💢بازکاوی شرط «عندالاستطاعه» در پرداخت مهریه
✍️مائده رضائی
مهریه مالی است که مرد در عقد نکاح به زن میپردازد یا پرداخت آن را بر عهده میگیرد و پس از عقد، بهعنوان دِینی قطعی بر ذمّهی او ثابت میشود تا هنگام پرداخت یا ابراء از سوی زن باقی بماند. بر پایهی اصل اشتغال یقینی، ذمّهی شوهر تا پرداخت کامل مهریه بری نمیشود و هر زمان زن آن را مطالبه کند، مرد مکلف به پرداخت است؛ و در صورت ناتوانی او، پرداخت از بیتالمال انجام میگیرد.
در مقابل، برخی فقیهان شرط «عندالاستطاعه» را در صحت مهریه معتبر میدانند و بر این باورند که مهریه تنها در صورت توانایی مالی مرد صحیح است، زیرا التزام به شرطی که خارج از قدرت مکلف باشد، از نظر فقهی مشروع نیست.
در ردّ این دیدگاه چند دلیل اقامه شده است:
👈 اینجا بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=79569
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢بیانیه جامعه مدرسین نسبت به مسئله عفاف و حجاب در کشور
بسم الله الرحمن الرحیم
«وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّ»
🔸در نظام تربیتی و رفتاری اسلام، حجاب و پوشش یک حکم شرعی و قانونی است و کوتاه آمدن از آن عقوبت دنیوی و اخروی دارد. حکومت اسلامی نیز بر اساس بند ۱ اصل ۳ قانون اساسی موظف است به «ایجاد محیط مساعد برای رشد فضایل اخلاقی بر اساس ایمان و تقوی و مبارزه با كلیه مظاهر فساد و تباهی».
🔹به همین جهت دستگاهها و مسئولین حق ندارند از مسئله عفاف و حجاب، به عنوان یک ضرورت دینی و همچنین بندی از اصول قانون اساسی عدول و در اجرای آن کوتاهی و یا اعلام بیمسئولیتی کنند.
🔸پس از دفاع مقدس ۱۲ روزه، که در آن اراده پولادین ملت ایران و عزم آهنین رزمندگان در برابر دشمن به روشنی آشکار شد و هویت فرهنگی و ریشههای دینی و ملی این مردم، دشمن را به پذیرش شکست و تسلیم در برابر ملت ایران واداشت، جبهه باطل، جنگ فرهنگی خود علیه اراده و عزم آهنین ملت و رزمندگان غیور را پرحجمتر کرده و بر پایههای بنیاد هویت دینی و ملی ما حمله ور شده است. فلذا لازم است در این جنگ فرهنگی نیز همانگونه که در جنگ نظامی و اقتصادی قاطعیت و سلحشوری به خرج میدهیم، مجدانه و فداکارانه ورود پیدا کنیم و با ناهنجاریها و ساختارشکنیهای ضد دین و فرهنگ برخورد قانونی داشته باشیم.
🔹جامعه مدرسین حوزه علمیه قم اقدامات فاجعهبار عوامل استکباری برای زدودن حیاء از جوامع بشری را یک اقدام ننگ آور و ضد انسانی میداند و اعلام میدارد:
1️⃣ تمام جوامع بشری در برابر این فسادهای زن ستیز قیام خواهند کرد و حرکت فطری بازگشت به حجاب و عفاف با سرعت بیشتری ادامه خواهد یافت. در ایران نیز گرچه هجمههای فرهنگی و ترویج ابتذال، همیشه در دستور کار دشمنان نظام اسلامی بوده است، اما جامعهی هویتدار و تمدنی ایران، آن را پس خواهد زد و دشمن راه به جایی نخواهد برد.
2️⃣ از عموم ملت به ویژه مسئولان با غیرت و متعهد و زنان فهیم و مؤمن انتظار میرود با التزام به اصل مترقی و فساد ستیز امر به معروف و نهی از منکر و با شیوههای حکیمانه، یک صدا و بی هیچ تزلزلی علیه این تهاجم خطرناک، اقدام فکری و عملی انجام دهند و با قلم و قدم به یاری امام زمان (صلوات الله و سلامه علیه) برخاسته و این توطئه را خنثی سازند.
3️⃣ بنا به تأکید دین، یک مسلمان نمیتواند در مقابل فساد بیتفاوت باشد. خواه این فساد، فسادی اقتصادی، سیاسی و امنیتی بوده باشد و خواه یک فساد فرهنگی و اجتماعی. همانطور که مسئولین باید توجه ویژهای به مسئله مشکلات اقتصادی کشور و تأمین نیازهای معیشتی مردم و همچنین بحث مسکن و ازدواج جوانان داشته باشند، باید با پدیده کشف حجاب و ساختارشکنی که خطر بزرگی را متوجه سلامت جامعه کرده است، با نگاهی مسئولانه و متعهدانه ورود پیدا کنند.
4️⃣ دین اسلام، دین رحمت و معنویت است و با همین شاخصه، گسترش یافته است؛ اما نمیتوان صرفا با استناد به این ویژگی دین، از مظاهر قاطع فساد ستیزانه دین عبور کرد و مجرمانی که آگاهانه فساد میکنند را بدون مؤاخذه رها نمود. از این رو باید با روشی نیکو به ترویج تعالیم دین و تبیین معارف آن پرداخته شود «ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ»؛ و در کنار آن و همزمان، باید نسبت به متجاهرین به فساد و ساختارشکنان قاطعیت نشان داد.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🇮🇷 اجتهاد 🚩
💢نامه آیتالله سبحانی به رئیس قوه قضائیه درباره اصلاح قانون مهریه ✔️به مناسبت قرار گرفتن طرح اصلاح
💢توضيحى در مورد نظريه «عند الاستطاعه»
✍️ آیتالله جعفر سبحانى
شكى نيست كه امروز گروهى به خاطر نپرداختن مهريه زنان در زندان به سر میبرند و برخى از خيرين با جمع آورى وجوهى در صدد آزاد سازى آنها میباشند و اين مشكل هنوز هم در كشور بر پا است.
وظيفه قاضى درباره گروه مقصر روشن است. او با اختيارى كه شرع مقدس به او داده است میتواند به اندازه بدهى طرف، او را وادار به فروش برخى از اموال نموده و در صورت امتناع خود به اين كار اقدام میكند و از اين راه مهريه زنان تأمين میشود و اما گروه ديگر كه توان پرداخت ندارند حكم آن روشن است آنجا كه قرآن مجيد میفرمايد: (فنظرة إلى ميسرة).
اينجانب در ديدار جمعى از خيران يادآور شدم كه براى حل اين مشكل بايد كار ريشهای انجام داد و آن اينكه در عقدنامهها مطالبه زوجه نسبت به مهريه خويش مشروط به وجود توان در طرف زوج باشد. از اين جهت بايد قوه قضائيه لايحهای كه به اين مضمون به مجلس ارائه كند و تحت مصوبهای محاضر را موظف سازد تا در عقد نامهها اين مطلب قيد گردد اينك دلايل اين نظريه در ضمن امورى بيان میگردد:
👈 ادامه مطلب: http://ijtihadnet.ir/?p=79588
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢لوازم فقهی «اطلاق» در نظریه ولایت مطلقه فقیه
✔️حجتالاسلام محمد متقیان تبریزی، محقق و مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم، در نشستی با ابتنا بر مفهوم «اطلاق» در نظریه ولایت مطلقه فقیه، ابعاد و لوازم فقهی این اطلاق مورد بررسی قرار داد. او در آغاز، به طبقهبندی دیدگاههای فقها در این زمینه پرداخت، سپس لوازم فقهی قابل احصاء را تبیین کرد و در پایان، محل نزاع و نقاط اختلاف را مورد بحث قرار داد.
🔗 گزارش تفصیلی: http://ijtihadnet.ir/?p=79575
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
حکمرانی در ادبیات رهبر انقلاب.pdf
حجم:
1.2M
💢 تعریف مفهوم «حکمرانی» بر پایۀ دلالت کاربستهای این واژه در ادبیات رهبر انقلاب اسلامی
✍️نویسندگان: مرتضی رجائی، نجف لک زایی، حمید ساجدیان
وقتی اهل علم و سیاستمداران ایرانی واژه «حکمرانی» را بهکار میبرند، کمابیش میتوان مطمئن بود که منظورشان همان «Governance» است. اما آیا میتوان مدعی شد رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز در هنگام کاربست این واژه، همین مفهوم را در نظر دارد؟
با وجود جستجوی دقیق و تفصیلی در پایگاههای علمی مربوط، هیچ رسالۀ دکتری یا مقالۀ علمی مرتبط با این موضوع یافت نشد که پاسخگوی این پرسش باشد. بر این اساس، هدف کلی این پژوهش «دستیابی به تعریف مفهوم حکمرانی بر پایۀ دلالت کاربستهای این واژه در ادبیات رهبر معظم انقلاب اسلامی» است.
پس از «نمونهگیری هدفمند» از عبارتهای دربردارندۀ واژه «حکمرانی» و همخانوادههای آن در سخنرانیها و پیامهای موجود در پایگاه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای و شناسایی 30 سخنرانی و دو پیام مکتوب بهعنوان «نمونۀ پژوهش»، این دادهها با استفاده از «روش تحلیل مضمون با رویکرد شبکۀ مضامین» تجزیهوتحلیل شد.
