هدایت شده از نشر دیرینه
📌کتاب دوم نشر دیرینه در راه است
🔰پس از چاپ و انتشار کتاب «سلمان فارسی از ایران تا تشیع» اثر رسول جعفریان، دومین اثر نشر دیرینه نیز در مرحله چاپ قرار گرفت.
🌀این بار، پژوهش به یکی از حساسترین مقاطع تاریخ اسلام اختصاص دارد؛
از حجةالوداع و واقعه غدیر
تا رحلت پیامبر اکرم(ص)
و از سقیفه و فدک
تا رویدادهای مرتبط با حضرت فاطمه زهرا(س).
🔸 درباره این اثر، بیشتر خواهیم گفت...
🏛نشر دیرینه؛ آغاز یک مسیر
🔸🔸 در «بله»با ما همراه باشید 👇👇
https://ble.ir/dirineh_publish/-6416370433185808415/1784963362796
و
🔸🔸 در« ایتا» با ما همراه باشید👇👇
https://eitaa.com/dirineh_publish
📜شیعه از نگاه امامحسنعسکری(ع)
🔸بنابر گزارش قطب الدین راوندی، عالم قرن ششم، از امام عسکری(ع) تفاوت بین تشیع از نوع اعتقادی آن و تشیع در حد دوستی اهل بیت(ع) پرسش شد. امام فرمود: شیعیان کسانی هستند که از احادیث ما پیروی می کنند و در تمام اوامر و نواهی از ما اطاعت می نمایند، اما کسی از دستورات الهی با ما مخالفت کند، شیعه ما نیست.
🏷فَقَالَ الْوَالِي مَا الْفَرْقُ بَيْنَ الشِّيعَةِ وَ الْمُحِبِّينَ فَقَالَ شِيعَتُنَا هُمُ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ آثَارَنَا وَ يُطِيعُونَنَا فِي جَمِيعِ أَوَامِرِنَا وَ نَوَاهِينَا وَ مَنْ خَالَفَنَا فِي كَثِيرٍ مِمَّا فَرَضَهُ اللَّهُ فَلَيْسَ مِنْ شِيعَتِنَا.
📚الخرائج و الجرائح: ۲، ۶۸۴.
@chsiqs
📜 برخوردقاطع امامحسنعسکری(ع) با خیانتگرانامانت
🔸به گزارش شیخ طوسی، کشی عالم رجالی قرن چهارم، نقل کرده است، عروة بن يحيى معروف به دهقان_ که قبلاً در نامه امام حسن عسکری(ع) به اسحاق بن اسماعیل نیشابوری توثیق شده بود و از وکلای امام در بغداد بود_ به خاطر دروغهایی که به امام هادی(ع) و امام عسکری (ع) نسبت داده بود، گرفتار لعن و طرد از طرف امام عسکری(ع) گردید.
🔺به گزارش وی، آن حضرت دستور داد تا همه شیعیان او را لعن و نفرین کنند و از او دوری نمایند؛ زیرا در سمت مسئول خزانهداری امام، اموالی را از خزانه اختلاس کرده و به خود اختصاص داده و باقیمانده را آتش زده بود تا بدین وسیله امام را خشمگین و آزرده سازد و آن حضرت نیز او را لعن نمود. که البته با لعن امام، آن روز و شب به پایان نرسیده بود که به عذاب الهی دچار شد.
🏷حدثني محمد بن قولويه الجمال، عن محمد بن موسى الهمداني:أن عروة بن يحيى البغدادي المعروف بالدهقان لعنه اللّه و كان يكذب على أبي الحسنعلي بن محمد بن الرضا عليهم السّلام و على أبي محمد الحسن بن علي عليهما السّلام بعده، و كان يقطع أمواله لنفسه دونه و يكذب عليه، حتى لعنه أبو محمد عليه السّلام و أمر شيعته بلعنه، و الدعاء عليه لقطع الاموال، لعنه اللّه.
