📖 علم الیقین | جلسهٔ ۱۲ (خلاصه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۱۳ دی ۱۴۰۲ بسم الله الرحمن الرحیم ✨ محور اصلی این جلسه، تبیین درجات سه‌گانهٔ ایمان از منظر فیض کاشانی رحمه الله و تطبیق آن با مراتب چهارگانهٔ علامه طباطبایی رحمه الله است که دو مرتبهٔ میانی در بیان علامه، در بیلن فیض رحمهماالله ادغام شده است. 1️⃣ مرتبهٔ نخست: تصدیق مشوب به شک و شبهه اولین پلهٔ ایمان، تصدیقاتی آمیخته با شک است؛ ایمانی که با شرک قابل جمع است. زیربنای تحول «تصدیق» است، نه «تصور». چه‌بسا کسی سال‌ها مطلبی را تدریس کند، اما قلباً آن را تصدیق نکرده باشد. ایمان مشوب، همان «مرض قلب» در قرآن است. 🔹 طبق قاعدهٔ «عدم و ملکه»، «مریض» خواندنِ مؤمنِ مشوب، نشان‌دهندهٔ شأنیت ذاتی قلب برای سلامت کامل است. کافر و منافق «میت» هستند، نه مریض. 2️⃣ نسبت اسلام و ایمان از این مرتبه در اکثر موارد به «اسلام» تعبیر می‌شود. به فرمودهٔ امام صادق (علیه السلام)، ایمان و اسلام در ظاهر مشترک‌اند، اما اسلام را با باطن ایمان کاری نیست. حقیقت ایمان، دلدادگی و حب قلبی است. 3️⃣ مرتبهٔ دوم: تصدیق خالص و ایمان تفصیلی ایمان در این درجه از هر شائبهٔ شک پیراسته است. مؤمن، تمام حقایق هستی (مبدأ، معاد، ملائکه و...) را نه تصویر، بلکه تصدیق می‌کند. ثمرهٔ این ثبات معرفتی، «وجل قلب» (اضطراب ناشی از حب شدید) است؛ چنان‌که ابوسعید ابوالخیر با شنیدن نام «الله» منقلب شد. ✨ توکل در این مقام، ثمرهٔ معرفت تفصیلی به ربوبیت الهی است، نه جهل. مؤمن می‌داند «او می‌داند و من نمی‌دانم». 4️⃣ مرتبهٔ سوم: ایمان شهودی و محبت کامله اوج ایمان، تبدیل علم حصولی به علم حضوری است. مؤمن، حقایق بهشت و جهنم را هم‌اکنون مشاهده می‌کند. ثمرهٔ آن محبت تامه و شوقی است که امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمودند: اگر اجل مقدر نبود، ارواحشان لحظه‌ای در بدن آرام نمی‌گرفت. 📌 ویژگی‌های این واصلان در آیه ۵۴ مائده: تواضع در برابر مؤمنان (به خاطر تجلی توحید در آنان)، اقتدار در برابر کافران (ناشی از بغض صفت کفر)، جهاد در راه خدا و نترسیدن از ملامت ملامت‌گران. این مقام، مصداق اتمش حضرت ولی‌عصر (عجل الله تعالی فرجه) و یارانشان است. و صلّی الله علی محمد و آله الطاهرین 🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید. 🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱۲ #خلاصه_جلسه #درجات_ایمان #تصدیق_قلبی #مرض_قلب #توکل #شهود 📢 برای دسترسی به صوت‌های درس علم الیقین، به کانال زیر مراجعه کنید: @Elmolyaghin

«تصدیق» با «تصور» چه فرقی دارد و چرا ایمانِ مشوب، «مرض قلب» است؟ مرحوم فیض کاشانی رحمه الله، نخستین پلهٔ ایمان را «تصدیقات مشوب به شک و شبهه» معرفی می‌کنند. اما چرا «تصدیق» اینقدر مهم است و اصلاً فرق آن با «تصور» چیست؟ 📌 تصور، داشتنِ یک عکس در ذهن است؛ تصدیق، باورِ واقعی به آن. چه‌بسا کسی سال‌ها مطلبی را تدریس کند، برایش دلیل بیاورد، یا حتی کتابی دربارهٔ آن بنویسد، اما قلباً به آن باور نداشته باشد. این، همان تصورِ بدون تصدیق است. تصدیق، زیربنای تحول وجودی انسان است و تا رخ ندهد، عواطف و اعمال انسان دگرگون نمی‌شود. اما گاهی تصدیق هم حاصل می‌شود، ولی ایمان، خالص نمی‌ماند. ذهن انسان چون «وعاء واحد» است، آگاهی‌ها و پیش‌فرض‌های ناسازگار، به جانِ ایمان هجوم می‌آورند و آن را با شک و تردید می‌آمیزند. اینجاست که ایمان، «مشوب» می‌شود. 