تندباد حادثه
قیام پانزده خرداد در آینه اشعار تاریخی
سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/11
شعر محمدعلی مردانی در وصف قیام پانزده خرداد:
بازم نه ديده خفت و نه اندیشه آرمید
نی زان امير قافله شب، خبر رسید
آن بامداد پرددی شب، که از افق
سر بر زد و به پرده شب گشت ناپدید
وآن آفتاب دانش و انصاف و مردمی
در شهر بند فتنه اهریمنی چه دید؟
بانگ سمند صاعقهافشان او چه شد؟
كاتش به دیو لاخ ستمگستری کشید؟
بس حلقههای آه به محراب صبحدم
زد آرزو به بوی تو ای قبله اميد
آن شاهباز نادره پرواز یک نفس
آراست بال و بر سر ایوانم آرمید
نیلوفر سپيده ز تالاب صبحدم
سر بر فراشت از افق عمر و بر دمید
چون یک بهار زمزمه و جلوه در خیال
گسترده بال و از سر ایوان من پرید
این بود، و هر چه بود، اگر صبح اگر که وهم
یا از جوانی به دروغی یکی نوید
خوابی شد و به سایه شب آشيان گرفت
یادی شد و به کنج فراموشی آرمید
یادی چگونه بید، که یک سر ز یاد رفت
خوابی چگونه خواب، که دیگر ز سر پرید
زین پس جدا از او من و بختی که یک نفس
بیدار مینیامد و چشمی که نغنوید
هيچ ار نبود بخت و جوانی چه شد کز او
باری، نه هیچ نام کسی برد و نی شنید
در انتظار چهر تو شب پای تا به سر شد سپید
چون تندباد حادثه انگیخت فتنهای
هر ذرهای مرا به دیاری پراکنید
منبع: بازتاب قیام 15خرداد در آثار پیشگامان شعر انقلاب، فصلنامه تخصصی پانزده خرداد، ش35، بهار1392
🇮🇷 @IRANeMOASER
پردگی بامداد
قیام پانزده خرداد در آینه اشعار تاریخی
سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/12
مرحوم #مهرداد_اوستا از دیگر چهرههای شناخته شده ادبیات انقلاب است که از ابتدای نهضت ۱۵ خرداد با سرودن اشعار حماسی و انقلابی تا انتها در کنار انقلاب ماند. اوستا که برخی او را «پدر شعر انقلاب» می دانند افزون بر اشعار بسیاری که در حمایت از آرمانهای انقلاب ساخته, قصيدهای بلند و خوش قافيه با عنوان «پردگی بامداد» سرود» است.
این قصيده پنجاه و شش بیتی در اعتراض به #تبعید_امام بعد از حادثه ۱۵ خرداد نگاهی پرشکوه و لبریز از امید و انتظار دارد و به روشنی بازتابدهنده تمام واقعیتهای نهفته در قیام ۱۵ خرداد است که با کلماتی رسا و مستحکم و وزین در ادبیات شعرهای انقلابی قبل از وقوع انقلاب، میدرخشد. بندهایی چند از این قصيده زیبا را مرور می کنیم:
آن مرغ را چه بیم قفس، کش نماندهاند
آوایی و مجال كه زی گلبنی پرید
بر من خدای داند و پیغمبرش اگر
بیداد رفت و فتنه به مردم چهها رسید
سرمست هیچ باده نیاید کسی چو من
زین باده خدایی اگر جرعه ای کشید
با من به خون تپید اگر بیگنه کسی
ناگه به تیغ کینه به خون اندرون تپید
خونابهاش ز دیده من ریخت گر به قهر
خاری به پایِ برهَنهپایی فرو خلید
واپستر آمدم چو رسنتاب، هرچه بیش
تابید خاطر من و اندیشهام تنید
بالای آن درخت بنازم که آسمان
تا یکسرش به قهر بنشکست ناخمید
زان آتشی که سوخت مرا هیچکس نسوخت
وان محنتی که دیده من دید، کس ندید
بر سر ستاره خواهی اگر بایدت نخست
دستی که بر سر ستاره تواند همیرسید
روزی که ای امید دل مهر و مردمی
سر بر کشی ز دامن شبگیر همچو شید،
باری بپرس منتظران را کز اشتیاق
