🔻چگونه در جنگِ عصر الگوریتمها قوی شویم؟
🖊محمدعلی رنجبر
تقابلهای امروز، دیگر در چارچوب جنگهای کلاسیک قابل فهم نیستند. آنچه در برابر ایران قرار دارد، صرفاً یک فشار نظامی یا اقتصادی نیست؛ بلکه یک «نبرد چندلایه» است که در آن، فناوری، ادراک و اقتصاد بهصورت همزمان بهکار گرفته میشوند. این همان منطق جنگ در عصر آن چیزی است که کلاوس شواب از آن به «انقلاب صنعتی چهارم» تعبیر میکند.
در این فضا، قوی شدن نیز معنای متفاوتی پیدا میکند.
نخستین الزام، تسلط بر «داده و الگوریتم» است. در جهانی که جریان اطلاعات، رفتارها و حتی تصمیمها را شکل میدهد، کشوری که فاقد زیرساخت داده و توان الگوریتمی باشد، ناگزیر در زمین دیگران بازی میکند. قدرت امروز، نه فقط در منابع طبیعی، بلکه در توان تحلیل و هدایت دادهها نهفته است.
دومین مؤلفه، بازطراحی «میدان ادراک» است. در این جنگ، واقعیتها بهتنهایی تعیینکننده نیستند؛ بلکه این «ادراک از واقعیت» است که معادلات را میسازد. اگر کشوری نتواند روایت خود را بسازد و منتشر کند، دیگران این کار را برای او انجام خواهند داد. از اینرو، عبور از اطلاعرسانی صرف به سمت روایتسازی فعال، یک ضرورت راهبردی است.
سوم، تبدیل اقتصاد به «ابزار مقاومت هوشمند» است. فشارهای اقتصادی، بخشی از طراحی این جنگ هستند تا اراده تصمیمگیری را تضعیف کنند. در مقابل، اقتصادی که متکی بر درون، متنوع و متصل به شبکههای منطقهای باشد، میتواند این فشار را به فرصت تبدیل کند و خود به یک اهرم قدرت بدل شود.
چهارم، یکپارچهسازی قدرت است. در این نبرد، مرز میان قدرت سخت، نرم و فناورانه از میان رفته است. موفقیت زمانی حاصل میشود که این حوزهها نه بهصورت جزیرهای، بلکه در قالب یک طراحی منسجم و هماهنگ عمل کنند.
و در نهایت، «چابکی راهبردی» تعیینکننده است. در محیطی که بهسرعت در حال تغییر است، برنده کسی نیست که صرفاً قدرت بیشتری دارد، بلکه کسی است که سریعتر میآموزد، سریعتر تطبیق میدهد و بهموقع تغییر مسیر میدهد.
بر این اساس، قدرت در عصر جدید را باید اینگونه تعریف کرد:
توانایی کنترل داده، شکلدهی ادراک، و تبدیل اقتصاد و فناوری به ابزارهای همزمان کنش راهبردی.
هر کشوری که به این سطح از یکپارچگی برسد، حتی بدون ورود به جنگ کلاسیک، میتواند موازنهها را تغییر دهد. ایران نیز اگر بخواهد در این میدان نهتنها بقا، بلکه برتری داشته باشد، ناگزیر از حرکت در همین مسیر است.
#پژوهشکده_مطالعات_بنیادین_امنیت
سایت I ایتا I بله I ویراستی
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
13.8M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔺ما به قله چگونه نگاه میکنیم؟
📺 حجت الاسلام دکتر نجف لکزایی، رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
🔸بزرگترین میراث رهبر شهید انقلاب، تربیت انسانهایی است که تمدنی میاندیشند؛ مردم کف خیابان تمدنی میاندیشند.
#پژوهشکده_مطالعات_بنیادین_امنیت
سایت I ایتا I بله I ویراستی
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
✍️علیرضا نصراصفهانی
➖پس از پایان هر جنگ، جوامع با ویرانیها، گسستهای اجتماعی و عدمقطعیتهای عمیق مواجه میشوند. تاریخ نشان میدهد کشورهایی که از دانش و هنر آیندهسازی بهعنوان ابزاری برای تصمیمسازی، چشماندازپردازی و رویاسازی جمعی بهره بردند، نهتنها زیرساختهای فیزیکی، بلکه سرمایه اجتماعی و هویت ملی خود را بازسازی کرده و مسیر پیشرفت پایدار را ترسیم کرده اند. این سلسله یادداشتها با تکیه بر تجربه کشورهای منتخب و گذشته، اکنون و آینده ایران، در پی تبیین کارکردهای دانش استراتژیک آیندهپژوهی و ارائه پیشنهاداتی برای ایران پساجنگ رمضان است.
