📑گزارش علمی پانزدهمین نشست #شناسه_شیعه با موضوع
《ترسیم طبقه روایی ابراهیم بن هاشم و رفع چالش های پیش رو》
در آغاز نشست حجت الاسلام پورموسی ضمن تشکراز جناب استاد حیدری فطرت به عنوان راهنمای نگارش مقاله خویش، به معرفی نوشتار و مباحث مطرح شده در آن پرداخت. حجت الاسلام پورموسی ابتدا مقدمات و کلیاتی از بحث خویش را با بیان چهارمحوراساسی از راوی شناسی و جایگاه آن که عبارتند از:« ۱ـ شناخت هویت راوی۲ـ تعیین مذهب راوی ۳ـ تبیین وضعیت وثاقت یا ضعف راوی ۵ـ ترسیم طبقه راوی» آغاز نمود.سپس مباحث راوی شناسی را، با حوزهی ترسیم طبقه راوی، مرتبط و گره خورده بیان کرد. طبق نظر ایشان بسیاری از داده هایِ رجالیِ چالش برانگیز از سوی اندیشمندان این علم، مرتبط با بحث طبقه راوی است. سپس به معرفی مفهوم «طبقه»، ارکان آن(محدوده زندگی، تاریخ گذاری رخدادهای عمرراوی ..) ، اهمیت طبقه( پی بردن به افتادگی سند، تمییز مشترکات ..) پرداخت و بیان کرد که بدون تاریخ گذاری از برخی روات،پذیرش روایات آنها دشوار می باشد. حجت الاسلام پورموسی علت انتخاب جناب ـابراهیم بن هاشمـ و بررسی طبقه این راوی را ،کثرت روایت آن در تراث حدیثی شیعه، حضور گسترده در اسناد کتب اربعه و یکی از اصلی ترین انتقال دهندگان تراث اصحاب امام کاظمـعلیه السلامـ و امام رضاـعلیه السلامـ معرفی کرد.
ایشان در مقاله به چالش هایی که در زمینه طبقه شناختی ابراهیم بن هاشم وجود دارد اشاره کرد؛ ازجمله روایتگری مستقیم ابراهیم بن هاشم از امام رضاـعلیه السلامـ را چالشی مهم قلمداد کرده و با شواهدی همچون: ترسیم دوره زیست ابراهیم بن هاشم با بررسی سال وفات استادان و راویان هم طبقه وهمچنین سال وفات شاگردان آن و وجود تصحیف «عن» به «واو» در سلسله سند روایتی از کتاب وسایل الشیعه و تفاوت آن با نقل مصدرش(عیون اخبارالرضا ـعلیه السلامـ ) و همچنین عدم نقل مستقیم کتب یا روایاتِ یونس بن عبدالرحمن(متولد۲۰۸) در هیچ یک از کتب فهرستنگاری توسط ابراهیم بن هاشم و.. نتیجه به عدم روایت مستقیم ابراهیم بن هاشم از امام رضاـ علیه السلامـ گرفت.
حجت الاسلام پورموسی در پایان ارائه خویش، لزوم تخمیین تولد، وفات و محدوده زندگی روایان احادیث دربحث طبقه را به عنوان یک نتیجه گیری کلی از این پژوهش بیان کرد.
در ادامه حجت الاسلام و المسلمین جناب احسانالله درویشی ضمن تشکر از حجت الاسلام پورموسی، این مقاله را به عنوان یک پژوهش رجالی توصیف کرد.و این مقاله را دارای قابلیت قرارگرفتن، مقاله ای آموزشی برای افرادی که علاقه به فعالیت های رجالی دارند برشمرد. واز امتیازات این مقاله، نوع پردازش اطلاعات که روند یا فرآیند کار رجالی را نشان میدهد بیان کرد.
