✳️ وساطت #رضاخان نبود، این ازدواج سر نمی گرفت!
سپهبد #فضل_الله_زاهدی با معرفى رضاشاه به خانواده آقاى حسین پیرنیا مؤتمن الملک مراجعه کرد و خدیجه خانم - دختر آقاى مؤتمن الملک - را خواستگارى کرد. او در این زمان مانند چند تن دیگر از امیران قشون ژنرال آجودان رضاشاه هم شده بود و واکسیل آن را از شانه مىآویخت. حسین پیرنیا از رجال سیاسى سرشناس قاجاریه بود که بارها نماینده مجلس و رئیس مجلس شده بود. او و برادرش حسن مشیرالدوله پیرنیا تحصیلات خود را در اروپا گذرانده و از جوانى به مشاغل مهم سفارت و وزارت منصوب شده بودند. اگر نفوذ و قدرت رضاشاه و وابستگى زاهدى به او نبود، بعید به نظر مىآمد مؤتمن الملک پیرنیا، سرتیپ فضل الله خان را که چندان سابقه خوشى نیز در مسائل اخلاقى نداشت و معروف بود دهها معشوقه دارد، به دامادى خود برگزیند. اما بالاخره فضل الله خان زاهدى موفق شد با دختر آقاى پیرنیا ازدواج کند. حاصل این ازدواج سه فرزند بود که یکى از آنها در سانحه هوایى درگذشت و اردشیر زاهدى و هما زاهدى فرزندان دوم و سوم فضل الله زاهدى و خدیجه پیرنیا بودند. این ازدواج در سال 1306 / 1927 روى داد و بر موقعیت و نفوذ و ثروت شخصى فضل الله زاهدى افزود. زاهدى پس از ازدواج همسرش را با خود به گیلان مقر فرماندهى اش برد و یکى دو سال در آنجا به سر بردند. اما ناگهان به دلیل گزارش اخبار بی بندوباریهای زاهدی و در نتیجه نارضایتی عموم از این امر، باعث شد که رضاشاه خود به گیلان عزیمت کرد و زاهدى را از فرماندهى تیپ مستقل شمال خلع کرده، به تهران آورد.
منبع:خسرو معتضد، سپهبد زاهدی: سیمای بدون روتوش، تهران، موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، 1394، ص 64
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ رضاخان در آزمایشگاهی در ترکیه
رضاخان در سفر خود به ترکیه تلاش نمود از تمامی بخشهای اقتصادی، سیاسی، نظامی و... ترکیه بازدید نماید تا به اصطلاح آثار پیشرفت و توسعه غربی شدن در این کشور را مشاهده نماید و با اجرای پروژه نوسازی خود در ایران، گام بلندی در راستای غربی شدن جامعه ایران بردارد. در این تصویر #رضاشاه پهلوی در حال بازدید از یک آزمایشگاه در ترکیه مشاهده می شود.
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ نظام بانکی پهلوی دوم هم صدا با انقلابیون می شود!
اعلامیه های کارکنان بانک های ملی و مرکزی ایران مبنی بر اعتراض به قتل عام مردم ازجمله یکی از استادان دانشکده پلی تکنیک تهران ، اعلام تداوم اعتصاب کارکنان جهت وارد کردن ضربه اقتصادی به دولت ، حمایت از مواضع ضد امپریالیستی امام خمینی ، بانضمام اعلام اسامی صادرکنندگان قاچاق ارز
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ محتوای #مطبوعات داخلی عصر #قاجاریه
روزنامه نگاری در خارج از کشور و انتقاد از اوضاع مملکتی در دوره ناصرالدین شاه به دلیل اعمال شدید سیاست سانسور، امری مرسوم بود. اختر به عنوان نخستین روزنامه ایرانی و فارسی منتشره در خارج از ایران به نشر افکار و عقایدی برخاست که در داخل کشور امکان انتشار آنها نبود.این مسأله خیلی سریع توسط دیگر ایرانیان جدی گرفته شد بگونهای که بسیاری از آزادیخواهان در خارج از ایران اقدام #اختر را الگوی خود قرار داده و روزنامههای فراوانی را ایجاد کردند.این آغاز فعالیتهای مطبوعاتی ایرانیان آزادیخواه در خارج کشور بود.
اختر درباره اوضاع اسف بار مطبوعات ایران مینویسد: «به جز بعضی تشریفات، خبری در آن نـیست، صـفحه را پر مـیکنند به ترجمه بعض حکایات بیمعنی فرنگ و وقایع گذشته و خیالیه...اگر هم خبری رسیده باشد جز سلامتی حال و حاکم و ستایش از عدل و داد ولات بطور عام چیزی نیست که آن هم نه اسم دارد و نه معلوم می شود کدام کار بزرگ را در خدمت گذاری دولت و ملت کردهاند...این هم وضع خبر نویسی روزنامه ماست...از احتیاجات مردم و چارهجویی آنها و ترقی ودعوت مردم به نیکی و ترقیات ظاهریه و معنویه و مانند اینها یـک کلمه نمینویسند که اصـل مـنفعت روزنامه به اینهاست...».
