچنان پابرجاست: هنگامی که طرف مقابل تعهدات خود را نقض می‌کند و هیچ نهاد بین‌المللی قادر به وادار کردن او به اجرای توافق نیست، چه ابزار عملی دیگری برای بازگرداندن او به چارچوب توافق وجود دارد؟ این همان نقطه‌ای است که تحلیل باید از سطح اخلاقی یا تبلیغاتی به سطح ساختار نظام بین‌الملل منتقل شود. نظام بین‌الملل فاقد مرجع عالیِ الزام‌آور است. اجرای توافق‌ها نه بر پایه اعتماد، بلکه بر پایه هزینه نقض آنها استوار است. هرگاه یکی از طرفین احساس کند که می‌تواند بدون پرداخت هزینه از تعهدات خود عبور کند، توافق عملاً ارزش اجرایی خود را از دست می‌دهد. از این منظر، حملات دریایی را نمی‌توان صرفاً محصول جنگ‌طلبی، ماجراجویی یا بی‌ثباتی داخلی دانست. اگر چنین حملاتی رخ داده باشند، باید آنها را در چارچوب تلاش برای بازگرداندن هزینه نقض توافق به طرف مقابل تحلیل کرد؛ نه به‌عنوان علت اولیه بحران، بلکه به‌عنوان واکنشی به فروپاشی تدریجی سازوکار اجرای توافق. بنابراین، مسئله اصلی وجود یا عدم وجود افراد جنگ‌طلب در ایران نیست. مسئله اصلی، فقدان ضمانت اجرای توافق در نظام بین‌الملل است.

اصلا‌ح‌طلبی آمده بود تا از حقوق مردم و حاکمیت ملی دفاع کند، نه آنکه سر از تسلیم‌طلبی و هلدینگ‌طلبی درآورد. اعتدال‌خواهی هم لزوماً به‌معنای عقب‌نشینی و امتیازدهی نیست؛ آن‌گاه که دشمن تنش کامل و تسلیم کامل می‌خواهد، ایستادگی خود عین اعتدال است.

💠 به هیچ عنوان نمی‌گذاریم آمریکا در مدیریت تنگه هرمز دخالت کند سخنگوی قرارگاه مرکزی حضرت خاتم الانبیا: 🔹ماجراجویی‌ها و شرارت های مکرر آمریکا برای دخالت در مدیریت تنگه هرمز، امنیت منطقه، تجارت بین‌المللی و عبور و مرور کشتی‌های نفت‌کش و تجاری را به‌طور جدی به مخاطره انداخته است و متأسفانه همکاری برخی کشورهای منطقه نیز موجب شده، خطر گسترش جنگ در سراسر منطقه، افزایش یابد. بر این اساس اعلام می‌گردد: 🔹پیرو هشدارهای قبلی به هیچ عنوان به آمریکا اجازه دخالت در مدیریت تنگه هرمز را نمی دهیم و نخواهیم داد. 🔹نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با هرگونه اختلال و ناامنی برای عبور و مرور کشتی‌های تجاری و نفتکش توسط ارتش متجاوز و راهزن آمریکا خارج از مسیر تعیین شده ایران و بدون مجوز نیروی مسلح با شدت برخورد می نمایند و اقدامات قدرتمند سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران در ایام گذشته شاهدی بر این ادعا می باشد. 🔹به سران کشورهای منطقه، هشدار داده می‌شود که هرگونه همکاری با آمریکا و پشتیبانی لجستیکی از ارتش متجاوز آن کشور، به منزله جنگ علیه حاکمیت و امنیت ملی ایران تلقی گردیده و در صورت گسترش جنگ در منطقه شعله‌های آتش جنگ، دامن تمام کشورهای منطقه را فرا خواهد گرفت. 🔹مسئولیت همه ناامنی ها و گسترش جنگ در منطقه، متوجه آمریکا و کشورهایی می باشد که با ارتش جنایتکار آن کشور، همکاری می‌کنند. sepahnews.ir | سپاه نیوز @sepahnews

مرشایمر: آمریکا درصورت اقدام نظامی بازهم شکست خواهد خورد 🔹نظریه‌پرداز سیاسی آمریکایی: مذاکره‌کنندگان ایرانی، برخلاف واقعیت موازنه قدرت، ارزش و گستره اهرم‌های در اختیار تهران را به‌درستی درک نکردند و با امضای توافقی که اجرای آن به اراده واشنگتن وابسته بود، مرتکب خطایی جدی شدند. 🔹بدعهدی آمریکا ثابت کرد که مخالفت بسیاری از جریان‌های سیاسی با مذاکره در ایران، کاملاً درست بود و اکنون تهران را به این جمع‌بندی رسانده است که تنها از طریق اتخاذ موضعی سخت‌تر و مشروط کردن هرگونه مذاکره جدید به اجرای کامل تعهدات طرف مقابل می‌تواند از منافع خود دفاع کند. 🔹آمریکا هرگز نمی‌تواند از مسیر نظامی به نتیجه دلخواه برسد و بازهم شکست می‌خورد؛ دولت آمریکا نمی‌تواند توضیح دهد که ازسرگیری حملات چگونه قرار است به نتیجه‌ای منطبق با منافع واشنگتن منجر شود. @Farsna

💠 سرلشکر صفوی: ۱۵ سال قبل حضرت آقا به بستن تنگه هرمز به عنوان یک ابزار نگاه می‌کردند 📌برشی از برنامه تلویزیونی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با عنوان "آخرین دیدار" sepahnews.ir | سپاه نیوز @sepahnews

💠 سرلشکر صفوی: حضرت آقا نگاه توسعه‌ای و پیشرفت نسبت به تمام مناطق ایران داشتند 🔹️سردار فدوی: پیگیری کننده اصلی اقدامات مربوط به پیشرفت و توسعه شخص امام شهید بودند 📌برشی از برنامه تلویزیونی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با عنوان "آخرین دیدار" sepahnews.ir | سپاه نیوز @sepahnews

💠 سرلشکر رحیم صفوی: در سال ۷۶، ما ۲۰۰۰ موشک داشتیم، حضرت آقا در آن زمان فرمودند ۲۰۰۰ موشک کم است و باید به چند ده هزار موشک برای چندین ماه جنگ برسد. 🔹️پاسداران در این سالها هر موفقیت را پاسخی به اعتمادی می‌دیدند که از سوی رهبرشان دریافت کرده بودند. 📌برشی از برنامه تلویزیونی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با عنوان "آخرین دیدار" sepahnews.ir | سپاه نیوز @sepahnews

🔰لطفا قبل از هر چیز با پدر مشورت کنید! 🔸سرلشگر صفوی امروز طی اظهاراتی با اشاره به آینده نگری رهبر شهید انقلاب به ذکر خاطره ای از ایشان پرداختند و گفتند: 🔸رهبر شهید انقلاب سال 1390 بنده را خواستند و گفتند میتوانی یک طرح برای بستن تنگه هرمز برای من بیاوری؟... به من گفتند یک ماهه طرحت را بیاور. 🔸سرلشگر صفوی در ادامه توضیح میدهد به همراه سردار فدوی(فرمانده وقت نیروی دریایی سپاه)، سردار حاجی زاده (فرمانده وقت نیروی هوافضا) و سردار سلامی (جانشین وقت فرمانده کل سپاه) طرح جامعی را در این زمینه تهیه کردند و خدمت رهبر شهید انقلاب بردند. 🔸سرلشگر صفوی می گوید رهبر انقلاب این طرح را آن زمان به ستاد کل نیروهای مسلح ابلاغ کردند و چیزی که الان در تنگه هرمز اتفاق می افتد قسمتی از آن طرح است. 🔺لازم به ذکر است «حمزه صفوی» که بیشتر به عنوان فرزند سرلشگر صفوی شناخته می شود و این روزها در سخنرانی و ارائه تحلیل فعال شده است چندی پیش در اظهاراتی خلاف واقع مدعی شده بود: 🔺 ستاد کل نیرو‌های مسلح با فردی که اولین بار از بستن تنگه هرمز سخن گفت، برخورد کرد؛ از ابتدا حتی به زبان آوردن این حرف، کار جاهلانه‌ای بود. 🔺با این حساب آقای حمزه نه تنها در ارائه تحلیل بلکه حتی در کسب اخبار نیز به خطا رفته و بهتر است پیش از اظهارات شاذ خود، کمی با پدر بزرگوارشان مشورت کنند. 🔺گفتنی است حمزه صفوی علی رغم این خطاهای مبتدیانه از اعتماد به نفس فوق العاده ای برخوردار بوده و اظهارات شاذ و خلاف واقع دیگری نیز دارد. مانند: «یک روز در چهل سال گذشته نبوده که ایران سودای ساخت بمب اتم نداشته باشد.» «یکی از گران‌ترین سیستم‌های حفاظت در میان رهبران جهان مربوط به آقای خامنه‌ای بود، اما نتوانستیم او را حفاظت کنیم» 🔘 بله | ایتا | سروش+ | اینستاگرام | تلگرام @Kayhan_Online