دور از تو وانتظار چه جانها به لب رسید
خورشید اگر نبود به چشمت نهان چرا
چون دیدگان گشودی ناگه سحر دمید
بخت مرا نکشت یکی گل که خود نشد
خار ندامتی که نه در پای جان خلید
چون غنچه پرده پرده دلم، خون شد از غمت
کش دیده قطره قطره به دامن فرو چکید
آزادگی چو خواست گزیند نژادهای
و آزادگی و کرامت حالی تو را گزید
ای چرخ داد، مردم آزاده را بگوی
انصاف را طلوع کدامین بود نوید
خورشید تو که از بر خاور گشود پر
یا مهر من که از افق باختر دمید؟
منبع: بازتاب قیام 15خرداد در آثار پیشگامان شعر انقلاب، فصلنامه تخصصی پانزده خرداد، ش35، بهار1392
🇮🇷 @IRANeMOASER
قسم به جان خمینی
قیام پانزده خرداد در آینه اشعار تاریخی
سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/13
یکی از شعرهای معروفی که در نخستین روزهای پس از قیام پانزده خرداد بر لبهای مبارزان جاری بود، شعر معروف «قسم به جان خمینی زعیم شرعمدار» است که توسط محمدعلی صاعدی سروده شده است. #محمدعلی_صاعدی با استفاده از آیات و روایات و با به کار بردن نمادهایی مانند «شهید» که پیش از این کمتر در شعر فارسی به چشم میخورد، به روایت تازهای از واقعه پانزده خرداد پرداخت:
قسم به جان خمینی، زعیم شرعمدار
به رهروان حقیقت، به حرمت احرار
به خون پاک شهیدان راه آزادی
به حق هر که کند با ستمگران، پیکار
به مادری که، جگرگوشهاش به خون غلتید
به کودکی که فکندش، مسلسل اشرار
که شاه خائن بیدادگر، اگر از کین،
هزار مرتبه کشتار را کند تکرار
ز دودمان وی و جمله جیرهخوارانش
به انتقام شهیدان برآوریم دمار
منبع: بازتاب قیام 15خرداد در آثار پیشگامان شعر انقلاب، فصلنامه تخصصی پانزده خرداد، ش35، بهار1392
🇮🇷 @IRANeMOASER
سایبان شعله
قیام پانزده خرداد در آینه اشعار تاریخی
سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/14
بهار آمد و از خرّمی نشانی نيست
گلی شكفته به دامان بوستانی نيست
سرشک ابر غباری نَشُست از رخ باغی
كه از طراوت و لبخند گل نشانی نيست
مگر زخلوت گل پر نمیكشد نكهت
كه گرم شور و نوا مرغ نغمهخوانی نيست
چه غنچهها كه شد از جور باغبان پرپر
خوش آن چمن كه گرفتار باغبانی نيست
سكوت مرگ چنان خيمه زد به دامن دشت
كه در خروش، در اين دشت كاروانی نيست
به گوش غنچه نسيم سحر نهانی گفت
درين چمن گل شاداب و شادمانی نيست
درين محيط چنان بسته لب ز بيم، صدف
كه غير ديده روشن گهر فشانی نيست
مكن اطاعت فرمان اهرمن ورنه
ترابه سر بجز از شعله سايبانی نيست
چنان گرفته دلم قدسی از وطن كه مرا
به غير گوشه ويرانه آشيانی نيست
منبع: بازتاب قیام 15خرداد در آثار پیشگامان شعر انقلاب، فصلنامه تخصصی پانزده خرداد، ش35، بهار1392
🇮🇷 @IRANeMOASER
📰سند کمتر دیده شده از ارادت مرحوم شهریار به مقام معظم رهبری
📍سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/15
نوشته مرحوم شهریار خطاب به مقام معظم رهبری:
این کتابچه ناچیز بهعنوان برگ سبز بهوسیله حاج محسن دواچی (بانی خیر) بهمحضر حجتالاسلام و المسلمین حاجی سیدعلی آقا خامنهای ریاستجمهوری اسلامی ایران و امام جمعه تهران و #سردار_رشید_سپاه_ملی_ایران، با #کمال_افتخار در هشتاد سالگی تقدیم میشود.
تبریز- 63.2.4
سیدمحمدحسین شهریار
🇮🇷 @IRANeMOASER
📰سندی کمتر دیده شده از تقدیم منظومه کمنظیر «حیدر بابایه سلام» به مقام معظم رهبری
📍سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/16
🔰استاد شهريار به تاريخ 17 مرداد 1366(در هشتاد سالگی) یک نسخه از منظومه کمنظیر حيدربابا را تقديم حضرت آيت الله خامنه اى نمود. استاد در ديباچه اين كتاب كه دستخط آن در عکس ضميمه آمده است، چنين مینویسد و مىسرايد:
بسمه تعالی
...بر آستان ولای آیتالله خامنهای ریاست جمهوری اسلامی محبوب و امام جمعه بزرگوار تهران تقدیم و توفیق روزافزون ایشان و امام امت و رزمندگان اسلام را شب و روز بهدعا مسئلت مینمایم.
تبریز- 16امرداد1366
سیدمحمدحسین شهریار
رشگم آمد که تو حیدربابا
بوسی آن دست که خود دست خداست
راستان دست چپ از وی بوسند
که خدا بوسد از او دست راست
در امامت به نماز جمعه
صدهزارش به خدا دست دعاست
من بیان هنرم یک دل و بس
او عیان هنر از سر تا پاست
او شب و روز برای اسلام
پای پویان و زبان گویاست
او چه بازوی قوی و محکم
با امامی که ره و رهبر ماست
شهریارا! سری افراز به عرش
کاو نگاهیش به حیدرباباست
تبریز-دوم ذیالحجة 1407 هجری قمری مطابق با هفدهم امرداد1366 شمسی
سیدمحمدحسین شهریار در هشتاد و دو سالگی
🇮🇷 @IRANeMOASER
♨️شادترین روز زندگانی استاد شهریار
📍سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/17
🔹بیوک نیکاندیش، از چهرههای نزدیک به استاد شهریار و نویسنده «در خلوت شهریار» :
روزى كه انقلاب پيروزشد...استاد چنان به شور و شوق و شعف درآمدند كه اگربگويم درهمه مدت دوستىام، ايشان راچنان خوشحال نديده بودم خطانرفتهام...
زمانى كه جمهورى اسلامى پايههايش را استوار كرد ازطرف صدا و سيما براى مصاحبه باشهريار آمدند. درست يادم هست كه اولين كلام ايشان اين بود:
زودتر ازاين مىآمديد، من خيلى وقت است كه انتظار شما را میکشم.
📚منبع: مقاله «استاد شهریار و انقلاب اسلامی ایران»، فصلنامه تخصصی پانزده خرداد، شماره 27، بهار1390
🇮🇷 @IRANeMOASER
♨️شهریار در صف بزرگترین شاعران تاریخ ایران
📍سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/18
🔹مقام معظم رهبری:
شهریار یکی از بزرگترین شاعران همه دورانهای تاریخ ایران است. و آن به لحاظ «حیدر بابایه سلام» است. «حیدر بابایه سلام» یک شعر استثنایی است. همه خصوصیات شعری مثبت شهریار در این شعر هست. یعنی روانی، صفا، ذوق و دیگر خصایصی که مربوط به شعر است، همه در «حیدر بابایه سلام» جمع شده است. لکن علاوه بر اینها، ویژگی دیگری هم در «حیدر بابایه سلام» هست و آن این است که در این شعر که تصویری از سابقه ذهنی خود شاعر است، مطالب بسیار حکمتآمیز وجود دارد. با این حساب، میتوان شهریار را یک #حکیم به حساب آورد. (1371.9.11)
🇮🇷 @IRANeMOASER
♨️شعر به عشق انقلاب
📍سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/19
🔹بیوک نیکاندیشه، از چهرههای نزدیک به استاد شهریار و نویسنده «در خلوت شهریار»:
🔸ايشان (شهريار) واقعاً امام خمينى را ناجى اين ملت مىدانست و بسيار خوشحال بود كه بالاخره اين ملت روى رستگارى و آزادى را خواهد ديد.
با اينكه پير و ضعيف شده بود اما به عشق اين انقلاب در اتاق را مىبست و هيچكس را به اتاق راه نمىداد و با حالتى عجيب كه درچهرهاش نمايان بود به سرودن شعر مىپرداخت.