منبع:گوئل کهن، تاریخ سانسور در مطبوعات ایران، انتشارات آگاه، تهران136، ج 1، ص104
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ تصویری از نواختن موزیک و آهنگ های محلی توسط ارکستر محلی
#موسیقی قومی بخشی از فرهنگ و هویت قومی و ملی می باشد. موسیقی هر قوم بازگوکننده ی آمال، آرزوها و احساسات است و نوع حرکت این احساسات و آرزوها را باین می کند. نوع رفتارها و حرکاتی که عشق، حماسه، دلداری، عرفان، بزمو سایر نمودهای فرهنگی را نشان می دهد افسانه ها، اسطوره ها، داستان ها، حکایات، ضرب المثل های قومی و به طور ک لی فرهنگ، ادب و هنر اقوام، منبع الهام و درون مایه ی اصلی آنها را تشکیل می دهد.
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ پوشش زنان بختیاری در عصر #قاجار
لباس زنان و مردان ایران عصر قاجار گرچه در رنگ و سبک تا حدودی متفاوت بوده و در بعضی از مناطق ایران سبک پوششها از لحاظ رنگ، نوع پارچه و ... متفاوت بوده است، اما پوشش همه مردم از لحاظ ویژگی سادگی و پوشیدگی بدن تا حدودی مشترک و یکسان بوده است: «خانمها بیشتر ترجیح میدهند که در میان چادرها آرایش کنند. لباس پوشیدن زنها کمی با مردها تفاوت دارد. آنان بعد از بیرون آمدن از رختخواب فقط بلوز یا ژاکت خود را به تن میکنند. زنهای بختیاری تقریباً لباسی شبیه به لباس سایر زنهای ایرانی به تن دارند به استثنای زنهای خوانین، لباس دیگران از یک نوع پارجه زبر و خشنی است که بوسیله خودشان بافته میشود با یک نوع چیت خارجی است که از فروشندگان دورهگرد خریداری مینمایند. این لباسها عبارتند از یک شلوار بسیار گشاد و فراخ از حد تهیگاه تا روی قوزک پا و یک پیراهن سفید کتانی تا روی بند شلوار. این نوع پیراهن از جلو باز و به وسیله یک حلقه مخصوص بدور گردن بسته میشود . روی پیراهن بک ژاکت که معمولا از چیتهای خارجی با ابریشمی دوخته شده به تن میکنند و هنگام استفاده آستینش را تا حد آرنج بالا میزنند و گاهی نیز آنرا پائین میکشند . این ژاکتها نیز از جلو باز و بسته میشوند.»1
1.سراوستن هنری لایارد، سفرنامه لایارد یا ماجراهای اولیه در ایران، ترجمه مهراب امیری، تهران، انتشارات وحید، 1347، ص 98
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ توهین به کشاورزان در زمان اجرای #اصلاحات_ارضی
حکومت پهلوی همیشه از اصلاحات ارضی به عنوان یکی از مهمترین اقدامات خود در راستای تحقق عدالت اجتماعی یاد می کرد؛ واقعیت این است که اصلاحات ارضی جدای از آنکه به نتیجه مفیدی چندانی دست نیافت، پر از تحقیر و توهین به کشاورزان بود:
«به اصلاحات ارضی قزوین وارد شدیم. زارعین دسته دسته توی باغ ایستاده بودند و نمی دانستند چه کنند؟ اتاق رئیس اصلاحات ارضی هم چند کارمند جوان که اسمشان مهندس... مهندس... می گفتند یا پشت میز نشسته و یا با هم ایستاده حرف می زدند. اینها همه از تهران آمده بودند به اصطلاح اکیپهای کمکی بودند که به قول خود مرحله دو اصلاحات ارضی را تمام کنند. هر وقت زارعی وارد اتاق می شد به سر آنها داد می زدند برو بیرون. آنها هم توی هوای سرد قزوین توی باغ ایستاده می لرزیدند. مهندس سلطان زاده که رئیس اصلاحات ارضی بود می گفت خدایا ما را از این شر نجات بده.»1
1-ابوالحسن عمیدی نوری، یادداشت های یک روزنامه نگار، جلد پنجم، به کوشش: مختار حدیدی و جلال فرهمند، تهران، موسسه مطالعات تاریخ معاصر، 1396، ص 32
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ تصورات خیالی #طوفانیان برای فرار از واقعیت های انقلاب
طوفانیان از جمله افرادی بود که باور داشت تهدید اصلی از سوی شوروی بوده و از طرف آنان کنترل میشود. طوفانیان میدانست با پیروزی انقلاب به جرم فساد، محاکمه خواهد شد. از این رو برخی از تصورات سیاسی او برای فرار از واقعیت بود:
«تیمسار طوفانیان معتقد بود که حوادث را کمونیستها هدایت میکنند و اگر دست و بال کمونیستها بسته شود، جناحهای مذهبی از دولت قانونی حمایت خواهند کرد. فکر میکردم که کمونیستها احتمالاً عامل پرنفوذی هستند، اما معتقد نبودم که عامل اصلی پشت قضایا، آنها باشند، بعدها هم بارها این مطلب را شنیدم و چنین به نظر من آمد کهاین احساس از این غرور و خوی ایرانی نشأت گرفته است که باور نداشتند هموطنان آنها علیه اعلیحضرت» [!] قیام کرده باشند. طوفانیان همچنین معتقد بود که امام خمینی میتوانست قبل از آنکه اوضاع از کنترل خارج شود، ساکت شود. وی نگران رفتن شاه بود و میترسید که ارتش با رفتن شاه از هم بپاشد.
