غدیر و مسئله تبعیت از رهبری؛ بازخوانی نقش خواص در تحولات تاریخی و سیاست معاصر ایران غدیر؛ مسئله فراموشی یا مسئله تبعیت؟ در تحلیل رایج شیعی، مسئله اصلی پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، فراموش شدن واقعه غدیر نبود. بسیاری از مسلمانان صدر اسلام در غدیر حضور داشتند، سخنان پیامبر را شنیده بودند و آن واقعه را به یاد داشتند. مسئله اصلی در واقع به حوزه رفتار سیاسی و اجتماعی بازمی‌گشت؛ یعنی فاصله میان «دانستن» و «عمل کردن». به بیان دیگر، چالش اصلی جامعه اسلامی آن روز، فقدان آگاهی نبود، بلکه اختلاف در نحوه مواجهه با رهنمودی بود که پیش‌تر از سوی پیامبر اکرم(ص) ارائه شده بود. این مسئله نشان می‌دهد که در تحولات تاریخی، آگاهی به‌تنهایی تضمین‌کننده حرکت صحیح جامعه نیست و نقش خواص و نخبگان در تبدیل آگاهی به کنش سیاسی و اجتماعی، نقشی تعیین‌کننده است. جایگاه خواص در تحولات تاریخی یکی از مفاهیم کلیدی در جامعه‌شناسی سیاسی و اندیشه سیاسی اسلامی، مفهوم «خواص» یا نخبگان است. خواص به دلیل برخورداری از جایگاه اجتماعی، سیاسی، علمی یا اقتصادی، قدرت اثرگذاری بیشتری بر افکار عمومی و روندهای تصمیم‌گیری دارند. از همین رو، عملکرد آنان می‌تواند مسیر یک جامعه را در بزنگاه‌های تاریخی تغییر دهد. مطالعه تاریخ اسلام نشان می‌دهد که بسیاری از تحولات مهم، نه از ناآگاهی عمومی مردم، بلکه از تصمیم‌ها، تحلیل‌ها و رفتارهای نخبگان آغاز شده است. در ماجرای غدیر نیز از منظر تحلیل شیعی، اختلاف اصلی در سطح خواص و تصمیم‌سازان جامعه شکل گرفت و سپس آثار آن به کل جامعه تسری یافت. این تجربه تاریخی، یک اصل مهم را آشکار می‌سازد: هرچه فاصله میان رهنمودهای رهبری و محاسبات خواص بیشتر شود، احتمال بروز شکاف در مسیر حرکت جامعه افزایش می‌یابد. بازتاب این الگو در سیاست معاصر ایران برخی تحلیلگران سیاسی معتقدند که این الگوی تاریخی را می‌توان در بررسی برخی مسائل معاصر نیز مورد توجه قرار داد. یکی از موضوعاتی که در سال‌های اخیر محل بحث گسترده بوده، مسئله مذاکره و تعامل با ایالات متحده آمریکا است. رهبر معظم انقلاب اسلامی در مقاطع مختلف، با استناد به تجربیات تاریخی و عملکرد دولت آمریکا، نسبت به اعتماد راهبردی به این کشور هشدار داده و بر ضرورت حفظ استقلال تصمیم‌گیری، تقویت توان داخلی و پرهیز از گره زدن مسائل اساسی کشور به اراده قدرت‌های خارجی تأکید کرده‌اند. در مقابل، بخشی از نخبگان و مدیران سیاسی کشور در برخی دوره‌ها بر این باور بوده‌اند که از طریق مذاکره و توافق با آمریکا می‌توان بخش قابل توجهی از مشکلات کشور را مدیریت یا حل کرد. این تفاوت در تحلیل، به شکل‌گیری دو رویکرد متفاوت در عرصه سیاست خارجی منجر شد؛ رویکردی مبتنی بر مقاومت و اتکای بیشتر به ظرفیت‌های داخلی و رویکردی مبتنی بر اولویت دادن به تعامل و توافق با غرب. شباهت‌ها و تفاوت‌های دو تجربه مقایسه غدیر با مسائل سیاسی معاصر، به معنای یکسان دانستن ماهیت این دو موضوع نیست. غدیر در اندیشه شیعی جایگاهی اعتقادی و دینی دارد و با مسئله امامت و هدایت امت اسلامی پیوند خورده است؛ در حالی که مذاکره با آمریکا یک موضوع سیاسی و راهبردی است که درباره آن