📚منبع: مقاله «استاد شهریار و انقلاب اسلامی ایران»، فصلنامه تخصصی پانزده خرداد، شماره 27، بهار1390
🇮🇷 @IRANeMOASER
💢شخصیت معنوی استاد شهریار
📍سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/20
🔹مقام معظم رهبری:
شهریار در دوران مهمی از زندگیاش - در حدود شاید سی سال آخر زندگیاش - دوران عرفانی و معنوی بسیار زیبایی را گذراند و به انس با قرآن و انس با معنویات و خودسازی پرداخت. یعنی به خودش رسید و سعی کرد باطن و معنویت خودش را صفایی ببخشد.(1371.9.11)
🇮🇷 @IRANeMOASER
💢آزار درباریها و جیرهخواران شوروی علیه استاد شهریار
📍سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/21
🔹مقام معظم رهبری:
من خبر داشتم در همان اوقاتی که شهریار برای انقلاب میسرود، یک عده از #روشنفکران_وابسته به رژیم گذشته که با او سابقهی دوستی داشتند، مرتب فشار میآوردند، نامه برایش مینوشتند و شعر در هجوش میگفتند. حتی اطلاع داشتم که رفته بودند و او را ملامت کرده بودند که «تو چرا برای انقلاب اسلامی، اینطور دل میسوزانی!؟» و او مثل کوه ایستاده بود...من حقیقتاً تعجب میکردم. من بعضی از کسانی را که به ایشان فشار میآوردند، از نزدیک میشناختم و شعر و سابقه ذهنیشان را میدانستم. بعضی از آنها وابسته به رژیم سابق بودند. مستقیماً مربوط به آن جناح بودند، و جزو دربار پهلوی و آن دستگاه محسوب میشدند. بعضی دیگر هم تودهای و کسانی بودند که #جیرهخور_شوروی سابق به حساب میآمدند. همه اینها، با اینکه به لحاظ مبنا و منطق، به ظاهر بینشان فاصلهای وجود داشت، در وارد آوردن فشار روی شهریار شریک بودند، و شهریار، محکم و قرص ایستاده بود.(1371.9.11)
🇮🇷 @IRANeMOASER
شهریار.pdf
461.6K
استاد شهریار و انقلاب اسلامی ایران
سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/22
🔹استاد #سیدمحمدحسین_شهریار، یکی از کهنسرایان نامی و پرآوازه شعر معاصر ایران است که چندین دهه پس از افول درخشش غزل فارسی، جانی دوباره به کالبد #شعر_ایران دمید؛ کسی که نفس گیرای #حافظ_شیرازی را از ورای قرنها در کلمات جادویی خود زنده کرد و نهتنها در این راستا قلمروهای کشفنشده زبان شکرین فارسی را به تسخیر قلم درآورد، بلکه با اعجاز زبان مادری در منظومه حیدربابا، شگفتیها و شیرینیهای ازیادرفته را بر کام و جان همزبانان خویش ریخت. شهریار، «این تُرک پارسی گوی» همانند بسیاری از شاعران، در عمر خود ناهمواریها را طی کرد و شعرش نیز بنا به تحول و تغییر حادثههای زندگانیاش، ادوار مختلفی را تجربه کرد.
🔸رابطه عاشقانه استاد شهریار با انقلاب اسلامی و اهداف بلند آن فصل روشنی است که متأسفانه در سایه غفلت همراهان و البته، غرضِ غرضورزان کمتر بدان پرداخته شده است...
ضمیمه: مقاله «استاد شهریار و انقلاب اسلامی ایران»، فصلنامه تخصصی پانزده خرداد، شماره27، بهار 1390 ه.ش.
🇮🇷 @IRANeMOASER
فارسیستیزی جریان ماسون
سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/23
جریان شبهروشنفکر یکی از جریانات خطرناک برای فکر و فرهنگ ایرانی بود و پروژه نابودی خط فارسی یکی از اهداف شوم این جریان بود که با هوشیاری مسلمانان ایران بهویژه روحانیت متعهد این پروژه با شکست مواجه شد.
در ادامه با بهرهگیری از دفتر سوم کتاب «نهضت امام خمینی» تبیینی تاریخی از تلاشهای ماسونیِ جریان شبهروشنفکر برای نابود کردن خط فارسی خواهیم داشت.