➖ پس از ۱۹۴۵، ایالات متحده با چالشهای بیسابقه در حوزه امنیت ملی و بازسازی نظم جهانی روبرو شد. در پاسخ، نیروی هوایی ارتش آمریکا پروژه «رند» را در ۱۹۴۶ پایهگذاری کرد که در ۱۹۴۸ به اندیشکدهای مستقل تبدیل شد. مأموریت اولیه رند، اتصال برنامهریزی نظامی به تصمیمات تحقیق و توسعه بود، اما خیلی زود به کانون تفکر بلندمدت و تحلیل نظامها بدل گردید. رند با توسعه روشهایی چون تحلیل سیستمها، نظریه بازیها و بعدها روش دلفی برای پیشبینی فناوری، به دولت کمک کرد تا گزینههای راهبردی را در فضای عدمقطعیت ارزیابی کند. برای مثال، گزارشهای رند درباره سناریوهای جنگ هستهای و مسابقه فضایی نهتنها به سیاست دفاعی آمریکا شکل داد، بلکه به رویاپردازی سرمایهگذاری عظیم در علم و فناوری انجامید که موتور شکوفایی اقتصادی دهههای بعد شد.
1️⃣
#پژوهشکده_مطالعات_بنیادین_امنیت
سایت I ایتا I بله I ویراستی
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
➖ در جنگ سرد، اندیشکدههایی مانند هادسون هرمان کان و بعدها باشگاه رم با گزارش «محدودیتهای رشد» از آیندهپژوهی برای طرح پرسشهای بنیادین تمدنی بهره گرفتند. روشهایی مانند سناریونگاری، تحلیل روندهای کلان و چشماندازسازی مشارکتی در این نهادها پخته شد. عامل موفقیت آنها، استقلال نسبی از سیاست روزمره و پیوند تنگاتنگ با دانشگاه و صنعت بود – که به آنها اجازه میداد «حقایق ناراحت کننده» را مطرح و گفتمان عمومی را از تصورات رایج پالایش نمایند. مثلا سناریوهای رند درباره پیامدهای تبادل هستهای به شکلگیری دکترین «نابودی قطعی متقابل» انجامید که محصولی آیندهپژوهانه برای پیشگیری از جنگ بود.
➖ آلمان در ۱۹۴۵ با ویرانی کامل و اشغال نظامی مواجه بود. آنچه به «معجزه اقتصادی» شهرت یافت، صرفاً پیامد کمکهای طرح مارشال نبود؛ ریشه در چشماندازی داشت که نخبگان سیاسی-اقتصادی برای آینده کشور ترسیم کردند. مفهوم «اقتصاد بازار اجتماعی» که توسط لودویگ ارهارد و متفکران مکتب فرایبورگ پردازش شد، یک انتخاب آگاهانه میان سرمایهداری لجامگسیخته و سوسیالیسم دولتی بود و مسیر توسعه آلمان را برای دههها تثبیت کرد. همچنین ادغام در نهادهای اروپایی که با جامعه ذغال و فولاد آغاز شد خود حاصل نوعی آیندهپژوهی نهادی بود که امنیت و رفاه را در همگرایی قارهای میدید. سالهای بعد، نهادهایی مانند بنیاد علم و سیاست آلمان به تولید دانش برای تصمیمگیری بلندمدت پرداختند. تجربه آلمان نشان داد که چشماندازسازی باید ذینفعان گوناگون مانند بخش خصوصی، جامعه مدنی، جوانان را دربرگیرد تا مالکیت جمعی ایجاد کند.
