عتبات و عمره
🔺قبرستان ابوطالب 🔺این قبرستان، از حدود صد سال پیش از ظهور اسلام وجود داشته و بنابر روایاتی نخستین د
الان در قبرستان ابوطالب هستیم
خداحافظ ای کعبه ای بزم یار
خداحافظ ای بیت پروردگار
خداحافظ ای محفل اهل راز
خداحافظ ای قبله ام در نماز
خداحافظ ای کوی مطلوب من
خداحافظ ای بیت محبوب من
خداحافظ ای از تو دل منجلی
خداحافظ ای زادگاه علی
خداحافظ ای سجدگاه رسول
خداحافظ ای جای پای بتول
خداحافظ ای شمع هر انجمن
محل طواف حسین و حسن
به خاک تو ای آرزوی همه
بود جای پیشانی فاطمه
اگر میهمان بدی بوده ام
به دامان پاک تو رخ سوده ام
از این در برون با چه حالی روم
مبادا که با دست خالی روم
خوش آندم که با سوز و شور و دعا
در آغوش خود من گرفتم تو را
خوش آندم که در استلام حجر
نهاذم به دامان پاک تو سر
چو مُحرم شدم با تو مَحرم شدم
کنار تو از اشک زمزم شدم
اگر خواهی از خود جدایم کنی
کرم کن که عبد خدایم کنی
صفائی دگر بر روانم بده
امام زمان را نشانم بده
سراپا شدم ناله و اشک و سوز
امام زمان را ندیم هنوز
اگر چه به وقت وداع همه
شنیدی زهر زائری زمزمه
دلش از شرار غم افروختی
به وقت خداحافظی سوختی
بیاد آرای بیت غم افروختی
شب هشتم ماه ذیحجه بود
همان شب که با گریه و شور و شین
خداحافظی کرد با تو حسین
کنار تو زد عاشقان را صلا
دل شب روان شد سوی کربلا
چه باشد مرا هم عطائی کنی
چو مولای خود کربلائی کنی
پس از فیض زمزم براتم بده
صفائی زآب فراتم بده
خداحافظ ای خاک بیت الحرام
خداحافظ ای حجر و رکن و مقام
به ناچار اگر میروم زین حرم
مبادا بود نوبت آخرم
مبادا که نومید رانی مرا
برانی و دیگر نخوانی مرا
اگر داشت (میثم) در این خانه راز
دلش جانب کربلا بود باز
شاعر : استاد حاج غلامرضا سازگار
https://eitaa.com/fatemi414/851
امشب بعد از انجام اعمال حالا که رسیدیم به هتل چند تا از جوونها که با همسرانشون اومدن بودن یه چایی در همکف هتل خوردیم و وارد مباحث سیاسی روز شدیم.
انصافاً جوونهای امروزی فکر بازی رو دارند و دغدغههای جدی برای آینده کشور دارد.
مثلاً یکی از مقایسههایی که میشه چرا مثل حرم امام رضا که ویلچر رایگان برای زائرین وجود دارد چرا اینجا کاسبی راه انداختن ویلچر سواران و گاهی حتی زائران ساده که حواسشون به دلار و ریال نیست بعضا آنها را فریب میدهند.
https://eitaa.com/fatemi414/851
روضه النیی
https://eitaa.com/fatemi414/617
مدينه شناسی
https://eitaa.com/fatemi414/693
ممنوعیتها
https://eitaa.com/fatemi414/709
🍃﷽🍃🌸
مسجدُالنّبی یا مسجد نبوی، از مهمترین زیارتگاههای مسلمانان که پس از مسجدالحرام، مقدسترین مسجد در نزد مسلمانان است.
پیامبر اسلام این مسجد را در سال اول هجری، و در آغاز ورود خود به مدینه ساخت. پیامبر اسلام، نماز خواندن در مسجدالنبی را معادل ده هزار نماز در مسجدهای دیگر (غیر از مسجدالحرام) دانسته است.
حجره و مرقد پیامبر اسلام(ص) و همچنین خانه حضرت زهرا(س) در اواخر قرن اول هجری بخشی از این مسجد گردیدند.
📤در دورههای مختلف
مسجدالنبی که در آغاز حدود هزار متر مربع بود، پس از توسعه در قرن چهارده شمسی، فضای مُسَقف آن به حدود ۹۸ هزار متر مربع، پشتبام ۶۷ هزار متر مربع و صحن آن به ۲۳۵ هزار متر مربع گسترش یافت.
همچنین بیش از ۲۱۰۰ ستون در مسجدالنبی ساخته شد.
منبر پیامبر و نیز چند محراب از جمله محراب پیامبر، محراب تهجد و همچنین گنبد سبز، از دیگر قسمتهای موجود در مسجدالنبی است.
مسلمانان پیش یا پس از ادای فریضه حج، غالباً به زیارت مسجدالنبی میروند و زیارت این مسجد را در کمال معنوی سفر حج خود مؤثر میشمارند. رَوْضَةُ النَّبی بخشی میان منبر و حجره نبوی در مسجدالنبی است که پیامبر آن را باغی از باغهای بهشت توصیف کرده است.
مسجدالنبی همچنین برای شیعیان جایگاه ویژهای دارد، و برای ورود در آن احکام مستحبی بیان شده است.
مسجدالنبی همچنین از اماکن مقدسی است که میتوان در آن نماز را کامل یا شکسته خواند و نیز ورود جنب، حائض و نفساء در آن حرام است.
در طول تاریخ، از حوالی سال ۲۰۰ هجری، کتابهایی درباره مسجدالنبی بهطور خاص نوشته شده یا در کتابهایی درباره شهر مدینه، به مسجدالنبی هم پرداخته شده است.
📤فضیلت و جایگاه
مسجدالنبی پس از مسجدالحرام، مقدسترین مسجد مسلمانان به شمار میآید و احکام فقهی ویژهای دارد. وجود برخی اماکن در این مسجد و نیز در پیرامون آن، اهمیت بیشتری به آن بخشیده است.
مقبره و خانه پیامبر(ص) در این مسجد است و قبرستان بقیع که مدفن بزرگان صدر اسلام از جمله برخی امامان شیعه است، در نزدیکی این مسجد قرار دارد.
احتمال دفن حضرت فاطمه(س) درون مسجدالنبی بین قبر و منبر حضرت رسول(ص)و ماجرای سد الابواب که در آن پیامبر از طرف خداوند مأمور شد همه درهایی که به داخل مسجدالنبی باز میشد، به جز درِ خانهٔ حضرت علی(ع)، را ببندد بر اهمیت این مسجد افزودهاند.
صفهای نماز جماعت در صحن مسجدالنبی
پیامبر اسلام، نماز خواندن در مسجدالنبی را معادل ده هزار نماز در مسجدهای دیگر (غیر از مسجدالحرام) دانسته است.
روایات دیگری نیز بر فضل نماز در مسجدالنبی بر نماز در مساجد دیگر نقل شده است.
همچنین توصیه شده وقتی وارد مسجدالنبی میشوید بر پیامبر اسلام صلوات بفرستید و نماز بسیار در این مسجد بخوانید.
آیه ۱۰۸ سوره توبه، از رفتن و تجمع و اقامه نماز در مسجد ضرار باز میدارد و به جای آن توصیه به خواندن نماز در مسجدی میکند که بر پایه تقوا ساخته شده و نمازگزاران آن همواره با طهارت هستند.
بیشتر مفسران مسجد تحسین شده در این آیه را مسجد قبا دانستهاند] اما برخی انرا پیرامون مسجدالنبی نقل کردهاند.
بخشی از داخل مسجدالنبی
مسلمانان پیش یا پس از ادای فریضه حج، غالباً به زیارت این مسجد میروند و زیارت این مسجد را در کمال معنوی سفر حج خود مؤثر میشمارند.
از پیامبر اسلام نقل شده که هر فردی که قبر مرا زیارت کند شفاعت من بر او واجب میشود.
قبر پیامبر در درون حجره وی بوده که در توسعه مسجدالنبی در اواخر قرن اول، بخشی از مسجد شد.
در روایات به اعتکاف در کنار ستونهای مسجدالنبی توصیه شده است.