سپس ناقد محترم برخی از نکات را متذکر گشت. از دیدگاه ایشان در این نوشتار مفهوم «طبقه» باید به صورتی عمیق تر و دقیقتر برای مخاطب بیان میشد. وهمچنین بخشی از مطالب مقاله برای افرادی که با مطالعات رجالی آشنایی کافی ندارند، نیاز به توضیح افزونتری داشت. جناب دکتردرویشی خاطرنشان کرد ناظر به اینکه مفهوم «طبقه» معمولا یکسان نبوده؛و گاهی معیار لقاء و روایت مستقیم، معیارجغرافیایی و.. در نگارش های علمی لحاظ شده است، بهترآن بود که در این نوشتار به صورت دقیقتربدان پرداخته می شد. ایشان بیان داشتند که از جمله مواردی که نویسنده محترم می توانست بدان بپردازد موضوعِ زمان آغازنقل روای و ریشه های آن( بلوغ، ضبط ..) است. در انتهای این نشست جناب حجت الاسلام پورموسی به پاسخ هریک از نقدها پرداخت.
@hadith_maaref
🔗 تلگرام 👨💻 اینستاگرام 🔗 آپارات
💠شانزدهمین نشست شناسه شیعه و هشتمین نشست از مرحله دوم جشنواره حدیثپژوهان جوان با موضوع «بازخوانی اتهام احمدبن محمدسیاری به غلو با نگاه به میراث روایی او» در روز چهارشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۲ در پژوهشکده معارف اهل بیت علیهم السلام برگزار شد.
✍️در این نشست امیرحسن خوروش از برگزیدگان مرحله نخست جشنواره حدیثپژوهان جوان به ارائه موضوع پرداختند و حجت الاسلام و المسلمین وحید عابد از اساتید موسسه معارف اهل بیت علیهم السلام به عنوان ناقد، محتوای ارائه شده را نقد و بررسی نمودند. جناب آقای حجت الاسلام والمسلمین حسین مبرهنی نیز در این جلسه به عنوان دبیر علمی حضور داشتند.
🆔 @hadith_maaref
#شناسه_حدیث
#نشست_علمی
🔗 تلگرام 👨💻 اینستاگرام 🔗 آپارات
سیاری.pptx
3.43M
اسلاید های ارائه:
《بازخوانی اتهام احمدبن محمد سیاری به غلو با نگاه به میراث روایی او》
🆔 @hadith_maaref
#نشست_علمی
#شناسه_شیعه
🔗 تلگرام 👨💻 اینستاگرام 🔗 آپارات
📑 گزارش علمی شانزدهمین نشست #شناسه_شیعه با موضوع:《بازخوانی اتهام احمدبن محمدسیاری به غلو با نگاه به میراث روایی او》
در ابتدای جلسه جناب حجت الاسلام و المسلمین حسین مبرهنی به عنوان دبیر علمی نشست،با ایراد یک مقدمه علمی، اطلاعاتی راجع به پیشینه بحث و شخصیت سیاری و همچنین پژوهش های انجام شده بر روی کتاب القرائات، توسط اتان کلبرگ و محمدعلی امیرمعزی بیان کرد. و به استقبال ارائه آقای امیرحسن خوروش رفت. امیرحسن خوروش در آغاز بحث به معرفی سیاری و نظرات علما در کتب رجالی و آنکه شخصیت او از گذشته تاکنون مورد توجه ایشان قرار گرفته است، پرداخت.آقای خوروش احمدبن محمد سیاری را از آن جهت که در تراث حدیثی شیعه دارای روایات زیادی است مورد اهمیت برشمرد. به عقیده ی ایشان اگر کتاب قرائات سیاری دراین دوره در دسترس نبود، اطلاعات چندانی راجع به او یافت نمی شد. سپس ایشان به تقریر محل نزاع و آنچه مربوط به بحث خویش است پرداخت. در ادامه در چند محور روایات سیاری را از جهت وجود مضامین غالیانه مورد بررسی قرار داد. آقای خوروش ضمن بیان اینکه نمی توان از تضعیفات متقدمین در مورد سیاری به راحتی چشم پوشی کرد،گفت: فی الجمله تضعیفات متقدمان را میتوان با رجوع به آثار سیاری سازگار دانست، و احمدبن محمد سیاری گرایش به غلو داشته است، اما گرایشات او فرقه ای نبوده، و برخوردی که نسبت به پیروان ابوالخطاب و روایات آنان وجود دارد در مورد سیاری نمی توان داشت.
