eitaa logo
پژوهش‌های تاریخ اسلام
3.6هزار دنبال‌کننده
274 عکس
30 ویدیو
10 فایل
مرکز پژوهش های تاریخ اسلام لینک دعوت به کانال: @chsiqs قم، خیابان دورشهر، روبروی کوچه ۲۱ تلگرام: https://t.me/chsiqs جهت ارتباط با ادمین: @Chsi_qs نکات تاریخی که توسط ادمین در کانال گذاشته می‌شود، به معنای موافقت و تایید مرکز با مضمون آن نکات نیست.
مشاهده در ایتا
دانلود
📜 کعبه زمان ولادت علی(ع) یک در داشت 🔹بنا بر گزارش کلینی، سی سال قبل از بعثت حضرت محمد(ص) در مكه سيل آمد و كعبه خراب شد. مشركين كعبه را بازسازی كردند. 🏷إِنَّمَا هَدَمَتْ قُرَيْشٌ الْكَعْبَةَ لأَنَّ السَّيْلَ كَانَ يَأْتِيهِمْ مِنْ أَعْلَى مَكَّةَ فَيَدْخُلُهَا فَانْصَدَعَتْ وسُرِقَ مِنَ الْكَعْبَةِ غَزَالٌ مِنْ ذَهَبٍ رِجْلَاه مِنْ جَوْهَرٍ وكَانَ حَائِطُهَا قَصِيراً وكَانَ ذَلِكَ قَبْلَ مَبْعَثِ النَّبِيِّ ص بِثَلَاثِينَ سَنَةً ... 📚الكافی: ۴، ۲۱۷. 🔹به گزارش بخاری، در روایتی پيامبر(ص) به عايشه فرمودند اگر خويشاوندان تو به تازگی از كفر به اسلام رو نياورده بودند، دستور می‌دادم خانه كعبه تخريب شود و آن را چسبيده به زمين می‌ساختم و برای آن دو در شرقی و غربی می‌ساختم اين‌گونه مانند زمانی بود كه حضرت ابراهيم آن را ساخت. 🏷لَوْلَا أَنَّ قَوْمَكِ حَدِيثُ عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ لَأَمَرْتُ بِالْبَيْتِ فَهُدِمَ فَأَدْخَلْتُ فيه ما أُخْرِجَ منه وَأَلْزَقْتُهُ بِالْأَرْضِ وَجَعَلْتُ له بَابَيْنِ بَابًا شَرْقِيًّا وَبَابًا غَرْبِيًّا فَبَلَغْتُ بِهِ أَسَاسَ إبراهیم... 📚 صحيح بخاری: ۳۸۵، ۱۵۸۶. 🔺 وقتی مشرکین، كعبه را بازسازی كردند، يک در برای آن قرار داده‌ بودند بنابراین پیامبر(ص) به فکر اصلاح کعبه با ساختن دو در بوده‌اند. همچنین این گزارش‌ها، حاکی از آن است که کعبه در زمان ولادت علی(ع) و پس از آن یک در داشته‌ است. https://t.me/chsiqs @chsiqs
📜 امام‌علی(ع) در كلام ابوذر 🔹السَرقَسطی، عالم قرن سوم، از معاویة بن ثعلبه گزارش کرده است که: ابوذر دچار بیماری‌ای شد که از آن بیمِ مرگ می‌رفت. پس وصیت خود را به علی(ع) سپرد. به او گفتند: اگر وصیتت را به امیرالمؤمنین [عمر] می‌سپردی، برای انجام وصیتت مناسب‌تر بود! 🔺ابوذر پاسخ داد: به يقين، من وصیتم را به امیرالمؤمنینِ حقیقی سپرده‌ام، او ستون زمینی است که شما به آن پناه می‌برید و زمین نیز به او آرام می‌گیرد. و اگر او از میان شما برود، هم زمین را ناشناخته می‌یافتید و هم مردم را. [زمين اهلش را نمی‌شناسد و همه يكدیگر را انكار می‌كنند. كنايه از ولايت تكوينی امام علی(ع)]. 🏷عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ ثَعْلَبَةَ، قَالَ: مَرِضَ أَبُو ذَرٍّ مَرَضًا أَشْفَقَ مِنْهُ، فَأَوْصَى إِلَى عَلِيٍّ، فَقِيلَ لَهُ لَوْ أَوْصَيْتَ إِلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ كَانَ أَحْمَلَ لِوَصِيَّتِكَ! فَقَالَ: لَقَدْ أَوْصَيْتُ إِلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ حَقَّ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، وَإِنَّهُ لَرِزُّ الْأَرْضِ الَّذِي تَسْكُنُ إِلَيْهِ، وَيَسْكُنُ إِلَيْهَا، وَلَوْ قَدْ فُقِدَ لَأَنْكَرْتُمُ الْأَرْضَ، وَأَنْكَرْتُمُ النَّاسَ». 📚 الدلائل فی غريب الحديث:۱، ۱۵۶. https://t.me/chsiqs @chsiqs