می‌توان دیدگاه‌ها و تحلیل‌های مختلفی ارائه کرد. با این حال، آنچه زمینه مقایسه را فراهم می‌کند، شباهت در یک الگوی رفتاری است. در هر دو مورد، جامعه با وضعیتی مواجه است که در آن رهبری نسبت به یک مسئله مهم موضع یا هشداری مشخص ارائه می‌کند و سپس بخشی از خواص در نحوه مواجهه با آن هشدار، مسیر متفاوتی را پیشنهاد می‌دهند. بنابراین، موضوع اصلی این قیاس نه یکسان بودن موضوعات، بلکه بررسی نسبت میان «رهبری»، «خواص» و «فرآیند تصمیم‌گیری» در مقاطع حساس تاریخی است. اهمیت تبعیت آگاهانه از رهبری یکی از مهم‌ترین درس‌های قابل استخراج از واقعه غدیر، ضرورت تبعیت آگاهانه و مسئولانه از رهبری است. تبعیت در اینجا به معنای تعطیلی عقلانیت و اجتهاد نیست، بلکه به معنای توجه جدی به هشدارها، تحلیل‌ها و جهت‌گیری‌های کلان رهبری در مسائل راهبردی است. تجربه تاریخی نشان داده است که بسیاری از هزینه‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی زمانی شکل می‌گیرد که هشدارهای راهبردی نادیده گرفته شود یا در محاسبات تصمیم‌گیران از وزن کافی برخوردار نباشد. از این منظر، غدیر بیش از آنکه یک مناسبت تاریخی باشد، یک درس ماندگار درباره نقش رهبری در هدایت جامعه و مسئولیت خواص در همراهی با مسیر کلان آن است. نتیجه‌گیری غدیر را می‌توان یکی از مهم‌ترین نمونه‌های تاریخی برای مطالعه رابطه میان رهبری و خواص دانست. مهم‌ترین پیام غدیر برای امروز را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد: سرنوشت جوامع بیش از آنکه به میزان آگاهی آنان وابسته باشد، به کیفیت تبعیت خواص از مسیرهای راهبردی و میزان پایبندی آنان به رهنمودهای هدایتگر بستگی دارد. اباصلت غریب دانش آموخته دانشگاه باقرالعلوم (ع)

در مسیر غدیر؛ همراه با امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام ✨ غدیر، تنها یک واقعه تاریخی نیست؛ بلکه نقطه‌ای سرنوشت‌ساز در تاریخ اسلام و دریچه‌ای برای شناخت جایگاه ولایت و امامت است. 📚 به مناسبت عید سعید غدیر خم، مجموعه‌ای از کتاب‌های مرتبط با غدیر، ولایت و شخصیت نورانی امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام در کتابخوان همراه پژوهان گردآوری شده است تا دسترسی به این آثار ارزشمند برای علاقه‌مندان آسان‌تر باشد. 🎁 ۳۰٪ تخفیف ویژه برای تمامی کتاب‌های این مجموعه ⏳ فقط به مدت یک هفته 🔗 مشاهده و خرید آثار #عید_غدیر #غدیر #غدیر_خم #امام_علی #امیرالمومنین #کتاب_الکترونیک 🎯 پژوهان؛ لذت مطالعه و پژوهش دانلود اپلیکیشن | سایت | ایتا | پشتیبانی

💠 اندیشه و سیره مبارزاتی امام خمینی(ره) 🔻چهاردهم خرداد، یادآور عروج رهبری الهی و مصلحی بزرگ است که در واپسین دهه‌های قرن بیستم، موازنه قدرت در جهان را دگرگون ساخت و افق تازه‌ای از حضور دین در عرصه حیات اجتماعی و سیاسی بشر گشود. 🔻امام خمینی(ره) فقیهی ژرف اندیش، مصلحی مبارز و عارفی مجاهد بود که توانست پیوند دین و سیاست را از سطح نظریه به عرصه تحقق اجتماعی وارد و الگویی نو از حکمرانی دینی را پیش روی جهانیان قرار داد. 