🧠 قرآن از این وضعیت با تعبیر «مرض قلب» یاد می‌کند. بر اساس مباحث حکمی، رابطهٔ میان بیماری و سلامت از باب «عدم و ملکه» است؛ یعنی بیماری تنها در جایی معنا دارد که شأنیت سلامت وجود داشته باشد. به همین دلیل، «مریض» خواندنِ مؤمنِ مشوب، نشان می‌دهد که قلب انسان شأنیت رسیدن به «توحید خالص» و «سلامت کامل» را دارد. در مقابل، کافر و منافق به دلیل فقدان اصلِ حیات ایمانی، از منظر قرآن «میت» (مرده) محسوب می‌شوند. مؤمنِ مشوب، زنده است ولی بیمار؛ و این بیماری، قابل درمان است. 🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید. 🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱۲ #تصدیق_و_تصور #مرض_قلب #ایمان_مشوب 📢 برای بهره‌مندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید: @ZikraSchool

چطور ممکن است هم مؤمن بود، هم مشرک؟ شاید در نگاه اول، جمع «ایمان» و «شرک» متناقض به نظر برسد. اما قرآن کریم در آیهٔ ۱۰۶ سورهٔ یوسف می‌فرماید: «وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ». خلاصه‌اش اینکه اکثر کسانی که به خدا ایمان می‌آوردن، مشرک‌اند! 📌 راز حل این تناقض در تشکیکی بودن حقیقت ایمان نهفته است. مرحوم فیض کاشانی و علامه طباطبایی رحمهما الله هر دو تأکید دارند که ایمان، حقیقتی ذومراتب و دارای شدت و ضعف است. همان‌گونه که در آیهٔ ۱۶۵ سورهٔ بقره می‌خوانیم، برخی انسان‌ها خدا را دوست دارند، اما به اندازهٔ خدا به غیر خدا هم محبت می‌ورزند: «يُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اللَّهِ». این «تساوی در محبت»، همان شرک خفی است. نکتهٔ ظریف اینجاست که آیه، اصلِ محبت این افراد به خدا را نفی نمی‌کند. آنها خدا را دوست دارند، اما در کنارش، به ماسوی‌الله نیز دلبستگی دارند. این مرتبه، ایمان درجهٔ اول یا همان «ایمان مشوب» است که هنوز به توحید خالص نرسیده است. و اما مؤمن حقیقی کیست؟ ادامهٔ آیه پاسخ می‌دهد: «وَالَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّهِ»؛ مؤمن واقعی کسی است که محبتش به خدا بر تمام علایق دیگر غالب و قاهر است و در مقام تعارض، جانب حق را برمی‌گزیند. مصداق عینی این آیه را در دوران دفاع مقدس می‌شد دید؛ مادرانی که با گذشت سال‌ها، از تقدیم فرزندشان در راه خدا پشیمان نشدند، چون معاملهٔ آنان مستقیماً با ساحت قدس الهی بود. 🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید. 🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱۲ #ایمان_و_شرک #حب_الله #توحید 📢 برای بهره‌مندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید: @ZikraSchool

