انجمن علمی فلسفه حقوق
#کرسی_علمی ♦️دلالت های فلسفی نظریه اعتباریات علامه طباطبایی ناظر به نظام حقوقی 🌱 انجمن علمی فلسف
🔰دلالتهای فلسفی ناظر به هستیشناسی در نظریه اعتباریات
🔷نظریه اعتباریات علامه طباطبایی در حوزه هستیشناسی حقوق، مباحث عمیقی را مطرح میکند:
✳️نخست، گزارههای حقوقی از نظر وجودی ماهیتاً اعتباریاند و وجود خارجی مستقل ندارند؛ یعنی قانون فینفسه در عالم خارج وجود ندارد، بلکه با اراده و پذیرش انسانها تحقق مییابد.
✳️ دوم، دوام و ثبات قوانین ناشی از ماهیت بینالاذهانی آنها و پذیرش عمومی است، نه وجود مستقل و حقیقی.
✳️ سوم، اعتبارات حقوقی میتوانند اثرات وجودی بر انسان و جامعه داشته باشند؛ اطاعت از قوانین و تحقق آنها در عمل، اثراتی واقعی در شخصیت و رفتار انسان ایجاد میکند. این دیدگاه، قانون را از یک شیء صرفاً عینی و ثابت به یک نظام پویا تبدیل میکند که رابطه اراده انسان با قوانین را محور قرار میدهد. از منظر فلسفی، این رویکرد به تحلیلهای ارزششناسانه و انسانشناسانه نیز راه میدهد، زیرا اعتباریات تنها ابزار نظم اجتماعی نیستند بلکه بر اراده، شناخت و کنش انسانها اثر میگذارند. به تعبیر دیگر، مطرح شدن نظم اجتماعی به عنوان هدف حقوق، اخص از نتیجه ایست که حقوق به لحاظ هستی شناسانه در انسان ها می گذارد؛ زیرا حقوق به صورت مستقیم بر نظام وجودی و فرهنگی جامعه اثر می گذارد و از این رو، از موقعیتی خطیر برخوردار است که نمی توان آن را صرفا در قالب حل و فصل خصومات اجتماعی و نهایتا ایجاد نظم اجتماعی صورت بندی کرد.
✍️علی جلیل زاده، دانشجوی دکتری فلسفه ی حقوق دانشگاه باقرالعلوم ع
🌱 انجمن علمی فلسفه ی حقوق
🔷🔹🔷🔹https://eitaa.com/Bou_PHL🔷🔹🔷🔹
🔰دیالکتیک بین حقوق و فرهنگ
🔹یکی از مهمترین دلالتهای نظریه اعتباریات، پیوند حقوق و فرهنگ است. پذیرش و اجرای قانون، امری صرفاً مادی و جبری نیست، بلکه تابع تربیت، اخلاق و فرهنگ جامعه است. هر اعتبار حقوقی برای تحقق نیازمند اراده آگاه و شناخت انسانی است، و همین شناخت از طریق آموزش، فرهنگسازی و نشر اندیشههای صحیح تقویت میشود.
🔹به عبارت دیگر، فرهنگ جامعه، زمینهساز و پشتوانه اجرای قوانین است و قوانین نیز میتوانند فرهنگ و ارزشهای جامعه را تقویت کنند. نظریه اعتباریات نشان میدهد که قانون و فرهنگ در یک چرخه تعاملی قرار دارند: قانون بر رفتار و شخصیت انسان اثر میگذارد و فرهنگ زمینه پذیرش و پایبندی به قانون را فراهم میآورد. این دیدگاه اهمیت توجه به تربیت و آموزش عمومی را در همراهی با قوانین آشکار میکند و بر نقش نهادهای فرهنگی و آموزشی در تثبیت نظم حقوقی تأکید دارد.
🔹از منظر علامه طباطبایی، هرگونه تلاش برای اجرای قوانین بدون زمینه فرهنگی و تربیتی و سبک زندگی متناسب با آن، موقتی و ناکافی است؛ در حالی که تقویت ارزشها، اخلاق و آگاهی اجتماعی، باعث میشود که قانون به صورت داوطلبانه پذیرفته شود و اثرات پایدار در جامعه و فرد داشته باشد. بنابراین، حقوق و فرهنگ در هم تنیدهاند و هر سیاست حقوقی موفق نیازمند سیاست فرهنگی هماهنگ است.
✍️علی جلیل زاده، دانشجوی دکتری فلسفه ی حقوق دانشگاه باقرالعلوم (ع)
🌱 انجمن علمی فلسفه ی حقوق
🔷🔹🔷https://eitaa.com/Bou_PHL🔹🔷🔹
🔰معرفی کتاب:
❇️«استقلال از محتوا در حقوق: امکان و ظرفیت»
✍️نویسنده: جولی دیکسون (Julie Dickson)
✅این کتاب به یکی از چالشبرانگیزترین و در عین حال کلیدیترین ویژگیهای اتوریته حقوقی میپردازد. مفهوم «استقلال از محتوا» به این ایده اشاره دارد که در اطاعت کردن، فرد صرفا به خاطر خود دستور و نه محتوایش متابعت می کند. صورتبندی دقیق و تحلیل عمیق این ایده یکی از عمیقترین حوزه های فلسفه حقوق است و فلسفه حقوق را به فلسفه های مبنایی تر همچون فلسفه کنش، فلسفه ذهن و عقلانیت عملی پیوند می دهد.
