💠 #معلّم_ثالث:
1⃣حکايت تولد:
پدر ميرداماد، شمس الدين سيد محمد استرآبادي يکي از علما و فقهاي زمان خويش بوده است که در خدمت محقق ثاني شيخ علي عاملي کرکي ميزيسته. در سببِ دامادي وي (پدر ميرداماد) و زناشويي با کريمه ي محقق کرکي، در تواريخ اينطور آمده که محقق کرکي در رؤيا حضرت اميرالمؤمنين علي عليه السلام را ديد که حضرت به وي فرمود "دخترش را به سيد محمد استرآبادي به زني بدهد، تا از نسل آنها پسري بيايد که وارث علوم انبياء و اوصيا گردد". حکيم ميرداماد حاصل اين تولد است.
2⃣صدرا و ميرداماد:
در حدود پنج نامه فيما بين اين استاد و شاگردِ والا مقام و بلند مرتبه ثبت و منتشر شده است. به زعم نگارنده القاب و اوصافي که شاگرد در اين مکتوبات براي استاد استيعاب فرموده است ضحکة للمتفلسفين و أنيسأ للمتذّکرين و فکّا للمتعلمين، ميباشد؛ گرچه عنوان کردنِ اين عناوين به تنهايي نميتواند موجب شناختِ حکيمي شود که به اعترافِ اساتيدِ شناخته شده و صاحب نظرِ اين فنّ شريف، شناختش اگر متعذّر نباشد متعسّر است؛ لکن القابي که صدرا بتوسط آن ما في الضميرش را اظهار کرده، فکّ و کُدي مَر متعلمين و ايناسِ ربانيّين است:((حلّال مشکلات حقايق/کشّاف معضلات دقايق/چهره گشاي جمال معاني/مبيّن رموز آسماني/مجموعه کمالات انساني/حادي عشر العقول/حاوي الفروع و الاصول/معمار قلوب الأفاضل/استاد البشر/واسطة عقد اساطين المتالهين من نوع الانسان/الحافظ شريعته/مستودع حکمته))؛ همچنين صدرا ميفرمايد که:((اگر پروردگار وي را به عرصه ي وجود نياورده بود چشمه ي علوم ميخشکيد)). صدرا کِرارا اقرار فرموده است که مشکلگشاي وي ميرداماد است و خود را در برابر او قطره اي از اَبْر فضايلِ وي ميداند:
((و ما أنا إلا قطرة مِن سحابه/
و لو أنّني إلّفت ألف کتاب))
همچنين ميفرمايد:((...هرچه اين کمينه را سانح ميگردد از نتايج استفاضات و لمعات اشراقات آن خاطر فيّاض است و بغير از بندگان قدسي مکان، کسي را اطلاع بر کيفيت حقيقت آن و مأخذش و وقوف بر مبدء و حد و مطلعش و ملاحظه ي حال ذي السبب از سببش حاصل نيست...)).
3⃣مقايسه معلم اول و ثاني و ثالث:
حکيم ميرداماد در آثارش از ارسطو (معلم اول) و فارابي (معلم ثاني) با عنوانِ "شريکنا في التعليم" و از ابن سينا با عنوانِ "شريکنا في الرئاسة" و از بهمنيار با عنوانِ "تلميذنا" ياد ميکند. عنوان شريکنا في التعليمْ و شريکنا في الرئاسة به وضوح ظهور در تفوق ميرداماد از معلمين اول و ثاني دارد. به اين بيان که ارسطو و فارابي فقط در مقامِ معلميّت توانسته اند شريک با ميرداماد شوند نه در مواردي چون تهذيب و شهودِ آنچه به قوّتِ برهان و علم اليقين بدان رسيده اند. بماند مقامِ فقاهت و تبحّر ميرداماد در منقول.
4⃣عبارة اخري:
براي وصول به مقامِ اعلي بايد استيفاي جميع مراتب مادون کرد که طفره محال است. بر همين وزان براي شناختِ استاد (ميرداماد) بايد از شاگرد (صدرالمتالهين) گذر کرد. در دست نيافتني بودن و عظمت شاگرد (صدرالمتالهين) همين بس که حدودِ صد سال پس از ارتحالش فقط يک نفر توانست وي را بشناسد و معاني اعجاب آور و ممتنعي که تا قبل از وي در ميانِ اساتيدْ احدي موفق به فهمش نشده بود را کشف و تبيين کند. وقتي صدرا شناس صد سالي يکبار پا به عرصه ي عيان مينهدْ امر درباره ي کسيکه صدرا خود را رشحه و قطره اي از او ميداند چگونه خواهد بود. به بيانِ ديگر عرشِ يافته هاي صدرا فرشِ افاضاتِ ميرداماد است.
بماند اينکه در عصري هستيم که عدمِ آگاهي و جهلِ نوآموزان و متقلسفين تا جايي بالا گرفته و جامعه به حدي منکوسة الرأس شده که ماليس بشيء، حکيم و فيلسوف و... لقب ميگيرد و در همين فضاست که برخي صراحتا خود را از صدرالمتالهين هم بالاتر ميپندارند!
#ميرداماد
💢دفترچه مجازي في الحکمة
🌐 felhekmat.blog.ir
💢کانال فِي الحِکمَة
🆔 @felhekmat
💠 #معلم_ثالث:
🔹 #میرداماد قبل از بلوغ به بیست سالگی شاید بیش از ۱۶ یا ۱۷ سال از عمر او نمیگذشت که در معیت جمعی به کاشان وارد شد، در مجالس علمی هنگام بحث در علوم نقلی و عقلی برهمگان برتری خود را ثابت می نمود و حیرت همه را بر می انگیخت.
تقی الدین کاشی و بعضی دیگر از افاضل نقل کرده اند که در مجالس علمی کاشان نوجوان مراهقی را دیدم که هنگام بحث علمی بر مشایخ فنون غالب می آید، گفتند او نوه شیخ عبدالعالی محقق کرکی صاحب جامع المقاصد است.
در حوزه فلسفی میرداماد، تلاميذ زیادی از برخی ممالک اسلامی از جمله هند و بحرین و قطیف و عراق و احسا حاضر می شدند و بزرگ ترین شاگرد حوزه فلسفی او محمد بن ابراهیم صدرالدین شیرازی است که برکلیه حکمای اسلامی در الهیات برتری دارد و آثارش نیز از آثار فلسفی ابن سینا و شیخ اشراق و شارحان کلمات آنان نفیس تر و جامع تر، و با ابداع قواعد فلسفی و رواني تقریر و تحریر مباحث با قلمی بی نظیر آثارش برای تعلیم و تعلم مناسب تر است.
📚منتخباتي از آثار حکماي الهي ايران، ج4، ص16.
💢دفترچه مجازي في الحکمة
🌐 felhekmat.blog.ir
💢کانال فِي الحِکمَة
🆔 @felhekmat