چرا قرآن به برخی می‌گوید: «شما ایمان نیاوردید»؟ در آیهٔ ۱۴ سورهٔ حجرات، وقتی عده‌ای ادعای ایمان کردند، خداوند به پیامبرش فرمود: «قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَ لٰكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا وَ لَمّا يَدْخُلِ الْإيمانُ فِي قُلُوبِكُمْ»؛ بگو ایمان نیاوردید، بلکه بگویید اسلام آوردیم؛ زیرا هنوز ایمان در قلب‌هایتان وارد نشده است. 📌 این آیه، مرز دقیق «اسلام» و «ایمان» را روشن می‌کند. مرحوم فیض کاشانی رحمه‌الله با استناد به این آیه، مرتبهٔ نخست ایمان (تصدیق مشوب) را همان مقام «اسلام» معرفی می‌کند. اما با نقل روایتی از امام صادق (علیه السلام)، این نسبت را دقیق‌تر تبیین می‌نماید: 🔹 ایمان همواره یک درجه از اسلام بالاتر است. 🔹 ایمان و اسلام در ظاهر مشترک‌اند؛ هر مؤمنی مسلمان است و هر دو، احکام شرعی را انجام می‌دهند. 🔹 اما تمایز اصلی در باطن است: «اسلام را با باطن ایمان کاری نیست». ایمان، حقیقتی قلبی و آمیخته با حبّ الهی است، در حالی که اسلامِ صِرف ممکن است تنها تسلیمِ ظاهری باشد. به عبارت دیگر، هر مؤمنی حتماً مسلمان است، اما هر مسلمانی لزوماً مؤمن نیست. آنجا که پای «دلدادگی» و «تعلق قلب» به میان می‌آید، قلمرو اختصاصی ایمان آغاز می‌شود. 🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید. 🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱۲ #اسلام_و_ایمان #قلب #تسلیم 📢 برای بهره‌مندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید: @ZikraSchool

داستان ابوسعید ابوالخیر: وجل قلب و حقیقت توکل در قرآن قرآن کریم در وصف مؤمنانِ مرتبهٔ دوم می‌فرماید: «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ» (انفال، ۲)؛ مؤمنان حقیقی کسانی هستند که چون نام خدا برده شود، دل‌هایشان به اضطراب و هیجان می‌افتد. 📌 این «وجل قلب»، ثمرهٔ حب شدید به خداست. همان‌گونه که در یکی از حکایت مثنوی، نبض کنیزک با شنیدن نام شهر محبوبش دگرگون شد و با این کار علت بیماری‌اش را فهمیدند، مؤمنِ این مرتبه نیز با شنیدن نام «الله»، سراپا منقلب می‌گردد. حکایت آغاز سلوک ابوسعید ابوالخیر گویای همین معناست. ابوسعید در نیشابور نزد ابوعلی دقاق درس تفسیر می‌خواند. شبی را مهمان یکی از اولیای الهی بود و آن مرد، معارفی را بر دل او گشود. صبحگاه به او بشارت داد: «تو چنان خواهی شد که با شنیدن اسم الله، حالت منقلب می‌گردد». فردای آن روز، در درس تفسیر، چون استاد آیهٔ «قُلِ اللَّهُ ثُمَّ ذَرْهُمْ فِي خَوْضِهِمْ يَلْعَبُونَ» را تلاوت کرد، ابوسعید با شنیدن نام «الله» چنان دگرگون شد که استاد دریافت او به مقامی فراتر از بحث‌های ذهنی دست یافته است. استاد پرسید: «دیشب کجا بودی؟» و چون دانست، گفت: «از آنجا کسی اینجا نمی‌آید، پاشو برو آنجا!» ✨ ثمرهٔ دیگر این ایمانِ تفصیلی، «توکل» است: «وَ عَلىٰ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ». برخلاف پندار مادی‌گرایان، توکل ناشی از جهل نیست، بلکه عینِ معرفت است. مؤمن با شناختِ ربوبیت الهی می‌فهمد که «او می‌داند و من نمی‌دانم» و به همین دلیل، امور خود را به تدبیر او واگذار می‌کند. 🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید. 🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱۲ #وجل_قلب #ابوسعید_ابوالخیر #توکل 📢 برای بهره‌مندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید: @ZikraSchool

نشانه‌های عاشقانِ به مرحلهٔ آخر رسیده در کلام وحی عالی‌ترین مرتبهٔ ایمان، جایی است که علم حصولی به علم حضوری و شهودی تبدیل می‌شود. مؤمن در این مقام، حقایق غیبی را نه به صورت مفهوم ذهنی، که با چشم جان مشاهده می‌کند؛ چنان‌که در روایت است جوانی به پیامبر (صلی الله علیه و آله) عرض کرد: من هم‌اکنون بهشت و جهنم و احوال اهل آن را می‌بینم. ✨ ثمرهٔ این شهود، محبت کامله و شوق تام به ساحت قدس الهی است؛ شوقی که امیرالمؤمنین (علیه السلام) در وصف آن فرمودند: «اگر اجل‌های مقدر نبود، ارواحشان لحظه‌ای در کالبد تن آرام نمی‌گرفت.» قرآن کریم در آیهٔ ۵۴ سورهٔ مائده، تابلوی کاملی از ویژگی‌های این واصلان ترسیم کرده است: 🔹 محبت طرفینی: «يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ»؛ خدا آنان را دوست دارد و آنان نیز خدا را. نکتهٔ ظریف، تقدم «حب الهی» بر «حب بنده» است که نشان می‌دهد محبت خدا، ریشه و مقدمهٔ محبت بنده است. 🔹 تواضع در برابر مؤمنان: «أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ»؛ چون در چهرهٔ مؤمنان، تجلی توحید را می‌بینند. محبتشان بر اساس ایمان است، نه منافع شخصی. 🔹 اقتدار در برابر کافران: «أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ»؛ بغض آنان نیز بر اساس «صفت کفر» است، نه تهدید منافع. لذا حتی اگر کافران همهٔ منافعشان را تأمین کنند، باز هم نفوذناپذیرند. 🔹 جهاد در راه خدا: «يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ». 🔹 استقامت در برابر سرزنش‌ها: «لَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ»؛ اگر تمام عالم در یک سو بایستند، به خاطر تشخیص حق از مسیر خود برنمی‌گردند. 📌 این مقام، فضلی الهی است: «ذٰلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ». روایات، مصداق اتم این آیه را حضرت ولی‌عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و یاران آخرالزمانی ایشان دانسته‌اند. 🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید. 🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱۲ #شهود #محبت_الهی #یاران_امام_زمان 📢 برای بهره‌مندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید: @ZikraSchool

📖 علم الیقین | جلسهٔ ۱۳ (معرفی‌نامه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۲۰ دی ۱۴۰۲ آیا ماه رجبی که امسال در آن نفس می‌کشیم، همان ماه رجب سال گذشته است؟ یا حقیقتی دیگر است که اگر از دست برود، دیگر هرگز بازنمی‌گردد؟ در این جلسه، پس از تذکری مهم دربارهٔ حقیقت زمان و ضرورت بهره‌گیری از ایامی چون ماه رجب، بحث اصلی با محوریت «مراتب ایمان» پی گرفته می‌شود. ایمان حقیقتی ذومراتب است؛ از «ایمان اجمالی» که با شک و شبهه آمیخته است، تا «ایمان تفصیلی» که توحید را در تمام ساحت‌های شناخت و عمل جاری می‌کند، و در نهایت «مقام احسان» که در آن حواس باطنی انسان گشوده شده و عمل صالح به عمل حَسَن ارتقا می‌یابد. قرآن کریم در وصف مؤمنانِ مرتبهٔ سوم می‌فرماید: «يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ»؛ آنان در راه خدا جهاد می‌کنند و از سرزنش هیچ سرزنش‌گری نمی‌هراسند. جهاد، حقیقتی سوزنده است که پوسته‌های اعتباری و محدودیت‌های وجودی انسان را می‌شکند و او را به وسعتی می‌رساند که دیگر اسیر ملامت‌ها و القائات شیطانی نمی‌شود. 📌 آغاز از عبارت: جلد ۱، صفحه ۱۴: «فصل [٣] [درجات الإيمان] أوائل درجات الإيمان» 🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید. 🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱۳ #معرفی_نامه_جلسه #مراتب_ایمان #ایمان_تفصیلی #مقام_احسان #جهاد #ماه_رجب 📢 برای دسترسی به سایر جلسات، به کانال صوت‌ها بپیوندید: @Elmolyaghin

📖 علم الیقین | جلسهٔ ۱۳ (خلاصه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۲۰ دی ۱۴۰۲ بسم الله الرحمن الرحیم 🔹 دو نکتهٔ مقدماتی جلسه با تأکید بر ضرورت نظم و تسلسل در فراگیری معارف وحیانی آغاز شد. تفاوت این جلسات با مجالس وعظ در آن است که مباحث به‌صورت زنجیروار به هم پیوسته‌اند و غیبت از جلسات، فهم مطالب را دشوار می‌سازد. نکتهٔ دوم، تذکری دربارهٔ ماه رجب بود. قطعات زمان با یکدیگر تفاوت ذاتی دارند و در ساحت فعل خداوند، تکرار راه ندارد. ماه رجبِ امسال حقیقتی دیگر است که اگر از دست برود، هرگز بازنمی‌گردد. این ایام در آخرت به نعماتی لذیذ مبدل می‌شوند. برای تنظیم برنامهٔ عبادی، سه کتاب مفتاح‌الفلاح، جمال‌الاسبوع و المراقبات (به‌ویژه چاپ تصحیح‌شدهٔ آقای بیدار) به عنوان رساله‌های عملیهٔ سطوح عالی بندگی معرفی شدند. 🔹 مراتب ایمان ایمان حقیقتی ذومراتب است و میان مؤمنان یکسان توزیع نشده است. 🟡 مرتبهٔ نخست: ایمان اجمالی در این مرتبه، توحید تنها یک گزاره در کنار سایر گزاره‌هاست و هنوز با سایر ساحت‌های شناخت پیوند نخورده است. نتیجه آن است که ذهن انسان کانون شکوک و شبهات باقی می‌ماند. قرآن می‌فرماید: «وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ» (یوسف، ۱۰۶). بسیاری از ما حتی به همین مرتبه نیز نائل نشده‌ایم و در اسلام ظاهری مانده‌ایم. 🟢 مرتبهٔ دوم: ایمان تفصیلی در این مقام، توحید در تمام ساختار آگاهی جریان می‌یابد و روابط ارادی انسان را دگرگون می‌کند. خداوند دیگر واقعیتی در عرض سایر واقعیات نیست، بلکه مبنای تمام روابط هستی است. فهم حقیقی قرآن متوقف بر درک همین روابط توحیدی است. ثمرهٔ این تحول در ساحت عمل، گذر از «تکلیفِ شاق» به «عمل صالح» است. عمل عبادی دیگر وظیفه‌ای اجباری نیست، بلکه لذیذ و زیبا می‌شود. آیت‌الله بهجت (قدس سره) می‌فرمودند: «چرا نماز نمی‌خواند؟ نماز که خوشمزه است! » در این بخش، دین‌داری مناسکی نیز نقد شد؛ دینی که با زیست حیوانی سازگار شده و فاقد نیروی تکان‌دهنده برای تعالی انسان است. 🔵 مرتبهٔ سوم: مقام کشف و شهود در این مرتبه، تحول تکوینی رخ می‌دهد و حواس باطنی انسان فعال می‌شود. انسان واجد چشم، گوش، شامه و لامسهٔ باطنی می‌گردد و نور حق را در تمام عوالم مشاهده می‌کند. این مقام، مقام احسان است: «الإحسان أن تعبد الله كأنّك تراه». عمل در این ساحت از «صالح» به «حَسَن» ارتقا می‌یابد؛ یعنی فعل علاوه بر صحت، واجد زیبایی می‌شود و زیبایی حقیقی فقط در پرتو ارتباط با خداوند حاصل می‌آید. با تداوم حضور، وجلِ اولیه به انس و طمأنینه مبدل شده و ثمرهٔ نهایی آن یقین است. 🔹 حقیقت جهاد قرآن مؤمنان این مرتبه را چنین وصف می‌کند: «يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ» (مائده، ۵۴). جهاد حقیقتی سوزنده است که در سه ساحت اصغر، کبیر و اکبر، وظیفه‌اش شکستن پوسته‌های اعتباری و محدودیت‌های وجودی است. مجاهد با عبور از تعلقات مادی، روحش بزرگ شده و دیگر تحت تأثیر ملامت‌های اجتماعی و القائات شیطانی قرار نمی‌گیرد. امام خمینی (قدس سره) از جنگ به عنوان کارخانهٔ انسان‌سازی یاد کردند. و صلّی الله علی محمد و آله الطاهرین 🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید. 🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱۳ #خلاصه_جلسه #مراتب_ایمان #ایمان_اجمالی #ایمان_تفصیلی #مقام_احسان #جهاد #ماه_رجب 📢 برای دسترسی به صوت‌های درس علم الیقین، به کانال زیر مراجعه کنید: @Elmolyaghin

ماه رجب؛ مهمانی که دیگر بازنمی‌گردد آیا تا به حال فکر کرده‌ایم که ماه رجبِ امسال، همان ماه رجبِ سال گذشته است؟ پاسخ این است: خیر. قطعات زمان با یکدیگر تفاوت ذاتی دارند و این تمایز، اعتباری و ساختهٔ ذهن ما نیست؛ خداوند متعال روزها، شب‌ها و ماه‌ها را متمایز از یکدیگر آفریده است. در ساحت فعل الهی، تکرار راه ندارد. ماه رجب، ماه شعبان و ماه رمضان، مهمان‌هایی هستند که بر ما وارد می‌شوند، می‌آیند و می‌روند و دیگر به این عالم بازنمی‌گردند. اگر نسبت ما با این اوقات، نسبتی صحیح و متناسب با حقیقت آن‌ها باشد، این قطعات زمان در آخرت به نعماتی لذیذ و زیبایی‌هایی غیرقابل وصف مبدل می‌شوند. روز جمعه، شب جمعه، ماه رمضان و ماه رجب، هر کدام به نوبهٔ خود، نعمتی اخروی خواهند بود. پس نباید با این پندار که «سال آینده جبران می‌کنیم» از درک ماه جاری غافل شویم؛ چرا که ماه رجبِ سال بعد، حقیقتی دیگر است. برای بهره‌گیری شایسته از این ایام، بزرگان اهل معرفت سه کتاب را به عنوان رسالهٔ عملیهٔ سطوح عالی بندگی معرفی کرده‌اند: 📗 مفتاح‌الفلاح اثر شیخ بهایی (قدس سره): برای اعمال عبادی اوقات مختلف شبانه‌روز. 📘 جمال‌الاسبوع اثر سید بن طاووس (قدس سره): برای تنظیم اعمال و مراقبات روزها و شب‌های هفته. 📙 المراقبات اثر میرزا جواد آقا ملکی تبریزی (قدس سره): برای مراقبات و اعمال کل سال. این کتب، برخلاف رساله‌های فقهی که برای مقام «اسلام» و انجام واجبات تدوین شده‌اند، برای مقام «ایمان تفصیلی» و ساحت عمل صالح نگاشته شده‌اند؛ آنجا که دیگر تنها انجام واجب کفایت نمی‌کند، بلکه کیفیت عمل و حضور قلب مطالبه می‌شود. از میان این سه، کتاب المراقبات دریایی بی‌کران در تبیین عظمت ماه رجب است و توصیه می‌شود از نسخهٔ تصحیح‌شدهٔ آقای بیدار (قدس سره) استفاده شود که متن کامل دعاها و روایات در آن درج شده است. 🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید. 🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱۳ #ماه_رجب #رساله_عملیه #المراقبات #مفتاح_الفلاح #جمال_الاسبوع 📢 برای بهره‌مندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید: @ZikraSchool

ایمان تفصیلی؛ وقتی توحید تمام زندگی را دگرگون می‌کند در مرتبهٔ «ایمان اجمالی»، توحید تنها یک گزاره در کنار سایر گزاره‌هاست؛ مانند داده‌ای که در حافظهٔ رایانه ذخیره شده و هیچ ارتباطی با سایر اطلاعات ندارد. نتیجه این است که ذهن انسان همچنان کانون شکوک و شبهات باقی می‌ماند و سایر دانسته‌ها در مقابل توحید عرض اندام می‌کنند. قرآن دربارهٔ این مرتبه می‌فرماید: «وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ» (یوسف، ۱۰۶). اما در ایمان تفصیلی، حقیقت توحید با تمام ساحت‌های ادراکی انسان پیوند برقرار می‌کند. خداوند دیگر یک واقعیت در عرضِ سایر واقعیات نیست، بلکه مبنایی است که تمام روابط هستی را دگرگون می‌کند. برای کسی که واجد این نگاه است، حتی یک آسفالت ترک‌خورده در مسیر نیز حامل پیامی است و به عنوان آیه‌ای الهی نگریسته می‌شود. فهم حقیقی قرآن نیز متوقف بر درک همین روابط توحیدی است. ثمرهٔ این تحول در ساحت شناخت، دگرگونی در ساحت عمل است. در مرتبهٔ اول، مواجهه با احکام الهی از سنخ «تکلیف» است که با «تکلف» و سختی همراه است؛ اما در ایمان تفصیلی، سخن از «عمل صالح» است. عمل عبادی دیگر وظیفه‌ای اجباری نیست، بلکه لذیذ و زیبا می‌شود؛ چنان‌که مرحوم آیت‌الله بهجت (قدس سره) دربارهٔ فردی که نماز نمی‌خواند، می‌فرمودند: «چرا نماز نمی‌خواند؟ نماز که خوشمزه است!» در برابر این حقیقت، آفت بزرگ دین‌داری امروز آن است که انسان می‌کوشد میان «دین» و «زندگی پیش از دین» جمع کند. در این نگاه، دین تنها به مجموعه‌ای از مناسک ظاهری تبدیل می‌شود که روی همان زیست حیوانی سوار می‌شود. این دینِ خنثی و عصری‌شده، فاقد نیروی تکان‌دهنده برای تعالی انسان است و با تمام مقتضیات زیست حیوانی سازگار باقی می‌ماند؛ دینی که نسبت به وقایع عالم بی‌غیرت است و با همه چیز می‌سازد. این دقیقاً همان دینی است که شیطان به دنبال آن است. ایمان حقیقی، طرحی نو در روابط و نگاه انسان ایجاد می‌کند و او را از انسانِ بالقوه به انسانِ بالفعل می‌رساند. 🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید. 🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱۳ #ایمان_تفصیلی #عمل_صالح #دین_مناسکی #زیست_حیوانی #توحید 📢 برای بهره‌مندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید: @ZikraSchool

احسان؛ از عمل صالح تا عمل حَسَن در مرتبهٔ سوم ایمان، تحولی تکوینی در وجود انسان رخ می‌دهد؛ کمالاتی که در نهاد انسان مدفون و بالقوه مانده بود، به فعلیت می‌رسد. در این مقام، انسان واجد حواس باطنی می‌گردد: چشم، گوش، شامه و لامسه‌ای که ادراکات اصیل و متفاوتی از ساحت‌های دیگر هستی دارند. این حواس هم‌اکنون در وجود ما حاضرند، اما در حجاب قرار گرفته‌اند. گواه این مطلب، تجربه‌های نزدیک به مرگ است؛ کسانی که از مشاهدهٔ رنگ‌ها، شنیدن صداها و استشمام بوهایی سخن می‌گویند که در ساحت مادی یافت نمی‌شود. در واقع هنگام مرگ چیزی به انسان اضافه نمی‌شود؛ تنها پرده‌ها کنار می‌روند. تفاوت مؤمن در این است که در همین دنیا به این بینایی دست می‌یابد. با فعال شدن حواس باطنی، انسان از ساحت «علم» به ساحت «شهود» ارتقا می‌یابد. پیش از این، به زیبایی حق‌تعالی علم داشت؛ اما اکنون آن زیبایی را مشاهده می‌کند. طبیعی است که با رویت کمال و جمال مطلق، شعلهٔ محبت در دل مؤمن افروخته‌تر می‌شود. این مقام، مقام احسان است. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند: «الإحسان أن تعبد الله كأنّك تراه»؛ خداوند را چنان عبادت کنی که گویا او را می‌بینی. در این ساحت، عمل از سطحِ «صالح بودن» به سطحِ «حَسَن بودن» ارتقا می‌یابد؛ یعنی فعل علاوه بر درستی، واجد زیبایی نیز می‌گردد. معیار زیبایی عمل چیست؟ زیبایی اصیل در انحصار ذات اقدس الهی است و برای آنکه عمل صالح به زیور زیبایی آراسته شود، باید هر فعلی —حتی جزئی‌ترین امور زندگی— در تعلق و ارتباط با خداوند انجام پذیرد. حقیقت تقوا و جوهرهٔ احسان، همین پیوند دائمی با حق است. با تداوم این حضور، حالت «وجل» و اضطراب اولیه به انس و طمأنینه مبدل می‌شود و ثمرهٔ نهایی این سیر، یقین است؛ گذر از مرتبهٔ «کأنّ» (گویا او را می‌بینی) به مرتبهٔ «أنّ» (شهود قطعی و بی‌پردهٔ حق). 🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید. 🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱۳ #مقام_احسان #حواس_باطنی #عمل_حسن #شهود #یقین 📢 برای بهره‌مندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید: @ZikraSchool

جهاد؛ آتشی که محدودیت‌ها را می‌سوزاند قرآن کریم در وصف مؤمنانِ مرتبهٔ سوم ایمان می‌فرماید: «يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ» (مائده، ۵۴)؛ در راه خدا جهاد می‌کنند و از سرزنش هیچ سرزنش‌گری نمی‌هراسند. جهاد حقیقتی سوزنده است. اگر این آتش مجاهدات در زندگی مؤمن جریان نیابد، تحول تکوینی مورد نظر در مراتب عالی ایمان رخ نخواهد داد. جهاد در تمامی مراتب خود —از جهاد اصغر (پیکار در میدان نبرد) تا جهاد کبیر (مجاهدت معرفتی و علمی) و جهاد اکبر (پیکار با نفس)— واجد این سوزندگی است. جوهرهٔ معنایی جهاد، کوشش مستمر، دائمی و لاینقطعی است که با مشقت همراه است. غرض نهایی از جهاد، پاره کردن محدودیت‌ها و کنار زدن وابستگی‌هایی است که انسان را محصور کرده‌اند. تعلقات مادی و عادات روزمره —حتی وابستگی به یک بالش خاص برای خواب یا دلبستگی به اطرافیان و سنت‌های اجتماعی— به مثابهٔ پوستهٔ تخم‌مرغی هستند که انسان را در خود زندانی کرده‌اند. تا این پوسته شکسته نشود و وجود انسان گسترش نیابد، استعداد دریافت حقایق بزرگ‌تر و ورود به عوالم وسیع‌تر را پیدا نخواهد کرد. ذات جهاد و میدان نبرد، انسان‌ساز است؛ چنان‌که امام خمینی (قدس سره) از جنگ به عنوان کارخانهٔ انسان‌سازی یاد کردند. در میدان نبرد، به دلیل عدم ثبات شرایط و حضور دائمی مرگ، انسان نمی‌تواند با هیچ امر مادی انس بگیرد و این انقطاع، او را بزرگ می‌کند. ثمرهٔ طبیعی این مجاهدت، رهایی از سلطهٔ ملامت‌گران است. شیطان از طریق باورها، سنت‌های اجتماعی و سرزنش‌های مردم، انسان‌ها را کنترل می‌کند؛ اما کسی که با جهاد، محدودیت‌های وجودی خود را شکسته و روحش بزرگ شده است، دیگر تحت تأثیر این ابزارهای کنترل اجتماعی قرار نمی‌گیرد. برای چنین انسانی، ترس از ملامت دیگران بی‌معناست؛ او از محدودیت‌ها عبور کرده و به عالمی دیگر راه یافته است. 🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید. 🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱۳ #جهاد #جهاد_اکبر #انسان_سازی #حریت #ملامت 📢 برای بهره‌مندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید: @ZikraSchool