﷽
🔄 تطبیق
❇️ شماره 34
✔️در زیارت عاشورا دو مورد مفعول مطلق وجود دارد که به قرار ذیل است:
1️⃣ و اَسْئَلُ اللَّهَ بِحَقِّکُمْ وَبِالشَّاْنِ الَّذی لَکُمْ عِنْدَهُ اَنْ یُعْطِیَنی بِمُصابی بِکُمْ اَفْضَلَ ما یُعْطی مُصاباً بِمُصیبَتِهِ مُصیبَةً ما اَعْظَمَها وَ اَعْظَمَ رَزِیَّتَها فِی الاِسْلامِ وَ فی جَمیعِ السَّمواتِ وَ الاَرْضِ.
2️⃣ اللّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْدَ الشّاکِرینَ لَکَ عَلی مُصابِهِمْ.
⚫️ بسی جای شگفت است که هر دو در رابطه با «مصیبت» است، اولی در خصوص نوع مصیبت که خود روضه سنگین است، مصیبتی که در اسلام و در همه آسمانها و زمین بزرگ و داغ گرانی است؛ دومی سپاس و ستایش خداوند متعال بر این مصیبت، یعنی حمد ما بر این مصیبت باید از نوع حمد افراد شاکر باشد.
✧❁ الذکر الحکیم ❁✧
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83
✅ یادآوری
🕯 ادبیات
🌴 شماره 35 🌴
📔 غیر ارکان یا منصوب هستند، یا مجرور، و یا تابع.
📔 حال منصوبات سه دستهاند:
1️⃣ قید حدث؛ که منحصر در مفعول به، فیه، له، و مطلق است.
2️⃣ قید ذات؛ فقط شامل مفعول معه و حال است.
3️⃣ ویژگی ابهام زدایی از ذات کلمه و نسبت دارند.
📝 قید حدث یا ذات بدین معناست که این منصوبات یک ارتباط تنگاتنگی با حدث یا ذات دارند و آن دو را توضیح میدهند. از این رو، قید یعنی محدوده و شمولیت حدث یا ذات را تقلیل یا توسعه میدهد.
#منصوبات
#قید_حدث
#قید_ذات
✧❁ الذکر الحکیم ❁✧
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83
﷽
🕯 ادبیات
🌴 شماره 36 🌴
⚜️ حال. قسمت 1
🗂 حال، اسم منصوبی است که قید و توضیحدهنده هیئت ذات است؛ولی این توضیحدهندگی فقط منحصر به زمان تحقّق حدث( عامل) است. پس در مقوله حال، سه گوشه مثلث را باید تعیین نمود که عبارت هستند از حال، ذو الحال و عامل.
✅ مثلا در عبارت « جاء زیدٌ ضاحکا» خندانبودن، توضیحِ یکی از حالتهای زید است البته در زمان تحقّق آمدن. و به عبارتی، زید در زمان تحقّق حدث، خندان بود.
✅ محدود ساختن توضیحدهندگی به زمان تحقّق حدث، نعت نحوی را خارج میسازد چرا که نعت، منعوت را بدون لحاظ این نکته توضیح میدهد.
#منصوبات
#قیدذات
#حال
✧❁ الذکر الحکیم ❁✧
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83
﷽
🕯 ادبیات
🌴 شماره 37 🌴
⚜️ حال. قسمت 2
🗂 در تعریف حال، واژهی «فضله» را هم ذکر میکنند. قابل دقت است که این واژه به معنای زیادی در مقابل ارکان جمله است یعنی حال جزء ارکان جمله نیست و حق هم چنین است، ولی ممکن است از لحاظ معنایی به منزلهی عُمده در اتمام معنای اساسی جمله باشد، و یا نقش بازدارندگی از فَساد جمله را ایفا نماید مانند «و اذا قاموا الی الصلاة قاموا کسالی» و « و ما خلقنا السماءَ و الارض و ما بینهما لاعبین.».
پ.ن: ذکر مثالها به نحو لَفّ و نشر مرتّب است.