درنهایت، با استفاده از سه شبکۀ مضمونهای فراگیر «کارکردهای حکمرانی»، «بایستههای حکمرانی» و «نسبت حکمرانی با مفاهیم مرتبط»، حکمرانی اینگونه تعریف شد: شیوههای «ایجاد مناسبات گوناگون بشری و نظمهای اجتماعی» بهمنظور «تصمیمسازی» و «تبدیل خواستههای مطلوب به ارادۀ عمومی» و «اطاعت افراد جامعه»، با هدف «در اختیار گرفتن جریان حرکت عمومی جامعه» و «تحقق اهداف نظام سیاسی مدنظر».
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📚سرقت سایبری زیر ذرهبین فقه و حقوق
✔️کتاب «سرقت سایبری: احکام فقهی حقوقی» نوشتهی حجت الاسلام و المسلمین حجتالله فتحی عضو هیأت علمی گروه فقه و حقوق پژوهشگاه، توسط انتشارات پژوهشگاه منتشر شد.
📖در این کتاب می خوانیم: ربودن مال متعلق به غیر، در زمانهای پیشین تنها به روشهای مادی محسوس میسر بود؛ اما امروزه با پیشرفت تکنولوژی روشهای سرقت توسعه یافته است و بردن مال متعلق به غیر، لزوماً به معنای انتقال فیزیکی اموال نیست چه بسا در ظاهر، عینمسروقه هیچ جابهجایی نداشته و مال همچنان تحت اختیار مجنیعلیه باشد، ولی در عین حال استیلای تام و مطلق و انحصاری صاحب مال زایل شده و بدون اذن و رضایت صاحب مال در معرض استفاده دیگران قرار گرفته باشد. در برخی از مصادیق نیز انتقال و جابهجایی مال در بستر فضای مجازی اتفاق افتاده و مال از حیازت مالک خارج و در حیازت غیر قرار گرفته است.
🔺این اثر در بازار نشر با قیمت ۴۴۰.۰۰۰تومان عرضه شده است و علاقهمندان میتوانند برای خرید و کسب اطلاعات بیشتر به وبگاه رسمی انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به نشانی www.poiict.ir مراجعه کنند.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢جایگاه اصحاب امام صادق (ع) در رجال
✍️استاد علی نصیری
برخی از صاحب نظران از جمله توثیقات عام را تمام راویانى میدانند که از آنان به عنوان اصحاب امام صادق (ع) در رجال شیعه یاد میشود؛ معنای این سخن آن است که به عنوان مثال تمام راویانی که شیخ طوسی در رجال خود با عنوان اصحاب امام صادق (ع) یاد کرده است، مشروط به آن که تضعیف نشده باشند، دارای وثاقت خواهند بود؛ هر چند که در باره وثاقت آنان هیچ توضیحی ارایه نشده باشد.
به عنوان نمونه شیخ حرّ عاملى در باره یکی از راویان به نام «خلید بن أوفى» چنین آورده است: «اگر گفته شود که «خلید بن اوفی» و تمام اصحاب امام صادق (ع)، به استثنای کسانى که ضعف آنان ثابت شده است، ثقه هستند، سخن بعیدی نیست؛ زیرا شیخ مفید در ارشاد و ابن شهر آشوب در معالم العلماء و طبرسى در اعلام الورى چهار هزار تن از اصحاب امام صادق (ع) را توثیق کرده اند. گرچه در منابع رجالى و حدیث اسامى اصحاب امام صادق (ع) به سه هزار تن نمى رسد. علامه و برخى دیگر گفته اند که ابن عقده نام چهار هزار تن را از لابلاى کتب رجال جمع آورى کرده است.»
چنین گفتارى از سوی عالمانی؛ همچون علم الدین مرتضى نسابه، شیخ طبرسى، محقّق، علامه حلى، شهید ثانى، شیخ عبد الصمد؛ پدر شیخ بهایى و علامه مجلسى نیز نقل شده است.
این مدّعا از چهار جهت مورد مناقشه قرار گرفته است. از نظر ما این مناقشات قابل دفاع نیستند؛ زیرا باید به سه نکته اساسی توجه داشت.
🔗 بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=79580
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢افق جدید تقریب |یک راهبرد تأسیسی؛ گذار به «اخبار مجمع علیها» به مثابه منبع استنباط
✔️استاد احمد مبلغی:
🔹تصور میکنیم احادیث مشترک صرفاً یک امر تشریفاتی است که در ویترین بگذاریم تا کمی دلها نرم شود. اما امام کاظم(ع) کارکرد این اخبار را به فضای اجتماعی و حل مسائل امت ارتقا داده است. حادثه برای امت رخ میدهد. امام(ع) میفرمایند شما شیعه و سنی، بیایید این اخبار مورد قبول طرفین را مبنای استنباط خودتان برای مواجهه با حوادثی که فراروی امت قرار دارد، قرار دهید. این نگاه، «اخبار مجمع علیها» را از حالت ویترینی و تشریفاتی خارج کرده و به یک منبع پویا برای اجتهاد و پاسخ به مسائل مشترک امت تبدیل میکند. این همان پژوهش بنیادینی است که میتواند گرههای اصلی را باز و تقریب را از بنبست خارج کند.