سپس حجت الاسلام و المسلمین وحید عابد به عنوان ناقد نشست، در نقد های خویش به چند نکته متذکر شدند که عبارتند از:
1ـ در مقاله لازم بوده است که به این مطلب پرداخته شود که آیا تحریف در نزد قدما از شاخصه های غلو بوده است یا نه؟
2ـ از آن جهت که به عقیده آقای خوروش در کتاب قرائات، لزوما تمام نظرات سیاری نیامده است؛ پی بردن به نظرات سیاری با خوانش کتاب قرائات کاری دشوار است.
3ـ در برخی تضعیفات قدما هرچند تعداد قائلین به آن هم زیاد باشد، اما می تواند سرمنشاء واحدی داشته باشد.
و بازگشت همه آنها به نگاه خاصی برگردد. همانند استثناء ابن ولید از برخی روایات سیاری و پیروی برخی علماء از او.
4ـ آنچه از محتوای روایات سیاری در دست ما قرار گرفته، با شاخصه های اصلی غلو (اباحه گری، قول به الوهیت ائمهـعلیهم السلامـ ..) متفاوت است.»
سپس ایشان روایاتی را که از نظر آقای امیرحسن خوروش به عنوان اعتقاد سیاری به غلو بیان داشته، مورد نقد و بررسی قرار داد.
🆔 @hadith_maaref
#نشست_علمی
#شناسه_شیعه
🔗 تلگرام 👨💻 اینستاگرام 🔗 آپارات
160203_2301.mp3
44.26M
صوت نشست:
《بازخوانی اتهام احمدبن محمد سیاری به غلو با نگاه به میراث روایی او》
🆔 @hadith_maaref
#نشست_علمی
#شناسه_شیعه
🔗 تلگرام 👨💻 اینستاگرام 🔗 آپارات
14021124-03خوانش کتاب العشره.mp3
25.13M
🎧صوت 《خوانش کتاب العشرة کافی》.
🎙استاد: جناب دکتر علیرضا هَزار
⬅️جلسه سوم؛ سهشنبه ۲۴ بهمن ۱۴۰۲ ➡️
1:30 تربیت و اخلاق امام محور
4:00 چالش های اخلاق امام محور
13:00 باب دوم کتاب العِشره و معرفی آن
14:00 خوانش روایت اول باب
15:00 قاعدۀ «ید عُلیا» و تعریف آن
26:00 خوانش روایت دوم باب
32:00 معانی تعابیر «منّا» و «لیس منّا».
35:00 شش رفتاری که ختم به «لیس منّا» میشود
35:00 معنای «مُخَالَقَة»
38:00 معنای «مُمَالَحَة»
39:00 بیان تذکری نسبت به رابطه ما با امام عصرـارواحنافداهـ
44:00 تعبیر «تقوا» در ادبیات دینی و تعریف آن
56:00 «غضب ممدوح» و «غضب مَلئوم» و مدیریت رفتار پس از غضب
58:00 خوانش روایت سوم باب
59:00 معنای عبارت «يُوَسِّعُ الْمَجْلِس»
1:04:00 معنای عبارت «َ يَسْتَقْرِضُ لِلْمُحْتَاج»
🆔 @hadith_maaref
#حدیث_خوانی
#کتاب_العشرة_کافی
🔗 تلگرام 👨💻 اینستاگرام 🔗 آپارات
🔸اختتامیه اولین دوره جشنواره علمی حدیث پژوهان جوان(با معرفی سه نفر برگزیده مرحله دوم)
💠گروه حدیث پژوهی پژوهشکده معارف اهل بیت علیهم السلام با همکاری انجمن حدیث حوزه برگزار میکند
📆 چهارشنبه ؛ ۹ اسفندماه ۱۴۰۲
⏰ساعت ۱۶الی ۱۸
📍مکان:قم، خیابان صفائیه، کوچه ۲۱،اولین فرعی سمت چپ، موسسه معارف اهل بیت علیهم السلام
✉️از عموم علاقهمندان و حدیثپژوهان دعوت میشود در این نشست شرکت نمایند.