🔻در این یادداشت کوتاه، نگاهی گذرا به برخی از ابعاد مهم شخصیت و سیره ایشان می‌افکنیم: 🔻۱. تبار و خانواده: امام خمینی(ره) در ۲۰ جمادی‌الثانی ۱۳۲۰ قمری، برابر با اول مهر ۱۲۸۱ شمسی، در شهر خمین و در خاندانی اهل علم، دیانت دیده به جهان گشود. خاندان او نسل‌در‌نسل در مسیر هدایت مردم، پاسداری از دین و مقابله با ظلم گام برداشته بودند. 🔻 پدر ایشان، مرحوم آیت‌الله سید مصطفی موسوی، از عالمان برجسته منطقه بود که به سبب ایستادگی در برابر ظلم خوانین و تعدی وابستگان حکومت، در مسیر بازگشت از اراک به خمین به شهادت رسید؛ در حالی که روح‌الله هنوز کودکی خردسال بود. 🔻 از همین‌رو، تجربه ستم‌ستیزی و آشنایی با بهای سنگین مقاومت، از نخستین سال‌های زندگی با سرنوشت امام خمینی(ره) پیوند خورد. دوران رشد او نیز در دامان مادری مؤمن و پارسا و خانواده‌ای اهل فضیلت سپری شد. 🔻۲. تکوین علمی و شکل‌گیری شخصیت فکری: شخصیت علمی امام خمینی(ره) در بستر شاگردی بزرگ‌ترین استادان حوزه شکل گرفت. 🔻ایشان پس از گذراندن مقدمات علوم دینی در خمین و اراک، در سال ۱۳۰۰ شمسی به حوزه علمیه قم هجرت کردند. 🔻 امام در قم، فقه و اصول را در سطوح عالی نزد برجسته‌ترین استادان فراگرفت و در جوانی به مرتبه اجتهاد رسید. در کنار این مسیر، شاگردی در محضر آیت‌الله میرزا محمدعلی شاه‌آبادی، نقش مهمی در تکوین شخصیت عرفانی، اخلاقی و فلسفی ایشان داشت. 🔻از این رهگذر، امام خمینی(ره) از جمله چهره‌هایی شد که در او، فقه، فلسفه، عرفان و سیاست در شخصیتی واحد و منسجم جمع شد. 🔻۳. نهضت اسلامی و حماسه مبارزه با رژیم پهلوی: مبارزه امام خمینی(ره) با رژیم منحوس پهلوی، ریشه در تکلیف دینی، مسئولیت فقهی و فهم عمیق او از نسبت اسلام و جامعه داشت. 🔻 الف) آغاز نهضت؛ از اعتراض تا قیام: با طرح لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی و سپس «انقلاب سفید» شاه، امام خمینی(ره) به‌صراحت در برابر مسیر اسلام‌زدایی و وابسته‌سازی کشور ایستاد. 🔻 نقطه اوج این مرحله، سخنرانی تاریخی ایشان در سال ۱۳۴۲ و اعتراض شدید به سیاست‌های رژیم بود؛ رخدادی که به بازداشت ایشان و سپس قیام خونین ۱۵ خرداد انجامید و فصل تازه‌ای در تاریخ مبارزات ملت ایران گشود. 🔻 ب) افشاگری علیه کاپیتولاسیون و تبعید: در ادامه، امام با افشای قانون کاپیتولاسیون و اعتراض شدید به اعطای مصونیت قضایی به اتباع آمریکایی، ماهیت وابسته رژیم پهلوی را آشکار ساخت. 🔻 این موضع‌گیری صریح، به تبعید ایشان به ترکیه و سپس نجف اشرف انجامید. 🔻امام در طول پانزده سال تبعید، نه‌تنها از صحنه مبارزه کنار نرفت، بلکه با حفظ ارتباط با مردم و نیروهای مبارز، نهضت را هدایت کرد و در همین دوره، مبانی نظری حکومت اسلامی و ولایت فقیه را به‌صورت منسجم تبیین نمود. 🔻 ج) پیروزی انقلاب اسلامی: سرانجام، نهضتی که با ایمان، آگاهی و مقاومت شکل گرفته بود، در سال ۱۳۵۷ به پیروزی رسید. 🔻 امام خمینی(ره) با اتکال به خداوند و اعتماد به اراده ملت، رژیم پهلوی را سرنگون ساخت و در ۱۲ بهمن ۱۳۵۷، در میان استقبالی کم‌نظیر و تاریخی، به میهن بازگشت. بازگشت او، آغاز استقرار نظمی جدید بر ویرانه‌های سلطنت وابسته بود. 🔻۴. تأسیس جمهوری اسلامی و الگوی مردم‌سالاری دینی: یکی از برجسته‌ترین وجوه رهبری امام خمینی(ره)، بنیان‌گذاری نظامی سیاسی بر پایه تلفیق دین و رأی مردم بود. 