🔹دوران اقدامات سطحی و مبتنی بر احساسات به پایان رسیده و زمان آن فرا رسیده که با تقریب، به مثابه یک علم و یک پدیده اجتماعی پیچیده برخورد شود. دعوت به بازگشت به «اخبار مجمع علیها» نه یک بازگشت به گذشته، بلکه یک جهش به آینده است؛ آیندهای که در آن، میراث مشترک فکری امت اسلام، به جای آنکه موضوعی برای مباهات موزهای باشد، به منبعی زنده برای استنباط و حل مسائل امروز و فردای جهان اسلام تبدیل میشود. این، همان انقلاب پژوهشی است که میتواند کالبد خسته تقریب را جانی دوباره ببخشد.
🔗 متن کامل: http://ijtihadnet.ir/?p=79572
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢مهریه عندالمطالبه یا عندالاستطاعه؛ گفتوگوی فقهی و اجتماعی در دو نامه متقابل
💰مسئلهی مهریه همواره یکی از موضوعات مورد توجه در فقه خانواده و دستگاه قضایی بوده است. از یکسو، افزایش آمار زندانیان مهریه و پیامدهای اجتماعی آن، ضرورت بازنگری در سازوکار حقوقی و فقهی اجرای مهریه را به یکی از دغدغههای جدی مراجع، حوزههای علمیه و نظام قضایی بدل کرده و از سوی دیگر، هرگونه تغییر در ماهیت تعهدات مالی عقد نکاح، با حساسیتهای فقهی و نگرانی از تضییع حقوق زنان مواجه است.
📝در این میان، نامهی آیتالله سبحانی به رئیس قوهی قضائیه و پیشنهاد ایشان مبنی بر تبدیل قید مهریه از «عندالمطالبه» به «عندالاستطاعه»، موجی از گفتوگوهای فقهی را برانگیخت. حجتالاسلام والمسلمین سروش محلاتی در واکنشی، تأکید کرد که مشکل زندانیان مهریه، نه در فقه عقد، بلکه در سست شدن بنیان خانواده و گسترش فقر ریشه دارد. در برابر این دیدگاه، جمعی از شاگردان آیتالله سبحانی با دفاع از موضع فقهی استاد خود تأکید کردند که فقه نمیتواند نسبت به پیامدهای اجتماعی احکام سکوت کند و قید «عندالاستطاعه» بهمنزلهی تنظیم تکلیف مهریه بر اساس استطاعت واقعی زوج است، همانگونه که در سایر دیون شرعی، طلبکار نسبت به بدهکار معسر، حق مطالبهی قهری ندارد.
🔻در گزارش پیشرو ابتدا متن نامهی حجتالاسلام سروش محلاتی و سپس نامهی جمعی از شاگردان آیتالله سبحانی در پاسخ به این نامه ارائه شده است.
👈 بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=79591
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢فقه «حل مسئله» یا فقه «بنبست»؟
✔️ما با تقابل دو فقاهت روبهرو هستیم، یکی فقاهتی دقیق، مسئول و «حلالمسائلی» که برای یک مشکل واقعی یک راهحل فنی ارائه میدهد و دیگری فقاهتی که از ورود به بحثهای تخصصی اجتناب کرده و با توسل به مفاهیم کلی و آرمانی هرگونه راهحل عملی را تخطئه میکند.
👈 در این باره بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=79596
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📣 تعامل فقه و فقه تعامل
🔻تعامل فقه با دانشهای دیگر و قابلیتهای فقه برای تعامل جهانی
🎙سخنران: استاد محمد عندلیب زاده همدانی
🗓 زمان: سهشنبه ۲۲ مهرماه ۱۴۰۴؛ ساعت ۱۲:۱۵
🏢مکان: دانشگاه مفید، ساختمان C، طبقه دوم؛ تالار بهمنیار
📜 به همراه اعطای گواهی معتبر
✅ شرکت برای عموم علاقهمندان آزاد و رایگان است.
📄 متقاضیان شرکت در نشست از خارج دانشگاه مفید، جهت ثبتنام به آیدی زیر مراجعه نمایند:
🔗 @smomir21
23.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎥 آیتالله علمالهدی: پدرم مخالف طلبه شدن من بود!
🆔 https://eitaa.com/ijtihad