🔻پایان استعارهٔ زنِ قربانی!
✍دکتر مجتبی رستمیکیا
🔸#یادداشت_اختصاصی
▫️زبان، جنسیت و میدان نبرد
جنگها صرفاً در میدانهای نظامی رخ نمیدهند. یکی از مهمترین میدانهای نبرد امروز، میدان معنا است. در این میدان، زنان با بازتعریف استعارههای جنسیتی، روایت غالب از «قربانی بودن زن در جنگ» را به «عاملیت استراتژیک زن» تبدیل کردهاند. تجمعات خیابانی ۵۰ شب اخیر در ایران، صحنهای بیسابقه از این تحول معنایی بود.
استعاره «مادر-فرمانده»: از حضیض فقدان به اوج عاملیت
در فرهنگ سنتی جنگ، زن اغلب در استعاره «مادر سوگوار» یا «همسر منتظر» چارچوببندی میشد. اما آنچه در خیابانهای ایران در پنجاهمین روز فقدان رهبر شهید رخ داد، گسست از این استعاره کهنه بود. زنان با حضور در صفهای مقدم رژه «جانفدایی»، خود را نه به عنوان «سوگوارانی منفعل»، بلکه به عنوان «مادران-فرمانده» بازتعریف کردند. این استعاره جدید، تلفیقی از عاطفه مادرانه و عزم رزمنده است.
▫️استعاره «صورتیسازی قدرت»: معکوس کردن رمزگان تهدید
در فرهنگ نظامی متعارف، رنگ صورتی نمادی از «ضعف»، «لطافت» و «غیررزمی» است. اما آنچه زنان در تجمعات اخیر انجام دادند، واژگونی این دلالت معنایی بود:
تفنگ صورتی نه به معنای «اسباببازی» یا «کمتهدیدکننده» بلکه بهمعنای مؤنثسازی مقاومت و نمایش این حقیقت که «قدرت جنسیتی برساختهای بیش نیست»
موشک و ماشین صورتی: بازنمایی این ایده که حضور زنانه در جنگ، نه حاشیهای، بلکه ساختارشکن است. صورتی شدن سلاح، استعارهای است از «در اختیار گرفتن نمادهای قدرت توسط سوژهای که قرار بود فقط قربانی باشد»
این «صورتیسازی» را میتوان مقاومت نشانهشناختی نامید بازپسگیری نمادهایی که علیه زنان ساخته شده بودند.
▫️سهگانه خیابان، میدان و دیپلماسی: استعاره «پل زنانه»
تحلیلهای سنتی، عرصه جنگ را به سه حوزه مجزا تقسیم میکنند: خیابان (اعتراض و پشتیبانی مردمی)، میدان (نبرد نظامی) و دیپلماسی (مذاکرات سیاسی). اما زنان در ۵۰ روز مقاومت ایران، استعاره «پل زنانه» را برساختند: آنها در خیابانها حضور فیزیکی داشتند، در میدان نبرد با طراحی عملیاتهای «جانفدایی» نقش مستقیم ایفا کردند، و در عرصه دیپلماسی، «شهیدان دختر» را به نمادی از «خط قرمزهای ملی» تبدیل ساختند.
این سهگانه، در تحلیل نهایی، یک پیوستار معنایی است: زن نه در یک عرصه که همزمان در سه عرصه، روایت جنگ را بازمینویسد.
▫️لباس فرم زنان: استعاره «بدن-سنگر»
یکی از برجستهترین نشانهها در تجمعات، پوشش زنان بود. نه لباس جنسیتیِ «غیرنظامی» و نه لباس نظامیِ خشن، بلکه «لباس فرم زنان». این لباس، استعارهای است از «بدنسنگر»: بدنی که هم مؤنث است، هم مقاوم؛ هم در معرض تهدید، هم خود تهدیدکننده برای دشمن. این لباس، مرز میان «حیات خصوصی» و «عرصه عمومی نبرد» را محو میکند.