درادامه خواهید خواند:
فارسیستیزی سرهنگ آخوندف
فارسیستیزی میرزاآقاخان کرمانی
فارسیستیزی ملکمخان
#روز_شعر_و_ادب_فارسی
🇮🇷 @IRANeMOASER
فارسیستیزی سرهنگ آخوندف
سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/24
🔹از ترفندهاى فراماسونها براى سست كردن پايه اسلام و از ميان بردن نيروى روحانى، طرح تغيير الفباست. فراماسونها ساليان درازى با تبليغات گسترده و همهجانبه در كشورهاى اسلامى، كوشيدند كه الفباى لاتينى را جايگزين خط و الفباى عربى كنند. پيشرو و پيشتاز اين انديشه در ايران #سرهنگ_آخوندف بود كه همه نيرو و توان خود را در اين راه به كار گرفت و با نگارش مقالهها و با نامهپراكنىها به سراسر كشور، كوشيد كه اين انديشه را در ايران گسترش دهد.
🔸گذشته از طرح فراماسونها براى تغيير الفبا، آز و كينه شخصى او نسبت به اسلام در برانگيختن او به مبارزه با الفباى عربى و تلاش او براى تغيير خط، نقش بسزايى داشته است، از اينرو مىنويسد:
🔹«... يكى از آثار شوم غلبه تازيان وحشى بر مرز و بوم ايران اين است كه خطى را بر گردن ما بستهاند كه به واسطه آن تحصيل سواد متعارف هم براى ما دشوارترين اعمال شده است.
🔸الآن منتهاى تلاش و آرزوى مصنف كمالالدوله [خود آخوندف است] اين است كه ملت خود را بارى از دست اين خط مردود ناپاک كه از آن قوم به يادگار مانده است خلاص كرده، ملتش را از ظلمت جهالت به نورانيت معرفت برساند اگر به اين آرزو فيروز شود زهى نيكبخت خواهد شد و از دنيا كامياب رحلت خواهد كرد.... »
🔹سرهنگ آخوندف براى آنكه طرح تغيير الفباى او با مخالفت و رويارويى علما برخورد نكند، شگرد فريب و نيرنگ را به كار مىگيرد و با چهره حق به جانب در جايگاه دفاع از «شرع شريف» برمىآيد و رياكارانه چنين مىنويسد:
🔸« ... يقين است كه اين نوع تجديد هرگز مخالف شرع شريف نخواهد شد و علماى گرام در تعليمش ممانعت نخواهند كرد؛ زيرا كه چند صد سال قبل از اين، خط كوفى تغيير يافت و علما به تغييرش رضا دادند. اميد چنان است كه به تعليم اين خط جديد نيز در جنب خط قديم رضا بدهند، خصوصاً كه مرام اين خط جديد فايده عموم ملت است....
🔹نكته شايان يادآورى آنكه يكى از ماسونهاى پيرو آخوندف، در دنباله نوشته بالا چنين آورده است:
«... اما راستش را بخواهيد، ميرزا فتحعلى نه دلش براى «شرع شريف» سوخته بود و نه اعتقادى به تكاليف شرعى داشت. او مىخواست با همان حربه تغيير الفبا و رواج فكر و دانش نو، بساط ملايان را برچيند....»(نهضت امام خمینی، دفتر سوم، صص25-24)
#روز_شعر_و_ادب_فارسی
🇮🇷 @IRANeMOASER
فارسیستیزی میرزاآقاخان کرمانی
سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/25
🔹از كتابهايى كه ميرزا آقاخان كرمانى بر ضد اسلام و روحانيت نوشته: سه مكتوب، صد خطابه، هفتاد و دو ملت، ان شاء اللّه ما شاء اللّه و هشت بهشت را مىتوان نام برد.
