🔻ناگفته‌های «امر به معروف و نهی از منکر» (1) ✍ محمدتقی سهرابی‌فر ✔️«امر به معروف و نهی از منکر» از ارکان مهم فقه اجتماعی اسلام، همواره با دو چالش جدی روبه‌رو بوده است: از یک‌سو، برداشت‌های سطحی و افراطی که به نام این فریضه به جنایت انجامیده (مانند خوارج) و از سوی دیگر، تقلیل آن به ابزاری سیاسی-حزبی یا نزاع‌های فردی. محمدتقی سهرابی‌فر(استاد درس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم) در این یادداشت، با واکاوی تاریخی و مفهومی، از معنای اجتماعی این آموزه پرده برمی‌دارد و با تأکید بر «محاسبه نتیجه» و «فهم عرفی از معروف و منکر»، راهی برای بازگرداندن این قانون الهی به مسیر اصلاح و مصلحت عمومی ارائه می‌دهد. 📎 پيوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین https://www.dinonline.com/46130/ 🆔 @dinonline

🔻از موشک‌های بالستیک تا دیپلماسی قرآنی و انتخاب آیات در مصلای تهران ✔️گاهی یک آیه، به اندازه یک بیانیه سیاسی معنا تولید می‌کند. انتخاب آیات متفاوت برای هیئت‌های حاضر در مراسم ادای احترام به رهبر شهید ایران، موجی از تفسیرها و واکنش‌ها را در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی برانگیخت؛ از توصیف آن به عنوان «دیپلماسی قرآنی» تا نقد آن به مثابه بهره‌گیری ابزاری از متن مقدس. فارغ از درستی یا نادرستی این برداشت‌ها، رخداد مصلای تهران پرسشی مهم را پیش روی اندیشمندان دین قرار داده است: مرز میان استفاده ارتباطی از قرآن و تفسیر سیاسی آن کجاست؟ 📎 پيوند به متن کامل این گزارش در سایت دین‌آنلاین https://www.dinonline.com/46160/ 🆔 @dinonline

🔻سخنان عبدالکریم سروش به مناسبت تشییع رهبر شهید ✔️ما حرمت می‌نهیم به مردم کشورمان و ارادتی که نسبت به شهیدان فقید خود می‌ورزند و می‌بینید که چطور علی‌رغم اختلافات داخلی ید واحده در مقابل متجاوزان ایستاده‌اند. 🆔 @dinonline

🔻ریتم روایت‌های مقدس (آزمونی در پرورش مشارکتی یک ایده در مطالعات دینی) ✍ زهرا اخوان صراف ✔️آیا ایده‌های نوین در مطالعات دینی پیش از آنکه فرصت بالیدن بیابند، در کرسی‌های داوری خفه می‌شوند؟ زهرا اخوان صراف، پژوهشگر حوزه هرمنوتیک و مطالعات بینامتنی، در یادداشتی تازه، الگویی جایگزین برای نظریه‌پردازی دینی پیشنهاد می‌دهد: «پرورش مشارکتی ایده‌ها»؛ الگویی که نقد را نه به‌عنوان توقفگاه نهایی، بلکه به‌مثابه بخشی از فرایند ساخت نظریه تعریف می‌کند. او با طرح نظریه‌ای با عنوان «فراغ مکمل» — که سکوت‌های متن مقدس را نه نقص، بلکه دریچه‌ای برای شناخت تاریخی شخصیت‌های قرآنی از طریق منابع بینامتنی می‌داند — این روش را به آزمون می‌گذارد. نوشتار او با تکیه بر نمونه حضرت مریم(س)، دعوتی است از جامعه علمی برای مشارکت در تکامل یک اندیشه، پیش از آنکه به صورت‌بندی نهایی برسد، فراخوانی برای آنکه «نظریه‌پردازی» از انحصار ذهنِ منفرد خارج شود و به گفت‌وگوی مسئولانه جمعی تبدیل گردد. 📎 پیوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین https://www.dinonline.com/46167/ 🆔 @dinonline

ویژه‌نامه دین‌نامه به مناسبت سالروز امضای فرمان مشروطه 🔻 محل نزاع مشروطه 💬مشروطه را معمولاً نزاع سنت و تجدد یا تقابل اسلام و غرب روایت می‌کنند؛ اما آیا واقعاً مسئله اصلی همین بود؟ ✔️فاطمه شاه‌حسینی در این پادکست نشان می‌دهد که مهم‌ترین محل نزاع مشروطه، بیش از آنکه تقابل تفکر اسلامی و غربی باشد، اختلاف بر سر این پرسش بود که آیا می‌توان در کنار پایبندی به شریعت، قانون وضع کرد یا نه. اگر می‌خواهید در زمانی کوتاه، با یکی از مهم‌ترین مناقشات تاریخ معاصر ایران آشنا شوید، شنیدن این پادکست را از دست ندهید. برای ارتباط با ما در خصوص این پادکست به شناسه زیر پیام دهید: 🆔 @dinonlinecontact

🔻پیامبر و نسل کشی در بنی قریظه با حضور مژگان آهنگر داودی پژوهشگر مرکز پژوهشی پویافکر میزبان: نورا نوری‌صفت شنبه۷ شهریور ساعت ۱۹ ۱۴۰۴ ساعت : ۲۱ صفحه اینستاگرام دین‌آنلاین https://www.instagram.com/dinonline 🆔 @dinonline

🔻هوش مصنوعی چگونه دین را تغییر می‌دهد و دین چگونه می‌خواهد هوش مصنوعی را تغییر دهد؟ (گزارشی از اکونومیست درباره ورود هوش مصنوعی به عرصه دین؛ از پاسخ‌گویی چت‌بات‌ها به پرسش‌های اعتقادی تا تلاش نهادهای دینی برای شکل دادن به مدل‌های هوش مصنوعی) ✔️هوش مصنوعی دیگر صرفاً ابزاری برای جست‌وجوی اطلاعات، تولید متن یا انجام امور روزمره نیست. این فناوری به حوزه‌هایی وارد شده که پیش‌تر در انحصار روابط انسانی، نهادهای اجتماعی و مراجع سنتی بود؛ از جمله حوزه دین و معنویت. اکنون بخشی از مردم برای پرسش‌های مربوط به ایمان، اخلاق، معنای زندگی و حتی مسائل مذهبی به چت‌بات‌ها مراجعه می‌کنند و همزمان نهادهای دینی می‌کوشند خود را با این فناوری سازگار کنند و بر نحوه پاسخ‌گویی آن به پرسش‌های دینی اثر بگذارند. 📎 پيوند به متن کامل این مطلب در سایت دین‌آنلاین https://www.dinonline.com/46334/ 🆔 @dinonline

📢 پژوهشکده شورای نگهبان با همکاری شورای عالی انقلاب فرهنگی و مرکز تخصصی آخوند خراسانی برگزار می‌کند: در چارچوب همایش ملی قانون و قانون‌گذاری در منظومه فکری امام شهید حضرت آیت‌الله‌العظمی امام خامنه‌ای (رحمت الله علیه)، کرسی ترویجی با موضوع: 🔹 تعالی تقنین در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب صورت‌بندی مولفه های تعالی بخش تقنین از نگاه امام شهید حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (قدس سره) 🎙 *ارائه‌دهنده: حجت الاسلام و المسلمین مجتبی الهی خراسانی استاد خارج حوزه علمیه مشهد و عضو هیئت علمی مرکز تخصصی آخوند خراسانی 👤 *ناقدان: ▫️حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر علی نهاوندی استاد خارج حوزه علمیه قم و رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی ▫️حجت‌الاسلام والمسلمین سید باقر محمدی دبیر حلقه تخصصی فقه جزا مدرسه عالی فقاهت آل محمد 👤 مدیر جلسه: ▫️حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر حمیدرضا کامل نواب استاد سطوح عالی حوزه علمیه مشهد و عضو هیئت علمی دانشگاه 🗓 زمان: شنبه ۲۸ شهریورماه | ساعت ۱۲:۳۰ 📍 *مکان:* مشهد، خیابان آیت الله خزعلی، نبش گذر آیت الله واعظ طبسی، دفتر تبلیغات اسلامی، مرکز تخصصی آخوند خراسانی(ره) 🔸 این نشست به‌صورت *حضوری و مجازی* برگزار خواهد شد و از پژوهشگران و علاقه‌مندان حوزه قانون گذاری دعوت می‌شود در این برنامه تخصصی حضور یابند. 🌐 پیوند حضور مجازی در نشست: https://bbb02.dte.ir/rooms/amj-kle-ciy-apt/join کانال‌های اطلاع رسانی مرکز: ble.ir/cmirparliranir eitaa.com/s/cmir_parliran

🔴 دین و جنگ؛ ضرورت تا کجا مجوز محدودیت است؟ 🎙️ پرونده «دین و آتش» | مجله الکترونیکی دین‌نامه آیا جنگ می‌تواند بهانه‌ای برای محدودکردن حقوق شهروندان باشد؟ مرز میان ضرورت‌های واقعی جنگ و سوءاستفاده از شرایط اضطراری کجاست؟ و آیا محدودیت‌های دوران جنگ باید با پایان بحران پایان یابند؟ در ادامه پرونده «دین و آتش»، فاطمه شاه‌حسینی با علی نهاوندی، رئیس مرکز پژوهش‌های اسلامی مجلس شورای اسلامی، درباره نسبت دین و جنگ، مبانی مشروعیت دفاع، حدود اختیارات حکومت در شرایط اضطراری و سرنوشت حقوق شهروندان گفت‌وگو کرده است. 🔹 نهاوندی معتقد است شرایط جنگی  مجوز تعطیلی شرع و قانون یا نامحدودشدن اختیارات حکومت نیست. این گفت‌وگو در ادامه مباحث پیشین پرونده «دین و آتش» با مهدی مهریزی، محمدعلی ایازی و تقی آزادارمکی، به بررسی ابعاد فقهی، حقوقی و سیاسی جنگ و پیامدهای آن برای جامعه می‌پردازد. 🎧 گفت‌وگوی فاطمه شاه‌حسینی با دکترعلی نهاوندی را در دین‌نامه بشنوید.

برای ارتباط با ما در خصوص این پادکست به شناسه زیر پیام دهید: 🆔 @dinonlinecontact

🔻"امین ریحانی در یمن؛ امامت زیدی و ریشه‌های تاریخی حوثی‌ها ✔️سفر امین ریحانی به یمن در سال ۱۹۲۲ چه تصویری از امامت زیدی، هویت عربی و مناسبات مذهبی و سیاسی یمن به دست می‌دهد؟ بازخوانی تحلیلی الجزیره از تاریخ یمن و ریشه‌های حوثی‌ها. 🔹امین ریحانی، نویسنده و متفکر لبنانی ـ آمریکایی، در سفر سال ۱۹۲۲ خود به یمن با جامعه‌ای روبه‌رو شد که در آن امامت زیدی، مناسبات مذهبی، قدرت سیاسی و میراث حکومت عثمانی در حال بازتعریف بود. بازخوانی سفر او به صنعا، علاوه بر روشن کردن بخشی از تاریخ سیاسی یمن، به فهم نسبت پیچیده هویت زیدی، تجربه جمهوری و ظهور جنبش حوثی‌ها کمک می‌کند. وسام سعاده در مقاله‌ای در الجزیره نشان می‌دهد که برای درک یمن معاصر نمی‌توان از شباهت‌های مذهبی و تاریخی به‌تنهایی نتیجه گرفت که حوثی‌ها صرفاً بازگشت امامت گذشته‌اند؛ همان‌گونه که نمی‌توان نقش نیروهای خارجی را بدون شناخت تحولات درونی جامعه یمن توضیح داد." 🔹(ریحانی) برخی از زیدیان را با پروتستان‌ها مقایسه می‌کند و امام را به کشیشی پروتستان از نسل‌های گذشته تشبیه می‌کند که کتاب مقدس را در دست دارد و خود را راهنمای انسان‌ها می‌پندارد. 🔹چگونه اقتداری که مشروعیتش را از یک سنت مذهبی و اجتماعی خاص می‌گیرد، به دولتی تبدیل می‌شود که باید بر گروه‌هایی با منابع متفاوت مشروعیت حکومت کند؟ این پرسش یکی از مسائل اصلی گذار از امپراتوری‌ها، امامت‌ها و سلطنت‌ها به دولت مدرن است. 🔹در بسیاری از تحلیل‌ها، حوثی‌ها بازگشت مستقیم امامت زیدی معرفی می‌شوند. این برداشت بی‌ارتباط با واقعیت نیست: رهبری جنبش به خانواده‌ای هاشمی و زیدی تعلق دارد، گفتمان آن از میراث دینی و سیاسی زیدیه بهره می‌گیرد و سلسله‌مراتب، نمادها و شیوه‌هایی در مناطق تحت کنترل آن دیده می‌شود که زمینه بحث درباره احیای برخی عناصر نظام امامت را فراهم می‌کنند. بااین‌حال، تبدیل این شواهد به معادله‌ای ساده که حوثی‌گری را صرفاً احیای امامت بداند، بیش از نیم قرن از تاریخ یمن را نادیده می‌گیرد. 🔹حسین بدرالدین حوثی و جنبشی بیرون آمدند که در آغاز فعالیتی دینی و فرهنگی بود، سپس به رقیبی سیاسی تبدیل شد و در ادامه به شورشی مسلحانه انجامید. بر این اساس، حوثی‌گری را باید هم وارث بخشی از میراث امامت و هم محصول تحولات جمهوری یمن دانست. 🔹تقلیل انصارالله به یک نیروی نیابتی ایران، تاریخ صعده، جنگ‌های آن و ساختار اجتماعی زیدی را به پس‌زمینه‌ای کم‌اهمیت تبدیل می‌کند. البته این نقد به معنای انکار نقش تعیین‌کننده حمایت ایران در افزایش توانایی‌ها و تحول جنبش نیست؛ مسئله آن است که نفوذ خارجی در خلأ وارد نمی‌شود، بلکه در جامعه‌ای با تاریخ و مناسبات قدرت خاص عمل می‌کند. 📎 پيوند به متن کامل این مطلب در سایت دین‌آنلاین  https://www.dinonline.com/46528/ 🆔 @dinonline