🔻ایشان از همان آغاز، ساختار نظام جدید را به مراجعه مستقیم به آرای عمومی سپرد و با تعبیر مشهور «جمهوری اسلامی؛ نه یک کلمه کم، نه یک کلمه زیاد»، چارچوبی روشن برای نظام مطلوب خود ترسیم کرد. 🔻برگزاری همه‌پرسی ۱۲ فروردین ۱۳۵۸، تشکیل مجلس خبرگان قانون اساسی و تأکید مستمر بر انتخابات، جلوه‌هایی روشن از این باور عمیق امام به نقش مردم در اداره جامعه بود. 🔻۵. راهبرد سیاست خارجی؛ «نه شرقی، نه غربی»: امام خمینی(ره) در اوج نظام دوقطبی جهان، هنگامی که بسیاری از کشورها ناگزیر به انتخاب میان بلوک شرق و غرب بودند، دکترین اساسی «نه شرقی، نه غربی، جمهوری اسلامی» را مطرح کرد. این شعار بیانگر راهبرد تمدنی و هویتی بود. 🔻این راهبرد بر دو پایه اصلی استوار است: الف) نفی سلطه‌پذیری و وابستگی؛ ب) احیای هویت مستقل امت اسلامی. ✍️ محمود ملکی‌راد. 1405/03/14 https://eitaa.com/mahmuodmalekirad

▪️ بمناسبت سالروز رحلت امام خمینی (ره) بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی ایران 📖 معرفی مجموعه کتابهایی درباره اندیشه، زندگانی و مبارزات رهبر کبیر انقلاب 🔗 مطالعه و تهیه این آثار 🎯 پژوهان؛ لذت مطالعه و پژوهش 📱@pajoohaan_ir

🌀 حکمرانی در قرآن(360) 🔹موضوع:مؤلفه‌های حکمرانی 🎙 ارائه‌دهنده: 👤 حجت‌‌الاسلام والمسلمین استاد نجف لک‌زایی 🎙 دبیرجلسه: 👤 دکتر سیدسجاد آل‌سیدغفور ◀️ لینک ورود به جلسه: 🌐 Dte.bz/hokmconf 📆 زمان: 15 خرداد 1405 ⬅️پژوهشگاه را در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir

📚 معرفی کتاب نگاهی به زندگانی و سیره فردی و اجتماعی امام موسی کاظم (ع) به مناسبت سالروز ولادت حضرت امام موسی کاظم علیه‌السلام 🔸 شناخت امامان معصوم (ع)، شناخت راه هدایت و الگوی زندگی اسلامی است. در میان پیشوایان اهل بیت (ع)، امام موسی کاظم (ع) با صبر، بردباری، عبادت و مجاهدت علمی و اجتماعی خویش، جایگاهی ممتاز در تاریخ اسلام دارند. 🔹 این کتاب با زبانی روان و مستند، مهم‌ترین ابعاد زندگی امام کاظم (ع) از ولادت تا شهادت را بررسی می‌کند. 🔸 در این اثر با سیره فردی، اخلاقی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی امام آشنا می‌شوید و همچنین موضوعاتی همچون سازمان وکالت، ارتباط با ایرانیان، جریان‌های فکری عصر امام، نقش آن حضرت در تثبیت جانشینی امام رضا (ع) و نیز دوران زندان‌ها و محدودیت‌های تحمیلی بر ایشان مورد بررسی قرار گرفته است. 📥 لینک دریافت کتاب: https://pajoohaan.ir/document/7861- 🎯 پژوهان؛ لذت مطالعه و پژوهش 📱@pajoohaan_ir

💠 پژوهشکده تاریخ و سیره اهل‌بیت(ع) پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار می‌کند: ✅ کرسی تخصصی نقش تاریخی امام مهدی(عج) در انسجام امامیه در غیبت صغری 🎙 ارائه‌دهنده: 👤 حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر مجید احمدی کچایی (عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی) 🎙ناقدان: 👤حجت‌الاسلام والمسلمین سید محمدکاظم طباطبایی (رئیس دانشکده علوم و معارف حدیث) 👤 دکتر نعمت‌الله صفری فروشانی (عضو هیأت علمی جامعه المصطفی العالمیه) 👤 حجت‌الاسلام دکتر حمیدرضا مطهری (رئیس پژوهشکده تاریخ و سیره اهل‌بیت(ع)) 👤 