انتظار؛ منطق دینیِ آمادگی تاریخی برای آینده موعود دکتر رحیم کارگر (استاد مرکز تخصصی مهدویت ؛عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی- پژوهشکده آینده پژوهی و مهدویت) در جمع بندی و نتیجه گیری یادداشت های گذشته می توان به این ایده روشن رسید که: انتظار در اندیشه مهدویت، نحوه‌ای از فعال بودن و مسئولانه زیستن در نسبت با آینده مطلوب است که در آن انسان منتظر می‌کوشد شخصیت، رفتار و محیط اجتماعی خود را با ارزش‌های آن آینده هماهنگ سازد. از همین رو، انتظار را باید در پیوند با ایمان، عمل، خودسازی و آمادگی و... فهم کرد. قرآن کریم در بیان وعده استخلاف مؤمنان در زمین، ایمان و عمل صالح را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد: «وَعَدَ اللَّهُ الَّذینَ آمَنوا مِنکُم وَعَمِلُوا الصّالِحاتِ لَیَستَخلِفَنَّهُم فِی الأَرض...» (نور: ۵۵). این آیه نشان می‌دهد که آینده مطلوب قرآنی با وضعیت اخلاقی و عملی انسان و جامعه مؤمن بی‌ارتباط نیست. آینده در منطق قرآن، با ایمان و عمل صالح و امیدوار بودن به آینده و تحقق وعده الهی نسبتی بنیادین دارد. در روایات مهدوی نیز همین پیوند دیده می‌شود. امام صادق(ع) می‌فرماید: «مَن سرَّه أن یکون من أصحاب القائم فلینتظر، ولیعمل بالورع ومحاسن الأخلاق»؛ هرکس خشنود می‌شود که از یاران قائم باشد، باید انتظار بکشد و در دوران انتظار به تقوا و نیکویی‌های اخلاقی عمل کند (الغیبة نعمانی، باب ۱۱، ح ۱۶). بنابراین انتظار حقیقی، صرفاً یک حالت عاطفی یا ذهنی نیست؛ انتظار باید انسان را تغییر دهد. بر این اساس، دوران غیبت را می‌توان عرصه آمادگی و ظرفیت‌سازی برای آینده موعود دانست. منتظر، در این دوران خود را می‌سازد، خانواده را کانون محبت و کرامت می‌کند، نسل آینده را با امید و معرفت تربیت می‌کند، در اصلاح جامعه مشارکت می‌ورزد، دانش و آگاهی خود را افزایش می‌دهد و نسبت به ظلم، تبعیض و فساد بی‌تفاوت نمی‌ماند. انتظار همچنین بدون پیوند معنوی با خدا و امام، به فعالیتی صرفاً اجتماعی فروکاسته می‌شود؛ بنابراین، معنویت و معرفت امام، قلب این فرایند آمادگی است. از این منظر، انتظار یک فرایند چندلایه است که از خودسازی آغاز می‌شود و به خانواده‌سازی، نسل‌سازی، جامعه‌سازی، فرهنگ‌سازی، عدالت‌خواهی و در نهایت تمدن‌سازی امتداد می‌یابد. در واقع اینجاست که انتظار از یک «چشم‌به‌راهی منفعل» به یک منطق فعال برای آینده‌سازی تبدیل می‌شود. اگر آینده موعود، آینده عدالت است، باید عدالت را از امروز تمرین کرد؛ اگر آینده، آینده کرامت انسان است، باید کرامت را در خانواده و جامعه پاس داشت؛ اگر آینده، آینده علم و آگاهی است، باید دانایی و توانایی تولید کرد؛ و اگر آینده، آینده توحید و معنویت است، باید رابطه با خدا و امام را در زندگی امروز عمیق‌تر ساخت. از این رو، می‌توان انتظار را «منطق دینیِ آمادگی تاریخی برای آینده موعود» نامید؛ منطقی که در آن، آینده فقط موضوع دعا و آرزو نیست، بلکه افقی برای تربیت انسان، اصلاح جامعه و جهت‌دهی به حرکت تاریخی است. ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir

💠 پنجاه و دومین شمـاره فصلنامه علمی ـ پژوهشی «اسـلام و مطالعـات اجتماعی» منتشر شد 🔻به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، پنجاه و دومین شمـاره فصلنامه علمی ـ پژوهشی «اسـلام و مطالعـات اجتماعی»، مربوط به بهار 1405 منتشـر و مقالات این شماره بر روی سامانه این نشریه به آدرس https://jiss.isca.ac.ir در دسترس علاقه مندان قرار گرفته است. 🔼 در این شماره می خوانید: سازه‌های وفاق اجتماعی از منظر قرآن کریم (محمدمهدی فیروزمهر) . کاوش چارچوب مفهومی اصول اجتماعی و تعاملات انسانی در نظام رفتاری بر مبنای قرآن کریم (جعفر ترک زاده، زهرا نجفی، رحمت اله مرزوقی، جعفر جهانی، معصومه محترم) . تحلیل چالش تفرقه‌افکنی در جامعه نبوی و راه‌کارهای مدیریت ‌آن با محوریت سوره توبه (خدیجه برهانی کودهی؛ عبدالکریم بهجت پور؛ اسماعیل چراغی کوتیانی) . از توصیه اخلاقی تا الزام فقهی: تحلیل تطبیقی اخلاق مسئولیت ‌یوناس و فقه شیعه در مواجهه با فناوری‌های مخرب (فاطمه هلالی؛ حمید پارسانیا) . همبستگی قدسی و امید عاملیتی در جنگ رمضان: تحلیلی ‌اجتماعی-دینی از کنش میدانی ایرانیان (سعید سلیمانی؛ شمس الله مریجی) . نقش نظام آموزشی رسمی در توسعه فرهنگی ‌با نگرش به منابع اسلامی (محمد کوثری؛ عباس شفیعی) . دینداری به مثابه فرایند سازگاری فعال: تحلیل راهبردهای مدیریت ‌تعارض ارزشی در میان دانشجویان دختر بر اساس نظریه ارزش‌های ‌شوارتز ‌(یک مطالعه کیفی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان)‌ (زهرا آبیار؛ جواد یار علی؛ عرفانه محمد زاده) 🌐 مشروح کامل خبر ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir

♨️ اندیشکده علم و پژوهش برگزار می‌کند: ‌ 📌 نشست علمی تخصصی دلالت‌های بیانیه گام دوم در باب تمدن نوین اسلامی ‌ 👤 با حضور: ▪️ حجت‌الاسلام والمسلمین حبیب‌اله بابایی دانشیار پژوهشکده مطالعات تمدنی و اجتماعی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ‌ ▫️ دکتر فرزاد جهان بین دانشیار دانشگاه شاهد ‌ ▪️ حجت‌الاسلام والمسلمین علی ذوعلم رئیس اندیشگاه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی ‌ ▫️ دکتر علیرضا شجاعی زند دانشیار دانشگاه تربیت مدرس ‌ ▪️ دکتر محمد هادی همایون دانشیار دانشگاه امام صادق (علیه السلام) ‌ ▫️ هادی رزمجوئی دبیر اندیشکده علم و پژوهش (دبیر نشست) ‌ 🗓 دوشنبه مورخ ۱۶ شهریورماه ۱۴۰۵ 🕑 ساعت ۱۴:۰۰ الی ۱۶:۳۰ ‌ 📍مجموعه فرهنگی شهدای انقلاب اسلامی (سرچشمه) ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir

💠 شبکه جهانی حضرت ولیعصر علیه‌السلام 💢 تاریخ آبستن عدالت است 🎙علی محمدی هوشیار ➖➖➖➖➖ تأملات، جستارهای علمی و یادداشت های علی محمدی هوشیار در حوزه‌ی الهیات و مهدویت: 🆔 @ali_m_hoshyar ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir

💠 انتشار و عرضه بین‌المللی کتاب «هم‌آوایی اسلام و مسیحیت در اخلاق مثبت جهانی» 🔻 به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، انتشار و عرضه بین‌المللی کتاب «هم‌آوایی اسلام و مسیحیت در اخلاق مثبت جهانی» کتاب «هم‌آوایی اسلام و مسیحیت در اخلاق مثبت جهانی» با عنوان انگلیسی Consonance of Islam & Christianity in Positive Global Ethics، حاصل همکاری علمی جمعی از استادان و پژوهشگران مسلمان و مسیحی، پس از انتشار در کانادا، وارد شبکه‌های معتبر فروش و توزیع کتاب در کشورهای مختلف شده است. 🔻این اثر از دستاوردهای علمی «همایش بین‌المللی مطالعات تطبیقی اخلاق در اسلام و مسیحیت» است؛ برنامه‌ای علمی و بین‌دینی که در چارچوب فعالیت‌های پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در قم شکل گرفته و با مشارکت پژوهشگران مسلمان و مسیحی از ایران، ایالات متحده و دیگر کشورها، به بررسی ظرفیت‌های مشترک دو سنت دینی در حوزه اخلاق جهانی، صلح، همزیستی، گفت‌وگوی ادیان و مواجهه اخلاقی با مسائل معاصر پرداخته است. 🔻نسخه اولیه علمی این مجموعه نشان می‌دهد که نویسندگان آن از دو سنت اسلامی و مسیحی گردهم آمده‌اند تا با مراجعه به متون مقدس و سنت‌های فکری اسلام و مسیحیت، امکان دستیابی به زمینه‌های مشترک اخلاقی را بررسی کنند. 🔻در مقدمه اثر نیز بر وحدت، همدلی انسانی و نقش ادیان ابراهیمی در کاهش خشونت و تعارض تأکید شده است. 🌐 مشروح کامل خبر ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir

💠 در پژوهشی از عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی بررسی شد؛ ❇️ ظرفیت مطالعات میان‌رشته‌ای برای فهم عمیق‌تر مفاهیم اجتماعی قرآن 🔻به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، دکتر سید علی نقی ایازی، عضو هیأت علمی گروه قرآن و مطالعات اجتماعی پژوهشکده اسلام تمدنی، در مقاله‌ای پژوهشی به بررسی ظرفیت‌ها و الزامات مطالعات میان‌رشته‌ای در قرآن پرداخته است. 🔻این پژوهش با این پرسش محوری شکل گرفته است که مطالعات میان‌رشته‌ای چگونه می‌تواند به فهم دقیق‌تر قرآن کمک کند و چه الزامات و چالش‌هایی در این مسیر وجود دارد؟ 🔻 نویسنده با تأکید بر پیچیدگی مسائل انسانی و اجتماعی، بهره‌گیری هم‌زمان از ظرفیت دانش‌هایی همچون تفسیر، تاریخ، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و زبان‌شناسی را زمینه‌ای برای دستیابی به فهمی عمیق‌تر و چندبعدی‌تر از مفاهیم قرآنی می‌داند. 🔻در این مقاله همچنین تأکید شده است که میان‌رشته‌ای بودن صرفاً به معنای کنار هم قرار دادن چند رشته نیست؛ بلکه نیازمند تعامل روشمند میان دانش‌ها، تعریف دقیق مسئله، رعایت مبانی روش‌شناختی و پرهیز از استفاده سطحی از نظریه‌های سایر علوم است. 🌐 مشروح کامل خبر ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir

💠 پژوهشگر پژوهشکده اسلام تمدنی و مدرس گروه معارف دانشگاه فردوسی مشهد بیان کرد؛ ❇️ اتحاد مقدس؛ سرمایه‌ای برای تقویت انسجام ملی و صیانت از منافع کشور 🔻به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، دکتر عباسعلی نصرآبادی، پژوهشگر پژوهشکده اسلام تمدنی و مدرس گروه معارف دانشگاه فردوسی مشهد، در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا از خراسان‌رضوی، با تشریح مفهوم اتحاد مقدس و نقش آن در تقویت سرمایه اجتماعی و صیانت از منافع ملی، این مفهوم را فراتر از یک توصیه اخلاقی یا همبستگی مقطعی دانست و اظهار کرد: اتحاد مقدس می‌تواند به‌عنوان یک راهبرد اساسی برای حفظ انسجام ملی، افزایش اعتماد عمومی و مقابله با تهدیدات مورد توجه قرار گیرد؛ به‌ویژه در شرایطی که کشور با فشارها، جنگ‌های ترکیبی و چالش‌های مختلف مواجه است و حفظ همدلی میان مردم، مسئولان، نخبگان و جریان‌های سیاسی و اجتماعی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. 🌐 مشروح کامل خبر ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir

💠 رئیس پژوهشکده اسلام تمدنی خبر داد؛ ❇️ رخداد بزرگ اندیشه‌ورزی در خراسان؛ آغاز فصل تازه‌ای از نقد اندیشه تمدنی 🔻به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، دکتر سیدمجید ظهیری، رئیس پژوهشکده اسلام تمدنی، از آغاز سلسله‌نشست‌های نخبگانی تحلیلی ـ انتقادی این پژوهشکده در نیمه دوم شهریورماه خبر داد و گفت: این سلسله‌نشست‌ها با هدف تقویت گفت‌وگوی علمی میان حوزه و دانشگاه، توسعه ادبیات نقد در حوزه مطالعات تمدنی و فراهم‌کردن زمینه برای واکاوی عمیق مسائل تاریخی، اجتماعی و سیاسی ایران برگزار خواهد شد. 🔻وی افزود: نخستین نشست از این مجموعه با حضور جمعی از چهره‌های برجسته علمی، اعضای هیأت علمی دفتر تبلیغات اسلامی، استادان دانشگاه و حوزه علمیه مشهد مقدس و صاحب‌نظران حوزه جامعه‌شناسی، تاریخ و مطالعات تمدنی برگزار می‌شود و به نقد و بررسی کتاب «نظریه فروپاشی: تحلیلی جامعه‌شناختی تاریخی از فروپاشی نظم سیاسی در ایران» اختصاص خواهد داشت. 🌐 مشروح کامل خبر ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir

💠 شانزدهمین شماره دوفصلنامه علمی«ب» Islamic Political Studies «مطالعات سیاسی اسلام» منتشر شد 🔻به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، این شماره از دوفصلنامه «مطالعات سیاسی اسلام» با ارائه مجموعه‌ای از مقالات علمی، به بررسی برخی از مهم‌ترین موضوعات و مسائل معاصر در حوزه اندیشه سیاسی اسلام، علوم سیاسی، حکمرانی، مشارکت سیاسی، فقه سیاسی و گفتمان دعوت اسلامی پرداخته است. 🌐 مشروح کامل خبر ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir

💠 رئیس پژوهشکده اسلام تمدنی خبر داد؛ ❇️ رخداد بزرگ اندیشه‌ورزی در خراسان؛ آغاز فصل تازه‌ای از نقد اندیشه تمدنی 🔻به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، دکتر سیدمجید ظهیری، رئیس پژوهشکده اسلام تمدنی، از آغاز سلسله‌نشست‌های نخبگانی تحلیلی ـ انتقادی این پژوهشکده در نیمه دوم شهریورماه خبر داد و گفت: این سلسله‌نشست‌ها با هدف تقویت گفت‌وگوی علمی میان حوزه و دانشگاه، توسعه ادبیات نقد در حوزه مطالعات تمدنی و فراهم‌کردن زمینه برای واکاوی عمیق مسائل تاریخی، اجتماعی و سیاسی ایران برگزار خواهد شد. 🔻وی افزود: نخستین نشست از این مجموعه با حضور جمعی از چهره‌های برجسته علمی، اعضای هیأت علمی دفتر تبلیغات اسلامی، استادان دانشگاه و حوزه علمیه مشهد مقدس و صاحب‌نظران حوزه جامعه‌شناسی، تاریخ و مطالعات تمدنی برگزار می‌شود و به نقد و بررسی کتاب «نظریه فروپاشی: تحلیلی جامعه‌شناختی تاریخی از فروپاشی نظم سیاسی در ایران» اختصاص خواهد داشت. 🌐 مشروح کامل خبر ⬅️پژوهشگاه را در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir

💠حجاب؛ از مسئله فرهنگی تا چالش حکمرانی آینده‌نگر ✍🏻دکتر رحیم کارگر (عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی- پژوهشکده آینده پژوهی و مهدویت) 🔻حجاب فقط در سطح رفتار فردی شکل نمی‌گیرد؛ در بستر سیاست عمومی، نظام تربیت، فضای رسانه‌ای، اقتصاد فرهنگ و کیفیت حکمرانی نیز ساخته می‌شود. 🔻 ازاین‌رو، هرگاه یک ارزش دینی در عرصه عمومی با چالش روبه‌رو می‌شود، پرسش راهبردی این است که: چه سازوکارهایی این وضعیت را تولید کرده‌اند و چه نهادی مسئول اصلاح آن است؟ 🔻تجربه تاریخی جمهوری اسلامی نشان می‌دهد که تغییرات بزرگ فرهنگی، بدون نقش‌آفرینی حاکمیت، به‌سادگی رخ نمی‌دهند. 🔻 البته اگر سیاست‌گذاری فرهنگی از واقعیت‌های اجتماعی، تحولات نسلی و منطق تغییرات آینده فاصله بگیرد، حتی ارزش‌های ریشه‌دار نیز ممکن است در معرض فرسایش تدریجی قرار گیرند. 🔻 بر این اساس از منظر حکمرانی، مسئله حجاب نیازمند سیاست‌گذاری چندسطحی است: تربیت و اقناع در خانواده و مدرسه، تولید الگوهای جذاب در فرهنگ و رسانه، حمایت از زیست مؤمنانه در فضای عمومی، و تصمیم‌گیری مسئولانه در سطح دولت و نهادهای حاکمیتی. هیچ‌یک از این سطوح، جایگزین دیگری نیست. 🔻چنان که بارها متذکر شده ام از منظر آینده‌نگاری راهبردی، خطر اصلی ، تغییر تدریجیِ آن چیزی است که جامعه در آینده «طبیعی»، «قابل‌قبول» و «غیرقابل‌تغییر» می‌داند!! اگر این روندها به‌موقع رصد نشوند، مسئله از یک چالش فرهنگی به یک بحران هنجاری و حکمرانی تبدیل خواهد شد. 🔻 بنابراین، کنش مؤمنانه باید هم‌زمان دو افق داشته باشد: اصلاح رفتار در میدان جامعه و اصلاح سیاست در میدان حکمرانی. 🔻مطالبه‌گری از مسئولان، مکمل کار فرهنگی است؛ زیرا آینده فرهنگ، فقط با توصیه ساخته نمی‌شود، بلکه با تصمیم‌های امروزِ نهادهای مؤثر بر زندگی مردم شکل می‌گیرد. 🔻حجاب، در این نگاه، تنها یک موضوع فرهنگی نیست؛ شاخصی از توان حکمرانی برای حفظ هویت، تربیت نسل آینده و مدیریت تحولات اجتماعی است . ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir

💠 انجمن مطالعات سیاسی حوزه و پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با همکاری گروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، مرکز ملی پاسخگویی به سئوالات دینی و موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره) برگزار می‌کنند: ❇️ سلسله نشست‌های میدان و اندیشه ورزی سیاسی نشست دوم: ☑️ سیاسی شدن حقوق بین الملل در مقابل با تجاوز و جنایات جنگی 🎙 اسماعیل آقابابایی 🗓 چهارشنبه، ۱۴۰۵/۶/۱8، ساعت ۲۰ 🌐 حضور مجازی: http://dte.bz/cptconf ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir