در سال‌های اخير بعضی مانند سید کمال حیدری روايات استضعاف را با تقطیع و گزینش توجیهی برای پذیرش کفر و بی‌اعتقادی دانسته‌اند.   با وجود مدح مستضعف عملی در قرآن، مستضعف فکری اعتقادی پذیرفته نشده است مگر در مورد افراد ناتوان. فقط یک آیه در مورد مردان و زنان و کودکان مستضعف سخن گفته ولی حتی آنها را اهل نجات قطعی معرفی نکرده است بلکه به امر خدا واگذار شده‌اند. مستضعف کسی است که به بن‌بست رسیده است و اختلاف را نمی‌شناسد تا بخواهد انتخاب کند و نه می‌تواند کافر شود و نه مؤمن. از آیات قرآن هم مستضعفِ بی‌راه و چاره، به امر خداواگذار شده است ولی لزوماً معذور نیست چه برسد به اینکه ماجور باشد! یادداشت تفصیلی: https://eitaa.com/estentagh/396

جلسه گروه مطالعاتی المیزان ۲۸اردیبهشت۱۴۰۲ با موضوع: سوره روم -قانون زوجیت به معنی ناقص بودن و فقیر بودن زوج است و پشت کردن به آن ادعای خدایی داشتن است. -اگر علامه طباطبایی با تفسیر فطرت به دین مخالف است چون این تفسیر مطابقت دین با خلقت را نادیده می‌گیرد. -از ظاهر المیزان در تفسیر آیه امت واحده (بقره۲۱۳) نوعی بدویت برداشت می‌شود. اما در آیه فطرت (روم۳۰)، علامه طباطبایی صریحاً امت واحده را امت فطری می‌نامد. -علامه طباطبایی نه تنها روایت گریه نوزاد با نقل عمر را نادیده نگرفته بلکه آن را دارای لطیف‌ترین اشارات دانسته است. -نباید شهادت نوزاد و دیگر موجودات بی‌زبان را از جنس الفاظ و علم دنیوی دانست. -حقیقت قرآنی شیب (پیری) نوعی شکستگی ملازم با ضعف بعد از قوت است. -بر اساس تفسیر علامه از علم، کسی که اطلاعات ذهنی با ظن و تخمین یا شک و تردید دارد عالم نیست. @estentagh

جلسه گروه مطالعاتی المیزان ۲۹دی۱۴۰۱ با موضوع: سوره قصص

درباره مرگ سیری در نامه ۳۱ #نهج_البلاغه بخش نوزدهم ۳تیر ۱۴۰۲ @estentagh @rezakarimi

الهی اَغْنِنى بِتَدْبیرِکَ لى عَنْ تَدْبیرى وَبِاخْتِیارِکَ عَنِ اخْتِیارى وَاَوْقِفْنى عَلى مَـراکِـزِاضْطِرارى پروردگارا بی نیاز کن مرا با تدبیرت در برابر تدبیرهای خودم و با اختیاراتت در برابر اختیارهایم! و مرا بر ریشه های اضطرارم آگاهی ده/ #دعای_عرفه حجت‌الاسلام عالی در مورد علت این خواسته در دعای عرفه می‌گوید: دعای مضطر دعاست و بعد به قصه مهم نادرشاه افشار و گدای حرم اشاره می‌کند... این سخن در قرآن کاملاً تایید شده است. در آیه أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوءَ؛ خداوند می گوید شرط اجابت دعا و رفع گرفتاری مضطر بودن و خدا را دعا کردن است یعنی بنده باید حال اضطرار خود را درک کند و حقیقتاً خدا را بخواند. به نظر علامه طباطبایی این دو شرط یکی هستند و دعای مضطر دعای حقیقی است و خداخواهی و خداخوانی او خالصانه است و حتما مستجاب است. او می گوید شرط اجابت دعا فقط یک شرط است و قید دیگری ندارد. اهمیت این نکته این است که رابطه بین بنده و خداوند را معنوی‌تر و توحیدی نشان می دهد چون تنها عامل استجابت را چیزی می‌داند که به نوع رابطه بنده و خدا بستگی دارد و نه یک عامل بیگانه. در شرح نکته۳۵ چکیده سوره نمل گفته شد که آیه دیگری درباره دعا در سوره انعام هست که شرط اجابت را خواست و مشیت خدا می داند. در مورد جمع بین این دو آیه مطالبی بیان شد: https://eitaa.com/estentagh/319 @ostad_aali @rezakarimi

توصیف اهل دنیا: اخلاد، تکالب، بدون راع بودن، بازی‌ و... سیری در نامه ۳۱ #نهج_البلاغه بخش بیستم ۱۰تیر ۱۴۰۲ @estentagh @rezakarimi

آیا هشت نقد استاد نجارزادگان به نظریه هدایت به امر علامه طباطبایی دقیق است و‌ او این نظریه را خوب فهمیده است؟ وی معتقد است: اساس این نظریه بر ادعای اشتراک معنایی در کلمه «امر» در دو دسته از آیات قرآن است. لیکن دلیلی این اشتراک را تایید نمی‌کند بلکه می‌توان بر نفی آن ادله‌ای را اقامه کرد.     فتح الله نجارزادگان، ۱۳۹۰، مقاله بررسی دیدگاه علامه طباطبایی در باب امامت به معنای «هدایت به امر»، مجله پژوهش های قرآن و حدیث، دوره۴۴، ش۱ نقد فشرده: نفی معنای ملکوتی الامر، ارتباط بسیاری روايات و متونی مانند زیارت جامعه کبیره را با قرآن دشوار می‌کند. از حصر در آیه إِنَّمٰا أَمْرُهُ إِذٰا أَرٰادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ (یس٨٢) نتیجه گرفته می‌شود تعریف امرهُ/امرالله/ أمرنا فقط به معنای بُعد ملکوتی و دفعی اشیاست. پس معنای اصلی امر در مقابل خلق است و لابد معنای تبعی و دوم آن امر در مقابل نهی است. یعنی وقتی خداوند امر و نهی می‌کند، ملکوت را حاضر می‌کند تا مخلوقات از آن پیروی کنند. امر و نهی خداوند صرفاً از جنس امور خلقی و دنیوی نیست. بلکه وَ مٰا أَمْرُنٰا إِلاّٰ وٰاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ (قمر٥٠). این آیه هم حصر دارد و امر الهی را جز یک واحده دفعی و آنی توصیف نمی‌کند. @estentagh

چکیده تفسیر سوره حشر👆 -آیه «ما آتاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاکُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا» فراتر از سیاق خود و شامل هر امر و نهی رسول است. -علامه طباطبایی می‌گوید منظور از اخوت بعضی از بعضی دیگر بودن است. پس برادری فراتر از نژاد و خون است. -برصیصا گناه کرد ولی این همه قصه نیست. گناه او به کفر رسید نه به اضطرار و توبه! -با دقت در کلمه فردا(غد) بیشتر می‌توان مطالب تفسیری آیه وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ را فهمید. فایل صوتی جلسه گروه المیزان با موضوع سوره حشر: https://eitaa.com/estentagh/262 @estentagh

آیا واقعاً هیچ راهی برای آن‌که از آینده باخبر شویم وجود ندارد؟ آنچه که سیدمرتضی آوینی آینده می‌نامد را اگر همان فردا بدانیم می‌توانیم سخنش را با قرآن تصدیق کنیم. در قرآن یکی از علم‌های پنجگانه غيب علم فرداست و می‌گوید نگو فردا کاری می‌کنم مگر خدا بخواهد. امید به فردا بدون یاد خدا امید به آینده نامعلوم است. به قول آوینی: ای نفس پس بر خدا توکل کن. مطالعه بیشتر مبحث "غد در قرآن" (تفسیر سوره حشر): https://eitaa.com/estentagh/404 @rezakarimi

آرزو و رزق سیری در نامه ۳۱ #نهج_البلاغه قسمت۲۱ ۱۶تیر۱۴۰۲ @estentagh @rezakarimi

فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ مٰا جٰاءَكَ مِنَ اَلْعِلْمِ فَقُلْ تَعٰالَوْا نَدْعُ أَبْنٰاءَنٰا وَ أَبْنٰاءَكُمْ وَ نِسٰاءَنٰا وَ نِسٰاءَكُمْ وَ أَنْفُسَنٰا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اَللّٰهِ عَلَى اَلْكٰاذِبِينَ (آل‌عمران٦١) مباهله ساحات مختلفی دارد یکی عالی‌ترین بیان فضائل اهل‌بیت است که شیعیان به آن پرداخته‌اند از جمله اینکه علی علیه‌السلام جان نبی و خود اوست. ساحت مهم دیگر، بیان مواجهه با کاذبین و کتمان‌کنندگان است. از این جهت مباهله منحصر به قصه مسیح و فقط توصیه‌ای برای پیامبر نیست بلکه موضوع آن توحید است و ائمه آن را به اصحاب توصیه کرده‌اند. البته اولاً برای مباهله تعالی لازم است یعنی کسی می‌تواند مباهله کند که وجود خود را ارتقاء بدهد. هرکسی که خود را نماینده خدا و دین بپندارد اذن مباهله ندارد. تعالی در مباهله به معنی روزه و غسل و مقدمات معنوی است. ثانیاً مباهله در یقینیاتی است که مورد محاجه قرار می‌گیرد پس در ظنیات نباید فوراً دیگران را لعن کنیم.  از آیه بعد می‌فهمیم تعالی به سمت کلمه مشترک است. کسی که اشتراکات را کتمان کند خودش را انکار کرده و شایسته لعن است. مباهله واگذاری اختلاف به خداست نه عمل مستقیم خود انسان. پس مباهله تکفیر و قتل نیست. یک معنای دیگر مباهله این است که شهادت بدهیم ما تسليم بودیم و آنها رویگردان: فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اِشْهَدُوا بِأَنّٰا مُسْلِمُونَ.   قُلْ يٰا أَهْلَ اَلْكِتٰابِ تَعٰالَوْا إِلىٰ كَلِمَةٍ سَوٰاءٍ بَيْنَنٰا وَ بَيْنَكُمْ أَلاّٰ نَعْبُدَ إِلاَّ اَللّٰهَ وَ لاٰ نُشْرِكَ بِهِ شَيْئاً وَ لاٰ يَتَّخِذَ بَعْضُنٰا بَعْضاً أَرْبٰاباً مِنْ دُونِ اَللّٰهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اِشْهَدُوا بِأَنّٰا مُسْلِمُونَ (آل‌عمران٦٤) @estentagh

درباره آزادی سیری در نامه ۳۱ #نهج_البلاغه قسمت۲۲ ۲۴تیر۱۴۰۲ @estentagh @rezakarimi