➖ در مقابل تجربههای غربی که اغلب بر تحلیل نظامی-راهبردی متمرکز بودند، ژاپن از دهه ۱۹۷۰ آیندهپژوهی را با رویکردی فناورانه-اقتصادی و کاملاً ملی نهادینه کرد. پیمایش دلفی علم و فناوری ژاپن که هر پنج سال یکبار توسط مؤسسه ملی سیاست علم و فناوری وابسته به وزارت آموزش، فرهنگ، ورزش، علوم و فناوری انجام میشود، از سال ۱۹۷۱ تاکنون به بزرگترین و پیوستهترین برنامه پیشبینی فناوری در جهان بدل شده است. در این فرایند، هزاران متخصص از دانشگاه، صنعت و دولت درباره زمان تحقق، اهمیت و موانع صدها حوزه فناورانه از رباتیک و بیوتکنولوژی تا انرژی و سلامت اجماعسازی میکنند.
➖ نکته بسیار آموزنده این تجربه، نقش دلفی ژاپن در سیاستگذاری مبتنی بر آینده است: نتایج این پیمایش مستقیماً به تدوین برنامههای پنجساله علم و فناوری، تخصیص بودجههای تحقیق و توسعه، و تعیین اولویتهای صنعتی کشور وارد میشود. این چرخه منظم پیشبینی-سیاستگذاری-سرمایهگذاری، ژاپن را قادر ساخت تا با وجود ویرانی کامل پس از جنگ جهانی دوم و فقدان منابع طبیعی، از طریق «سرمایهگذاری هوشمندانه بر فناوریهای آینده» به قدرت اقتصادی دوم جهان تبدیل شود و روایت ملی خود را از یک کشور شکستخورده به یک «ابرقدرت فناوری» تغییر دهد.
2️⃣
#پژوهشکده_مطالعات_بنیادین_امنیت
سایت I ایتا I بله I ویراستی
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
✴️ امنیت ملی؛ خط قرمز مشترک نظامهای حقوقی در مواجهه با جاسوسی
▫️کشورهای دنیا با توجه به شرایط اجتماعی، مذهبی و سیاسی خود قواعد حقوقی متفاوتی را برگزیدهاند، اما وقتی پای «امنیت ملی» وسط میآید، تفاوتهای ایدئولوژیک و سیاسی رنگ میبازد.
▫️در تمامی نظامهای حقوقی بزرگ جهان، جمعآوری اطلاعات به نفع دشمن یا انتقال اسرار به بیگانه، نه یک جرم عادی، بلکه حملهای به رگهای حیاتی ملت تلقی میشود.
نگاهی تحلیلی به جرمانگاری جاسوسی در چند نظام حقوقی دنیا، مساله را روشن میکند:
🔺 ایالات متحده:
قانون جاسوسی مصوب ۱۹۱۷ هنوز ستون فقرات سیستم کیفری آمریکا است. این قانون تمایز قاطعی بین «جنگ رسمی» و «تهدید امنیتی» قائل نیست. هرگونه انتقال اطلاعات دفاعی به قدرت خارجی، حتی اگر بدون نتیجه باشد، جرم است. در شرایط بحرانی، مجازات اعدام (بهصورت نظری) برای این جرم صادر میشود.(هرچند ممکن است در رویه قضایی اجرا نشود)
🔺 رژیم صهیونیستی:
در کشوری که با بالاترین درجه امنیتی اداره میشود، جاسوسی جرمی نابخشودنی و در زمان جنگ، جرمی علیه «بقا» است. مجازاتها تا حبس ابد میرسد و اولویت مطلق نظام کیفری اسرائیل با خنثیسازی تهدید قبل از وقوع آن است.
1⃣
#پژوهشکده_مطالعات_بنیادین_امنیت
پژوهشکده مطالعات بنیادین امنیت
✴️ امنیت ملی؛ خط قرمز مشترک نظامهای حقوقی در مواجهه با جاسوسی ▫️کشورهای دنیا با توجه به شرایط اجتم
🔺 آلمان:
سیستم حقوقی آلمان در موضوع جاسوسی بسیار پیشدستانه و دقیق است. در آلمان نهتنها افشای اطلاعات، بلکه «کسب» اطلاعات با نیت سوء یا حتی «اعلام آمادگی» برای همکاری با سرویسهای خارجی، جرمانگاری شده است. مجازات انتقال اطلاعات حساس تا حبس ابد نیز پیشبینی شده است.