✅درباره ی نویسنده: جولی دیکسون استاد تمام فلسفه حقوق در دانشگاه آکسفورد، یکی از برجستهترین و تأثیرگذارترین فیلسوفان حقوق معاصر در سنت پوزیتیویسم حقوقی است. شهرت اصلی او به عنوان یکی از مهمترین شارحان و منتقدان جوزف رز (Joseph Raz)، است. آثار دیکسون به دلیل تحلیلهای عمیق و دقیق از مفاهیم محوری مانند «اتوریته حقوقی» و «روششناسی علم حقوق» شهرت جهانی دارد.
🔰معرفی کتاب از مجموعه ی
«Cambridge Elements Philosophy of Law»:
❇️«شخصیت حقوقی» ؛ Legal Personhood
✍️نویسنده: ویزا ای. جی. کورکی؛ Visa A. J. Kurki
✅کتاب «شخصیت حقوقی» (Legal Personhood)، نوشتهی ویزا کورکی (Visa A. J. Kurki)، به این پرسش بنیادین میپردازد که در عالم حقوق، چه چیزی یا چه کسی میتواند «فاعل» شناسايی شده و موضوع «حق» و «تکلیف» قرار گیرد؟ این اثر نشان میدهد که مفهوم «شخص» در حقوق، بسیار گستردهتر از انسانهای طبیعی است و شامل نهادها و موجوداتی مانند شرکتها، دولتها، سازمانها و حتی در بحثهای جدیدتر، حیوانات، هوش مصنوعی یا پدیدههای طبیعی (مانند یک رودخانه) میشود. جدا از تدقیقات بدیعی که این کتاب ارائه می کند، وجود مباحث تطبیقی فراوان در فقه و اصول فقه شیعه در این مسأله اهمیت معرفی آثاری اینچنین را دوچندان می نماید.
✅درباره ی نویسنده: ویزا کورکی (Visa A. J. Kurki)، استاد و نظریهپرداز حقوق در دانشگاه هلسینکی فنلاند، یکی از متخصصان برجسته و پیشرو در سطح جهان در زمینه هستیشناسی حقوق (Legal Ontology) و به طور خاص، نظریه «شخصیت حقوقی» است. شهرت علمی او به دلیل استفاده از ابزارهای دقیق فلسفی و متافیزیکی برای روشن ساختن ماهیت مفاهیم بنیادین حقوقی است.
🔸سلسله نشست های علمی مدرسه فلسفه حقوق
نشست اول: منبع هنجارمندی در حقوق: تقابل قانون گرایی خود بنیاد و اخلاق گرایی
🗓 چهارشنبه 8 مهر 1405
🕰 ساعت 13
📍ساختمان اصلی دانشگاه طبقه همکف اتاق 32
💠 انجمن علمی فلسفه حقوق دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام
💠 @Bou_PHL
انجمن علمی فلسفه حقوق
🔸سلسله نشست های علمی مدرسه فلسفه حقوق نشست اول: منبع هنجارمندی در حقوق: تقابل قانون گرایی خود بنیاد
✅یادداشت جناب آقای بابایی در مورد جلسه ی فردا
✳️«دیدگاهی که با اصطلاح پیشنهادی «قانونیگرایی خودبنیاد» از آن یاد میکنیم، مدعی است که هنجارمندی حقوقی، ماهیتی یگانه و مستقل از اخلاق دارد؛ در مقابل، «اخلاقگرایی» این هنجارمندی را در تحلیل نهایی شاخهای از هنجارمندی اخلاقی میداند.
در گام نخست این ارائه، محل دقیق نزاع میان این دو دیدگاه و تمایز بنیادین آن از مناقشه دیرپای «حقوق طبیعی و پوزیتیویسم حقوقی» تبیین میشود؛ سپس مهمترین استدلالهای قابلطرح بهسود قانونیگرایی خودبنیاد به بحث گذاشته شده و در نهایت، با نشان دادن نارسایی این استدلالها، دفاعی غیرمستقیم از اخلاقگرایی حقوقی ارائه خواهد شد.»
🌱انجمن علمی فلسفهی حقوق
https://eitaa.com/Bou_PHL
📌گزارش تصویری
🔰سلسله نشست های مدرسه ی فلسفه ی حقوق
✅نشست اول: منبع هنجارمندی در حقوق: تقابل قانون گرایی خود بنیاد و اخلاق گرایی
🌱انجمن علمی فلسفهی حقوق
https://eitaa.com/Bou_PHL
🔸سلسله نشست های علمی مدرسه فلسفه حقوق
نشست دوم: در باب متافیزیک واقعیت های حقوقی
🗓 چهارشنبه 6 آبان 1405
🕰 ساعت 13
📍ساختمان اصلی دانشگاه طبقه همکف اتاق 32
💠 انجمن علمی فلسفه حقوق دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام
💠 @Bou_PHL