🔊 صوت نشست #اول از سلسله نشستهای تخصصی دهه سوم محرم «افقهای نو در مطالعات عاشورایی؛ از عللشناسی تا فرهنگپژوهی»
🔹 با موضوع: «روششناسی فرهنگی دعوت و جلب اطاعت در قیام عاشورا»
🎙باارائهٔ: دکتر محمدمصطفی اسعدی
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران
🔊https://room.aou.ir/p7fj5ycuxt1m/
🗓زمان برگزاری: ۲۱ تیرماه
ساعت ۹ تا ۱٠:۳٠
#انجمن_تاریخپژوهان
#دههٔ_سوم_محرم
#نشست_علمی
💠 کانالرسمیانجمنتاریخپژوهانحوزه
💠 @a_tarikh
📝 گزارش اولین نشست علمی از سلسله نشستهای تخصصی ویژهی دههٔ سوم ماه محرم با موضوع: «روششناسی فرهنگی دعوت و جلب اطاعت در قیام عاشورا»
امروز، نشست علمی‑تخصصی با عنوان «روششناسی فرهنگی دعوت و جلب اطاعت در قیام عاشورا»، با حضور جمعی از پژوهشگران و تاریخپژوهان، به صورت برخط برگزار شد.
در این نشست، مقالهای از دکتر محمد مصطفی اسعدی و همکارانشان (منتشرشده در فصلنامه «پژوهشهای تاریخی» دانشگاه اصفهان) ارائه شد.
🔹 چکیدهای از مباحث مطرحشده:
۱. مسئله اصلی موضوع:
این پرسش که امام حسین(ع) و یارانش در قیام عاشورا، از چه روشهای فرهنگی برای دعوت مردم و جلب اطاعت آنها استفاده کردهاند؟
۲. روش پژوهش:
تحلیل و همسنجی گزارههای تاریخی در منابع کهن با رویکرد فرهنگی‑اجتماعی.
۳. یافتههای کلیدی:
دعوت در قیام عاشورا در دو ساحت کلی سامان یافته است:
1⃣ نگرشسازی (بُعد شناختی و فکری)
2⃣ گرایشسازی (بُعد عاطفی و احساسی)
📌 در بخش نگرشسازی، سه محور اصلی پیگیری شد:
▫️بازتبیین جایگاه امام در نگرۀ جامعه (با تأکید بر قرابت با رسول خدا، آیات تطهیر و ولایت، و معرفی امام به عنوان الگوی الهی)
▫️بازنمایی نامشروع بودن حکومت یزید (با استناد به نقض عهد معاویه، فسق آشکار یزید، و دشمنی با اهلبیت)
▫️آشکارسازی رویکرد ارزشی و هنجاری قیام (با معرفی قیام به عنوان یک وظیفۀ دینی و الهی، نه یک حرکت سیاسی صرف)
◀️ ابزارهای اجرایی نگرشسازی عبارت بودند از:
🔹 استدلال (قرآنی، روایی، تاریخی و منطقی)
🔹 تکرار پیامهای کلیدی در موقعیتهای مختلف
🔹 ایجاد ناهماهنگی شناختی و تبیین تناقضات (مانند دعوت کوفیان از امام، اما رویارویی با او)
📌 در بخش گرایشسازی، سه راهبرد دنبال شد:
▫️امامگرایی مبتنی بر منافع ابدی (ترغیب به همراهی با امام بر اساس پاداش اخروی و دفع عذاب)
▫️شهادتگرایی مبتنی بر ارزش جهاد (ایجاد اشتیاق به لقای الهی و شهادت در راه خدا)
▫️هشدار درباره آسیبهای اطاعت نکردن و جنگ با امام (با استفاده از انذارهای قرآنی و نبوی)
🔍 نتیجهگیری نهایی نشست:
قیام عاشورا، یک حرکت همهجانبهی دینی، سیاسی و اجتماعی بود که با برنامهریزی فرهنگی دقیق، به دنبال ایجاد یک «فرهنگ معیار فراعصری» بر پایۀ عقلانیت و عواطف بوده است.
امام حسین(ع) با توجه به تنوع مخاطبان، دعوت خود را در دو سطح حداکثری (همراهی با قیام) و حداقلی (همراهی نکردن با دشمن) سامان دادند.
نکتۀ مهم آنکه در این فرایند، جذب فکری و نگرشی نسبت به جذب احساسی از اولویت و عمق بیشتری برخوردار بوده است.
در پایان، دکتر اسعدی بر ضرورت بازخوانی روشهای دعوت در سیرۀ اهلبیت(ع) برای کاربرد در عرصههای فرهنگی، تبلیغی و رسانهای امروز تأکید کردند و از زحمات برگزارکنندگان نشست تشکر کردند.