🔺سوئد، انگلستان و فرانسه:
در اروپا نیز وضعیت فرق نمیکند. سوئد و فرانسه مجازاتهای سنگین تا حبس ابد برای جاسوسی دارند. انگلستان نیز با تصویب قوانین جدید (۲۰۲۳) تأکید کرده که همکاری با دولت خارجی یا افشای اطلاعات حساس، جرمی جدی با مجازاتهای سنگین است.
▫️این مقایسه نشان میدهد که در هیچکجای دنیا، جاسوسی یک جرم معمولی نیست. کشورها بر سر امنیت ملی، حاکمیت و تمامیت ارضیشان ریسک نمیکنند.
📌جاسوسی، حمله به امنیت وجودی یک ملت است و در تمام سیستمهای حقوقی، با شدیدترین مجازاتها مواجه میشود.
2⃣
#جرم_جاسوسی
#نظام_حقوقی
#مجازات
#پژوهشکده_مطالعات_بنیادین_امنیت
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
4M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔹 دنیا را این هوای نفس دارد از بین میبرد...
#پژوهشکده_مطالعات_بنیادین_امنیت
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
7.5M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
⭕️ امنیت در گرو مبارزه با طاغوت
📺 حجت الاسلام دکتر نجف لکزایی، رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
🔺خداوند، بشر را آفرید و به آنها گفت که از طاغوت اجتناب کنید. یعنی شما در صورتی امنیت دارید که رابطهی خود با خدا را تعریف کنید.
#پژوهشکده_مطالعات_بنیادین_امنیت
سایت I ایتا I بله I ویراستی
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
11.5M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎞 برای فهم رویدادهای جاری، نیازمند یک ادبیات تازهایم!
👤 دکتر #جعفر_حسنخانی
▪️جمهوری اسلامی و رویدادهایی که در پس آن اتفاق میافتد، نوپدید هستند! رویدادهای نوپدید نیازمند ادبیات و واژگان خاص خود هستند. برای توصیف این فضای جدید و اتفاقاتی که در پس آن رخ میدهد، نه کلمات سنتی گذشته پاسخگو هستند و نه واژگان مدرن امروزی میتوانند حق مطلب را ادا کنند.
👈🏻 ما برای پیدا کردن موقعیت و هویت خود در این شرایط، به مفاهیمی کاملا جدید نیاز داریم؛ مفاهیمی که خلق و تبیین آنها یکی از نقشهای مهم رهبران برای توضیح دادن این پدیدههای بدیع است. بدون این واژگان جدید، درک واقعیتهای نو امکانپذیر نیست.
#پژوهشکده_مطالعات_بنیادین_امنیت
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
🖼 نشانه زوال آمریکا
🔹یکی از نشانههای زوال امپراتوری فاسد و ظالم آمریکا، بیمنطقیِ آنها است.
🎙بیانات رهبر شهید انقلاب ۱۴۰۴/۱۱/۲۸
#پژوهشکده_مطالعات_بنیادین_امنیت
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
🔰 الگوی اربیل در راه ابوظبی
🔹پس از جنگ تحمیلی سوم و بهرغم سکوت در صحنه نبرد نظامی، بهنظر میرسد تغییری راهبردی در دکترین امنیتی ایران تثبیت شده: دیگر از صبر راهبردی در برابر کانونهای تهدید پیرامونی خبری نیست.
🔹عملیاتهای پایدار و مستمر در اربیل و سلیمانیه برای مهار تهدیدات از غرب کشور، دیگر یک استثنا نیست و همین منطق دارد مواجههٔ ایران با امارات را نیز شکل میدهد.
🔹تبدیل شهرهای امارات به لانهٔ عملیاتی موساد، سکوی حملات سایبری، و پایگاه فرماندهی افسران آمریکایی و اسرائیلی، نشان داد که ابوظبی از یک شریک منفعل برای دشمن عبور کرده است.
🔹راهبرد «انهدام تهدید در مبدأ» اکنون نه یک گزینه، که یک ضرورت است که احتمالا تا تحقق سیاست راهبردی ایران یعنی اخراج کامل آمریکا از منطقه تداوم خواهد یافت.
#پژوهشکده_مطالعات_بنیادین_امنیت
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•