🔸...او نيز همانند همه ماسونها مأموريت خود را در راه مبارزه با الفباى فارسى ـ عربى دنبال كرده، نوشته است:
🔹« ... اما موضوع بسيار مهمى را نگفتيم و آن مسألۀ خط و الفبا و تعليمات است... با قبول الفباى عربى، حروف مقطع فارسى مبدل به حروف چسبيده شد، اعراب را برداشتند و به زبر و زير حروف گذاشتند، از چپ و راست نوشتن را با از راست به چپ نوشتن عوض كردند، نقطهگذارى را معمول كردند و خط فارسى را چنان مشكل ساختند كه امروزه به نقاشى و رمز مبدل گرديده است... هنوز مردم نمىدانند الفباى دشوار عربى چه اندازه آنان را از راه مدنيت و ترقى دور انداخته است.... »(نهضت امام خمینی، دفتر سوم، صص29-28)
#روز_شعر_و_ادب_فارسی
🇮🇷 @IRANeMOASER
فارسیستیزی ملکمخان
سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/26
🔹همزمان با كوشش همهجانبه و جوسازى و دروغپراكنىهاى گسترده #سرهنگ_آخوندف و #ميرزا_آقاخان_كرمانى بر ضد اسلام، «روشنفكر» ديگرى به نام #ميرزا_ملكمخان با به راهانداختن تشكيلات «فراماسونرى» در ايران به اسلامستيزى برخاست و كوشيد كه با نام آزادى، برادرى، برابرى و قانون، راه پيشرفت و پيروزى را بر اسلام و دينباوران آزاديخواه ببندد و جهانخواران و زورمداران را از خطر جنبشهاى اسلامى برهاند.
🔸سازمان فراماسونرى از نخستين پيامدهاى موج غربگرايى و «روشنفكرى» در ايران بود كه توسط آموختگان فرهنگ غرب در ايران پديد آمد. ملكمخان نيز مانند ديگر ماسونهاى قلمبهدست به يک سلسله نگارشهاى ضد اسلامى و فرنگىمآبانه دست زد و كوشيد مردم را نسبت به اسلام و روحانيت بدبين و يا دستكم بىتفاوت سازد و به انديشههاى غربى و ليبراليستى آشنا كند.
🔹او نيز مانند سرهنگ آخوندف براى «برچيدن بساط روحانيت» طرحى براى تغيير الفبا و خط فارسى داد و براى پياده كردن آن كوششها كرد.
#روز_شعر_و_ادب_فارسی
🇮🇷 @IRANeMOASER
اعتراض پرویز ناتل خانلری به اسدالله علم بهدلیل کوتاهی وی در کشتار مردم!
سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/27
🔹تاریخنگاران طرفدار پهلوی، امروز نقطه عطف انقلاب و نخستین جرقه نهضت در سال 56 را به «شبهای شعر #کانون_نویسندگان» نسبت میدهند و بر آناند که فضای باز سیاسی دیکتهشده توسط #کارتر و به دنبال آن فعال شدن مجامع روشنفکری و برپایی شبهای شعر و به خشونت کشیده شدن این جلسات، عامل ایجاد جرقه انقلاب در سال 56 بوده است.
🔸صد البته که این دوستان به اصطلاح «انقلابپژوه» در سالهای سرد و سخت مبارزات مردم ایران از سال 42 تا 56، هیچ نشانهای از تحرک و اعتراض حضرات شاعرپیشه به دست نمیدهند تا دریابیم که پیشینه و کارنامه جرقهسرایان سال 56 چه بوده است! و باز این دوستان نمینویسند که بعد از به میدان آمدن مردم و علنی شدن قیام، این شاعران چه سرودند و پژواک شعرشان کدام تکاپوی انقلابی را موجب شد؟
🔹اگرچه در مورد کارنامه #روشنفکران_عصر_پهلوی بسیار گفتهاند و نوشتهاند، اما از این منظر کمتر به این جریان پرداختهایم که ایشان در بزنگاههای تاریخی عصر مبارزه، چه میخواستند و چه میگفتند و از چه میسرودند و چه کسی را میستودند. شاید به عنوان یک نمونه، بازخوانی سخنان بنیانگذار « #مجله_ادبی_سخن» بسیار گرهگشا باشد. #پرویز_ناتلخانلری، منتقد، نویسنده و شاعر شهیر عصر پهلوی در هنگامه وقوع قیام خونین 15 خرداد 42 در کسوت « #وزیر_فرهنگ » مشغول بود. او بعد از واقعه در جلسه هیئت دولت به رئیس دولت حمله کرده و #علم را به کوتاهی در کشتار مردم مسلمان متهم نموده است که چرا با شدت عمل بیشتری با مردم معترض در روز 15 خرداد برخورد نشده است! در واقع از منظر خانلری، میبایست نخستوزیر با شدت بسیار بیشتری در مقابل انقلابیهای طرفدار امام خمینی برخورد میکرده است. خانلری در آن جلسه چنین میگوید:
🔸«این طور که بنده دیدم طبقه روشنفکر سخت عصبانی است و بر لَه [طرفدار] دولت است و میگوید چرا دولت سستی میکند و اقدام شدید [در برخورد با معترضان] نمیکند. مطلب دیگر اینکه شترسواری دولا دولا نمیشود؛ [برای سرکوب مخالفان] تصمیم قاطع باید گرفت. اگر سست بگیریم مملکت از میان میرود. مسئله مربوط به خودمان نیست. ما میتوانیم استعفا بدهیم ولی مملکت از بین میرود. ما تصمیم قاطع باید بگیریم. ما وقتی یک ستوان دوم اگر عملی کرد او را تعقیب میکنیم، به هر صورت حکومت نظامی ضرورت کامل دارد و بسیار شدید باید عمل کرد!»(متن کامل مذاکرات هیئت دولت طاغوت در پانزده خرداد 1342، ص26. )
🔹این تنها یکی از هزاران است. گرچه بازخوانی حقایق تاریخی شاید برخی مریدان چشم و گوش بسته را ناخوشایند به نظر رسد اما تا هنگامی که تاریخ به همان گونه که اتفاق افتاده روایت نشود، قدر و منزلت شاعران انقلابی، نمایان نگردد.
#روز_شعر_و_ادب_فارسی
🇮🇷 @IRANeMOASER
انقلاب واژگان.pdf
316.8K
شعر فارسی پا به پای انقلاب اسلامی
سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/29
مستندات تاریخی فراوانی در دست داریم که نمونههای فراوانی از شعر سیاسی با مضامین اسلامی را به دست میدهد که در بستر حوادث نهضت امام خمینی، در جای جای ایران سروده شدهاند. استفاده از زبان شعر، نقش مهمی در پیشبرد وقایع نهضت داشته، روح مبارزه با مظالم پهلوی را، چونان آتش زیر خاکستر در میان تودههای مردم، زنده نگاه داشته است. این نوشتار با بررسی تعداد زیادی از اشعار سیاسی منتشرشده و بعضاً منتشرنشده، در نهایت یک خط ممتد شعری را برای مخاطب ترسیم مینماید که هم مسیر تحولات انقلابی را نشان میدهد و هم نمایانگر ماهیت و آرمانهای قیام اسلامی مردم ایران است. بازخوانی تنوع مضمونی، زبانی و ادبی، گستره عظیم شعر انقلاب اسلامی را به رخ میکشد که در عین همه تکثراتش، گرد محور امام خمینی به عنوان یگانه راهبر مبارزات اسلامی مردم ایران، به وحدت میرسد. مرور موضوع و موضع شعر انقلاب اسلامی، بخش دیگری از این نوشتار است که تا حدودی عرصههای مختلف و افقهای آینده شعر انقلاب را نشان داده است.
ضمیمه: مقاله «انقلاب واژگان؛ مروری بر پیشینه تاریخی شعر انقلاب اسلامی»، سهراب مقدمی شهیدانی، فصلنامه تخصصی پانزده خرداد، شماره56، تابستان1397.
#روز_شعر_و_ادب_فارسی
🇮🇷 @IRANeMOASER
موضع و موضوع شعر انقلاب
سالروز بزرگداشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی/28
🔹شعر انقلاب اسلامی، همچون هر پدیده فرهنگی و هنری دیگری، عاری از تجربه نشیب و فرازهای مختلف (در قالب و محتوا، و در لفظ و معنا) نبوده و نیست. این چکامه پرطنین و آهنگین، همساز چاکاچاک شمشیرهای آهیخته همه مجاهدان راه اسلام، هر آنجا که لازم است سروده و شنیده میشود. بازخوانی تطور و تحول شعر انقلاب اسلامی، حتماً موضوع نوشتاری مبسوط و مستقل است اما در اینجا تنها برخی سرفصلهای آن از نظر خواهد گذشت، باشد که موضوع تأملات محققین ارجمند گردد.