▫️پایان اسطوره «زن قربانی»
آنچه در ۵۰ روز مقاومت ایران و تجمعات رخ داد، یک تحول استعاری بنیادین بود: زن از قاب «قربانی منتظر نجات» خارج شد و وارد قاب «سوژهای استراتژیک» گردید. سهگانه خیابان، میدان و دیپلماسی دیگر عرصههایی مجزا برای «مردان جنگی» نیست؛ زنان با استعارههای صورتی، لباس فرم و جانفدایی، خط مقدم معنا را فتح کردهاند. شاید مهمترین پیام این یادداشت این باشد: در جنگی که معنای آن در خیابانها ساخته میشود، دیگر نمیتوان «بدون زنان» درباره جنگ حرف زد.
📝 مجله اقلیما | #اقلیما_مجازی
مجله تخصصی زن، جنسیت و جامعه
eqlimamag.ir
📗 @Eqlima_Mag
🔻راهبرد خلق معنا در نبرد ارادهها
چگونگی بازتاب پیروزی در جهانبینی زنانه
✍ زهرا ستاری فقیهی، پژوهشگر مطالعات جنسیت
🔹#گزیده_ویژهنامه
وقتی رهبر شهیدمان فرمود: «گاهی زنان، ايمان پُرشورتر و ديدِ روشنتری نسبت به مسائل جامعه دارند و كشور و مسائل آن را متعلق به خودشان میدانند.» شاید کمتر کسی گمان میکرد که این جمله، یک دادۀ راهبردی مهم در دل خود پنهان کرده باشد؛ امری که زنان را در لایهای نزدیکتر و در معرض دعوتی خاص نسبت به اوامر ولی قرار میدهد.
➕دانلود فایل شمارهٔ چهارم ویژهنامه جنگ تحمیلی سوم
📝 مجله اقلیما | #اقلیما_مجازی
مجله تخصصی زن، جنسیت و جامعه
eqlimamag.ir
📗 @Eqlima_Mag
🔻خوانش بیانات رهبری از منظر معنا و قدرتهای زنانه
وحدت ساحات در گرو فریادهایی که بیم وامید میآفرینند
✍ محدثه مولایی، دانشجوی ارشد حقوق زن در اسلام
🔹#گزیده_ویژهنامه
دعوت به حفظ «خیابان» و پیوند «میدان و دیپلماسی» با نگاهی جدید به ظرفیتهای اجتماعی، فرهنگی و معنایی جامعه گرهخورده است. اینجا همان نقطهای است که قدرت و گفتمان زنانه بهمنزلهٔ نیروی معناپرداز در قلب تحولات اجتماعی ظاهر میشود.
➕ دانلود فایل شمارهٔ چهارم ویژهنامه جنگ تحمیلی سوم
📝 مجله اقلیما | #اقلیما_مجازی
مجله تخصصی زن، جنسیت و جامعه
eqlimamag.ir
📗 @Eqlima_Mag
هدایت شده از دفتر مطالعات جنسیت و جامعه
🟡 حجاب پس از سالها رکود به نقطۀ عطف رسیده است
ده پیام تبیینی و راهبردی دربارۀ حجاب، جنگ و بعثت زنان
... وضعیت حجاب با جنگ پس از سالها از رکود خارج شده و حالا به نقطۀ عطف رسیده است. سالها وضعیت حجاب از ارادۀ مؤثر خارج شده که این بهخاطر کممایگیهای نظری و ناگشودگیهای گفتمانی پدید آمده است. حالا با جنگ و بعثت مردم و زنان، اصلیترین محرک میدان ارادهها فراهم شده و این مهمترین پیشنیاز تغییر وضعیت حجاب است. حالا حجاب از این نقطۀ عطف میتواند اوج بگیرد و تعالی پیدا کند و در یک بازۀ میانمدت، اوضاع حجاب پایدار و قابلقبول بشود و میتواند ما را در وضعیتی وخیم و بحرانآفرین و سپس بحرانی قرار دهد...
🚻 دفتر مطالعات جنسیت و جامعه
@gesostu_ir
GESOSTU.ir
هدایت شده از دفتر مطالعات جنسیت و جامعه
ده پیام تبیینی و راهبردی دربارۀ حجاب، جنگ و بعثت زنان.pdf
حجم:
716.5K
📎 #دانلود_کنید
حجاب پس از سالها رکود به نقطۀ عطف رسیده است
ده پیام تبیینی و راهبردی دربارۀ حجاب، جنگ و بعثت زنان
🚻 دفتر مطالعات جنسیت و جامعه
@gesostu_ir
GESOSTU.ir