📎انجمن تاریخپژوهان حوزهٔ علمیه
🗓 تاریخ برگزاری نشست:
۲۱ تیرماه
🌐 دسترسی به صوت نشست:
https://room.aou.ir/p7fj5ycuxt1m/
#انجمن_تاریخپژوهان
#دههٔ_سوم_محرم
#نشست_علمی
💠 کانالرسمیانجمنتاریخپژوهانحوزه
💠 @a_tarikh
هدایت شده از مؤسسه علمی فرهنگی پرسمان📚
دومین جلسه دوره درآمدی بر امام حسین شناسی 4
🔹عاشورانگاری در اندلس
🎙دکتر حمیدرضا مطهری
🔹تطورشناسی تاریخی رجزهای کربلا
🎙دکتر محمد محمدیفر
📅یکشنبه 21 تیرماه
🕣ساعت ۲۰:۳۰ به وقت تهران
🌹حضور شما را نشان میدهد این محفل علمی خواهد بود.
لینک مستقیم اسکای روم
در این روش پس از کلیک بر روی لینک
https://skyroom.online/ch/porseman_1401/imamhosein04
در قسمت نام کاربری، ایمیل خود را وارد و در قسمت رمز از عدد 123 استفاده کنید.
🔊 صوت نشست #دوم از سلسله نشستهای تخصصی دهه سوم محرم «افقهای نو در مطالعات عاشورایی؛ از عللشناسی تا فرهنگپژوهی»
🔹 با موضوع: «جغرافیای حسینی؛ آیینهای عزاداری در میان علویان ترکیه»
🎙باارائهٔ: دکتر زهرا کبیریپور
عضو هیئت مدیرهٔ انجمن تاریخ پژوهان حوزهٔ علمیه
🔊https://room.aou.ir/pc8cwytlgwhq/
🗓زمان برگزاری: ۲۲ تیرماه
ساعت ۹ تا ۱٠:۳٠
#انجمن_تاریخپژوهان
#دههٔ_سوم_محرم
#نشست_علمی
💠 کانالرسمیانجمنتاریخپژوهانحوزه
💠 @a_tarikh
🔊 صوت نشست #سوم از سلسله نشستهای تخصصی دهه سوم محرم «افقهای نو در مطالعات عاشورایی؛ از عللشناسی تا فرهنگپژوهی»
🔹 با موضوع: «نقش خواص کوفه در رخداد عاشورا»
🎙باارائهٔ: دکتر حمیدرضا مطهری
رئیس انجمن تاریخ پژوهان حوزهٔ علمیه
🔊https://room.aou.ir/pmfeh06384h7/
🗓زمان برگزاری: ۲۳ تیرماه
ساعت ۹ تا ۱٠:۳٠
#انجمن_تاریخپژوهان
#دههٔ_سوم_محرم
#نشست_علمی
💠 کانالرسمیانجمنتاریخپژوهانحوزه
💠 @a_tarikh
📝 گزارش دومین نشست علمی از سلسله نشستهای تخصصی ویژهٔ دههٔ سوم ماه محرم با موضوع: «جغرافیای حسینی؛ آیینهای عزاداری در میان علویان ترکیه»
روز دوشنبه ۲۲ تیرماه، نشست علمی‑تخصصی با عنوان «جغرافیای حسینی؛ آیینهای عزاداری در میان علویان ترکیه»، با حضور جمعی از پژوهشگران و تاریخپژوهان، به صورت برخط برگزار شد.
در این نشست، یافتههای پژوهشی میدانی و کتابخانهای دربارهٔ یکی از کمتر شناختهشدهترین جوامع محب اهلبیت(ع) در جهان اسلام، یعنی علویان ترکیه، ارائه و بررسی شد.
🔹 چکیدهای از مباحث مطرحشده:
۱. علویان ترکیه؛ جامعهای با هویت مستقل
علویان ترکیه، جمعیتی قابل توجهی هستند که عمدتاً در آناتولی مرکزی، شرقی و ترکیه سکونت دارند.
این جامعه، برخلاف تصور رایج، هویت مستقلی دارند و با سنت شفاهی، نظام «اجاق» و مرجعیت ددهها شناخته شده هستند.
۲. عاشورا؛ محور هویت علویان
اگرچه نام این جامعه از امام علی(ع) گرفته شده، اما حافظهٔ جمعی، آیینها، اشعار، سوگواریها و نظام اخلاقی آنان، عمدتاً حول شخصیت امام حسین(ع) سازمان یافته است.