پژوهش‌های تاریخ اسلام
📜خاندان متقدم شیعه امامیه: خاندان ابورافع 🔹ابن سعد، در گزارشی نقل می‌کند ابورافع، نامش اسلم بود و ا
📜 روایت یک رویداد 🔸به گزارش نجاشی، امام حسن مجتبی(ع) پس از شهادت امام علی(ع) و بازگشت از کوفه به شهر مدینه، نیمی از خانه امیرالمومنین(ع) و قطعه زمینی را در مدینه به ابورافع، یار امام علی(ع)، واگذاشت. 🔺ابورافع، در رویداد هجرت امام علی(ع) به کوفه، به هدف همراهی با امام، خانه و زمینش را فروخته و با خانواده‌اش به کوفه هجرت کرده بود. 📚رجال: ۴-۶. 🔺با توجه به اینکه درگذشت ابورافع، در سال چهل هجری و نود سالگی بوده است. در ایامی که امام حسن(ع) از کوفه به مدینه بازگشت، ابورافع زنده نبوده و به احتمال زیاد این رویداد در مورد فرزند او بوده است. 📚خاندان ابورافع:۱۰- ۱۱. @chsiqs
📜 نسل حضرت زینب 🔸 ابن عبدالبر، محدث و مورخ قرن پنجم، بر این باور است که از میان فرزندان حضرت زینب و عبدالله بن جعفر بن ابیطالب، فقط علی بن عبداللـه معـروف «علـى الزینبــی» صاحب نسل شناخته شده است و فرزندان دیگر مانند محمد و عون نسلی برجای نگذاشته‌اند. 📚الاستیعاب: ۳، ۱۲۴۷. 🔹 منابع متقدم انساب، ادامه‌ی نسل عبدالله بن جعفر را از دو پسرش علی و معاویه می‌دانند. 📚 مقاتل الطالبیین:۳۹۳؛ جمهره انساب العرب: ۷، ۲۹۵. 🔸 امروزه، در شرح قبایل عرب از منطقه‌ای در مصر به نام «الزیـانبَـه» یاد شده که طایفه‌ای از قریش عدنانی، منسوب به علی بن عبدالله بن جعفر بن ابی‌طالب و زینب بنت علی بن ابی‌طالب،[علی‌الزینب‍ــی]، در آن زندگی می‌کردند. 📚 معجم المولفین: ۲، ۴۸۸. @chsiqs
📜عتاب با زبان علی(ع) 🔹بنا به نقل ابن‌اعثم کوفی، تاریخ‌نگار قرن چهارم و شيخ مفيد در كتاب حديثی الامالی و شیخ طوسی، خطبه عتاب‌گونه با زبان علی(ع) با نام «خطبه زينب بنت علی» گزارش شده است. 🔺خُزَیمهٔ اسدی: در آن روز به زینب دختر علی نگاه کردم؛ هرگز خطیبی را رساتر از او ندیده بودم، چنان‌که گویی از زبان امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب سخن می‌گفت. 🏷قال خزيمة الأسدي: ونظرت إلى زينب بنت علي يومئذ ولم أر حفرة قط أفصح منها كأنها تنطق عن لسان أمير المؤمنين علي بن أبي طالب ... 📚الفتوح: ۵، ۱۲۱؛ الامالی، ۳۲۱؛ الامالی، ۹۲. 🔸به باور ابن طیفور، عالم قرن سوم، بانویی که این خطبه عتاب‌گونه را به زبان امام علی(ع) ایراد نموده، ام كلثوم بوده است. 📚بلاغات النساء: ۲۸. 🔸 الآبی، عالم قرن پنجم و ابن حمدون، عالم قرن هفتم، این خطبه را با عنوان «خطبة ام كلثوم بنت علي» گزارش کرده‌اند. 📚نثر الدرر: ۴، ۱۹ و التذكرة الحمدونية: ۶، ۲۶۴. 🔺لازم به ذکر است منصور بن حسين الآبی توسط كسی توثيق نشده و تنها منتجب الدين رازی، عالم قرن ششم، با عبارت «فاضل، عالم، فقيه» از او ياد كرده است. 📚فهرست: ۱۰۵. 🔺به باور امام خمینی(ره)، این مسئله مخدوش است و دلالتی بر توثيق منصور بن حسين الآبي وجود ندارد. 📚 كتاب الطهارة: ۳، ۳۶۵. 🔺 به نظر شیخ مرتضی بروجردی، فضیلت‌گویی یاد شده، مبتنی بر حدس اجتهادی است نه حس و توثيقی كه مبتنی بر حدس اجتهادی باشد، اعتبار ندارد. 📚المستند فی شرح العروة الوثقی: ۳۳۲. 🔺از طرفی «منتجب‌الدین»، هم‌دوره با «آبی» نبوده است. نهایتاً این عبارت، دلالت بر فقه «آبی» دارد نه تخصص در تاریخ. 🔺با توجه به اينكه مورخانی نظیر ابن اعثم کوفی و شيخ مفيد و محدثی همچون شيخ طوسی در قرن چهارم و پنجم اين خطبه را از آنِ حضرت زينب دانسته‌اند، و مورخ ديگری «ابن طيفور» را تأييد نكرده، انتساب خطبه ياد شده به «ام‌كلثوم» منتفی است. https://t.me/chsiqs @chsiqs