بخشی از پشت بام مسجدالنبی
مسجدالنبی با نامهای دیگری از جمله جامع مدینه، مسجد الرّسول، مسجد رسول الله، مسجد نبوی و مسجد مدینه نیز شناخته میشود. مشهورترین نام این مسجد، «مَسجدُالنَّبی» است.
پیامبر اسلام(ص) در این مسجد نمازهای جماعت را اقامه میکرد و فعالیتهای خویش را در این مکان انجام میداد؛
از این رو این مسجد را از دیرباز به مسجدالنبی میشناسند. همچنین افزوده شدن خانه پیامبر که محل دفن او نیز بوده به این مسجد، در این نامگذاری مؤثر بوده است.
در روایاتی که از پیامبر(ص) نقل شده، مسجدالنبی با تعابیری همچون «مسجدی» (مسجد من) تعبیر شده است.
این مسجد در بخش مرکزی شهر مدینه، در کشور عربستان سعودی است.
👇👇
سایبانهای مسجدالنبی
ساحت مسجدالنبی
توسعه مسجدالنبی در دورههای مختلف (رنگ سبز فضای ساخته شده در دوره دوم سعودی را نشان می دهد.)
مسجدالنبی پس از بازسازی دوم در حکومت آلسعود، وسعت بسیار زیادی یافت؛ بهگونهای که فضای مُسَقف مسجد حدود ۹۸ هزار متر مربع، پشت بام ۶۷ هزار متر مربع و صحن مسجدالنبی به ۲۳۵ هزار متر مربع گسترش یافت.
بخش جدید مسجدالنبی بهگونهای طراحی شد که مسجد قدیمی را درون خود قرار دهد.
صحن وسیع ساخته شده برای مسجدالنبی برای نماز نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
این صحن به سایبانهای چادری مجهز شده که قابلیت باز و بستهشدن داشته و هر یک ده تن وزن دارد.
در مجموعه مسجدالنبی ۱۸۲ سایبان ساخته شده است.
پشتبام مسجدالنبی نیز بهگونهای ساخته شده که قابل استفاده برای زائران است و برای برپایی نماز استفاده میشود.
براساس گزارش سایت سازمان عمومی امور مسجدالنبی، این مسجد در ایام شلوغی ظرفیت یک میلیون نمازگزار را دارد.
مرکز نگهداری کودکان در مسجدالنبی
در مسجدالنبی برای آب شُرب، آب زمزم فراهم آمده است.
در سال ۲۰۲۴م حدود ۱۱۲ تن عطرهای طبیعی و حدود ۶۴۰ کیلو از بهترین و لوکسترین عطرها برای معطرکردن فضای مسجدالنبی استفاده شد.
سیستمهای تهویه بسیار قدرتمندی برای مسجدالنبی ساخته شده و از طریق پایههای ستونها که در بر گیرنده شبکههای تهویه هستند، دمای درون مسجد تنظیم میشود.
در صحن مسجدالنبی، فضایی برای کودکان در نظر گرفته شده که برای نگهداری از کودکان با برنامههای آموزشی و تفریحی ساخته شده است.
تأسیس کتابخانه مسجدالنبی به سال ۸۸۶ق باز میگردد که در آتشسوزی همان سال بخش بزرگی از کتابها سوخت.
در نهایت در سال ۱۳۵۲ق با پیشنهاد مدیر وقت اوقاف مدینه این کتابخانه دوباره بازسازی شد. همه زائران مسجدالنبی میتوانند از این کتابخانه و سالن مطالعه آن استفاده نمایند.
بخشهای بزرگی از زیرزمین مسجدالنبی برای پارکینگ ماشینها اختصاص داده شده و همچنین سرویسبهداشتیهای بزرگی نیز در زیر زمین مسجد ساخته شده است.
همچنین تونلهایی به فضای بیرون مسجد برای سهولت رفتو آمد خودروها ساخته شده است.
برای دسترسی به زیرزمین مسجد و بام مسجد، یکصد و هشتاد پله برقی ساخته شده است.
آداب و احکام مسجد
هنگام ورود به مسجدالنبی، توقف در کنار درِ آن و خواندن اذن دخول، مستحب است. همچنین است اینکه ورود با پای راست و از درِ جبرئیل انجام شود و صد مرتبه ذکر الله اکبر گفته شود، و بعد از آن، دو رکعت نماز تحیت مسجد ادا شود.