جنگ، پیچیده‌ترین کنش انسان است. زیرا هیچ پدیده‌ای به اندازه جنگ، این حجم از متغیرهای متداخل چون قدرت نظامی، اقتصاد، فناوری، اطلاعات، روان‌شناسی، دیپلماسی، فرهنگ، مدیریت افکار عمومی، جغرافیا، لجستیک و ...، را به طور هم زمان در خود جمع نمی‌کند؛ به همین دلیل، نظریه پردازان جنگ چون توسیدید و کلاوزویتس، همواره بر یک نکته تاکید کرده‌اند: جنگ، قلمرو عدم قطعیت است. قلمرویی که در آن هیچ معادله‌ای خطی نیست، هیچ برتری‌ دائمی نیست و هیچ پیروزی‌ از پیش تضمین نشده است و بزرگ‌ترین خطا راهبردی، تبدیل این جهان پیچیده به روایتی ساده و قابل پیش‌بینی است. اما با این حال، یکی از روندهای نگران‌کننده در بخشی از رسانه‌ ها، سیاستمداران و افکار عمومی، تقلیل جنگ به یک روایت تک‌عاملی است؛ روایتی که در آن تمامی پیچیدگی‌های جنگ حذف می‌شوند و تنها یک متغیر باقی می‌ماند: اراده. در این تصویر، موازنه قوا، ظرفیت‌های صنعتی، فناوری، سامانه‌های اطلاعاتی، اقتصاد جنگ، شبکه‌های ائتلاف، تاب‌آوری اجتماعی و پیامدهای سیاسی، همگی به حاشیه رانده می‌شوند و جنگ به نبردی میان خواستن و نخواستن تقلیل پیدا می‌کند. نتیجه این رویکرد هم از همان ابتدا معلوم است؛ دشمن ضعیف است، پیروزی قطعی است و تنها عاملی که این پیروزی را به تاخیر می‌اندازد، ملاحظات سیاسی یا دیپلماتیک است. این نوع نگاه، صرفا یک خطای تحلیلی نیست؛ بلکه نوعی فروکاستن ماهیت جنگ است. زیرا جنگ را نمی‌توان با حذف متغیرهای آن فهمید. همانگونه که نمی‌توان اقتصاد را بدون بازار، پزشکی را بدون زیست شناسی یا سیاست را بدون جامعه تحلیل کرد، جنگ نیز با حذف لایه‌های مختلفش قابل فهم نیست. زیرا هر متغیری که از معادله حذف شود، به همان میزان احتمال خطای محاسباتی افزایش می‌یابد. در واقع، ساده‌سازی جنگ، همان پیچیده‌تر کردن شکست است. اما با این همه آنچه این مسئله را به یک نگرانی راهبردی تبدیل می‌کند، تاثیر این ساده سازی بر فرهنگ تصمیم‌گیری است. زیرا هنگامی که بخشی از جامعه، نخبگان یا تصمیم‌سازان، جنگ را پدیده‌ای ساده و خطی تصور کنند، حساسیت آنها نسبت به ریسک کاهش می‌یابد. در چنین شرایطی هزینه‌ها کوچک شمرده می‌شوند، ظرفیت‌های دشمن دستکم گرفته می‌شود و تصور می‌شود که اراده، می‌تواند جایگزین برنامه‌ریزی شود. در چنین فضایی، خوش‌بینی دیگر یک ویژگی روان‌شناختی نیست؛ بلکه به یک خطای ساختاری در تصمیم‌گیری تبدیل می‌شود، خطایی که مهم‌ترین متضرر آن میدان است، میدانی که با تمام توان می جنگد اما با این حال کارش از طرف مارشال رومل های زیر کولری به هیچ گرفته می شود. #کاتخون 🆔@world_order

موضوع‌شناسی‌مان از جنگ‌های جدید ضروری است. جنگیدن‌مان تابع این ‌شناخت است. به قول شهید بهشتی، «ایمان، انضباط و تشکیلات برای رفتن به میدان کافی نیست، «جنگ» حساب و کتاب دارد». #محاسبات #عقلانیت #نصرت_خدا