📜معرفی کتاب 🔸تاریخ‌ نوشته‌های سه قرن پایانی (۷–۱۰) هزاره اول هجری در جهان اسلام را از حیث تنوع موضوعات و شیوه متفاوت تاریخ‌نگارانه می‌توان بر قرون میانه ترجیح داد. با پایان‌یافتن روزگار عباسیان و شکل‌گیری حکومت‌های مقتدر در شرق و غرب جهان اسلام، هم حوزه سرزمینی تاریخ‌نگاری توسعه یافت و هم در روش مورخان تغییرات چشمگیری ایجاد شد. 🔹 مورخان مسلمان به فراخور موضوعات از روش روایی فاصله گرفتند و نمونه‌های فراوانی از تاریخ‌نوشته‌ها با روش تحلیلی عرضه شد. 🔸آشنا‌شدن نویسندگان با روش‌ها و مکاتب جدید تاریخ‌نگاری موجب ایجاد رویکردهای علمی در این دوره شد. نمونه آن، تقی‌الدین احمد بن علی مقریزی (م۸۴۵ ق.) مورخ عصر ممالیک است. آثار او هم به جهت روش و تأثیر از مکتب ابن‌خلدون و هم به سبب غلبه نگاه فلسفی-تاریخی برجسته شده است. 🔹 در این کتاب، آثار این مؤلف از دریچه فلسفه تاریخ بررسی گردیده است. 📚فلسفه تاریخ در آثار تقی الدین احمد بن علی مقریزی نویسنده: زهرا روح اللهی امیری ناشر: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تعداد صفحات:۳۳۹ص سال انتشار: 1404 https://t.me/chsiqs @chsiqs
پژوهش‌های تاریخ اسلام
📜علویان و طبرستان 🔸به گزارش ابن اسفندیار، تاریخ‌نگار قرن هفتم، رابطهٔ مردم طبرستان و علویان رابطه‌
📜 عالمان برجسته طبرستان 🔸به گزارش شیخ صدوق، ابوالعباس احمد بن محمد دینوری (م۳۴۰ق) و ابوجعفر محمد بن امیدوار طبری از جمله شاگردان ابومحمد حسن بن حمزه علوی طبری(مرعشی)(م 358ق)[فقیه شیعه امامیه در طبرستان] بوده‌اند. 📚معانى الاخبار: ۳۱۳. 🔹ابن ابی الحدید معتزلی، عالم قرن هفتم، خاندان بنو جریر را از خانواده‌های سرشناس شیعی در مازندران می‌داند. 📚شرح نهج البلاغه: ۲، ۳۶. 🔸صفدی، عالم قرن هفتم، حضور خاندان ابن شهرآشوب را در فاصله‌ی سال‌های 489 تا 495 ق در ساری گزارش کرده است. 📚الوافی بالوفیات: ۴، ۱۱۸. 🔹ابن شهر آشوب، عالم قرن ششم، ابوالعلاء سروی(ساروی م 360ق) را جزو شاعران شیعه امامیه، در مازندران ذکر کرده است. 📚مناقب آل ابی طالب: ۲، ۲۳۱. https://t.me/chsiqs @chsiqs
📜 سکه‌های مشروعیت‌ساز دولت علویان 🔸 دولت علویان طبرستان(حک۲۵۰ـ۳۱۶ق) با درج آیات قرآن بر سکه‌ها، در پی تأکید بر انتساب خویش به خاندان پیامبر(ص) بودند. 🔺 در دوران حکومت علویان، دو آیه بر دینارهای ضرب جرجان، در سال۲۵۸ق و نیشابور، در سال۲۶۲ق، نقش بسته است: ✔️آیه ۳۹ سوره حج: «أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا...» ✔️بخشی از آیه ۳۳ سوره احزاب: «إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ...» 📚سکه‌های ایران در دوره اسلامی از آغاز تا برآمدن سلجوقیان: ۴۶۷. 🔗سایت سکه‌های تاریخی 🌐https://www.zeno.ru/ @chsiqs