ورود جنب، حائض و نُفَساء به مسجدالنبی حرام است، اگرچه از یک در وارد و از در دیگر خارج شوند.
همچنین مسجدالنبی از اماکن تخییر است؛ یعنی مسافر میتواند در مسجدالنبی نمازش را کامل یا شکسته بخواند.
برخی مراجع شیعه فتوا دادهاند در زمان اقامه نماز جماعت در مسجدالنبی، مؤمنان نبايد از آنجا خارج شوند و بايد از جماعت تخلف نكنند و با ساير مسلمين به جماعت نماز بخوانند.
ضریح پیامبر در سال ۱۹۲۵م
اماکن و اجزاء مسجد
بخش جنوبی ضریح پیامبر اسلام که سه متر تا قبر فاصله دارد.[
حجره نبوی
حجره نبوی و تشییع امام حسن(ع)
حجره نبوی محل دفن پیامبر اسلام است که پیشتر محل زندگی او با همسرش عایشه بود.
پیامبر اسلام در این خانه مریض شد، درگذشت، و مردم در این خانه بر پیامبر نماز خواندند.
با پیشنهاد امام علی(ع)، پیامبر در همین خانهای که در آن وفات کرده بود، به خاک سپرده شد.
بعدها خلیفه اول و خلیفه دوم نیز در این اتاق دفن شدند.
امام حسن(ع) وصیت کرد تا در کنار پیامبر اسلام دفن شوداما حکومت بنیامیه و عایشه همسر پیامبر از آن جلوگیری کردند.
در اواخر قرن اول هجری، در اطراف حجره پیامبر، دیوارهایی ساخته شد که دارای پنج ضلع بود. علت این امر شبیه نشدن به کعبه گفته شده است.
در بازسازیهای بعدی، این حجره بخشی از مسجدالنبی شد و به همراه خانه حضرت زهرا در درون ضریحی قرار گرفت.
نقشه داخل ضریح پیامبر اسلام(ص) که خانه وی و خانه حضرت زهرا(س) بخشی از آن است.
خانه و مدفن حضرت فاطمه(س)
خانه فاطمه(س) و محل دفن حضرت فاطمه(س)
خانه حضرت فاطمه(س) دختر پیامبر اسلام، پشت خانه عایشه بود. درِ خانه فاطمه(س) در انتهای دیواره غربی حجره و مقصوره کنونی پیامبر قرار داشت. امروز از آن خانه اثری نیست و محدوده آن داخل ضریح و حجره پیامبر(ص) قرار دارد.
اهلسنت غالباً محل دفن حضرت فاطمه(س) را بقیع میدانند؛ اما بنابر بیشتر روایات شیعه، محل دفن، خانه اوست که اکنون جزء مسجدالنبی است.
علمای شیعه نیز هرچند به گونه یقینی در این باره اظهارنظر نکردهاند، اما احتمال قوی دادهاند که مدفن حضرت فاطمه(س) جایی در مسجدالنبی کنونی است.
@fatemi311
پشتبام روضه منوره.
رَوْضَةُ النَّبی بخشی میان منبر و حجره نبوی در مسجدالنبی است که پیامبر آن را باغی از باغهای بهشت توصیف کرده است.
در تفسیر کلامِ پیامبر گفته شده که عبادت در روضةالنبی سبب دستیابی به باغی از باغهای بهشتی میگردد.
اما برخی دیگر ظاهر این روایت را مقصود دانسته و معتقدند این مکان قطعهای از بهشت است.
روضةالنبی به «روضه مُطَهّره» و «روضه شَریفه» نیز شهرت دارد.
درهای مسجد
نام و موقعیت برخی درهای مسجدالنبی
مسجدالنبی در زمان پیامبر اسلام سه در داشته است:
درِ سمت جنوب مسجد که بعد از تغییر قبله بسته شد، و به جای آن دری دیگر در شمال مسجد باز شد.
درِ سمت غربی مسجد معروف به «باب عاتکة»، که اکنون به «باب الرحمة» مشهور است.
وجه نامگذاری این در به «عاتکه» به این جهت است که این در، روبهروی خانه عاتکه، دختر عبدالله بن یزید بن معاویه، باز میشد.
علت نامگذاری به «رحمت» بر پایه حدیثی از رسول خدا(ص) است که شخصی از این در وارد شد و از خداوند طلب نزول باران کرد و پس از هفت روز، به خواسته همان شخص تقاضای قطع باران شد.
باب السلام در مسجدالنبی در سال ۱۹۲۵م.
فاصله میان مسجدالنبی و قبرستان بقیع
درِ سمت شرق، معروف به باب عثمان، باب النبی و باب جبرئیل است.
از آنجا که این در، روبهروی خانه عثمان بن عفان بوده، و پیامبر از این در وارد مسجد میشد، و جبرئیل در این مکان در روز جنگ بنیقریظه بر پیامبر نازل شد، این باب نامهای متعددی پیدا کرده است.
در زمان خلیفه دوم، سه در دیگر به مسجد اضافه شد:
باب السلام در سمت غرب مسجد
باب النساء در سمت شرق مسجد
یک در در سمت شمال مسجد
در توسعههای مختلف در طول تاریخ، درهایی بر مسجد افزوده و گاه برخی درها مسدود شد. در سال ۱۴۰۴ش، مسجد حدود ۸۶ در دارد.
📤ستونها
ستونهای مسجدالنبی
مسجدالنبی در زمان پیامبر اسلام ستونهایی داشت که تنه نخل بود و برخی از ستونهایی که در روضه شریفه بود، مشهور شدند.
هر کدام از آنها نام و قصه تاریخی برای خود دارند.
این ستونها در بازسازیهای مسجدالنبی تغییر یافتند و بهجای آنها، ستونهایی از جنس سنگ قرار داده شد.
با وجود بازسازیهای متعدد، تلاش بر این بود حالت اولیه مسجد از بین نرود و ستونها دقیقاً در همان مکانِ ستونهای سابق قرار داده شود.
پس از دومین بازسازی در دوره آلسعود، ۲۱۰۴ ستون در مسجدالنبی ساخته شد.
منبر پیامبر که در روضه شریفه قرار دارد
مِنبر پیامبر
پیامبر اسلام(ص) در آغاز، هنگام سخنرانی در مسجدالنبی به تنه درخت خرما تکیه میداد.
در سال هفتم یا هشتم هجری منبری در مسجد ساخته شد و پیامبر منبر خود را دَرِ کوچکی از بهشت توصیف کرد که پایههای آن از بهشت آغاز شده است
دو علت برای ساخت منبر چوبی برای پیامبر نقل شده است: خستگی پیامبر در زمانی که به صورت ایستاده خطبه میخواند،و نیز تعداد زیاد مسلمانان و بزرگشدن مسجدالنبی که ضروری میساخت پیامبر در فضای بلندی قرار گرفته و سخنرانی کند.
در قرنهای متمادی، منبرهای متعددی ساخته، و در همان مکان منبر پیامبر قرار داده شد.
در نهایت در سال ۹۹۸ قمری، سلطان عثمانی منبری فرستاد که در مکان منبر پیامبر قرار دارد.
محرابها
محراب پیامبر در روضه شریفه
یکی از مکانهایی که در درون روضه شریفه قرار دارد محراب پیامبر اسلام است.
محراب در نزدیکی منبر پیامبر قرار گرفته است.
محراب پیامبر مکانی بوده که حضرت محمد(ص) در آنجا نماز میخوانده و اصحاب به ایشان اقتدا میکردند.
این محراب در زمان پیامبر توخالی نبود، بلکه مانند دیوار بود احتمال داده شده که این محراب در زمان عمر بن عبدالعزیز ساخته شده باشد.
در زمان خلیفه دوم دیوار در سمت قبله (جنوب) مسجدالنبی مقداری گسترش یافت.
به همین جهت محراب به دیوار جدید منتقل گردید.
در زمان خلیفه سوم نیز چند متر دیوار جلوتر رفت و محراب چند متر جلوتر در دیوار جدید قرار گرفت که هنوز این دیوار و محراب در آنجا قرار داشته و تغییری نکرده است.
البته در هر دو انتقال، محراب در محازات همان مکانی که قرار داشت در دیوار جدید قرار گرفت.
این محراب در سمت ورودی باب السلام قرار داد.
این دیوار که محراب ساخته شده در زمان عثمان در آن قرار داشت، در بازسازیها گسترش نیافت.
این محراب به محراب عثمانی شهرت یافت. نماز جماعت در دورهای از حکومت آلسعود در این محراب برگزار میگردید که پس از مدتی به محراب پیامبر در داخل روضه بازگشت و امام جماعت در آنجا نماز را میخواند.
@fatemi311
محراب تهجّد، مکانی در کنار ستون تهجد بوده، که پیامبر اکرم(ص) برای نماز شب، عبادت و شبزندهداری در کنار این ستون میایستاد.
در قرون بعدی، به یاد و احترام پیامبر(ص)، محرابی در اینجا ساخته شد که به محراب تهجد شهرت یافت و در دوره آلسعود، آن را برچیدند.
دیگر محراب مسجدالنبی محراب فاطمه(س) است. امروزه این محراب در داخل ضریح مقصوره قرار دارد که به مسجد ملحق شده است. در روایات، از این محراب یاد شده است.
گنبد نبوی
در سال ۶۷۸ق نخستین گنبد توسط سلطان قلاوون مملوکی، روی مرقد مطهر بنا شد. در سال ۸۸۷ق سلطان قایتبای گنبد را که در اثر آتشسوزی آسیب دیده بود، از نو بنا کرد.
همچنین در سال ۱۲۳۳ق در روزگار سلطان محمود عثمانی، گنبد بازسازی شد.
در زمان سلطان عبدالحمید عثمانی، رنگ گنبد که تا آن زمان کبود بود، به سبز تغییر پیدا کرد و از آن پس، به قُبة الخضراء شهرت یافت. طبق سنت، هر از چند سال، رنگی روی رنگ پیشین کشیده میشود.
در بازسازی دوم توسط آلسعود، بیست و چهار گنبد برای مسجدالنبی ساخته شد. این گنبدها متحرک هستند.
این گنبدها هماهنگ با گنبد سبز مسجد و البته کوتاهتر از آن طراحی شدهاند.
نام امام زمان (محمد المهدی) بر دیوار مسجدالنبی در حدیقة الزهرا
مأذنه (منارهها)
مسجدالنبی در زمان پیامبر اسلام هیچ مناره و مأذنهای نداشت و مؤذنها بر بالای بلندی رفته و اذان میگفتند.
اولین مأذنه برای مسجدالنبی توسط عمر بن عبدالعزیز در دوران حکومت ولید بن عبدالملک ساخته شد.
منارهای در جنوب شرقی مسجد و در نزدیکی گنبد سبز قرار دارد که مشهورترین مناره مسجدالنبی است. مناره دیگری نیز در نزدیکی باب السلام قرار دارد. در بازسازی در دوره سعودی این دو مناره باقی ماند و دو مناره در سمت شمال مسجد بازسازی کامل شد.
همچنین در دوره آلسعود شش مناره دیگر نیز ساخته شد و در مجموع مسجد دارای ده مناره گردید.
نام امامان شیعه بر دیوار مسجدالنبی بر دیوار مسجدالنبی در حدیقة الزهرا
حدیقة الزهرا
در گذشته، در زاویه شرقى حیاتِ اول مسجد، چندین درخت نخل بوده است. ابنجبیر در قرن ششم هجرى از پانزده عدد نخل در صحن مسجد یاد كرده است. گویا بعدها به دلیل نزدیكى آنها به محراب تهجد و خانه حضرت زهرا(س) آن را «حدیقة الزهراء» نامیدهاند.
نام دوازده امام شیعه، همراه نام عشره مبشّره و اسامى چهار امام مذهب اهلسنت بر اطراف دیوار حیات اول و دوم به خطى زیبا نوشته شده است.
در میان آنها نام امام زمان(عج) به صورت محمدالمهدى آمده، بهگونهاى كه از دور «حى» یعنى زنده خوانده مىشود. که کلمه «حی» در دوره آلسعود تغییر یافته است.
@fatemi311