بدر البوسعیدی وزیر خارجه عمان در مقاله‌ای در روزنامه لوموند استدلال می‌کند که جنگ اخیر در خلیج فارس، ناکارآمدی و پوشالی بودن سیاست «مهار» در برابر جمهوری اسلامی ایران را بیش از پیش نمایان ساخته است. این دیپلمات ارشد با اشاره به پیامدهای ویرانگر مناقشه اخیر که خاورمیانه را مجروح رها کرده، تاکید می‌ورزد که اکنون زمان یک بازنگری واقع‌بینانه در معادلات ژئوپلیتیک فرا رسیده است. به باور وی، برخلاف مفروضات بنیادین و دیرینه که تهران را یک خطر وجودی می‌پنداشتند، امروزه جدی‌ترین تهدیدات علیه امنیت منطقه نه از درون آن، بلکه از سوی تصمیمات بازیگران خارجی و مشخصاً از جانب تل‌آویو نشأت می‌گیرد. وزیر امور خارجه سلطنت عمان در ادامه تبیین دیدگاه‌های خود، به مسئله حیاتی امنیت دریانوردی پرداخته و خاطرنشان می‌سازد که تدوین یک چارچوب حقوقی و پایدار برای تضمین آزادی تردد در تنگه هرمز، اصلی‌ترین اولویت کنونی است. وی با یادآوری مسئولیت خطیر مسقط و تهران به عنوان دو کشور ناظر بر این آبراه راهبردی، بر لزوم همگرایی با جامعه جهانی جهت حراست از شریان‌های اقتصاد بین‌الملل تاکید می‌کند. در این راستا، ضمن قدردانی از رویکرد سازنده پاریس در مذاکرات مربوطه، وی تصریح می‌دارد که بحران هرمز تنها بخشی از یک پازل استراتژیک گسترده‌تر است که نیازمند تامل و چاره‌اندیشی بنیادین می‌باشد. این مقام عالی‌رتبه در بخش دیگری از تحلیل خود، معماری امنیتی شکل‌گرفته از سال ۱۹۷۹ را که بر پایه انزوا و حذف بنا شده بود، عمیقاً اشتباه و پرهزینه توصیف می‌کند. وی استدلال می‌آورد که انباشت تسلیحات، گسترش پایگاه‌های نظامی ایالات متحده و حفظ حضور نظامی از راه دور در دهه‌های اخیر، با وجود صرف هزینه‌های هنگفت، نتوانسته‌اند امنیت پایدار را برای خلیج فارس به ارمغان بیاورند. از این منظر، وی پیشنهاد می‌دهد که سیستم امنیتی آینده باید با مشارکت فعالانه و تقسیم مسئولیت میان تمامی هشت کشور حاشیه خلیج فارس، از جمله ایران و عراق، پایه‌گذاری شود و دکترین «شمول‌گرایی و ادغام» به‌طور کامل جایگزین سیاست شکست‌خورده «مهار» گردد. در نهایت، البوسعیدی چشم‌انداز استراتژیک خود را به فراسوی مرزهای خلیج فارس گسترش داده و یادآور می‌شود که این بازتعریف امنیتی نیازمند ارزیابی مجدد و پراگماتیک اتحادهای سنتی با قدرت‌هایی نظیر واشنگتن است. وی با اشاره به پیوستگی تنگاتنگ امنیت خلیج فارس با آبراه‌هایی نظیر دریای سرخ، تنگه باب‌المندب و شمال غربی اقیانوس هند، نتیجه‌گیری می‌کند که هرچند جنگ اخیر فاجعه‌ای فاقد مجوز سازمان ملل بود و به هیچ‌یک از اهداف خود نرسید، اما اگر بتواند به توهم مهار ایران پایان دهد، نقطه عطفی برای اصلاح نیم قرن خطای استراتژیک و حرکت به سوی یک نظم منطقه‌ای عادلانه‌تر، واقع‌بینانه‌تر و کارآمدتر خواهد بود. منبع: https://www.lemonde.fr/idees/article/2026/07/13/badr-al-boussaidi-ministre-des-affaires-etrangeres-d-oman-la-guerre-contre-l-iran-a-revele-a-quel-point-la-politique-d-endiguement-etait-un-mythe_6723040_3232.html 🆔@world_order