✅ پس با لحاظ نکته فوق، نمیتوان ادّعا نمود که قیدِ فضله در تعریف حال، غالبی است.( ر.ک: النحو الوافی، 2، 339)
#منصوبات
#قیدذات
#حال
✧❁ الذکر الحکیم ❁✧
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83
﷽
🌾نکته تفسیری. الف 🌾
به آیات ذیل دقت شود:
1️⃣ وَ مَنْ أَحْياها فَكَأَنَّما أَحْيَا النَّاسَ جَميعا( مائده، 32)
2️⃣ إِنَّكَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى وَ لا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعاءَ إِذا وَلَّوْا مُدْبِرين( نمل، 80)
3️⃣ أَ وَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها كَذلِكَ زُيِّنَ لِلْكافِرينَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ( انعام، 122)
🗂 وقتی این سه آیه کنار هم گذاشته میشود میتوان دریافت که مراد از «احیاء» در آیه اول در رابطه با نجات از مرگ یک شخص نیست بلکه مراد نسبت به هدایتگری افرادِ گمراه و به دور از نور الهی است چرا که در فرهنگ گفتاری عقلاء هم، در مواقع نجات افراد توسط پزشک و غواص و ... از این تعبیر استفاده نشده و گفته نمیشود ایشان وی را زنده نمود بلکه میگویند او را از مرگ نجات داد.
✅ با دقت در دو آیه بعدی – که به عنوان نمونه ذکر گردید - به این نکته رهنمون میشویم که قرآن کریم از افراد گمراه تعبیر به میّت میکند چرا که دل ایشان مرده است و با احیای دلهای مرده، فعل احیاء تحقق پیدا میکند.
📌 به جهت فهم قول مخالف به المیزان، ج 5، ص 317 رجوع گردد.
✧❁ الذکر الحکیم ❁✧
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83
﷽
🌾نکته تفسیری. ب🌾
❇️ بیان چند شاهد:
1️⃣ پیرامون معجزه حضرت عیسی علیه السلام هم روایت هست:
« ان اللّه بعث عيسى عليه السّلام فى زمان قد ظهرت فيه الزمانات، و احتاج الناس الى الطب فأتاهم من عند اللّه بما لم يكن عندهم مثله، و بما أحيى لهم الموتى و أبرئ لهم الاكمه و الابرص باذن اللّه.»
2️⃣ حضرت ابراهیم علیه السلام به فرعون فرمود: رَبِّيَ الَّذي يُحْيي وَ يُميتُ. و فرعون گفت: أَنَا أُحْيي وَ أُميت.
نقل شده است که حضرت امام صادق علیه السلام فرمودند: ان إبراهيم (عليه السلام) قال له: أحيِ من قتلتَه إن كنت صادقا.
3️⃣ در روایت هست که حضرت فرمودند: «من سقى الماء فى موضع لا يوجد فيه الماء كان كمن احيا نفسا و من احيا نفسا فكانّما احيى النّاس جميعا.»
در این مورد، فردی که یک شخصی را از بیآبی و مرگ نجات میدهد تعبیر به «کمن احیا» میشود نه به «احیا نفسا».
✧❁ الذکر الحکیم ❁✧
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83
﷽
🕯 ادبیات
🌴 شماره 38 🌴
⚜️ افعال ناقصه. قسمت 2
🗂به دو عبارت « قُم» و « کُن قائما» دقت فرمایید.
چه فرقی بین این دو وجود دارد؟ و یا اصلا تساوی در بیان دارند؟
✅ با مراجعه به تعریف افعال ناقصه دریافت میشود که این افعال برای تقریر إسناد و ثبوت مسند بر مسند الیهی مانند زید و قائم جعل شده است.
✅ تقریر إسناد یعنی پررنگ سازی و بولد نمودن إسناد؛ از این رو از افعال ناقصه در رابطه با بیان وقایع معمولی و دم دستی استفاده نمیشود بلکه در جایی باید از این قالب بهره برد که إسناد مورد توجّه جدّی است.
✅ پس جمله « یکون زید قائما» در جایی بیان میگردد که ثبوت قیام برای زید به نحو ساده نباید مورد مشاهده گردد مثلا چندین وقت زید نایستاده بود و حالا ایستاده است و در نتیجه، مورد تعجّب دیگران قرار میگیرد.
❇️ از اینجاست که عبارت شریفه« کونی بردا و سلاما» خوب فهم میشود چرا که نسبت دادن خنکی و سلامتی و ایمنی به آتش، یک امر ساده و سهلی نیست؛ از این رو باید با عنایت و توجّه لازم ذکر گردد تا شک و یا انکار مخاطبین را برطرف نماید.
پ.ن: در عبارت« کان زید قائما»، کان مسند است، زید مسندالیه، و قائما قیدِ مسند. و در تعریف افعال ناقصه که ذکر گردید این افعال برای تقریر إسناد مسند بر مسند الیه است، مراد مسند و مسندالیه قبل از درآمدن این افعال است.