قال علي بن سلمان بن رشيد العطار البغدادي فلعنه أبو محمد عليه السّلام و ذلك أنه كانت لأبي محمد عليه السّلام خزانة، و كان يليها أبو علي بن راشد رضي اللّه عنه، فسلمت الى عروة، فأخذ منها لنفسه ثم أحرق باقي ما فيها، يغايظ بذلك أبا محمد عليه السّلام فلعنه و برئ منه و دعا عليه، فما أمهل يومه ذلك و ليلته حتى قبضه اللّه الى النار.
فقال عليه السّلام: جلست لربي ليلتي هذه كذا و كذا جلسة فما انفجر عمود الصبح و لا انطفى ذلك النار حتى قتل اللّه عدوه لعنه اللّه
📚اختیار معرفةالرجال: ۲، ۸۴۳.
@chsiqs
#معرفی_سایت
📜دانشنامه پیامبر اکرم(ص)
🔸مجموعهای جامع درباره زندگی، سیره و شخصیت نورانی پیامبر اعظم(ص).
🔺از شناسنامه و تاریخ و سیره حضرت تا بعثت و نبوت، معجزات و فضائل، اهلبیت ایشان(ع)، سخنان و یاران، حقوق پیامبر(ص)، پاسخ به شبهات و کتابشناسی آثار مرتبط، در این دانشنامه گردآوری شده.
📎 https://hawzah.net/fa/Subjects/78183
@chsiqs
📜بنیان شهر سامرا
🔹بنابر گزارش یاقوت حموی، جغرافی دان و مورخ قرن پنجم و ششم هجری، شعبی گفته است: سام بن نوح، زیبارو و خوشسیما و خوشمنظر بود. او تابستانها در همان روستایی که نوح(ع)، هنگام بیرون آمدن از کشتی در "بازبدی" ساخته بود و آن را "ثمانین" نامیده بود، به سر میبرد، و زمستانها در "زمینِ جوخی" اقامت میکرد. رفتوآمد او از زمین جوخی به بازبدی، در کنار دجله و از سمت شرقی بود، و آن مکان را اکنون "سامراه" مینامند؛ یعنی راهِ سام. و ابراهیم جنیدی گفته است: از آنان شنیدم که میگفتند سامرا را "سام بن نوح"، بنا کرد و دعا نمود که به اهل آن بدی نرسد. پس سفاح خواست آن را بسازد، اما در مقابلِ آن شهر "انبار" را بنا کرد. منصور نیز پس از آنکه بغداد را بنیاد نهاد، خواست آن را بسازد و در روایت، برکت این شهر را شنید؛ پس ساختمان را در "بردان" آغاز کرد، سپس از آن منصرف شد و بغداد را ساخت. هارون الرشید هم خواست آن را بنا کند، اما در برابرِ آن قصری ساخت که روبهروی اثری بزرگ و کهن از آثار "کسریها" بود. سپس "معتصم" آن را بنا کرد و در سال ۲۲۱ هجری در آن فرود آمد.
🏷 وقال الشعبي: وكان سام بن نوح له جمال ورواء ومنظر، وكان يصيف بالقرية التي ابتناها نوح، عند خروجه من السفينة ببازبدى وسماها ثمانين، ويشتو بأرض جوخى، وكان ممرّه من أرض جوخى إلى بازبدى على شاطئ دجلة من الجانب الشرقي، ويسمّى ذلك المكان الآن سام راه يعني طريق سام، وقال إبراهيم الجنيدي:سمعتهم يقولون إن سامراء بناها سام بن نوح، ودعا أن لا يصيب أهلها سوء، فأراد السفاح أن يبنيها فبنى مدينة الأنبار بحذائها، وأراد المنصور بعد ما أسس بغداد بناءها، وسمع في الرواية ببركة هذه المدينة فابتدأ بالبناء في البردان ثمّ بدا له وبنى بغداد وأراد الرشيد أيضا بناءها فبنى بحذائها قصرا وهو بإزاء أثر عظيم قديم كان للأكاسرة ثمّ بناها المعتصم ونزلها في سنة 221.
📚معجم البلدان: ۲، ۱۷۴.
