📙 تطبیق تاریخی 8⃣
📣 ارزش حضور در خیابان و تجدید عهد و بیعت در این روزهای سرنوشتساز
🇮🇷 تجدید عهد و بیعت هر شب مردم ایران در میدانها از سوی برای ایرانیان امیدآفرین و از سوی دیگر برای دشمنان بیم آفرین است.
✅ الگوی رفتاری از رسول خدا(ص):
در واقعه حدیبیه چون قریش راه بر رسول خدا(ص) و مسلمانان که قصد عمره داشتند بستند احتمال درگیری بالا گرفت و از سوی دیگر شایعه کشتن نماینده ارسالی حضرت به جانب قریش مطرح بود. در این شرایط حساس پیامبر از مسلمانان خواست خود را برای تجدید عهد و بیعت آماده کنند و مسلمانان عهد بستند تا پای جان با پیامبر همراه باشند.
این حمایت سبب شد تا قریشیان از موضع درگیری نظامی کوتاه بیایند.
📚 منابع:
ابن هشام، السیره النبویه، ج۲، ص ۳۱۵ - ۳۱۶.
طبری، تاریخ الطبری، ج۲، ص ۶۳۱- ۶۳۳.
✍🏻 دکتر حسین قاضیخانی
عضو هيئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و عضو هیئت مدیرهی انجمن تاریخ پژوهان حوزه
#انجمن_تاریخپژوهان_حوزه
💠 کانالرسمیانجمنتاریخپژوهانحوزه
💠 @a_tarikh
📙 تطبیق تاریخی 9⃣
گامهای دشمن ستيز👊🏻
در متون اسلامی، حفظ پیوندهای اجتماعی میان مؤمنان جایگاهی والا دارد. رسول خدا صلیاللهعلیهوآله در اين باره فرمود: «قلب مسلمان نسبت به سه چیز کینه نمیورزد، ... یکی از آنها پایبندی به حفظ اجتماع و همبستگی مسلمانان است»[1]. تأکید بر اتحاد بدان جهت است که در پرتو این همدلی، دلها به یکدیگر نزدیک میشود و روح همگرایی و همزیستی در میان جامعه انسانی شکل میگیرد. هرگاه این پیوندها استوار باشد، جامعه از استحکام و پایداری برخوردار خواهد بود؛ اما اگر رشتههای همبستگی سست گردد، بنیان آن جامعه در معرض ضعف و فروپاشی قرار میگیرد. از اینرو، انسجام مردمی یکی از عناصر بنیادین حیات و پویایی هر جامعه به شمار میآید. پژوهش در میراث اسلامی نشان میدهد که این اصل در قالب آموزههای گوناگونی جلوهگر شده است؛ آموزههایی همچون یاری رساندن به مؤمنان، حمایت از مظلومان، مقابله با ظلم. این تعالیم، مؤمنان را به همدلی، مسئولیتپذیری اجتماعی و دفاع از ارزشهای الهی فرا میخواند.
در همین چارچوب، مبارزه با ظلم و حمایت از ستمدیدگان از والاترین آموزههاي اسلام به شمار آمده، تا آنجا که امیرمؤمنان علی علیهالسلام در واپسین وصیت خود به فرزندانش امام حسن و امام حسین علیهماالسلام فرمود: «برای ستمگر دشمن و برای مظلوم یاور باشید.»[2]. در آيات قرآن کریم نيز هر گامی که در مسیر دفاع از حق و مقابله با ستم برداشته شود، در پیشگاه الهی ارزشی بزرگ دارد و به عنوان عملی صالح شمرده ميشود.
«وَلَا يَطَئُونَ مَوْطِئًا يَغِيظُ الْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَيْلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهِ عَمَلٌ صَالِحٌ إِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ»[3].
در تبیین این آیه چند نکته قابل توجه است: نخست: حرکت در مسیر دفاع از حق، موجب خشم ستمگران میشود؛ دوم: هر گام در این راه، نزد خداوند عملی شایسته به شمار میآید؛ سوم: چنین رفتاری از نشانههای نیکوکاران دانسته شده است.
امام صادق عليه السلام نيز با استناد به آيه فوق، اين گامها را به عنوان شاخصهاي براي برتري مؤمنان نزد خداوند بر سايرين برشمرده است[4].
اكنون که معرکهی نبرد میانِ ایمانِ راستینِ جمهوری اسلامی و نظام شیطانیِ آمریکا و رژیم غاصب صهیونیستی است، فرصت آزمایشی بزرگ فراهم گرديده؛ در این لحظهی تاریخی، حفظ اتحاد و همدلی ملی، کنار گذاشتن اختلاف و تفرقه، و حضور همگانی در صفی استوار برای حراست از «حرم» جمهوري اسلامي، اهمیت و جایگاهی بینظیر یافته است. این همان زمانِ طلایی است که وحدت و حضور همگاني در خيابان، همچون سپری استوار، هماره پاسدار ایمان و عزت امت اسلام خواهد بود.
[1] صدوق، الامالي، ص 432. «ثَلَاثٌ لَا يُغِلُّ عَلَيْهِنَّ قَلْبُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ ... وَلُزُومُ جَمَاعَتِهِمْ».
[2] نهج البلاغه، نامه 47.
[3] سوره توبة، آيه 120.
[4] كليني، كافي، ج2، ص 41-40.
✍🏻 دکتر اکبر روستایی
دکتری تاریخ اسلام از دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام
فوق دکتری از دانشگاه ملی اصفهان
💠 @rustaei110
#انجمن_تاریخپژوهان_حوزه
💠 کانالرسمیانجمنتاریخپژوهانحوزه
💠 @a_tarikh
📙تطبیق تاریخی 0⃣1⃣
🔰 ادریسیان نمونه دولتی موفق با تکیه بر قدرت مردمی
🔹دولت ادریسیان (172 – 375ق) نخستین حکومتی شیعی بود که توسط ادریس بن عبدالله بن حسن بن حسن(ع) از خاندان پیامبر(ص) در مغرب اقصی تأسیس شد.
🔹این حکومت که از شرق و غرب توسط دشمنان(خلافت عباسیان و خوارج و امویان اندلس) احاطه شده بود برای حفظ جایگاه و نفوذ خود، به توسعه فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و امنیتی در داخل قلمرو خود توجه کرد.
🔹در گام نخست تکیه بر فرهنگ اهل بیت(ع) و توان داخلی قبایل حامی خود و سپس تأسیس بناهای فرهنگی به منظور نشر اندیشههای اسلامی همت گماشت.
🔹ادریسیان برای ثبات اقتصادی با استفاده از معادن طلا و نقرهای که در آن منطقه وجود داشت به ضرب سکه پرداختند. سکه های آنها در نقاط مختلف دنیا از روسیه تا ایران و عراق و شمال آفریقا کشف شده است و این نشان قدرت اقتصادی آنان است.
🔹 تکیه بر قدرت داخلی و توسعه همه جانبه فرهنگی،سیاسی، اقتصادی و امنیتی، آنان را به قدرت برتر منطقه تبدیل کرد که خلافت عباسیان و امویان اندلس از آنها حساب میبردند. عباسیان که در آغاز شکل گیری این حکومت، توان مقابله مستقیم با آنها را نداشتند به ترور شخصیتها و مقامات آنان روی آوردند اما باز هم نتوانستند آنها را از پای درآورند.
📚انیس المطرب بروض القرطاس، ص 18 - 24؛ مقاتل الطالبیین، ص 488؛ الجامع فی الدراهم الادریسی والدراهم المعاصره لها، سراسر کتاب.
سه شنبه ۱۸ فروردین ۱۴۰۵
✍🏻 دکتر حمیدرضا مطهری
عضو هيئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و رئیس انجمن تاریخ پژوهان حوزه
#انجمن_تاریخپژوهان_حوزه
#گذشته_چراغ_آینده
💠 کانالرسمیانجمنتاریخپژوهانحوزه
💠 @a_tarikh
📙تطبیق تاریخی 1⃣1⃣
🔰 بحریههای ايران زمين 🇮🇷
درخت تناور تشیع در طول تاریخ، همواره با خون مظلومانِ دلیر آبیاری شده و به دست باغبانانی پرورش یافته است که نام و آوازهشان زینتبخش تارک تاریخ و روشنیبخش مسیر حقیقت بوده است؛ مردان و زنانی که با ارادهای استوار و استقامتی به بلندای تاریخ، معنای شرافت، وفاداری و بزرگی را در صحنه روزگار عینیت بخشیدهاند. آنان گوهرهای گرانبهای خویش را در راه حقیقت تقدیم کردند و خون پاکشان ضامن تداوم و پویایی نهضت سرخ شيعه گردید.
در میان این کاروان پرافتخار، مادران دارای جایگاهی ممتاز و الهامبخش هستند؛ مادرانی که با ایثار و فداکاری، والاترین جلوههای ایمان و وفاداری را در تاریخ به نمایش گذاشتند. آنان نه تنها مظهر صبر و استقامت بودند، بلکه با تربیت فرزندانی مؤمن و شجاع، نقشآفرینان بزرگ میدانهای حقطلبی را به جامعه تقدیم کردند. رباب، رمله، مادر وهب و بحریه ـ مادر عمرو بن جناده یازده ساله ـ و دیگر مادران بزرگ کربلا، نمونههایی درخشان از این حقیقتاند؛ مادرانی که با ایمان راسخ و معرفتی عمیق، فرزندان خویش را به فداکاری در راه امام زمانشان ترغیب کردند.
در این میان، بحریه جلوهای برجسته از این عظمت را نمایان ساخت. وی که همسرش در رکاب حضرت اباعبدالله الحسین علیهالسلام به شهادت رسیده بود، با روحی سرشار از ایمان و استقامتی کمنظیر، فرزند یازده ساله خویش را نیز برای دفاع از امام زمانش با لباس رزم به میدان فرستاد. آن نوجوان نیز به فرمان مادر و با اذن امام، سر و جان خود را در راه حجت خدا فدا کرد [1] و برگ زرین دیگری بر دفتر پرافتخار ایثار و وفاداری در واقعه عاشورا افزود.
امروز نیز این سلسله نورانی همچنان ادامه دارد. هنوز در دامان این سرزمین، بحریههایی میرویند که با همان روح بزرگ و ایمان استوار، در راه پاسداری از آرمانهای الهی و ارزشهای بلند انقلاب اسلامی از عزیزترین سرمایههای خویش میگذرند. مادرانی که با صبری زینبگونه و ایمانی حسینی، همسران و فرزندان خویش را بدرقه میدانهای دفاع از حق میکنند و در برابر سختیها، چون کوهی استوار میایستند. آنان با بصیرت و استقامت خود نشان میدهند که مکتب کربلا هنوز زنده است و روح ایثار در رگهای این امت جریان دارد. چنین مادرانی با صلابت ایمان و عظمت روح خویش، دشمنان حق را از قلههای خیالی قدرت به ژرفای ذلت فرو میکشانند و پرچم عزت و کرامت را برافراشته نگاه میدارند.
راهشان پر رهرو باد و نامشان تا همیشه در حافظهی تاریخ جاودانه.
[1] مامقانی، تنقيح المقال، ج2، القسم الاول، ص .327
✍🏻 دکتر اکبر روستایی
دکتری تاریخ اسلام از دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام
فوق دکتری از دانشگاه ملی اصفهان
#انجمن_تاریخپژوهان_حوزه
💠 کانالرسمیانجمنتاریخپژوهانحوزه
💠 @a_tarikh
🇮🇷 رهبر شهید انقلاب:
«رئیسجمهور آمریکا در یکی از صحبتهای اخیرش گفته که ۴۷ سال است که آمریکا نتوانسته جمهوری اسلامی را از بین ببرد. به مردم خودش شکایت کرده که ۴۷ سال است که آمریکا نتوانسته جمهوری اسلامی را از بین ببرد؛ این اعتراف خوبی است. بنده میگویم تو هم نخواهی توانست این کار را بکنی.»
۱۴۰۴/۱۱/۲۸
#انجمن_تاریخپژوهان_حوزه
💠 کانالرسمیانجمنتاریخپژوهانحوزه
💠 @a_tarikh
🏴 چهل روز پس از فقدان رهبر شهید انقلاب اسلامی ایران
بسم الله الرحمن الرحیم
در سنتهای آیینی و حافظهٔ جمعی جوامع، آیین «چهلم» صرفاً یک مناسکِ سوگواری ساده نیست، بلکه فرصتی برای گذار از هیجانِ اولیهٔ فقدان به مرحلهٔ «تثبیت و بازخوانیِ» میراثِ بهجامانده است. در تحلیلهای تاریخی، این بازهٔ چهلروزه را زمانِ «بلوغِ روایت» مینامند؛ جایی که جامعه از سوگِ آنی فاصله گرفته و به ارزیابیِ جایگاهِ شخصیتِ اثرگذار در بسترِ تداومِ تاریخیِ خود میپردازد.