پژوهش‌های تاریخ اسلام
📜خاندان متقدم شیعه امامیه: خاندان ابورافع 🔹ابن سعد، در گزارشی نقل می‌کند ابورافع، نامش اسلم بود و ا
📜خاندان متقدم شیعه امامیه: خاندان آل اعین 🔸به باور شیخ طوسی، آل اعین بزرگ‌ترین خاندان علمی شیعی در شهر کوفه بود. بسیاری از افراد این خاندان از اصحاب ائمه و راویان بزرگ و فقها بوده‌اند و کمتر شخصیتی از آنان است که ناقل حدیث نباشد. راویان آل اعین بالغ بر شصت نفر بوده‌اند. 🔺شیخ طوسی، روایتی از امام صادق(ع) گزارش می‌کند که چهار تن نزد من محبوب‌ترند: بُرَید بن‌ معاویة بَجَلی، محمد بن مسلم، ابوبصیر و زراره بن اعین. 🔺 روایات ذمّ زراره، ضعیف و یا ناشی از شرایط خاص سیاسی و تقیه است. 📚الفهرست: ۱۳۱-۱۳۲. 🔹«رسالة ابی غالب الزراری الی ابن ابنه فی ذکر آل اعین تالیف احمد بن محمد بن محمد بن سلیمان بن حسن بن جهم بن بکیر بن اعین شیبانی کوفی بغدادی، معروف به ابوغالب زراری»، تألیف قرن چهارم، از جمله آثاری است که به صورت تک‌نگاری در مورد خاندان اعین نگاشته شده است. https://t.me/chsiqs @chsiqs
📜اخلاق امام حسین(ع) 🔹به گزارش محمد بن طلحه شافعی، عالم قرن هفتم، سجایای اخلاقی امام حسین(ع) مشهور است. ایشان، مهمان را احترام می‌گذاشت و به جوینده می‌بخشید، با خویشاوندان ارتباط برقرار می‌کرد، و به نیازمندان بخشش می‌کرد. به سائل یاری می‌رساند، برهنه را می‌پوشاند، گرسنه را سیر می‌کرد، به بدهکار عطا می‌نمود، و از ناتوان حمایت می‌کرد و به یتیم مهربانی نشان می‌داد، و نیازمند را کمک می‌کرد و کمتر اتفاق می‌افتاد که مالی به دست او برسد و آن را بین مردم توزیع نکند. 🏷و قد اشتهر النقل عنه(ع) أنه كان يكرم الضيف و يمنح الطالب و يصل الرحم و ينيل الفقير و يسعف السائل و يكسو العاري و يشبع الجائع و يعطي الغارم و يشد من الضعيف و يشفق على اليتيم و يعين ذا الحاجة، و قل أن وصله مال إلا فرقه. 📚مطالب السؤول فی مناقب آل رسول: ۲۵۴ـ۲۵۵ https://t.me/chsiqs @chsiqs
📜حج امام حسین(ع) 🔸به گزارش ابن ابی شیبه، محدث قرن سوم، حسین بن علی(ع) پیاده به حج می‌رفت، در حالی‌که مرکب‌هایش در کنار او در حال حرکت بودند. 📚المصنف فی الاحادیث و الاثار: ۴، ۵۴۱. 🔹ابن کثیر، تاریخ‌نگار و محدث قرن هشتم، روایتی را گزارش کرده که آن حضرت ۲۵بار پیاده به حج رفته، در حالی‌که مرکب‌های ایشان، جلوی حضرت حرکت می‌کردند. 📚البدایه و النهایه: ۸، ۲۰۷. https://t.me/chsiqs @chsiqs
📜 بخشش امام حسین(ع) 🔹به گزارش ابن صباغ مالکی، عالم قرن نهم، روایت شده که یکی از غلامان امام حسین(ع) کار ناشایستی انجام داد که سزاوار تنبیه بود، پس از آن حضرت دستور داد که وی تنبیه شود. او گفت: مولای من خداوند فرموده«الکاظمین الغیظ» امام فرمود: او را رها کنید که من خشم خود را فرو خوردم. او گفت:«والعافین عن الناس» حضرت فرمود: من هم از تو درگذشتم. او گفت:«والله یحب المحسنین» آل‌عمران، ۱۳۴.امام فرمود: تو در راه خدا آزادی. 📚فصول المهمه فی معرفه الائمه: ۲۶۷. 🔺به گزارش اربلی، عالم امامیه قرن هفتم، در این روایت، امام حسین(ع) فرمود: تو در راه خدا آزاد هستی و دو برابر آنچه تاکنون به تو بخشیدم، برایت پرداخت خواهد شد. 📚کشف الغمه فی معرفه الائمه: ۲، ۲۰۷. https://t.me/chsiqs @chsiqs