🔸بنابر گزارش مطهر بن طاهر مقدسی، مورخ و جغرافی دان قرن چهارم هجری، سامرّا در گذشته مصر(شهری) بزرگ و محل استقرار خلفا بود. در دوران باستان، معتصم آن را بنا نهاد و پس از او، مُتوکل بر عظمت آن افزود. سامرّا چنان شگفتانگیز و زیبا شد که آن را «سرورِ هر که میبیند» نامیدند، اما بعدها نامش کوتاه شد و «سَرمَری» خوانده شد.در سامرّا مسجدی بزرگ وجود داشت که با مسجد دمشق رقابت میکرد؛ دیوارهایش با کاشیهای مینایی پوشانده شده بود، ستونهای مرمرین در آن به کار رفته بود، فرش شده بود و منارهای بلند و ساختاری بسیار دقیق و استادانه داشت. آنجا شهری با شکوه بود، اما اکنون ویران شده است؛ بهگونهای که اگر مردی دو یا سه میل (حدود ۳ تا ۴ کیلومتر) راه برود، دیگر اثری از آبادانی نمیبیند. سامرّا در سمت شرق قرار دارد و در سمت غرب آن، باغها گسترده شدهاند.
🔺 او[خلیفه] کعبهای بنا کرد، محل طواف ساخت و منا و عرفات را [در آنجا] پدید آورد؛ این کار به دلیل خواستهی امیرانی بود که با او بودند و میخواستند برای حج به آنجا بروند تا مبادا از او جدا شوند. اما وقتی شهر ویران شد و به همان وضعیتی که گفتیم رسید، نامش «ساءَ منرآی» (ناخشنودیِ بیننده) شد و سپس کوتاه شد و «سامرّا» خوانده شد.
🏷... سامرّا كانت مصرا عظيما ومستقرّ الخلفاء في القديم اختطّها المعتصم وزاد فيها بعده المتوكّل وصارت مرحلة وكانت عجيبة حسنة حتّى سمّيت سرور من رأى ثم اختصر فقيل سرمرى وبها جامع كبير كان يختار على جامع دمشق قد لبست حيطانه بالمينا وجعلت فيه أساطين الرخام وفرش به وله منارة طويلة وأمور متقنة وكانت بلدا جليلا والآن قد خربت يسير الرجل الميلين والثلاثة لا يرى عمارة وهي من الجانب الشرقىّ وفي الغربىّ بساتين وكان قد بنى ثمّ كعبة وجعل طوافا واتّخذ منى وعرفات غرّ به أمراء كانوا معه لمّا طلبواالحجّ خشية ان يفارقوه فلمّا خربت وصارت الى ما ذكرنا سمّيت ساء من رأى ثم اختصرت فقيل سامرّا...
📚احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم: ۱۲۲_۱۲۳.
@chsiqs
📜بانویی، پناهگاهشیعیان در غیبتصغری
🔹بنابر گزارش شیخ صدوق، پس از شهادت امام عسکری(ع) برخی از شیعیان از حضرت حکیمه دختر امام جواد (ع) می پرسند که ما در این موقعیت حساس به چه کسی مراجعه کنیم، پاسخ میدهد: مراجعه کنید به جده یعنی مادر امام حسن عسکری(ع).
🏷حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ شَاذَوَيْهِ الْمُؤَدِّبُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ الْحِمْيَرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ۷ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى حَكِيمَةَ بِنْتِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ الرِّضَا أُخْتِ أَبِي الْحَسَنِ صَاحِبِ الْعَسْكَرِ ع فِي سَنَةِ اثْنَتَيْنِ وَ سِتِّينَ وَ مِائَتَيْنِ فَكَلَّمْتُهَا مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ وَ سَأَلْتُهَا عَنْ دِينِهَا فَسَمَّتْ لِي مَنْ تَأْتَمُّ بِهِمْ ثُمَّ قَالَتْ وَ الْحُجَّةُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ فَسَمَّتْهُ فَقُلْتُ لَهَا جَعَلَنِيَ اللَّهُ فِدَاكِ مُعَايَنَةً أَوْ خَبَراً فَقَالَتْ خَبَراً عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ ع كَتَبَ بِهِ إِلَى أُمِّهِ فَقُلْتُ لَهَا فَأَيْنَ الْوَلَدُ فَقَالَتْ مَسْتُورٌ فَقُلْتُ إِلَى مَنْ تَفْزَعُ الشِّيعَةُ فَقَالَتْ لِي إِلَى الْجَدَّةِ أُمِّ أَبِی محمد(ع)....
📚اکمال الدین و تمام النعمه: ۲، ۵۰۷.
🔸 مؤلف کتاب اثبات الوصیه، در قرن چهارم، گزارش کرده، امام عسکری(ع) خاطره نخستین روز آشنایی و زندگی پدر و مادرش را چنین بیان میکند: زمانی که سلیل به محضر امامهادی(ع) رسید، آن حضرت فرمود: «سلیل، از بدیها، پلیدیها، زشتیها، ناپاکیها و آلودگیها، پاک و عاری است.» آن حضرت در ادامه چنین بشارت داد: « بزودی خداوند (از دامن و نسل سلیل) حجّت الهی بر خلق خود (مهدی موعود)را موهبت و عطا میکند. او زمین را از عدل و داد پر مینماید، همانطور که از جور و ستم پرشده باشد.»
🏷و قام أبو محمد الحسن بن علي مقام أبيه(ع) و روي عن العالم(ع) انّه قال: لما ادخلت سليل أم أبي محمّد(ع) على أبي الحسن(ع) قال: سليل مسلولة من الآفات و العاهات و الأرجاس و الأنجاس.ثم قال لها: سيهب اللّه حجّته على خلقه يملأ الأرض عدلا كما ملئت جورا.
📚اثبات الوصیه: ۲۴۴.
🔺 شهید مطهّری، اندیشمند معاصر درباره شخصیّت این بانو، بر این باور است: «... تنها «جدّه بودن» سبب شهرتش نشد، مقامی دارد، عظمتی دارد، جلالتی دارد، شخصیّتی دارد که... بعد از امام عسکری (ع) «مَفْزَعُ الشّیعه» بود؛ یعنی ملجا شیعه، این بزرگوار بود. قهراً در آن وقت ـ چون امام عسکری(ع) ۲۸ ساله بودهاند که از دنیا رفتهاند، علیالقاعده مطابق سنّ امامهاد (ع) هم حساب بکنیم ـ زنی بین پنجاه و شصت بوده است. این قدر زن باجلالت و با کمالی بوده است که «شیعه» هر مشکلی برایش پیش میآمد، به این زن عرضه میداشت... وصیّ امام عسکری(ع) در باطن، این فرزندی است که مخفی است؛ ولی در ظاهر که نمیشد بگوید وصیّ من اوست؛ در ظاهر وصیّ خودش را این زن با جلالت قرار داده است.»
📚سیری در سیره ائمه اطهار(ع): ۲۴۹_۲۵۰.
🔹مادر امام حسن عسکری(ع) در برخی منابع به نامهای حُدیث ،حدیثه، سوسن، سلیل گزارش شدهاند.
📚اعلام الوری باعلام الهدی: ۱۳۱؛ الارشاد: ۲، ۳۰۱؛ الکافی: ۱، ۵۰۳؛ اثباتالوصیه: ۲۴۴.
@chsiqs
📜ویژگیهای یاران خاص امام زمان(عج)
🔸بنابر گزارش شیخ صدوق، امام حسنعسکرى(ع) ویژگى یاران خاص حضرت مهدى(عج) را اینگونه بیان میکند: خداوند آنها را با پاکی نطفه و پاکیزگی سرشت، پاک و پاکیزه نموده است ، دلهایشان از آلودگی نـفاق پیراسته ، قلبهایشان از تیرگى اختلاف پاکیزه، روح و روانشان بـراى پذیرش احکام دین آماده ... بـه آیین حق گرویده و در راه اهـل حق گام سـپردهاند...
🏷بـِرَّاءَهـُمُ اللّهَ فـى طـَهـارَةِ الْوِلا دَةِ وَ نـَفـَاسَةِ التُّرّْبَةِ، مُقَدَّسَةٌ قـُلُوبـُهـُمْ مـِنْ دَنَسٍ النِّفاقِ، مُهَذَّبَةٌ اَفْئِدَتُهُمْ مِنْ رِجْسِ الشِّقاقِ، لَیِّنَةٌ عَرائِکُهُمْ لِلدّینِ... یَدینُونَ بِدینِ الحَقِّ وَ اَهْلِهِ...
📚کمال الدین و تمام النعمه: ۲، ۴۴۹_۴۵۰.
@chsiqs
هدایت شده از پژوهشهای تاریخ اسلام
📜گزارش تاریخی یا پسند عوامانه
🔹️بنابر باور آیت الله خوئی، این ادعا که خلیفه دوم در نهم ربیع الأول ترور شده داستانی است که در میان عوام، و نه عالمان، شهرت یافته است؛ زیرا گزارشهای تاریخی خلاف این ادعا را ثابت کرده و روز ۲۶ ذیحجه را سالروز وقوع این حادثه میداند.
🏷..أنّ كون سبب هذا العيد اتفق في هذا اليوم (التاسع من ربیع الأول) وإن كان معروفاً عند العوام إلّا أن التأريخ أثبت وقوعه في السادس و العشرين من ذي الحجّة فليلاحظ.
📚موسوعة آیت الله خوئی: 10، 50.
@chsiqs
📜مفهوم امامت در برخی منابع
🔹شیخ طبرسی، فقیه شیعه ایرانی قرن پنجم و ششم هجری، کوشیده است دایرۀ معنای امام را گسترده تعریف کند. وی به جایگاه امام و پیروی مردم از امام توجه کرده و در اینباره نوشته است، از لفظ امام دو چیز را میتوان استفاده کرد:
🔺۱. امام کسی است که به کارها و گفتههای وی اقتدا میشود.
🔺۲. امام کسی است که به اداره کردن و برنامهریزی کار مردم اقدام میورزد و دارای جایگاهی چون مجازات تجاوزکاران به حقوق دیگران، سرپرستی کارگزاران، اقامۀ حدود الهی، جنگیدن با جنگ افروزان و اختلاف برانگیزان میباشد...
🔺بر پایۀ معنای نخست، هیچ پیامبری نیست، مگر آن که امام بوده است. اما بر اساس معنای دوم، هر پیامبری لازم نیست امام باشد، زیرا امکان دارد پیامبری از ناحیۀ خدای متعال ماموریت مجازات جنایتکاران و جنگیدن با دشمنان و دفاع از دین و مبارزه با کافران را نداشته باشد.
🏷وقوله: (قال إني جاعلك للناس إماما) معناه: قال الله تعالى: إني جاعلك إماما يقتدى بك في أفعالك وأقوالك لأن المستفاد من لفظ الإمام أمران أحدهما: إنه المقتدى به في أفعاله وأقواله والثاني: إنه الذي يقول بتدبير الأمةوسياستها، والقيام بأمورها، وتأديب جناتها، وتولية ولاتها، وإقامة الحدود على مستحقيها، ومحاربة من يكيدها ويعاديها.
فعلى الوجه الأول لا يكون نبي من الأنبياء إلا وهو إمام. وعلى الوجه الثاني لا يجب في كل نبي أن يكون إماما، إذ يجوز أن لا يكون مأمورا بتأديب الجناة، ومحاربة العداة، والدفاع عن حوزة الدين، ومجاهدة الكافرين.
📚مجمع البیان فی تفسیر القرآن: ۱، ۳۷۶_۳۷۷.
🔸قاضی میر سید شریف ایجی از متکلمان اهلسنت در قرن هشتم هجری، امامت را عبارت از «ریاست عمومی در امور دین و دنیای مردم» دانسته است.
🏷الامامة رئاسة عامة في أمور الدين و الدنيا.
🔺وی در ادامه مینویسد: امامت، جانشینی رسولالله(ص) در برپایی (امور) دین است، به گونهای که بر همۀ امت اسلامی پیروی از او واجب میباشد.»
🏷...هذا التعريف (بالنبوة و الاولى ان يقال هي خلافة الرسول في اقامة الدين) و حفظ حوزة الملة (بحيث يجب اتباعه على كافة الامة و بهذا القيد)...
📚شرح المواقف: ۸، ۳۴۵.
🔹ابن خلدون، عالم قرن نهم هجری، امامت را اینگونه تفسیر کرده است: امامت، جانشینی از صاحب شریعت در حفظ دین و سیاستگذاری و اداره امور دنیایی مردم است.
🏷وإذ قد بيّنّا حقيقة هذا المنصب وأنّه نيابة عن صاحب الشّريعة في حفظ الدّين وسياسة الدّنيا به ...
📚تاریخ ابن خلدون: ۱، ۲۳۹.
🔸سعدالدین تفتازانی فقیه و متکلم ایرانی در قرن هشتم هجری، براین باور است که امامت، ریاست عمومی در امور دین و دنیای مردم به هدف خلافت از ناحیه پیامبر(ص) است.
🏷و الإمامة رئاسة عامة في أمر الدين و الدنيا، خلافة عن النبي (صلى اللّه عليه و سلّم) و بهذا القيد خرجت النبوة،...
📚شرح المقاصد: ۵، ۲۳۴.
@chsiqs
📜 معرفی کتاب
🔹️کتاب شیوهی شهرآشوبی: نگاهی انتقادی به تاریخنگاری ابنشهرآشوب، نویسنده دکتر محمدصادق حسینزاده، در 256 صفحه، به تازگی، توسط نشر نگاه معاصر، در قالب سه بخش کلی منتشر شده و در دسترس علاقهمندان قرار گرفته است.
🔺️ نویسنده این کتاب در کتاب حاضر میکوشد بهبررسی انتقادی روششناسی تاریخی ابنشهرآشوب مازندرانی بپردازد و مسائلی همچون وثاقت تاریخی آثار او، میزان امانتداریاش در نقل گزارشها و پدیدههایی همچون تقطیع روایات، ارجاعهای نادرست، «مناقببافی»ها و «مثالبتراشی»ها را در آثار ابنشهرآشوب آشکار سازد.
🔸️در ادامه به دو نمونه از مطالب کتاب یاد شده اشاره میشود.🔻🔻
https://eitaa.com/chsiqs/1691
https://eitaa.com/chsiqs/1699
@chsiqs
📜 ابن شهر آشوب و روحیه خطیبانه
🔹 بنابر این پژوهش، یکی از ویژگیهای پررنگ ابن شهرآشوب در کتاب هایش، روحیه منبری و خطیبانه وی است؛ روحیهای که در سجعهای آراسته، القاب پرطمطراق و بیان مطالب مبالغهآمیز و گاه عجیب و غریب نمود پیدا میکند.
🔸به باور نویسنده، این شیوه اگرچه میتواند سخنی شیوا و گوشنواز پدید آورد، اما گاه به جای روشنگری، به هیجانزدگی، ابهام و ایجاد هیجان کاذب میانجامد و ارزش افزودهای برای مخاطب ندارد.
🔹نگارنده کتاب، یکی از نشانههای این روحیه را هیجانزدگیهای او میداند. به باور وی، گاهی هیجانزدگیهای ابن شهر آشوب او را وادار میکند تا مثلا درباره گفتوگوی قرآنی میان ملائکه و خداوند که به آفرینش انسان مربوط میشود، دیدگاه ملائکه را سخیف به معنای احمقانه» بداند.
🔹️ابن شهرآشوب، در اثر همین هیجانزدگی، با جایگاه عددی برخی از امامان سخنپردازی میکند و مثلا در بیان فضائل امام هشتم(ع)، به تناسب عدد «هشت» میپردازد و از هشت خانه تختهنرد، هشتتایی بودن تار بربط و هشتمین بودن سگ اصحاب کهف سخن میگوید!
📚شیوه شهرآشوبی: ۲۷–۳۵.
@chsiqs