اکنون چهل روز از فقدانِ رهبری فرزانه و حکیم سپری شده است؛ شخصیتی که حضور ایشان نقشی بنیادین در حیات معنوی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و... داشت. در این مدت، شاهد بروز جلوههایی از همبستگی، مسئولیتپذیری و آگاهی اجتماعی بودهایم که ریشه در تمدنِ دیرپایِ ایران دارد.
در تحلیلهای تاریخی، تجربهٔ «تداومِ تمدنیِ ایران» در مواجهه با بحرانهای گذار، درسآموز است. تاریخ نشان میدهد که ایران اسلامی که دارای «هویتِ تمدنیِ عمیق» است، پس از شکستهای نظامی در دورانِ مغول یا هجومهای مقطعی، برخلاف جوامعِ متکی بر محوریتِ فردی، از طریقِ «بازخوانیِ ساختارهایِ فرهنگی و معرفتیِ خود»، قادر به بازتولیدِ قدرتِ نرم و استمرارِ حیاتِ جمعی بودهاست. این پدیده که در تاریخنگاریِ مدرن به آن «تابآوریِ گفتمانی» میگوییم، نشان میدهد که مسیرِ رشدِ یک ملت، نه در توقف بر ایستگاهِ حوادث، بلکه در «تداومِ آگاهیِ جمعی» نهفته است؛ حقیقتی که در گذرِ چهلروزه از یک رخدادِ مهم، بارزتر از همیشه رخ مینماید.
«ملت تاریخی ایران» در این ایام، در مسیر و مکتبِ ایشان، بر ادامهٔ راه مصمم بوده است. انجمن تاریخ پژوهان حوزه و دانشگاه در این مقطع، بیش از هر زمان دیگری بر اهمیتِ «تعمیق پیوند میانِ رهبری و آگاهی جمعی» و «بازخوانیِ اندیشههای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و...» ایشان تأکید دارد؛ چراکه فهم دقیق میراثِ فکری ایشان، چراغ راهِ آینده است.
ملت بزرگ ایران بار دیگر آزمونِ خود را با شکوه پشت سر گذاشت و ثابت کرد که شایستهٔ بالاترین افتخارات است. همانطور که بنیانگذار کبیر جمهوری اسلامی فرمودند:
«من با جرأت مدعی هستم که ملت ایران و تودۀ میلیونی آن در عصر حاضر بهتر از ملت حجاز در عهد رسول اللّه (ص) و کوفه و عراق در عهد امیرالمؤمنین و حسین بن علی (ع) میباشند... اسلام باید افتخار کند که چنین فرزندانی تربیت نموده، و ما همه مفتخریم که در چنین عصری و در پیشگاه چنین ملتی میباشیم.» (صحیفه امام، ج ۲۱، ص ۴۱۰)
قائد شهید ما نیز با شناختی عمیق از «ملت تاریخی ایران»، در آخرین سخنرانی خود ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ فرمودند:
«ملت ایران درسهای اسلامی و شیعی خودش را خوب بلد است. میداند که چه کار کند.»
و در دیدار ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ تأکید داشتند:
«چنانچه حادثهای برای کشور پیش بیاید، خدای متعال این مردم را مبعوث خواهد کرد برای مقابله با حوادث، و کار را مردم تمام خواهند کرد.»
چهلمین روزِ فقدان، فرصتی است برای گذار از سوگ به «تأملِ تاریخی»؛ مرور دستاوردها و تقویت بنیانهایی که هویتِ متعالیِ این ملت را در گسترهٔ تاریخ حفظ کرده است.
📝 «هیئت مدیرهٔ انجمن تاریخ پژوهان حوزه»
#انجمن_تاریخپژوهان_حوزه
💠 کانالرسمیانجمنتاریخپژوهانحوزه
💠 @a_tarikh