🔸در یک بررسی کلی، نکاتی چند در باب شعر انقلاب اسلامی قابل ذکر است:
🔹1. به نظر میرسد نقطه آغازین شعر انقلاب اسلامی همچنان به اشتباه، پیروزی انقلاب اسلامی تلقی میشود؛ در حالی که همانطور که گذشت، آثار فاخری در این حوزه وجود دارد که نشان از تولد این درخت پرثمر در آستانه نهضت امام در دهه چهل دارد.
🔸2. از انقلاب سرودن غیر از « #انقلابسرایی » است. اگرچه غلبه عواطف و ادبیات بر مفاهیم و معانی، موجب شد که در سالهای مبارزه، برخی اندیشمندان انقلابی، به جای اصالت معنا، شعر و حماسه و انقلابسرایی را اصل قرار دهند. این است که حتماً در بررسی آثار مربوط به «شعر انقلاب اسلامی» ناگزیر باید دست به عصا راه رفت تا برخی نوشتارهای التقاطی و احیاناً انحرافی یا مکتبزده، به عنوان بیتی از غزل شعر ناب انقلاب اسلامی جای نگیرد.
🔹3. در نخستین سالهای انقلاب، بیش و پیش از هر چیز، شاعران به بیان اندیشهها و باورهای انقلابی و دینی پرداختند که با ظهور جنگ، مسائل جنگ چون ستایش مجاهدت مردمی، ستایش شهیدان و تقبیح دشمنان و متجاوزان، محوریترین مضمون و موضوع جاری در سرودهها شد. جریان دیگری در سالهای پایانی دهه شصت و دهه هفتاد ظهور کرد که درگیر نوعی تکاپو در فرم و قالبهای جدید و کشف فضاها و مضمونهای تازه شد.
🔸4. در بررسی شعر انقلاب اسلامی، تفکیک شعر اصیل انقلاب- که پیگیر آرمان اسلام ناب است- با اشعار سیاسی و انقلابی که در عصر انقلاب سروده میشدند، یک ضرورت است. گرچه #ادبیات_چپ بخش مهمی از ادبیات مبارزه را شامل میشد اما نمیتوان بیمحابا آن را در قالب شعر انقلاب دستهبندی کرد. اگرچه برخی از شاعران این عرصه، به رغم دلدادگی به #مکاتب_الحادی، همچنان از مضامین مذهبی بهره میبردند و این نشان میدهد که مخاطب مسلمان و متعهد این شاعران، آنان را مجبور به حرکت در مسیر مضامین دینی نموده است.
🔹5. ...شعر انقلاب اسلامی گرفتار محافل ادبی تخصصی نشد و در میان عامه مردم زبان به زبان چرخید و همهگیر شد. شعارهای خلاقانه و سرودهای انقلابی در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی، یک جلوه از این همآمیختگی هنر انقلاب با عامه انقلابیون بوده است.
🔸6. #شعر_دفاع_مقدس نقطه عطف و نقطه رهایی شعر انقلاب اسلامی است که نسلی از شاعران انقلابی و آثار فاخر ادبی، در فضای این حماسه ماندگار متولد شدند.
🔹7. بازتاب مصیبت عظمای فقدان امام عزیز، تکانه و تکاپوی مهم دیگری در شعر انقلاب اسلامی است که البته همچنان ناشناخته مانده است.
🔸8. #شعر_مقاومت و خصوصاً اشعار مربوط به دفاع از سرزمین فلسطین، ژانر مهم دیگر در عرصه شعر انقلاب اسلامی است. این عرصه در صدور انقلاب اسلامی در خارج از مرزهای ایران، و در همصدایی هنروران آزاده در سراسر جهان تکلیف و تعهد ویژه بر دوش داشته و دارد.
🔹9. #شعر_آئینی که در سالهای اخیر تبلوری تحسینبرانگیز یافته، اتفاق مهم دیگر در شعر انقلاب تلقی میشود که رابطه هیئتها و حسینیهها با جریان پویای انقلاب اسلامی را باقی و برقرار و قویم نگه داشته است.
🔸10. ماجرای #شعر_بیداری_اسلامی، وقوع حادثه تلخ و عبرتآموز #منا، و خصوصاً پیدایی جریان دفاع از حرم، هر کدام در جای خویش تحرک و شوک شعری دیگری در دل شعر انقلاب اسلامی بودهاند که جای بررسی مستقل و مبسوط دارد.
#روز_شعر_و_ادب_فارسی
🇮🇷 @IRANeMOASER