#افعال_ناقصه
#کان_یکون
✧❁ الذکر الحکیم ❁✧
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83
ا🍀🌸🍀🌸🍀
قال امیر المؤمنین علیه السلام:
« إنّکم الی إعراب الأعمال أحوج منکم الی اعراب الأقوال.»
غرر الحکم و درر الکلم
#اعراب
✧❁ الذکر الحکیم ❁✧
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83
ا🍀🌸🍀🌸🍀
🌿 قالَ الصَّادِقُ ع إِعْرَابُ الْقُلُوبِ عَلَى أَرْبَعَةِ أَنْوَاعٍ رَفْعٍ وَ فَتْحٍ وَ خَفْضٍ وَ وَقْفٍ
☘️ فَرَفْعُ الْقَلْبِ فِي ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى؛ وَ فَتْحُ الْقَلْبِ فِي الرِّضَا عَنِ اللَّهِ تَعَالَى؛ وَ خَفْضُ الْقَلْبِ فِي الِاشْتِغَالِ بِغَيْرِ اللَّهِ؛ وَ وَقْفُ الْقَلْبِ فِي الْغَفْلَةِ عَنِ اللَّهِ تَعَالَى
🍀 أَ لَا تَرَى أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا ذَكَرَ اللَّهَ بِالتَّعْظِيمِ خَالِصاً ارْتَفَعَ كُلُّ حِجَابٍ كَانَ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ اللَّهِ تَعَالَى مِنْ قَبْلِ ذَلِكَ؛
وَ إِذَا انْقَادَ الْقَلْبُ لِمَوْرِدِ قَضَاءِ اللَّهِ تَعَالَى بِشَرْطِ الرِّضَا عَنْهُ كَيْفَ يَنْفَتِحُ بِالسُّرُورِ وَ الرَّوْحِ وَ الرَّاحَةِ؛
وَ إِذَا اشْتَغَلَ قَلْبُهُ بِشَيْءٍ مِنْ أَسْبَابِ الدُّنْيَا كَيْفَ تَجِدُهُ إِذَا ذَكَرَ اللَّهَ بَعْدَ ذَلِكَ- وَ أَنَابَ مُنْخَفِضاً مُظْلِماً كَبَيْتٍ خَرَابٍ خِلْوٍ لَيْسَ فِيهَا عُمْرَانٌ وَ لَا مُونِسٌ؛
وَ إِذَا غَفَلَ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى كَيْفَ تَرَاهُ بَعْدَ ذَلِكَ مَوْقُوفاً مَحْجُوباً قَدْ قَسَا وَ أَظْلَمَ مُنْذُ فَارَقَ نُورَ التَّعْظِيمِ.
🌾 فَعَلَامَةُ الرَّفْعِ ثَلَاثَةُ أَشْيَاءَ وُجُوهُ الْمُوَافَقَةِ وَ فَقْدُ الْمُخَالَفَةِ وَ دَوَامُ الشَّوْقِ؛
وَ عَلَامَةُ الْفَتْحِ ثَلَاثَةُ أَشْيَاءَ التَّوَكُّلُ وَ الصِّدْقُ وَ الْيَقِينُ؛
وَ عَلَامَةُ الْخَفْضِ ثَلَاثَةُ أَشْيَاءَ الْعُجْبُ وَ الرِّيَاءُ وَ الْحِرْصُ؛
وَ عَلَامَةُ الْوَقْفِ ثَلَاثَةُ أَشْيَاءَ زَوَالُ حَلَاوَةِ الطَّاعَةِ وَ عَدَمُ مَرَارَةِ الْمَعْصِيَةِ وَ الْتِبَاسُ عِلْمِ الْحَلَالِ وَ الْحَرَام.
مصباح الشريعة ؛ صص 121 و 122
#اعراب
✧❁ الذکر الحکیم ❁✧
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83
سلام و نور
🌸 ان شاء الله تعالى، در یکی دو روز آینده نکات مهمی پیرامون مبحث إعراب عرض خواهد شد.
🌿 از این رو، لطفا منتظر پستهای آتی ما باشید.
#اعراب
✧❁ الذکر الحکیم ❁✧
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83
عبائری از مبحث إعراب.docx
17.7K
به عنوان پیش مطالعه، عبارتهایی از النحو الوافی، انموذج، صمدیه، الکافیه، المنهاج في القواعد و الإعراب، حاشية الصبان، و همع الهوامع خدمت عزیزان تقدیم میگردد که امید است به این عبارتها دقت کافی صورت بگیرد خصوصا به عبارتهایی از همع الهوامع
#اعراب
✧❁ الذکر الحکیم ❁✧
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83
﷽
🕯 ادبیات
🌴 شماره 39 🌴
┄┄┅••=✧؛❁؛✧=••┅┄┄
اعراب. قسمت اول
┄┄┅••=✧؛❁؛✧=••┅┄┄
🗂 برخی از ادباء، اعراب را به اثر تعریف کرده و گفتهاند: اعراب اثری است که عامل، این اثر را اقتضا دارد که عبارت است از حرف و حرکت.