حجت‌الاسلام دکتر مصطفی صادقی کاشانی (عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی) 🎙 داوران: 👤 حجت‌الاسلام والمسلمین سید مسعود پورسید آقایی(رئیس مؤسسه آینده روشن) 👤حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی کلباسی (رئیس مرکز تخصصی مهدویت) 👤حجت‌الاسلام دکتر زهیر دهقانی (عضو هیأت علمی دانشگاه تهران) 👤دکتر سید محمد حسینی (عضو هیأت علمی دانشگاه ادیان) 👤دبیر علمی: دکتر حسین قاضی‌خانی (عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی) ◀️ ناظر جلسه: خانم دکتر سعیده سعیدی 🗓زمان: شنبه ۱۴۰۵/۰۳/۱۶، ساعت ۱۶ الی ۲۰ 🌀مکان: قم، پردیسان، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، طبقه دوم، سالن شهید سلیمانی 🌐 لینک ثبت‌نام جهت اخذ گواهی https://events.isca.ac.ir/sama/11728 🌐 لینک ورود به جلسه http://dte.bz/danaee ⬅️پژوهشگاه را در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir

❇️ شبهاتی که با جنگ رمضان باطل شد (سلسله یادداشت) 7- شبهه «عدم نیاز به تجهیز تسلیحاتی و موشکی» 🔰 در دو دهه اخیر و پس از توصیه های امام شهید به نیروهای مسلح در خصوص افزایش قدرت دفاعی و بازدارندگی، این نیرو با تمرکز بر ساخت تسلیحات نظامی پیشرفته از جمله انواع موشکها و پهپاد و سایر ادوات نظامی، قدرت بازدارندگی خود را به نمایش گذاشت و از همین رو تعدیل موشک ها و تسلیحات نظامی به عنوان پیش شرط دشمن برای انجام مذاکرات مطرح می شد. 🔰 برخی نیز در داخل معتقد بودند که قدرت موشکی و دفاعی، هزینه‌زاست و به تنش می‌افزاید و ما نیازی به این حجم از تسلیحات نداریم و با تنش‌زدایی و مذاکره می‌توان امنیت را به دست آورد. این افراد، اقتصاد را اولویت قرار داده و برخی کشورها را مثال می زدند که با کنار گذاشتن جنگ و ساخت ادوات نظامی، به پیشرفت بسیاری در عرصه اقتصادی دست یافتند و ایران نیز باید از این کشورها الگو بگیرد. 🔰 اما جنگ رمضان نشان داد که اگر ایران قدرت موشکی و پهپادی و سیستم دفاع هوایی چندلایه نداشت، اساساً نمی‌توانست وارد یک رویارویی مستقیم با رژیم صهیونیستی و نیروهای آمریکایی در منطقه شود و در عین حال از سرزمین خود دفاع کند. 🔰 شلیک انبوه موشک‌ها و پهپادهای دوربرد به سمت اهداف راهبردی دشمن، معادله‌ جنگ را در دو جنگ 12 روزه و جنگ رمضان عوض کرد. و سیستم پدافندی ایران در برابر حملات متقابل، توانست بخش مهمی از تهدیدها را مدیریت کند و هزینه اقدام نظامی دشمن را بالا ببرد. 🔰 پس از عملیات‌های موشکی و پهپادی ایران و مقاومت، مقامات نظامی و امنیتی آمریکا و رژیم صهیونیستی و حتی برخی دولت‌های اروپایی رسماً یا تلویحاً تأکید کردند که قدرت موشکی ایران یک واقعیت استراتژیک است که در هر سناریو باید در محاسباتشان لحاظ شود. 🔰 در همان صحنه‌ای که ایران و محور مقاومت با اتکا به توان سخت خود می‌ایستادند، بسیاری از کشورهای منطقه که فاقد قدرت دفاعی می باشند، عملاً به پایگاه‌های نظامی و سیاسی دشمن در منطقه تبدیل شده بودند؛ نه توان بازدارندگی داشتند و نه اختیار عمل مستقل. 📌 جنگ رمضان، تفاوت این دو وضعیت را برجسته کرد و نشان داد که قدرت دفاعی و موشکی، یک «هزینه زائد» نبوده، بلکه «پشتوانه اصلی دیپلماسی و امنیت ملی» می باشد. ادامه دارد.... ✍️ مرتضی غرسبان 💎 کانال بینش انقلابی https://eitaa.com/MGharasban ⬅️پژوهشگاه را در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir

💠 رونمایی از کتاب نظریه تمدنی امام موسی صدر 🌀 نویسنده: دکتر شریف لک‌زایی 🎙سخنران‌ها: 👤 دکتر شریف لک‌زایی 👤 سرکار خانم حورا صدر 👤 خانم دکتر لیندا طبوش 👤 حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر محمدعلی میرزایی 👤 شیخ غازی حنینه، رئیس هیأت امنای جمعیت علمای مسلمان لبنان 👤 حجت‌الاسلام و المسلمین سیدمحمدرضا مرتضوی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در لبنان زمان: دوشنبه ۱۸ خرداد 1405 |ساعت ۸:۳۰ تا ۱۳:۰۰ لینک حضور مجازی: dte.bz/scscenter ⬅️پژوهشگاه را در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir

گروه آموزشی، فرهنگی و اجتماعی مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی برگزار می‌کند: هم اندیشی بعثت مردم در میدان نبرد «خوانشی اخلاقی تربیتی راهبردی » ارائه دهندگان: ✅حجت الاسلام و المسلمین دکتر سید محمد حسین هاشمیان مدیر گروه آموزشی، فرهنگی و اجتماعی مرکز تحقیقات اسلامی مجلس ✅حجت الاسلام و المسلمین دکتر حسن بوسلیکی رئیس پژوهشکده اخلاق و معنویت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ✅ دکتر اسماعیل آقابابایی بنی عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ✅حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد جواد فدایی مدیر گروه تربیت پژوهشکده اخلاق و معنویت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ✅حجت الاسلام و المسلمین دکتر مهدی فصیحی محقق و پژوهشگر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی دبیر علمی: دکتر جواد ابراهیمی مسئول کارگروه فرهنگی مرکز تحقیقات اسلامی مجلس 🗓 زمان: دوشنبه 18 خرداد ساعت 9 الی 12 مکان: مرکز تحقیقات اسلامی مجلس سالن فقاهت لینک مجازی https://www.skyroom.online/ch/m.faghih64/eb ⬅️پژوهشگاه را در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir

✳️ رسیدگی به جرم تجاوز نظامی ✍️ اسماعیل آقابابائی بنی 🔹 یکی از اصول شناخته‌شده در نظام‌های حقوقی جهان، «اصل قانونی بودن جرم و مجازات» است که بر اساس آن هیچ عملی جرم محسوب نمی‌شود، مگر آنکه در قانون به آن تصریح شده باشد. علاوه بر جرم، مجازات و دادگاهِ رسیدگی‌کننده نیز باید پیش‌تر در قانون تعیین شده باشند. 🔹 در این میان، اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی (اساسنامه رم) چهار جرم مهم نسل کشی، جنایت علیه بشریت، جنایات جنگی و جنایت تجاوز را به عنوان جرایم تحت صلاحیت دیوان شناسایی و راهکار رسیدگی به آن و مجازات ها را تعیین کرده است. حال اگر کشوری که عضو دیوان است علیه عضو دیگر دیوان راجع به جرم تجاوز اقامه دعوا کند و هر دو کشور صلاحیت دیوان را راجع به رسیدگی به جرم تجاوز پذیرفته باشند، دیوان با رعایت مقررات اساسنامه حق رسیدگی دارد در غیر این صورت دیوان صلاحیت نخواهد داشت مگر آن که پرونده از سوی شورای امنیت سازمان ملل به دیوان ارجاع گردد. 