همه این صحبتها، طوفانیان را به متکلم وحده تبدیل کرد که از معاملات خودش تعریف میکرد. مرتب به من اطمینان میداد که علیه او هیچ مدرکی وجود ندارد اما در عین حال به نظر میرسید که میداند هدف اصلی اتهامهای مربوط به فساد است.
طوفانیان مرتب حرفهای خود را تکرار میکرد و به نظر میرسید که میخواهد خودش را متقاعد کند که به بیگناهی خودش اطمینان پیدا کند.»1
1-رابرت هایزر، خاطرات ژنرال هایزر، مأموریت در تهران، تهران، ترجمه علیاکبر عبدالرشیدی، انتشارات اطلاعات، 1365، ص 26
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ دغدغه نمایندگان اصیل #مشروطه در رعایت قوانین اسلامی
نامه نمایندگان مجلس شورای ملی درباره مشروطه و ضرورت عدم تصویب قوانینی مخالف با اسلام ، رعایت حدود الهیه و جلوگیری از اشاعه منکرات
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ استخر #شاه_گلی در تبریز + عکس
باغ ائل گلی (شاه گلی) درون بافت شهری و در فاصله 7 کیلومتری جنوب شرقی تبریز در استان آذربایجان شرقی با ابعاد 263 *40/355 متر مربع واقع شده است. شاه گولی به معنی «استخر شاه» ترجمه شده است. گول در زبان ترکی به معنی استخر میباشد. احداث بنای اولیه این آبگیر را به زمان پادشاهان آق قویونلو و توسعه آن را به زمان صفویه نسبت میدهند. شاهزاده قهرمان میرزا، پسر هشتم نایبالسلطنه عباس میرزا، هنگام فرمانروایی در تبریز، به تعمیر این استخر همت گماشت، عمارت 2 طبقه زیبایی در وسط آن بنا کرد، از وسط ساحل شرقی استخر تا محل عمارت خیابانی تعبیه نمود و کوه بلندی را که در جانب شرقی استخر قرار داشت به صورت سکوها و پلههای عریض مرتبی درآورد و در چند جای آنها به فاصله معیّن جویها و آبشارهایی ایجاد کرد و در نظر داشت که این بنا را کاخ ییلاقی خود قرار دهد، اما هنوز کار تزیین بنا اتمام نیافته، درگذشت و فرزندانش این حادثه را به فال بد گرفتند، عمارت متروک ماند و از آن تاریخ به بعد، فقط استخر شاه برای ذخیره کردن آب جهت آبیاری مزارع و باغهای شهر در تابستانها مورد استفاده قرار گرفت. در بهار سال 1309 هـ . ش که هنوز استخر و طبقه پایین عمارت آن باقی بود از طرف شهرداری تبریز تعمیر گردید و از اواخر اردیبهشت ماه به صورت گردشگاه عمومی شهر در آمد. عمارت یک طبقه در فروردین ماه 1346 به علت کثرت رطوبت و فرسودگی بنا تخریب شد و در سال 1349 هـ . ش بنای عمارت دو طبقه با همان طرح قبلی آغاز گردید.
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ سوگلی #ناصرالدین_شاه به روایت دختر هوویش
تاجالسلطنه ، انیس الدوله را زنی دوستداشتنی و محترم میدانست. علاقه و نزدیکی تاج السلطنه با انیس الدوله به زمانی برمیگردد که به دستور شاه قراربود تاج السلطنه را به عقد ملیجک دربیاورند و وی ناراضی بود ولی نمیتوانست اعتراض کند و این انیس الدوله بود که مقابل ناصرالدین شاه ایستاد و او را از چنین کاری منصرف کرد. تاجالسلطنه در خاطراتش انیس الدوله را اینگونه تصویر میکند: «به قدری این زن عاقله [و] با اخلاق بود که با وجود نداشتن صورت خوبی، برای سیرت خوب، او زن اول محترم بود. در این تاریخ که من مذاکره میکنم، او تقریباً سی ساله، قدی متوسط، خیلی ساده، آرام، باوقار، سبزه، با صورت معمولی بلکه یک قدری هم زشت، لیکن خیلی با اقتدار. تمام زنهای سفرای خارجه به منزل او پذیرفته شده، در اعیاد و مواقع رسمی به حضور میرفتند. و این خانم بزرگ محترم اولاد نداشت و مرا برای خود اولاد خطاب کرده، مهر مخصوص نسبت به من داشت. و همین قسم، جمیع خانوادههای محترم و نجیب و زنهای وزرا و امرا به منزل او پذیرفته میشدند و تمام عرایض اغلب به توسط او انجام گرفته در حضور سلطان عرض و قبول میشد.»1
1. خاطرات تاج السلطنه، مجموعه متون و اسناد تاریخی، کتاب هفتم (قاجاریه) ص 25
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ مدرک گرایی که از دوره پهلوی بنا نهاده شد!
در دوره پهلوی نیز کیفیت دانشگاهها و مدارس در برخی از رشتهها با مشکلات عدیدهای مواجه بود و مدرک گرایی و صرف دریافت مدرک در اولویت بسیاری از دانشجویان قرار داشت. این موضوع در مواردی باعث افزایش چاپلوسی و پرداخت رشوه از سوی دانشجویان به اساتید نیز شده بود:
«دانشگاهها و مدارس با مشکلات فراوانی روبرو بودند. از آن جمله کمبود کتابهای درسی، کتابخانههای غیر مجهز، فقدان هرگونه فعالیت تحقیقی، و ناراحتیها و اغتشاشهای دانشجویی را میتوان برشمرد. اما بعضی نکات مثبت هم وجود داشت، بخصوص در تحصیل پزشکی، مهندسی، و فنون. مکررة خانمهائی را میدیدم که مهندس شیمی بودند.
رئیس دانشگاه تهران میگفت نیمی از شاگردانش به خانوادههای کشاورزان تعلق دارند، لیکن در بیش از سه سالی که عضویت هیئت امنای دانشکده دماوند را عهده دار بودم متوجه شدم که شاگردان به دریافت دانشنامه بیشتر علاقهمند بودند تا کسب علم. این طرز تلقی عمومیت داشت. شاگردان به هر تمهیدی برای گرفتن دانشنامه توسل می جستند. آسانترین رشتهها و استادان را انتخاب میکردند، تا کار کمتری انجام دهند. گاهی اوقات نزد استادان چاپلوسی میکردند و اگر مؤثر واقع نمیگردید رشوه میدادند. رئیس دانشکده کوچکی در ساحل دریای خزر را که از شرکت شاگردانی که بیش از میزان مقرر غیبت نموده بودند در امتحان نهائی جلوگیری کرده بود تا سر حد مرگ کتک زدند. شاگردان تا حد امکان استفاده از تعطیلات را کش میدادند، سه هفته در نوروز، یکماه رمضان، و بسیاری از تعطیلات پیش بینی نشده دیگر.»1
1-سینیا هلمز، خاطرات همسر سفیر، ترجمه اسماعیل زند، تهران، نشر البرز، صص 187- 188
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ دمکراسی نمایشی پهلوی دوم
سند/ کسب تکلیف از محمدرضا پهلوی جهت شرکت در انتخابات
عریضه حسین دها استاندار سابق اصفهان به محمدرضا پهلوی درخصوص موافقت شاه با شرکت وی در انتخابات دوره چهارم مجلس سنا
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ وقتی دست مقامات پهلوی برای همدیگر رو می شود!
این سند ساواک حکایت از فساد اخلاقی اعضای مرکزی حزب مردم ایران دارد. در متن سند امده است هفته گذشته عدهاى از افراد حزب مردم ایران براى خوشگذرانى آخر شب به (شهر...) [محله بدنام] مىروند و بعد از این که چند خانه را مىگردند وارد خانهاى مىشوند که در آن جا آقاى احمد سمیعى و آقاى مرتضى شریعتیان و آقاى شرفالدین و آقاى غفورى و دو نفر دیگر از هسته مرکزى سابق حزب مردم ایران را مشاهده مىکنند. افرادى که به آن جا رفته بودند اول ناراحت شده و تعجب مىکنند که همان افرادى که تا دو روز قبل آنها را از فساد منع مىکردند و با تقوى بودند خودشان درکجا هستند.
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ تفریحات و سرگرمی زنان حرمسرا!
سانسون از اعضای هیأت مبلّغان مسیحی در ایران بوده که در 1683 میلادی مطابق با 1095 هجری قمری به ایران مأمور شده و معاصر شاه سلیمان صفوی(1667-1694)بوده است. وی در بدو اقامت خود به آموختن زبانهای فارسی، ترکی و ارمنی پرداخته و در بسیاری از شهرهای ایران مسافرت کرده است. ابتدا هشت ماه در قزوین بوده، و در این مدت به مسیحیان آنجا تعلیمات دینی می داده است. پس از آن شش ماه در همدان و خوزستان و نیز شوی اقامت داشته است. سانسون در بخشی از سفرنامه خود در توصیف زنان حرمسرای صفوی می نویسد: «اگر زنان در حرمسرای قصر بیکار مینشستند، محصور بودن حرمسرا برایشان تلخ و غیر قابل تـحمل مـیگردید، ولی زنها با پرداختن به انواع تـمرینهای سـرگرمکننده، بیکاری را از خـود دور مـیکنند و زنـدگی داخل حرم را شیرین مـیسازند.»به خانمها اسبسواری میآموزند و خانمها اسبسواری میکنند.زنهای شاه در حرمسرا تیراندازی با تیر و کـمان و بـا تفنگ را یاد میگیرند و به آنها شـکار کـردن و بـهدنبال گـوزن دویـدن و اسب تاختن را مـیآموزند.عـلاوه بر این خانمها به نقاشی کردن، آواز خواندن، رقصیدن و.. میپردازند و نواختن آلات موسیقی را یاد میگیرند. همچنین بـه آنـها ادبـیات و تاریخ و ریاضیات را درس میدهند، خلاصه تمام وسایل را بـه کـار مـیبرند تـا در روزگـاری کـه خانمها ایام جوانی را پشت سر گذاشتهاند به آنها بد نگذرد. و روزگار مطبوع و سرگرمکنندهای داشته باشند.»
منبع:سانسون، سفرنامه سانسون، ترجمه دکتر تقی تفضلی، انتشارات بینا، تهران، 1346، صص 118- 119
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ ضیافت دیکتاتورها + عکس
ضیافت شاه محمدرضا و فرح پهلوی به مناسبت سفر هیلاسلاسی (رئیس جمهور اتیوپی ) به ایران. هایله سلاسی از دوستان محمدرضا شاه پهلوی بود. وی چندینبار به ایران سفر کرد و از میهمانان جشنهای ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران بود. همچنین در مه ۱۹۶۸ شاه و ملکه ایران از اتیوپی دیدار کردند
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ استیصال شاه در هفته های منتهی به انقلاب
#شاه در اواخر حکومت خود از اتخاذ تصمیم درست و عملی ناتوان بود. او دائم با طرح سؤالاتی چون اگر بختیار شکست بخورد و یا امام دست از حرکت انقلابی خود برندارد، نگران از وضعیت پیش آمده بود. از این رو در رابطه با نخستوزیری بختیار اطمینان چندانی نداشت. ترجیح شاه در ابتدا این بود که بختیار رئیس شورای سلطنت باشد:
«در همین مسیر، بحث به شورای سلطنت کشیده شد. او گفت که در مورد شورای نیابت سلطنت از نزدیک مطالعه کرده است. میخواست بختیار رئیس شورای نیابت سلطنت باشد و علاوه بر او، دو یا سه نفر از اعضای کابینه هم، در آن عضو باشند. سه نفردیگر هم در آن شورا عضویت داشته باشند. یک نماینده از گروه مذهبی، تیمسار قره باغی از ارتش و یک شخص دیگر که اسمش را نگفت. میخواست توازنی در عضویت وجود داشته باشد که وجود همه را تضمین کند. من مطمئن هستم که شاه این ترکیب را درست کرده بود که هیچکس نتواند به تنهایی جای او را بگیرد.
میخواست اقدامی صورت گیرد که مشقتهای دوره هرج و مرج محدود شود، جلو فشارهای اقتصادی به دولت باید گرفته میشد و مهار اقتصادی در دست گرفته میشد، زیرا ریشه ی مشکلات رژیم، همین بود گمرک در مرز ترکیه، راه را بروی کامیونهای مواد غذایی که به شدت موردنیاز ایران بود، بسته بود. بدیهی است که او از اوضاع مطلع بود و میدانست که چه کاری باید انجام شود. سئوال این بود که «او که میدانست چه کارهایی باید انجام شود، چرا خودش این کارها را آغاز نکرده بود.
شاه، عمیقاً اظهار تأسف کرد که آمریکا مستقیماً به سراغ ( امام خمینی نرفته است و از وی نخواسته است که جلو مشقات مردم را بگیرد. شاه میگفت: اگر امام خمینی از دولت بختیار حمایت نکند، هیچ امیدی برای پیشرفت نخواهد بود.»1
1-رابرت هایزر، خاطرات ژنرال هایزر، مأموریت در تهران، تهران، ترجمه علیاکبر عبدالرشیدی، انتشارات اطلاعات، 1365، صص 79- 80
cafetarikh.com
@cafetarikh
روایتی جالب از تمجید حسن هیکل از فردوسی شاعر ایرانی
http://yon.ir/3AFZe
@cafetarikh
✳️ روایتی جالب از تمجید #حسن_هیکل از #فردوسی شاعر ایرانی
نقل است که حسن هیکل روزنامه نگار پرآوازه مصری در منزل یکی از فرهیختگان و دانشمندان ایران به دعوت میزبان ایرانی شرکت پیدا نمود. در اثنای ضیافت، هیکل شـروع کـرد بـه پرسش از آثار باستانی ایران؛ تخت جمشید، طاق بستان، شوش،کرمان،یزد، و غیره. اظهار تمایل میکرد که بتواند با فراغ بال همه اینجاها را ببیند،و خیلی هم از شکوه و جـلال این آثار ستایش کرد. سپس به سراغ آثار باستانی مصر رفت و داد سخن میداد که بله... اهرام مصر پنج هزار سال پیش ساخته شد، شاهکار علم و هنر و معماری است... الآن با هـمه امـکانات صنعتی نمیتوانند مانند آن را بسازند. ما پنج هزار سال پیش بیوسیله آن را ساختیم... درون آن سراسر اعجاب و شگفتی است... ما آثار با شکوهی داریم: درّه شاهان،معبد ابوسمبل،و... ما در آن دوران در علم پزشکی پیشرفتهای شـگفتانگیزی داشـتیم: جراّحی مغز انجام میدادیم و... ظاهرا حرفهای هیکل به حاضران گران آمده بود.جوان روزنامهنگاری سخنان او را قطع کرده و میزبان ایرانی گفت: -«استاد، آقا همه پیـشرفتهای مـصر باستان را به حساب خودشان مـیگذارد!» حـاضران خندیدند و گفتند: همینطور است،آن مصریها که قبطی بودند.پدرهم لبخندی زد و رو به هیکل گفت: -«مولانا! پس شما با این همه پیشرفتها چطور شد که کلّهم اجـمعین عـرب شدید و زبان مادریتان عـربی شد؟!» هـیکل بدون کوچکترین درنگ پاسخ داد: -برای اینکه ما یکی مثل فردوسی نداشتیم!...اگر ما هم مثل شما فردوسی داشتیم...الآن زبان ما عربی نبود...فردوسی به شما زبان مادری، غرور مـلّی، و هـمه چی داد...اگر اون نبود... شما هم الآن عرب بودید!» سکوتی سنگین و با شکوه بر مجلس حکم فرما شد، و همه حاضران با چهرههای گشاده با تمجید و تحسین سراپای هیکل را برانداز میکردند.
منبع: جواهرکلام،فرید، خاطرات فرهنگی، مجله بخارا ، آذر و اسفند 1380 ، شماره 21 و 22 ، ص 363
http://yon.ir/3AFZe
@cafetarikh
✳️ چرا محمدرضا پهلوی امکان کودتا از جانب ارتش را منتفی می دانست؟
با توجه به اهمیت و جایگاه ارتش در ساختار حکومت پهلوی دوم، محمدرضا پهلوی از ابزارهای مختلفی برای کنترل و نظارت بر ارتش استفاده می نمود. به عبارت دیگر «سیاست تفرقه بیانداز و حکومت کن»، محور اصلی سیاست شاه در کنترل ارتش را تشکیل می داد.درواقع بدگمانی و شکاکیتی که محمدرضا شاه نسبت به زیردستان و مشاورانش داشت سبب می شد که برای جلوگیری از قدرتمند شدن آنان چنین سیاستی را دنبال کند. در سال 1971م/1349ش هنگامی که شاه در حال مذاکره با شرکت های نفتی برای افزایش قیمت نفت بود، از علم می پرسد که آیا امکان دارد که ایالات متحده یا انگلستان به خاطر پافشاری وی بر افزایش قیمت اقدام به طراحی کودتا برای براندازی حکومتش نمایند. خود شاه باور داشت که چنین تلاشی با شکست مواجه خواهد شد و به علم گفته بود که در مورد برنامه ریزی کودتایی که باید مجری آن ارتش باشد، ژنرال های من نسبت به یکدیگر سوءظن داشته و احترامی برای همدیگر قائل نیستند. آن ها این قدر به خون یکدیگر تشنه هستند که تهدیدی به شمار نمی آیند.»
منبع: لطفیان، سعیده، ارتش و انقلاب اسلامی، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1380، ص41
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ روز شمار وقایع بهمن 1357 در یک نگاه
از هفدهم تا 22 بهمن 57، ایران یکی از دوره های استثنایی تاریخ سیاسی جهان را گذرانید. در این ایام، دو دولت در یک مرکز و بدون هیچ گونه مرزبندی مواجه بودند. دولتی که پشتوانه و عامل مشروعیت خود را از دست داده و از قدرت نظامی محروم گشته و با انقلابی عظیم روبرو بود. و دولتی دیگر متکی به رهبری انقلاب توده های میلیونی مردم که به جای قدرت نظامی، تنها به ارتش مردم وابستگی داشت.
با وسعت یافتن دامنه های انقلاب، قرار بر این شد که سران ارتش پهلوی، دست به کودتا زده و با به دست گرفتن قدرت، انقلاب مردمی را سرکوب سازند. از این رو از ساعت چهار بعداز ظهر روز 21 بهمن 57، حکومت نظامی اعلام شد. پس از اعلان حکومت نظامی، حضرت امام خمینی (ره) اعلام کرد که مردم به حکومت نظامی اعتنایی نکنند. مردم نیز همچنان به یورش خود به مراکز دولتی و نظامی و انتظامی ادامه دادند و تقریباً تمام این مراکز با اندک درگیری و مقاومت، تسخیر شد و به دست مردم افتاد.
این درگیری ها در روز بعد نیز به شدت ادامه یافت و در این روز هزاران زن و مرد و پیر و جوان، هر یک به اندازه توان خود برای سرنگونی نهایی رژیم ظلم و جور، کوشش کردند. آنها با سنگربندی در خیابان ها، سینه سپر کردن در برابر تانک ها و با فداکاری و جانفشانی، انقلاب را به پیروزی رساندند. نه فقط در تهران، بلکه در تمامی شهرهای ایران، درگیری مردم با بقایای رژیم شاه جریان داشت.
هنگامی که خبر حرکت نیروهای نظامی از شهرهای مختلف ایران به سمت تهران برای سرکوب قیام مردم پخش شد، مردم شهرهای مسیر به درگیری با نیروهای نظامی پرداختند و با بستن راه، مانع حرمت آنها به سمت تهران شدند. برخی از فرماندهان رده بالای ارتش در این درگیری ها به دست مردم کشته شدند تا سرانجام، ارتش، بی طرفی خود را اعلام کرد.
روز سرنوشت فرا رسید و در 22 بهمن 1357، نظام پوسیده ستمشاهی فرو ریخت و ریشه های فاسد دودمان سیاه پهلوی از این کشور اسلامی کنده شد. مبارزه پانزده ساله ملت مسلمان ایران به رهبری امام خمینی (ره) به ثمر رسید و با سرنگونی نظام 2500 ساله شاهنشاهی، انقلاب شکوهمند اسلامی ایران پیروز گردید.
روز شمار وقایع انقلاب اسلامی بهمن 57 در یک نگاه
-3 بهمن 1357 (سه شنبه)
شورای سلطنت که برای حفظ رژیم سلطنتی در ایران تشکیل شده بود منحل گردید.
-4 بهمن 1357 (چهارشنبه)
برای جلوگیری از حضور امام خمینی در بین مردم ایران ارتش فرودگاه مهرآباد را به اشغال درآورد.
-5 بهمن 1357 (پنج شنبه)
دولت بختیار 3 روز فرودگاههای کشور را بست.
-7 بهمن 1357 (شنبه)
- تحصن روحانیون مبارز در دانشگاه تهران در اعتراض به بستن فرودگاهها آغاز شد.
راهپیمایی میلیونی مردم در تهران به مناسبت 28 صفر برگزار گردید.
-9 بهمن 1357 (دوشنبه)
- فرودگاه برای ورود امام خمینی بازگشایی شد
-در پی اعتصابات و تظاهرات و راهپیمایی مردم که خواستار بازگشایی فرودگاه مهرآباد بودند. دولت بختیار فرودگاه مهرآباد را از اشغال نظامی خارج کرد.
-11 بهمن 1357 (چهارشنبه)
-مأمور ارتش در خیابانهای تهران
-دولت برای ترساندن مردم و ایجاد حکومت وحشت با انجام رژه نظامیان در تهران و ترویج شایعه کودتا توسط ارتش دست به حیله دیگری برای انحراف مبارزات مردم ایران زد.
-12 بهمن 1357 (پنج شنبه)
ساعت 9 و 27 دقیقه و 30 ثانیه حضرت امام خمینی پس از پانزده سال تبعید پای بر خاک ایران گذاشتند.
ـ فرمانداری نظامی بر اثر فشار مردم راهپیمایی و تظاهرات را برای 3 روز آزاد اعلام کرد.
ـ نظامیان مستقر در تلویزیون به طور ناگهانی پخش مراسم استقبال را قطع کردند.
-17 بهمن 1357 (سه شنبه)
- بر اساس پیشنهاد شورای انقلاب، حضرت امام خمینی دولت موقت را به مردم معرفی نمودند.
ـ دولت موقت به ریاست مهندس مهدی بازرگان تشکیل گردید.
-19 بهمن 1357 (سه شنبه)
- راهپیمایی مردم ایران در حمایت از دولت موقت انجام شد.
ـ نیروی هوایی ارتش با حضرت امام خمینی بیعت کردند.
ـ حضرت امام خمینی به زیارت حضرت عبدالعظیم (س) رفتند.
20- بهمن 1357 (جمعه)
-طرفداران قانون اساسی با تجمع در استادیوم امجدیه (شهید شیرودی) دست به تظاهرات زدند.
ـ ساعت 9 شب سربازان گارد شاه به پادگان نیروی هوایی در شرق تهران (خ دماوند) حمله نمودند.
ـ مردم برا ی کمک به سربازان نیروی هوایی مسلح شدند.
-21 بهمن 1357 (شنبه)
دولت بختیار زمان حکومت نظامی را افزایش داده و حکومت نظامی را از ساعت 4 بعدازظهر اعلام نمود.
ـ حضرت امام خمینی دستور شکستن زمان حکومت نظامی و حضور مردم در خیابانها را صادر نمودند.
ـ در تهران و شهرستانها بین سربازان گارد و مردم مسلح درگیریهای بسیار شدید رخ داد.
ادامه در پست بعد
https://eitaa.com/cafetarikh/1719
از پست قبل بخوانید
https://eitaa.com/cafetarikh/1718
-22 بهمن 1357 (دوشنبه)
- تهران صحنه جنگ خونین مسلحانه بین مردم و سربازان طرفدار رژیم پهلوی گردیده است.
ـ با تسلیم تمامی نیروهای نظامی و پیروزی مردم مسلمان ایران رژیم ستمشاهی پس از 57 سال ظلم و ستم متلاشی گردید.
cafetarikh.com
@cafetarikh
✳️ تلاش #سفارت_آمریکا برای پیشی گرفتن از امام خمینی
امام تا آخرین لحظه پیروزی انقلاب یک تصمیم واحد داشت و آن برکناری کامل شاه بود و در این هدف که خواست عموم مردم انقلابی نیز بود، حاضر به مصالحه با کسی نبود. در این شرایط پیشنهاد آمریکا تکیه شاه بر ارتش و اقدام سریع علیه مخالفان تا قبل از شروع مراسمهای مذهبی چون ماه محرم بود. نکته قابل تامل نوع نگاه سفارت به امام خمینی است که در عین ترس از او، در پاره ای مواقع تحلیل های امام را اشتباه می دانند. در حالی که انقلاب نشان داد که عکس این واقعیت صحیح است:
«آن چه از تأثیر این مرهم میکاهد افکار آیتالله خمینی تبعیدی در پاریس است. رهبر کهنسال مذهبی کارآزمودهای که دهها سال مبارزه بر علیه سلطنت داشته، مصمم است که شاه باید برود (خمینی در حدود ۱۵ سال در ایران نبوده است و چندان اطلاعی از تغییر و تحولات انجام شده ندارد.) وی خواستار یک دولت ضعیف میباشد که به سلسله مراتب مذهبی محدود شود. او که فکر میکند شاه بر روی ریسمان قرار دارد، احتمال دارد که همچنان درخواستهای رهبران مذهبی پائین تر از خود و سیاستمداران محافظهکار را مبنی بر تصمیماتی برای جلوگیری از تجزیه سیاسی ایران نادیده بگیرد. نفوذ مرموز خمینی بر روی تظاهرکنندگان اخیر ایران، باعث شده که دیگران در انتخاب حرکتی که میدانند او با آن حرکت مخالفت خواهد کرد، بسیار اکراه داشته باشند. (برای مثال آیتالله شریعتمداری که یکی از رهبران مذهبی در ایران به شمار میرود، در تاریخ ۱ نوامبر تهدید کرد که اگر شاه به صورت صلح جویانه به خواستهای رهبران مذهبی تن در ندهد - یک جنبش مسلحانه را تشکیل میدهد.)
در این شرایط، شاه باید به محافظهکاران پیشنهادی بدهد که آنها نتوانند رد کنند، تا بدین ترتیب ]امام [ خمینی تنها گذاشته شود. شاه ممکن است از این پیشنهاد رو بگرداند، اما فقط به از دست دادن قدرتش در ایران خواهد انجامید.
اگر شاه هر چه زودتر حرکت مهمی تا قبل از شروع ماه محرم - در تاریخ ۲ دسامبر - انجام ندهد، مطمئناً یک سری خشونتهای جدی به دنبال خواهد آمد. ۱۰ محرم (۱ دسامبر) روز به خصوص با شکوهی برای مسلمانان ایرانی است، و شریعتمداری و یکی از نخست وزیران پیشین اظهار داشتند که کار شاه تا آن وقت تمام خواهد بود. ( دولت، همه زندانهای سیاسی در تاریخ ۱۰ دسامبر آزاد میشوند و نکته اینکه این روز مصادف با سی امین سالگرد اعلام حقوق بشر در تهران است.)
مگر اینکه شاه هر چه زودتر در این مورد اقدام کند، شانس مداخله نظامی بسیار قوی است، نظم اعمال شده به وسیله ارتش، به طور قطع بیشتر از ۶ ماه طول خواهد کشید، اقتصاد هم اکنون خسارت دیده است و مردم عادی ایرانی آموختهاند که حتی بدون اسلحه هم می توان در قدرت عظیم سیاسی نقش داشت. هیچ راهی موجود نیست که ارتش با زور بتواند میلیونها ایرانی تازه آگاه شده را با رضایت خودشان برای سرافرازی رژیم پهلوی که به سختی لکه دار شده به سر کار بازگرداند.»1
1-اسناد لانه جاسوسی آمریکا، دانشجویان پیروز خط امام، کتاب دوم، جلدهای سیزدهم تا بیست و دوم، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، 1386، صص 13- 14
cafetarikh.com
@cafetarikh