❇️ و حال آنکه دقت نظر اقتضای خلاف این اندیشه را دارد چرا که اثر، مربوط به علائم اعرابی است و از طرفی هم حتّی واژههای مبنی و جملات دارای اعراب هستند ولی فقط توانایی پذیرش علائم اعرابی را ندارند.
#اعراب
✧❁ الذکر الحکیم ❁✧
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83
﷽
🕯 ادبیات
🌴 شماره 40 🌴
┄┄┅••=✧؛❁؛✧=••┅┄┄
اعراب. قسمت دوم
┄┄┅••=✧؛❁؛✧=••┅┄┄
🗂 بله پیرامون ماهیت اعراب دو اندیشه اساسی مطرح است؛ لفظی و معنوی.
سیوطی در همع الهوامع گزارش میدهد که جمهور بر لفظی بودن اعراب باور دارد. و بدین خاطر است که اعراب را به اثر تعریف میکند.
📗 ولی اندیشه دوم از این قرار است که ماهیت اعراب، معنوی است. برای صاحبان این اندیشه میتوان به أعلم، جماعتی از مغاربه، سیبویه، ابوحیان اشاره کرد. بر این اساس، اعراب را به تغییر تعریف میکنند و استدلال ایشان مبنی بر این بیان است که اگر حرکات و حروف اعراب باشند، دیگر معنا نخواهد داشت که حرکات و حروف را به اعراب اضافه نمود و گفت حرکاتِ اعراب.
#اعراب
✧❁ الذکر الحکیم ❁✧
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83
﷽
🕯 ادبیات
🌴 شماره 41🌴
┄┄┅••=✧؛❁؛✧=••┅┄┄
اعراب. قسمت سوم
┄┄┅••=✧؛❁؛✧=••┅┄┄
🗂 در حالت کلی، در این مبحث، چهار اصطلاح وجود دارد؛ معرب، اعراب، علائم اعرابی و محلّ الاعراب
1️⃣ تعریف کلمه معرب واضح است. به کلمهای گویند که علائم اعرابی در آن پدیدار است و مورد تلفظ قرار میگیرد.
2️⃣ حقّ این است که اعراب به محلّ و جایگاه خاصّی از جمله را گویند چرا که جمله از جایگاههای مختلفی اعم از رکن و فضله تشکیل میشود و برای هر کدام انواعی است مانند فاعلیت و مبتدائیت و خبریت و مفعولیت و ... .
3️⃣ علائم اعرابی به آن آثاری گفته میشود که در آخر کلمه معرب خودنمایی دارد و این آثار هم میتواند به شکل حرکت باشد و هم به شکل حرف.
📔 از این رو تعجّب از بزرگانی هست که اعراب را به اثر و یا حتّی به تغییر حرکت تعبیر میکنند چون اثر همان علائم اعرابی است و از طرفی هم کلمات مبنی و جملات هم دارای اعراب هستند ولی هیچ گونه اثری در آخر آنها پدیدار نمیشود. پس تعریف ایشان جامع افراد نیست.
4️⃣ محل الاعراب هم به آخرین حرف از کلمه معرب اطلاق میشود که این آثار بر روی آن ظاهر میشود.
#اعراب
✧❁ الذکر الحکیم ❁✧
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83
﷽
🕯 ادبیات
🌴 شماره 42🌴
┄┄┅••=✧؛❁؛✧=••┅┄┄
اعراب. قسمت چهارم
┄┄┅••=✧؛❁؛✧=••┅┄┄
🗂 مناسب است برای توضیحات فوق، به جهت تقریب به ذهن مثالی ذکر گردد.
فرض کنید یک مربی، کشتیگیرهای زیادی را در وزنهای مختلف راهی مسابقات کرده و ایشان را مدیریت مینماید، به هر کدام از این وزنهای معین، نقش گفته میشود؛ و به هر کدام از جایگاه، محلّ و مقامهای یک، دو و سه، اعراب اطلاق میشود؛ و اگر هر کدام از کشتیگیرها در جایگاه، محلّ و مقامهای خاصّی بایستند، دارای این مقام میشوند و مرفوع، منصوب و مجرور میگردند.
✳️ حال ممکن است یک کشتیگیری در جایگاه اوّل بایستد ولی هیچ آثاری از خوشحالی درونی را از خود نشان ندهد چرا که ذات این کشتیگیر چنین است که اصلا در ظاهر خوشحالی را نشان نمیدهد، ولی کشتیگیر دیگری هم اوّل میشود و وی ذاتا فردی است که در چنین مواقعی خوشحالی خود را بروز میدهد ولی چون خبر ناگواری بدان رسیده است دیگر خوشحالی نمیکند، و فرد سومی هم خوشحالی خود را بدون هیچ مانعی نشان میدهد که به ترتیب، به آنها اعراب محلّی، تقدیری و ظاهری گفته میشود.
#اعراب
✧❁ الذکر الحکیم ❁✧
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83
﷽
🕯 ادبیات
🌴 شماره 43🌴
┄┄┅••=✧؛❁؛✧=••┅┄┄
اعراب. قسمت پنجم
┄┄┅••=✧؛❁؛✧=••┅┄┄
🗂 معروف است که اعراب را به سه قسم اعراب ظاهری و تقدیری و محلّی تقسیم میکنند و گاها دیده میشود که تعریفهای نامناسبی بر این سه قسم ارایه میگردد.
✅ به هر حال، اعراب ظاهری آن اعرابی است که از میان دو خصوصیت اعراب( جایگاه و محلّ) و علائم اعرابی، هر دو را میپذیرد مثل کلمه زید.
✅ اعراب تقدیری، به اعرابی اطلاق میشود که از میان این دو، هر دو را میپذیرد ولی به خاطر یک مانعی مثل اجرای قواعد اعلال و یا اتصال یاء متکلم، علائم اعرابی از بین میرود.
پس اعراب تقدیری همان اعراب ظاهری است که به خاطر وجود یک مانعی در آخر کلمه، دچار از بین رفتگی علائم میشود.
✅ اعراب محلّی، از میان آن دو فقط به محلّ و جایگاه و اعراب بسنده میکند چون ذات کلمه مبنی، قبول علائم نمی کند؛ از این رو به آن، اعراب محلی اطلاق میشود.
#اعراب
✧❁ الذکر الحکیم ❁✧
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83
📂 الذکر الحکیم
📂 ادبیات عربی
📂 تحلیل مفاهیم نحوی
🗂 دانش نحو، از علوم پایه حوزههای علمیه است که فهم صحیح مسائل آن، کمک شایانی در فهم آیات شریفه، روایات، و تراث فقهی و اصولی دارد.
✔️ تبیین نکات کلیدی ادبیات عربی
✔️ بیان صحیح نقاط مبهم مسائل آن
✔️ بیان نکات مفهومی و تحلیلی
✔️ حل مشکل نحوی و چالش ادبی
✔️ تطبیق نکات نحوی در آیات کریمه، روایات و متون فقهی و اصولی
👇👇👇👇👇👇👇👇
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83
May 11
﷽
🕯 ادبیات
🌴 شماره 44🌴
┄┄┅••=✧؛❁؛✧=••┅┄┄
اعراب. قسمت ششم
┄┄┅••=✧؛❁؛✧=••┅┄┄
🗂 همان طوری که از تعریف اعراب تقدیری و محلّی فهمیده شد؛ در اعراب تقدیری گفته میشود که مقتضی دارد ولی با یک مانعی روبرو است ولی اعراب محلّی اصلا مقتضی پذیرش علائم اعرابی را ندارد.
✅ مشکل اعراب تقدیری، حرف آخِر کلمه است ولی مشکل اعراب محلّی، خود کلمه.
❇️ فرق کلمه «زید» با «هذا» در این است که واضع یا واضعین واژههای معرب در فرهنگسرا، اصلا کاری به آخِر واژه معرب نداشته و کلمه را بدین نحو به مردم واگذار کردهاند که خود ایشان با جایگذاری در جایگاه خاصّی از جمله، علائم مناسب با آن جایگاه را به آن دهند.
ولی همین واضع، کلمات مبنی را با حفظ یک حرکت خاصی در آخر آن، در اختیار مردم گذاشته و گفتهاند که شما حق تغییر حرکت آخر آن را ندارید، و در هر جایگاهی از جمله بنشیند نباید آن حرکت یا سکون تغییر یابد.
✳️ پس همه واژهها دارای اعراباند و فقط نسبت به مقوله علائم اعرابی متفاوتند.
#اعراب
✧❁ الذکر الحکیم ❁✧
🆔@Hojjat68Hekmat
🆔https://eitaa.com/joinchat/1290404153Cf2a3596a83