بهگونهای که محرم، مهمترین فصل معنوی سال برای آنان محسوب میشود و عاشورا، زبان مشترک تمام گروههای قومی و زبانی علوی (ترک، کرد، زازا) است.
۳. آیینهای محرم در میان علویان:
▫️روزهٔ محرم (Muharrem Orucu):
روزهای ۱۰ تا ۱۲ روزه که با پرهیز از آب، گوشت، موسیقی، تجمل، نزاع و آزار رساندن به موجودات زنده همراه است. این روزه، نماد همدردی با تشنگی و رنج کربلا و تمرینی برای خودسازی اخلاقی است.
▫️جم ماتم (Matem Cemi):
مراسمی جمی در جمخانه (Cemevi) که با سخنرانی دده، خواندن «نَفَس» (اشعار آیینی) با همراهی ساز باغلاما و توزیع آب در پایان (یادآور آب فرات) برگزار میشود.
در ایام محرم، در بسیاری از جمخانههای علویان، مراسم آیینی «سِماح/سماع» به احترام سوگ امام حسین(ع) اجرا نمیشود.
▫️آشوره (Aşure):
پخت و توزیع جمعی آشوره، نماد پایان سوگ، همبستگی اجتماعی و تقسیم برکت است. در هنگام پخت، ذکر «یا حسین» و گاه لعن بر یزید شنیده میشود.
۴. شعر و ادبیات؛ ستون فقرات انتقال عاشورا
در فرهنگ علوی، شعر و نَفَس نقش کتاب، حدیث و منبر را ایفا کردهاند. شاعرانی چون فضولی، شاه اسماعیل خطایی، پیرسلطان ابدال و ویرانی، با اشعار خود، حافظهٔ عاشورا را قرنها در میان علویان زنده نگه داشتهاند.
باغلاما نیز نه فقط ساز، بلکه رسانهٔ انتقال پیام عاشوراست.
۵. کارکردهای عاشورا در جامعهٔ علوی:
1⃣ کارکرد اعتقادی:
محبت اهلبیت، هستهٔ مرکزی دینداری
2⃣ کارکرد فرهنگی:
انتقال شعر، نَفَس، آیینها و سنت شفاهی
3⃣ کارکرد اجتماعی:
همبستگی، حل اختلاف، بازتولید پیوندهای جمعی
4⃣ کارکرد هویتی:
پیوند گذشته، حال و آیندهٔ جامعهٔ علوی
◀️ عاشورا در میان علویان ترکیه، تنها یک مراسم مذهبی نیست؛ بلکه یک چارچوب معنابخش برای فهم تاریخ، هویت، اخلاق و سیاست است.
اگر امام علی(ع)، هویت اعتقادی علویان است، امام حسین(ع)، هویت زیستهٔ آنان محسوب میشود.
اینگونه، تعبیر «جغرافیای حسینی» بهدرستی نشان میدهد که امام حسین(ع) در شعر، موسیقی، روزه، تربیت، ادبیات سیاسی و حافظهٔ تاریخی علویان حضور دائمی دارد و این جامعه، با همهٔ تنوعهای قومی و زبانی، در محرم به زبان مشترک عاشورا دست مییابد.
در پایان نشست بر ضرورت پژوهشهای میدانی بیشتر در مورد علویان ترکیه و نیز بازخوانی ظرفیتهای عاشورا برای گفتوگو و همدلی میان فرهنگهای اسلامی در جوامع مسلمان تأکید شد.
📎 انجمن تاریخپژوهان حوزهٔ علمیه
🗓 تاریخ برگزاری نشست:
۲۲ تیرماه
🌐 دسترسی به صوت نشست:
https://room.aou.ir/pc8cwytlgwhq/
#انجمن_تاریخپژوهان
#دههٔ_سوم_محرم
#نشست_علمی
💠 کانالرسمیانجمنتاریخپژوهانحوزه
💠 @a_tarikh
🔊 صوت نشست #چهارم از سلسله نشستهای تخصصی دهه سوم محرم «افقهای نو در مطالعات عاشورایی؛ از عللشناسی تا فرهنگپژوهی»
🔹 با موضوع: «تحلیل علل قیام امام حسین (ع) از منظر قائد شهید امت»
🎙باارائهٔ: دکتر هادی یعقوبزاده
عضو هیئت علمی دانشگاه هنر ایران
🔊https://room.aou.ir/px384f0h4k7t/
🗓زمان برگزاری: ۲۴ تیرماه
ساعت ۹ تا ۱٠:۳٠
#انجمن_تاریخپژوهان
#دههٔ_سوم_محرم
#نشست_علمی
💠 کانالرسمیانجمنتاریخپژوهانحوزه
💠 @a_tarikh