🔹 در ارجاعِ وضعیت از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد به دیوان برای رسیدگی به جرم تجاوز، مشکل این است که اگر کشور متهم یا متحدانش دارای حق وتو باشند (مانند آمریکا)، مانع از ارجاع خواهند شد و عملاً رسیدگی را غیرممکن می‌سازند. چنان‌که تشکیل دادگاه‌های اختصاصی (Ad Hoc) نیز به دلیل لزوم همکاری سازمان ملل، در مواردی که متهم از کشورهای دارای حق وتو باشد، با بن‌بست مواجه می‌شود. 🔹 گرچه صلاحیت دیوان کیفری در طول دادگاه داخلی کشورها قرار دارد و صلاحیت کشورها اصلی و صلاحیت دیوان در رسیدگی تکمیلی است، اولا، کشورها جرم تجاوز را در قوانین داخلی خود شناسایی نمی کنند چون با محکوم کردن سران کشور خود به تجاوز، تبعات آن بر دولت و کشور تحمیل می شود و هیچ کشوری حاضر نمی شود علیه خود حکمی را صادر کند؛ ثانیا، رسیدگی به جرایم سران کشورهای دیگر نیز به دلیل وجود مصونیت سیاسی و عدم امکان استرداد آنان به کشور رسیدگی کننده، عملا مصداق پیدا نمی کند. 🔹 بر این اساس می توان گفت در نظام حقوقی کنونی، تنها راهکارِ باقی‌مانده (برای کشور غیرعضو)، طرح دعوا علیه «دولت» متجاوز در دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) است تا پس از احراز وقوعِ تجاوز، حکم به پرداخت خسارت صادر شود. 🔹 با وجود این، از منظر حقوقی باید برای شکل‌گیری «نسل پنجم دادگاه‌های بین‌المللی» تلاش کرد تا در آینده، متجاوزان نتوانند با تکیه بر ساختارهای قدرت، از تحمل کیفرِ تجاوز در امان بمانند. دادگاه های نسل پنجم دادگاه هایی خواهند بود که فراتر از اراده قدرت های بزرگ و برای تحقق عدالت شکل خواهند گرفت. ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ 🌷 برای فردا: @draghababaei1 ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir

💠 کسب رتبه «ب» علمی وزارت علوم توسط مجله بین‌المللی Theosophia Islamica 🔻به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، نشریه بین‌المللی «Theosophia Islamica» وابسته به پژوهشکده فلسفه و کلام اسلامیِ پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی موفق شد در ارزیابی سال ۱۴۰۴ نشریات علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، رتبه «ب» علمی را کسب کند. 🔻بر اساس گواهی صادرشده از سوی وزارت علوم، این نشریه با صاحب‌امتیازی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و در چارچوب آیین‌نامه نشریات علمی، پس از طی فرآیند ارزیابی، موفق به دریافت این رتبه شده است. 🔻کسب این موفقیت، نشان‌دهنده ارتقای کیفیت علمی، رعایت استانداردهای نشر پژوهشی و نقش مؤثر این مجله در توسعه مطالعات فلسفی و کلامی در عرصه بین‌المللی است. همچنین این رتبه، اعتبار علمی نشریه را در گستره دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و مراکز علمی و فناوری کشور بیش از پیش تقویت می‌کند. 🔻مجله «Theosophia Islamica» به عنوان یکی از نشریات تخصصی پژوهشکده فلسفه و کلام اسلامی، با انتشار پژوهش‌های علمی در حوزه فلسفه اسلامی، الهیات و مطالعات میان‌رشته‌ای، بستری برای عرضه و گسترش اندیشه‌های نو در این عرصه فراهم آورده است. 🌐 مشاهده سایت مجله ⬅️پژوهشگاه را در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir