🔰تفسیر کوتاه آیات منتخب قرآن
🔺روز #بیست_و_دوم ماه مبارک رمضان
🔹موضوع: دشمن شناسی
سوره مائده، آیه ۸۲: لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَدَوَةً لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ الْيَهُودَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُواْ وَ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُم مَّوَدَّةً لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ الَّذِينَ قَالُواْ إِنَّا نَصَرَى ذَ لِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَرُهْبَاناً وَأَنَّهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُونَ؛ قطعاً سرسختترین مردم را در دشمنى نسبت به اهل ایمان، یهودیان و مشركان خواهى یافت، و نزدیكترینشان را از نظر دوستى با مؤمنان، كسانى خواهىیافت كه مىگویند: ما نصرانى هستیم. این (دوستى) به آن جهت است كه برخى از آنان كشیشان وراهبانند وآنان تكبّر نمىورزند.
🔸«قِسّیس»، به معناى كشیش است و به عالمان دینى كه عهدهدار ریاست مذهبى مسیحیان هستند، گفته مىشود. و «رُهبان» به معنى تَرسا به عابدان مسیحى گفته مىشود.
🔸شأن نزول این آیه مربوط به خوشرفتارى نجاشى، پادشاه حبشه و مسیحیان آن كشور را با مسلمانان است که با شنیدن آیات سورهى مریم، گریستند و از مسلمانان جانبدارى كردند؛ در حالی كه یهودیان مدینه با دیدن معجزات واخلاق والاى پیامبر، ایمان نمىآوردند و در توطئهها علیه مسلمانان شركت مىكردند، پیمان مىشكستند و مدام فتنه انگیزی می کردند. [تفسیر مجمعالبیان]
🔸این آیه شدیدترین و بدترین دشمن مسلمانان را یهودیان و مشرکان خیانت کار می داند و این دشمنی برای یک روز و دو روز نیست، بلکه تاریخى و ریشهدار است.
🔸 غیر مسلمانان دو دسته اند؛ یا دشمن اند یا غیر دشمن؛ و با هر یك باید برخوردى مناسب با رفتار خودشان شود: با دشمنان دشمنی و با غیر دشمنان، رفتار مسالمت آمیز داشت. اگر حافظ رحمه الله علیه از مروت با دوستان و مدارا با دشمنان سخن گفته، مربوط به مسایل شخصی و حریم خصوصی است که انسان اهل گذشت و صلح و دوستی باشد؛ نه مسایل اجتماعی و سیاست بین الملل؛ چرا که با امثال این آیات سازگاری نخواهد داشت.
🔸دوستان و دشمنان خود را همراه با تحلیل صحیح و عوامل روحى و اجتماعى آنان بشناسیم. «اشدّ الناس عداوة... اقربهم مودةّ...»
🔸 زمینههاى رشد در جامعه، سه چیز است: دانشمند بودن، خداترسى و نداشتن روحیّهى استكبارى. «قسّیسین و رهباناً و انّهم لایستكبرون».
🔸عالمان دینى و عابدان خداترس در اصلاح عقائد و اخلاق جامعه، نقش مؤثر دارند. «ذلك بان منهم قسیسین و رهباناً و انّهم لایستكبرون»
🔸 اگر علم و عبادت و اخلاق به هم پیوند خورد انسان حقّگرا مىشود و تعصب را كنار مىگذارد. اسلام نیز تعصّب نابجا ندارد واز علماى سایر ادیان كه خدا ترس و با انصاف باشند، منصفانه تمجید مىكند.
🔸با آنكه مسیحیان، عقیدهى انحرافى «تثلیث» دارند، ولى به خاطر روحیه سالمتر، آمادگى بیشترى براى حقّ پذیرى دارند. چرا که اهل تکبر و خوبرتر بینی نیستند: «انّهم لایستكبرون». به همین دلیل تبلیغ اسلام در بین مسیحیان مؤثّرتر از یهودیان است.
🔸یکی از مسایلی که در قرآن تاکید بسیاری بر آن شده، شناخت دشمن است؛ چراکه وقتی انسان دشمن خود را بشناسد بهتر می تواند با آن مقابله کند.
🔸 در قرآن دشمنهای مختلفی برای انسان ذکر شده که مهمترین آنها دشمن قسم خورده انسان، همان ابلیس است که در قرآن به دو دسته شیاطین جن و انس تقسیم شده اند. همچنین کفار، مشرکین، منافقین، یهودیان. اگر در جایی هم زن و فرزند دشمن دانسته شده، قطعا زن و فرزند باایمان مدنظر نیست. بلکه همسر و فرزندی که مانع رشد و کمال انسان شده و در راه دینداری سنگ اندازی می کنند.(در تفاسیر آیات دیگر، درباره اقسام دشمن و راههای مقابله با آنها سخن خواهیم گفت)
🔸شایسته است وقتی قرآن گروهی را به عنوان دشمن معرفی می کند، مسلمانان درباره آنان تحقیق کنند و ویژگی ها و صفات روحی دشمن خود را بشناسند تا فریب آنها را نخورند. مثلا منافقین یا یهودیان را که بدترین دشمن اند، بشناسد تا بتواند راه مبارزه و مقابله مناسب را در پیش بگیرد. این وظیفه ای اعتقادی، تربیتی و سیاسی است که هر کس باید اول نسبت به خود، و سپس خانواده و اطرافیان انجام دهد.
#تفسیر
✌️دفتر فرهنگی۵۷:
🔹ایتا:
https://eitaa.com/joinchat/1642528771Cd4c62ac002
🔹واتساپ:
https://chat.whatsapp.com/Kjhyz0YmsKX756o2LFCCo9