🟢لینک جلسه به صورت آنلاین:
🌐 www.maaref.org/neshast
🆔 @hadith_maaref
🔗 تلگرام 👨💻 اینستاگرام 🔗 آپارات
🔻امام حسن عسکری علیه السلام فرمودند:
...وَ اعْلَمْ أَنَّ قُلُوبَ أَهْلِ الطَّاعَةِ وَ الْإِخْلَاصِ نُزَّعٌ إِلَیْکَ مِثْلَ الطَّیْرِ إِلَى أَوْكَارِهَا...
ای فرزندم! بدان که دلهای مردم دین دار و با اخلاص، مانند پرندگانی که میل به آشیان دارند، مشتاق لقای تو میباشد!
📚کمال الدين و تمام النعمة ج ۲، ۴۴۵
❤️ولادت پربرکت و مبارک خاتم الاوصیاء،منجی جهانیان، بقیه الله الاعظم حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف و ارواحنا له فداه) را به پیشگاه اهل بیت علیهم السلام و دوستدارانشان تبریک و شادباش عرض مینمائیم.
🌺🌺🌺
🆔 @hadith_maaref
🔗 تلگرام 👨💻 اینستاگرام 🔗 آپارات
25.54M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔸اختتامیه اولین دوره جشنواره علمی حدیث پژوهان جوان(با معرفی سه نفر برگزیده مرحله دوم)
💠گروه حدیث پژوهی پژوهشکده معارف اهل بیت علیهم السلام با همکاری انجمن حدیث حوزه برگزار میکند
📆 چهارشنبه ؛ ۹ اسفندماه ۱۴۰۲
⏰ساعت ۱۶الی ۱۸
📍مکان:قم، خیابان صفائیه، کوچه ۲۱،اولین فرعی سمت چپ، موسسه معارف اهل بیت علیهم السلام
✉️از عموم علاقهمندان و حدیثپژوهان دعوت میشود در این نشست شرکت نمایند.
🟢لینک جلسه به صورت آنلاین:
🌐 www.maaref.org/neshast
🆔 @hadith_maaref
🔗 تلگرام 👨💻 اینستاگرام 🔗 آپارات
پخش زنده
فعلا قابلیت پخش زنده در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
پخش زنده
فعلا قابلیت پخش زنده در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
پخش زنده
فعلا قابلیت پخش زنده در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
خانه دوست.mp3
14.59M
┄┅┅┅┅❀🔹❀┅┅┅┅┄
وَ رُوِيَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیهالسلام أَنَّهُ قَالَ:
وَ اللَّهِ لَتُمَحَّصُنَّ وَ اللَّهِ لَتَطِيرُنَّ يَمِيناً وَ شِمَالًا حَتَّى لَا يَبْقَى مِنْكُمْ إِلَّا كُلُّ امْرِئٍ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَهُ وَ كَتَبَ الْإِيمَانَ فِي قَلْبِهِ وَ أَيَّدَهُ بِرُوحٍ مِنْهُ
وَ فِي رِوَايَةٍ أُخْرَى عَنْهُمْ علیهمالسلام
حَتَّى لَا يَبْقَى مِنْكُمْ عَلَى هَذَا الْأَمْرِ إِلَّا الْأَنْدَرُ فَالْأَنْدَرُ.
📚الغیبة للنعمانی، ص26
و از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده كه فرمود:
«سوگند بخدا شما حتما تصفيه و خالص خواهيد شد و بخدا سوگند بدين سو و آن سو به چپ و راست پرواز خواهيد كرد تا غير از آن كس كه خداوند از او پيمان گرفته و ايمان را در دلش نقش كرده و با روح خود مؤيّدش نموده، ديگر كسى از شما باقى نماند»
و باز در روايتى ديگر از پيشوايان عليهم السّلام چنين آمده:
«تا آنكه از شما كسى بر اين امر باقى نماند مگر تعدادى هر چه كمتر و كمتر».
┄┅┅┅❀🔸❀┅┅┅┄
🆔@hadith_maaref
🔗 تلگرام 👨💻 اینستاگرام 🔗 آپارات
🔸اختتامیه اولین دوره جشنواره علمی حدیث پژوهان جوان برگزار شد.
▫️به همت گروه حدیث پژوهی موسسه معارف اهلبیت علیهمالسلام و با همکاری انجمن حدیث حوزه
┄┅┅┅❀🔸❀┅┅┅┄
🆔 @hadith_maaref
تصاویر بیشتر اختتامیه در سایت:
🌐 https://maaref.org
🔗 تلگرام 👨💻 اینستاگرام 🔗 آپارات
📑 گزارش اختتامیه اولین جشنواره #حدیث_پژوهان_جوان
✍در ابتدا جناب حجت الاسلام و المسلمین وحید عابد به عنوان مدیر گروه حدیث پژوهی موسسۀ معارف اهل بیت علیهمالسلام توضیحات مختصری پیرامون جشنواره و اهداف برگزاری آن بیان کرد.با توجه به اینکه درمیان جوانان هم در حوزه و هم در دانشگاه، به پژوهش در زمینه های حدیثی استقبال نشان داده شده است؛ به همین منظور چنین جشنواره ای که شاید عرصه ای برای ارائه کارهای صورت گرفته این پژوهشگران باشد برگزار گردید. در ادامه ایشان ضمن بیان فرآیند کار جشنواره از جمله نحوه ارزیابی،نشست ها و..، به برگزاری یکسال در میان و ادامه پیدا کردن این جشنواره تاکید کرد.
سپس مصاحبه های صورت گرفته با اساتید و ناقدین محترم و دانش پژوهان در قالب یک کلیپ به نمایش گزارده شد. در این کلیپ اساتید و دانشپژوهان نظرات، توصیه ها،پیشنهادات و انتقادات خویش را ذکر کردند. سپس حجت الاسلام المسلمین دکتر محمدتقی سبحانی ریاست محترم موسسۀ معارف اهل بیت علیهم السلام ضمن تقدیر و تشکر از دست اندرکاران این جشنواره و شرکت کنندگان در آن به چند نکته مهم در باب مطالعات حدیثی پرداخت:
۱ـ باید به تدریج به شاخه های مختلف حدیثی و مطالعات جدید آن ورود پیدا کرد، تا تنوع محتوایی ایجاد شود.
۲ـ در کنار جشنواره و در امتداد آن به شناسایی ظرفیت های پژوهشی جوانان پرداخته شود؛ و با شکل گیری هسته های پژوهشی حدیثی، شاهد خروجی جدید از میان حدیث پژوهان باشیم.
در ادامه ایشان اظهار داشت:«با نگاهی به تاریخ معاصرمطالعات اسلامی، وضعیت حدیث پژوهی با دو موج مختلف در جهان اسلام مواجه بوده است. اول؛ موج دفاع از حدیث با رویکردی افراطی.برای نمونه در اهل سنت جریان سلفیه معاصر از جمله محمدبن عبدالوهاب، مکتب دیوبندی و.. که امتداد اندیشه ابن تیمیه می باشد، شکل گرفت، و در جامعه شیعی نیز مکتب هایی همچون شیخی گری و اخباری گری پا به عرصه وجود گذاشت.
دوم؛ ایجاد مکتبی تفریطی که دربردارندۀ منکران حدیث است. همانند گروهی موسوم به قرآنیون، سلفی گری ایرانی و..
حال با گذشت از این دو موجی که ذکر شد، در حال حاضر وضعیت نسبتا معتدل تری را شاهد هستیم. از این جهت فرصت بزرگ تاریخی در عرصه حدیث پژوهی در اختیار محققان و اندیشمندان قرار گرفته است.
همچنین الان با یک آشوب مطالعات حدیثی مواجه هستیم؛ اما این آشوب تهدید نیست، بلکه میتواند یک فرصت برای اندیشمندان شیعه باشد. فرصتی که میتوان در حوزه مطالعات شیعی، مکتبی حدیثی پژوهشی هماهنگ ،علی رغم وجود همه اختلاف نظرها تاسیس نمود. که برای قوام این مدرسه ابتدا باید جایگاه حدیث در منابع معرفتی شیعه مشخص بشود سپس به حوزه مطالعات تاریخی حدیثی که بشدت دچار کمبود و چالش می باشد توجه شود و نظریه ای جامع در اعتبارسنجی روایات که متشکل از همۀ انواع دستگاه های اعتبارسنجی باشد، سامان یابد. که با این موارد می توان از بحران آشفتگی مطالعات حدیث پژوهی بیرون یافت.»
🔰#دکتر_سبحانی در پایان سخنان خود، جشنواره حدیث پژوهان جوان را نقطه ای الهام بخش در هم افزایی صحنه مطالعات حدیثی، برای به ثمر نشاندن فرصت ها توصیف کرد.
🎗در پایان، جوایز جشنواره حدیث پژوهان جوان به نفرات برگزیده اهداء گردید:
🔸نفر اول؛جناب حجت الاسلام علیرضا شهبازی (استنتاج ماشینی احتمالاتی برای کشف زمان زندگانی راویان)
🔸نفر دوم؛جناب حجت الاسلام مجتبی پور موسی (ترسیم طبقه روایی ابراهیم بن هاشم قمی و رفع چالش های پیش رو)
🔸نفر سوم؛سرکار خانم بهناز محمد کاظمی
( تحلیل توصیه امام باقر علیهالسلام به پذیرش ولایت خلفا)
┄┅┅┅❀🔸❀┅┅┅┄
🆔 @hadith_maaref
اختتامیه جشنواره حدیث پژوهان جوان به روایت تصویر
🔗 تلگرام 👨💻 اینستاگرام 🔗 آپارات
160204_1933.mp3
26.13M
🎧 صوت مراسم اختتامیه جشنواره حدیث پژوهان جوان
🆔 @hadith_maaref
#شناسه_شیعه
#حدیث_پژوهی
🔗 تلگرام 👨💻 اینستاگرام 🔗 آپارات
📜نقد مقاله
اعتبارسنجی《النساء نواقص العقول》در نهج البلاغه
🔰هفدهمین نشست علمی شناسه شیعه
❇️به همت گروه حدیثپژوهی پژوهشکده معارف اهلبیت علیهمالسلام
👨💻ارائه دهندگان:
حجت الاسلام والمسلمین امین حسین پوری
حجت الاسلام و المسلمین وحید عابد
📆زمان:
✴️چهارشنبه ۱۶ اسفند ١۴٠٢،
ساعت ۱۵ الی ۱۸
📍مکان:
قم، خیابان صفائیه، کوچه ٢١، کوچه ٣، پلاک ۵٠،پژوهشکده معارف اهلبیت علیهمالسلام
🔸لینک جلسه به صورت آنلاین:
🌐 www.maaref.org/neshast
🆔 @hadith_maaref
📨از عموم علاقهمندان و حدیثپژوهان دعوت میشود در این نشست شرکت نمایند.
#نشست_علمی
#شناسه_شیعه
🔗 تلگرام 👨💻 اینستاگرام 🔗 آپارات
💼«پرونده علمی (1)»
📖اعتبارسنجی خطبه 80 نهج البلاغه 1️⃣
مَعَاشِرَ النَّاسِ إِنَّ النِّسَاءَ نَوَاقِصُ الْإِيمَانِ نَوَاقِصُ الْحُظُوظِ نَوَاقِصُ الْعُقُولِ فَأَمَّا نُقْصَانُ إِيمَانِهِنَّ فَقُعُودُهُنَّ عَنِ الصَّلَاةِ وَ الصِّيَامِ فِي أَيَّامِ حَيْضِهِنَّ وَ أَمَّا نُقْصَانُ عُقُولِهِنَّ فَشَهَادَةُ امْرَأَتَيْنِ كَشَهَادَةِ الرَّجُلِ الْوَاحِدِ وَ أَمَّا نُقْصَانُ حُظُوظِهِنَّ فَمَوَارِيثُهُنَّ عَلَى الْأَنْصَافِ مِنْ مَوَارِيثِ الرِّجَالِ ...
(نهج البلاغه، خطبه 80)
به دلایلی که شاید امروزه برای همگان روشن باشد، این بخش از خطبه امیرالمومنین علیه السلام و مضامین آن در روزگار معاصر بسیار محل بحث قرار گرفته و برخی از نگارندگان ضمن نپذیرفتن ظاهر بلکه صراحت روشن آن بر آن شدهاند که امیرالمومنین علیه السلام از بیانات چنین سخنانی منزه بدارند و در این راستا در دو جهت قلم زدهاند:
1.پذیرش صدور این کلمات و تاویل در دلالت آن؛ به عنوان مثال جناب حجت الاسلام و المسلمین حیدر مسجدی در مقاله با عنوان «نگاه فقه الحديثي به روايات «نواقص العقول»» مراد از عقول را در این عبارات دیه دانسته است.
2.نفی صدور این کلمات از امیرالمومنین علیه السلام؛ که در این راستا سخنان مختلفی به میان آمده است، برخی سعی کردهاند که احتمال نبود این متن در نهج البلاغه را ثابت نمایند و برخی دیگر به عدم تمامیت سند این خطبه استشهاد نمودهاند.
اما در تازهترین نگاشته از سوی جناب دکتر محمد قندهاری با عنوان «اعتبارسنجی «النساء نواقص العقول» در نهج البلاغه» سعی شده است که این عبارات منبع یابی شده و ضمن نفی انتساب آن به امیرالمومنین علیه السلام، به گمان نگارنده مقاله در مورد منبع و مصدر این خطبه ریشهیابی تاریخی انجام داده است.
قبل از آنکه نسبت به بحث اعتبارسنجی این خطبه و نگاشته اخیر مطالبی بیان گردد، لازم است تا در مورد محتوای این عبارات به خصوص سه جمله نخست تذکری روشن داده شود، و آن اینکه:
سه عبارت نخست در این خطبه دارای نکاتی است که به هیچ وجه جای انکار از حیث پذیرش مضمون آن نزد یک مسلمان وجود ندارد و مضمون مورد نظر کاملا منطبق با آیات قرآن است و اینگونه نیست که مضمونی غریب و ناآشنا در اسلام بوده و لازم باشد که کنار نهاده شود.
در این خطبه بر خلاف برخی نقلهای دیگر، نقصان ایمان و حظوظ و عقل تفسیر شده است، این تفسیر در ایمان و حظوظ کاملا منطبق با حکم الله است، و نقص عقل که به معنای نسیان تفسیر شده است در آیه قرآن به صراحت بیان گشته است.
نماز نخواندن و روزه نگرفتن بانوان در ایام عادت که تفسیر تعبیر نقص ایمان بیان شده است در احادیث بسیار متعدد وارد گشته و حکم آن از اجماعیات و ضروریات دین است.
و بحث نسیان در شهادت بانوان که به عنوان تفسیر بحث نقصان عقل آمده است، مضمون بخشی از آیه 282 سوره بقره است :
وَ اسْتَشْهِدُوا شَهيدَيْنِ مِنْ رِجالِكُمْ فَإِنْ لَمْ يَكُونا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَ امْرَأَتانِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَداءِ أَنْ تَضِلَّ إِحْداهُما فَتُذَكِّرَ إِحْداهُمَا الْأُخْرى
(و البته ارتباط عقل با نسیان و حفظ علاوه بر عقلایی بودن، در روایات به راحتی قابل ردیابی است)
بهره نصف بانوان در ارث نیز که تفسیر نقصان حظ آمده است به صراحت در آیه قرآن ذکر شده است:
(4) النساء : 11 يُوصيكُمُ اللَّهُ في أَوْلادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ فَإِنْ كُنَّ نِساءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثا ما تَرَكَ وَ إِنْ كانَتْ واحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ وَ لِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ واحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِنْ كانَ لَهُ وَلَدٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلَدٌ وَ وَرِثَهُ أَبَواهُ فَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ فَإِنْ كانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصي بِها أَوْ دَيْنٍ آباؤُكُمْ وَ أَبْناؤُكُمْ لا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعاً فَريضَةً مِنَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَليماً حَكيما
بنابراین اگر بر فرض چنین تعابیری هم از ائمه علیهم السلام صادر نشده باشد، مضامین مفسَر به روشنی از گزارههای دین است. و اگر احیانا اشخاصی بخواهند بحث از عدم اعتبار یا تاویل معنای خطبه 80 نهج البلاغه را دستاویز نفی مضامین قرار دهند، از این راه طرفی نخواهند بست.
البته اینکه نگارندگان مقاله مذکور هدفشان چنین بوده است یا نه از محل بحث ما خارج است و نیازی به منازعه در آن وجود ندارد و اثری در مباحثاتی که انجام خواهد شد، نخواهد داشت.
بخش اول.mp3
33.52M
🎧صوت نشست هفدهم؛ نقد مقاله «اعتبارسنجی «النساء نواقص العقول» در نهج البلاغه».
🎙ارائه دهندگان: استاد امین حسین پوری و وحید عابد.
⬅️چهارشنبه ۱۶ اسفند ۱۴۰۲؛ بخش اول ➡️
2:00 توضیحات مقدماتی استاد عابد
8:00 توضیحات مقدماتی استاد حسین پوری
13:00 استادحسین پوری؛بیان سه مقام و محور بحث درباره ی مقاله
21:00 بررسی و نقد مقدمات نگارنده مقاله برای اثبات مدعای خویش
22:00 نقد وبررسی مقدمه اول نگارنده؛ «اعتماد اصلی سیدرضی درباب حکمت های نهج البلاغه بر کتاب خصائص الائمه خود بوده.»
24:00 مغالطات روشی و هوشمندانه از سوی نگارنده.
27:00 نقد و بررسی صحت ادعای نگارنده :« از حکمت ۷۹ تا حکمت۲۰۷ نهج البلاغه از خصائص الائمه گرفته شده.»
31:00 آیا می توان ادعا کردکه اختلافات نهج البلاغه با خصائص صرفا در حد تصحیفات است؟
41:00 بررسی و تحلیل حدس نگارنده: «اگر این حدس(رجوع به حافظه در هنگام انتقال از خصائص به نهج البلاغه) درسـت باشـد، میتوان نشـان داد که اعتمـاد به حافظه، موجب راهیافتن خطاهـای متعددی به نقلهای نهج البلاغه شده است.»
45:00 مصادره به مطلوب از سوی نگارنده
50:00 ادعای اشتباهات مکرر سید رضی در نقل از منابع! اما تنها ارجاع به یک مورد!
🆔 @hadith_maaref
#حدیث_پژوهی
#شناسه_شیعه
#نشست_هفدهم
🔗 تلگرام 👨💻 اینستاگرام 🔗 آپارات
بخش دوم.mp3
36.78M
🎧صوت نشست هفدهم؛ نقد مقاله «اعتبارسنجی «النساء نواقص العقول» در نهج البلاغه».
🎙ارائه دهندگان: استاد امین حسین پوری و وحید عابد.
⬅️چهارشنبه ۱۶ اسفند ۱۴۰۲ ؛ بخش دوم➡️
1:00 نقد و بررسی عبارت:«..نباید از سید رضی انتظار داشت که به اندازه یک مورخ خبره دقت داشته باشد.»؛ ملاک خبره بودن شخص چیست؟
14:00 بررسی ونقد عبارت:«..حتی در مواردی که رضی از منبـع خود نام برده نیز با مقایسـه هر دو نقل، معلوم میشـود که تصحیفـات یا افتادگی متعددی وجود دارد که مانع از اتحاد صد در صد است..» و مثال های آن.
28:00 بررسی و نقد مدعای نگارنده مبنی بر اینکه مرحوم سید، خطبه مورد بحث را ازکتاب رسائل الائمه کلینی ره اخذ کرده.
41:00 بیان خلاصه ای از سیر مباحث استادحسین پوری توسط استاد وحیدعابد.
43:00 تلاش نگارنده برای توجیه تفاوتهای میان نقل خصائص الائمه با رسائل الائمه مرحوم کلینی؛ به همراه بررسی شواهد.
55:00 بیان مثالی از روایت کافی در نقض عدم وقوع دو رخداد در مصادیق قاعده ی همبستگی متن با منبع(سند).
🆔 @hadith_maaref
#حدیث_پژوهی
#شناسه_شیعه
#نشست_هفدهم
🔗 تلگرام 👨💻 اینستاگرام 🔗 آپارات