✅امام کاظم علیه السلام: تَفَقَّهوا فی دینِ الله فإنَّ الفقه مفتاحُ البَصیرة، وتَمامُ العِبادة و السّببُ إلی المنازل الرفیعة و الرُّتبِ الجَلیلة فی الدین و الدنیا، و فَضلُ الفَقیه علی العابد کَفَضلِ الشمسِ علی الکواکب و مَن لَم یَتَفَقَّه فی دینهِ لَم یَرضَ اللهُ لهُ عملاً
✍️در دین خدا، دنبال فهم عمیق باشید؛ زیرا فهم عمیق در دین، کلید بصیرت و کمال عبادت و سبب تحصیل مقامهای والا و مراتب شکوهمند در امور دین ودنیاست؛ و برتری فقیه بر عابد، مانند آفتاب است بر کواکب، و کسی که در دینش فهم ِعمیق نجوید، خداوند هیچ عملی را از او نپسندد
بحار الانوار ج 78ص 321
http://lib.eshia.ir/11008/78/321
هدایت شده از پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
#باز_نشر
#مجله_علوم_سیاسی
✅به مناسبت ولادت اامم امیرالمونین امام علی علیه السلام مقالات، شماره 85 - بهار 98 - مجله علوم سیاسی باز نشر می شود.
1️⃣ ظرفیتهای معنویتگرایی علوی در تحقق عدالت اجتماعی/احمد واعظی
http://psq.bou.ac.ir/article_67394_73ca326d081bf5e58240acdfe316fa60.pdf
2️⃣ پیوستگی عدالت و اعتدال در اخلاق سیاسی اسلامی با تاکید بر سیرهی علوی/
سید کاظم سیدباقری؛ محمود مختاربند
http://psq.bou.ac.ir/article_67400_d66b4a1c5593992e6f3c340204dc1c29.pdf
3️⃣ عدالت فرهنگی؛ عنصر مقوم حکومت علوی/عماد افروغ؛ احمد اولیایی
💠http://psq.bou.ac.ir/article_67401_673257a3216465777e707001b4ebca3d.pdf
4️⃣ رفتارشناسی حاکم در نامهی امام علی(ع) به مالک اشتر (تحلیل متنی گزارههای رفتاری با روش تحلیل محتوا)
💠http://psq.bou.ac.ir/article_67420_a81c5f146a02b2d6c666651f6ea611b1.pdf
5️⃣ جوانگرایی در حکومت امام علی(ع)/حمیدرضا مطهری؛ محمد جواد پردل
💠http://psq.bou.ac.ir/article_67421_e40b28afb70f72d3790b7fae912a40d1.pdf
6️⃣ سبکشناسی مواجههی امام علی(ع) با گسستهای فعال اجتماعی/امیر محسن عرفان
💠http://psq.bou.ac.ir/article_67422_c026ba0a4a29887611ae0e8d0bb57635.pdf
7️⃣ علل مهار گریختگی قدرت سیاسی و سازوکارهای کنترل آن از دیدگاه امام علی(ع)/سید حسین فلاح زاده
💠http://psq.bou.ac.ir/article_67423_b387c6b0e3de88f0b0a5456290dddcd6.pdf
8️⃣ مفهومشناسی عدالت و الزامات اجراییشدن آن براساس سیرهی علوی/سید علی اصغر میرخلیلی
💠http://psq.bou.ac.ir/article_67424_b6c760d6b14f3be62525197723e94804.pdf
🔷کانال رسمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
🌐https://eitaa.com/isca24/7014
هدایت شده از پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
کتاب مجموعه مقالات همایش سیره و زمانه امام کاظم(ع) جلد اول را در کتابخوان پژوهان ببینید.
https://pajoohaan.ir/document/774
هدایت شده از پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
کتاب مجموعه مقالات همایش سیره و زمانه امام کاظم(ع) جلد دوم را در کتابخوان پژوهان ببینید.
pajoohaan.ir/document/775
هدایت شده از پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
✅برگی از کتاب مجموعه مقالات همایش سیره و زمانه امام کاظم علیه السلام
🔶تهیه کننده:انجمن تاریخ پژوهان حوزه علمیه
✅فساد و اختناق سیاسی
دوران امام کاظم(ع) علاوه بر فساد سیاسی حاکمان عباسی، اختناق شدیدی هم علیه آن حضرت و طرفداران اهلبیت: اعمال میشد. عباسیان خلافت خود را به عنوان یک حق مشروع مطرح کرده و چنین جا انداخته بودند که جانشینی پیامبر اکرم(ص) از طریق عباس عموی آن حضرت به ارث به ایشان رسیده است.
🔷حاکمان این خاندان، بدون در نظر گرفتن آرای مسلمانان، این منصب الهی را که هیچ بهرهای در آن نداشتند، به یکدیگر وامیگذاشتند و از سپردن آن به صاحبان حقیقی خلافت که به فرمان خداوند و تعیین رسول خدا(ص) برگزیده شده بودند، سرباز میزدند.
💠حاکمان عباسی، همه چیز را زیر سلطه خود میخواستند؛ از همینرو، منصب قضاوت و قاضیان را تسلیم خویش کرده، دین را به عنوان پوششی برای فریب مردم به کار گرفتند. آنان با همین ابزار، میان مردم چنین ترویج کردند که حاکمان برگزیده خداوند هستند و مردم مجاز نیستند از این خاندان انتقاد و حسابرسی کنند. از طرف دیگر، عباسیان اوضاع سختی را برای علویان به ویژه امام کاظم(ع) رقم زدند.
❎هارون که به ارتباط عمیق و ریشهدار میان امام کاظم(ع) و مسلمانان پی برده بود و میدید پایگاه مردمی روز به روز توسعه مییابد و اگر امام زنده بماند، بیشک مسلمانان به مقایسه میان روش رفتاری امام کاظم و هارون پرداخته، شیوه درست را از شیوه انحرافی باز خواهند شناخت، به این نتیجه رسید در صورتی که امام کاظم(ع) آزادانه به فعالیت خود ادامه دهند، وجودشان خطر بزرگی برای دستگاه خلافت خواهد بود
.
♈️ به همین دلیل، در صدد برنامهریزی برای زندانی کردن حضرت و کنترل فعالیتها و پیشگیری از تأثیرگذاری ایشان بر مسلمانان برآمد.
🔷از دیگر سو، رویاروییهای مکرر امام کاظم(ع) با هارون و خردهگیری
حضرت برای کسی چون هارون سخت دشوار بود و امکان نداشت تا در برابر امام و موضع گیریهای ایشان خاموش بماند. امام کاظم(ع) نیز در موقعیتی قرار داشتند که خاموش ماندن در برابر اقدامهای تجاوزگرانه هارون علیه امت اسلامی و شریعت و سنت پیامبر اکرم(ص) را ناروا و بیجا میدیدند.
✅ این رویارویی، در موضعگیریهای متعددی رخ نمود که بر هارون بسیار سنگین و ناگوار میآمد. برای مثال، هارون به امام کاظم(ع) عرض کرد: «ای ابوالحسن، حدود فدک را بازگو تا آن را به تو مسترد کنم.»
♈️امام فرمودند: «آن را به طور کامل و با همان حدود باز پس میگیرم.» آن گاه چهار حد آن را از عدن تا سمرقند و افریقیه و کناره دریا تا نواحی خزر و آسیای صغیر ذکر کردند.
🔷امام کاظم(ع) با این بیان، روشن کردند که فدک در واقع همان خلافت و وصایت غصبشده پیامبر(ص) است. از همین جا بود که هارون تصمیم به کشتن حضرت گرفت.[۳۹۳] زمانی که هارون وارد حرم پیامبر(ص) شد، رو به قبر رسول خدا(ص) کرده، عرض کرد: «سلام بر تو ای رسول خدا، ای عموزاده!» امام کاظم(ع) در حضور او خطاب به جد بزرگوارشان چنین سلام دادند: «سلام بر تو ای پدر.» هارون که در تنگنای سیاسی و روحی قرار گرفته بود، ناچار زبان به اعتراف گشوده، گفت: «افتخار همین است و بس.»
💠اما این برخورد امام کاظم(ع) کینهای را در دل او پدید آورد تا این که در
سال ۱۶۹قمری، هارون امام را احضار کرده است
🔶ادامه از کتابخوان پژوهان مطالعه کنید.
❎http://pajoohaan.ir/document/775
✅گفت وگوی « روزنامه فرهیختگان» با دکتر حبیب الله بابایی :جامعه علمی ما نسبت به فهرست نیازهای خودی، آگاهی ندارد
✍️حجه الاسلام و المسلمین دکتر حبیب الله بابایی در مصاحبه ای با روزنامه فرهیختگان سیر شکل گیری پژوهشکده مطالعات تمدنی و اجتماعی ،زمینه ها و دستاوردها را به تفضیل توضیح داده اند.
بهمناسبت ارتقای مرکز مطالعات اجتماعی و تمدنی به «پژوهشکده مطالعات تمدنی و اجتماعی» با حجهالاسلاموالمسلمین حبیبالله بابایی در باب سیر شکلگیری آن و ایده و نظریه پشتیبان این پژوهشکده گفتوگو کردهایم. پیش از این نیز با حجهالاسلام شمسالله مریجی در باب دانشگاه باقرالعلوم و با حجهالاسلاموالمسلمین نجف لکزایی درباب پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی مصاحبههایی صورت داده بودیم و مصاحبهای انتقادی از دکتر سیدجواد میری راجعبه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، آخرین نمونه از آن گفتوگوها بود. یکی از مسائل اصلی در نهادهای علومانسانی، خصوصا آنها که محل جمع علومانسانی و علوماسلامی هستند، آن است که «جایگاه دانش مورد پژوهش و آموزششان در میان سایر علوم کجاست؟» و «ایده راهنما و مبنای تاسیس و تشکیل چنین نهادهایی چیست؟» به این معنی که با مسائل و مشکلات مورد ابتلای ما و نیز سازمان دانشهای موجود، چه ربطی برقرار میکند. نیز باید پرسید که اگر آن ایده دوام یافته، تا چه حد به مقصود نائل آمده است. طبعا سوالاتی فرعی مانند روند مراودات علمی و عملی میان این نهادها با نهادهای دیگر نیز میتواند ذیل این بحث مطرح شود. گفتوگوی «فرهیختگان» با رئیس «پژوهشکده مطالعات تمدنی و اجتماعی» را از نظر میگذرانید.
🔶ابتدا قدری در باب سیر شکلگیری پژوهشکده مطالعات تمدنی و اجتماعی در دفتر تبلیغات اسلامی توضیح بفرمایید. تاکنون چه پروژههایی انجام شده یا در دست اقدام است؟
اخیرا مرکز مطالعات اجتماعی و تمدنی با شکلگیری گروه جدید «عدالت اجتماعی» و تایید هیاتامنای دفتر تبلیغات اسلامی به «پژوهشکده مطالعات تمدنی و اجتماعی» ارتقا یافت. مطالعات تمدنی در دفتر تبلیغات در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی از سال ۱۳۸۳ با تدبیر ریاست محترم وقت پژوهشگاه حجهالاسلام والمسلمین آقای محمدتقی سبحانی آغاز شد. ایشان همزمان با شروع کار خود در پژوهشگاه دو هسته مطالعاتی و پژوهشی را آغاز کردند که هماکنون هردوی آنها تبدیل به پژوهشکده شده است:
💠جزئیات خبر در لینک زیر
🌐https://b2n.ir/606853
🔹امام کاظم(ع) و سازمان وکالت
✍️سازمان وکالت، به تشکیلاتی اطلاق میشود که امامان شیعه برای انجام دادن یک سلسله وظایف خاص در میان شیعیان از عصر امام صادق(ع) به بعد پدید آوردند. در نیمه دوم دوران حضور ائمه یعنی از عصر امام صادق(ع) بدینسو، امامان معصوم که پس از حادثه خونبار کربلا کمتر به آنان توجه میشد با عملکرد مدبرانه خود، شیعه را در مسیر رشد و ترقی قرار دادند، به گونهای که با وجود فشارهای فزاینده اموی و عباسی بر شیعیان و امامان معصوم، نهال نوپای تشیع به درختی تناور تبدیل شد. یکی از مهمترین ابزار معصومان در این راه، بهرهگیری از وکلا و نمایندگان در مناطق مختلف به ویژه نواحی شیعهنشین بود؛ نمایندگانی که بهطور سازمانیافته و نظاممند در پی دستیابی به هدفی مشترک بودند.
🔶این سازمان که به ظاهر برای جمعآوری و تحویل وجوه شرعی همچون خمس، زکات، نذرها و همینطور هدایای شیعیان به ائمه فعالیت میکرد، وظایف دیگری مانند ارتباط میان امام و شیعیان، ارسال نامه و درخواستهای شیعیان به محضر امام و بازگرداندن پاسخ آنها، تبیین مسائل علمی و راهنمایی شیعیان و رفع اختلافات و منازعات آنان را بر عهده داشت. امام معصوم در رأس این سازمان و وکیلان نواحی مختلف در بدنه آن قرار داشتند. امام کاظم(ع) برای تقویت و نهادینهسازی سازمان وکالت و بهرهبرداری بیشتر و بهتر از آن، ضمن معرفی وکیلان خود در نواحی مختلف، شیعیان را به آنها ارجاع میدادند.
⬅️ارتباط وکلا با امام کاظم(ع) به گونههای مختلفی صورت میگرفت. این ارتباط، اگر خطری امام و شیعیان را تهدید نمیکرد، به صورت مستقیم بود؛ چنان که برخی خراسانیان که به قصد تحویل اموال شرعی و نامههای شیعیان آن سامان، به مدینه رفته بودند، پس از اطلاع از شهادت امام صادق(ع) ، با امام کاظم(ع) دیدار کردند و آنچه را همراه آورده بودند، به آن حضرت تحویل دادند.[114] اما در صورتی که خطری متوجه شیعیان و وکیلان بود، این ارتباط از طریق مکاتبه و فرستادن پیک صورت میگرفت. این شیوه ارتباط، یکی از راهکارهای امام کاظم(ع) برای حفظ شیعیان و تأمین امنیت وکیلان در فضای رعبآلود عصر عباسیان بود؛ چنانکه حضرت با فرستادههای علی بن یقطین در خارج مدینه دیدار نمودند و پس از گرفتن اموال و نامهها، آنان را از ورود به مدینه منع فرمودند. امام کاظم(ع) در این جهت، از قبول مستقیم اموال از شیعیان پرهیز میکردند و آنان را به وکلا ارجاع میدادند. این روش در دوران زندانی بودن امام کاربرد فراوانی داشت و آن حضرت بدین وسیله با شیعیان و وکلا در تماس بودند.[115] وکلای حضرت در مناطق مختلف مثل کوفه،[116] بغداد،[117] مدینه،[118] مصر[119] و اهواز[120] حضور داشتند.
💠بر گرفته از کتاب مجموعه مقالات همایش سیره و زمانه امام کاظم علیه السلام جلد اول ص114-113 مقاله امام کاظم از ولادت تا شهادت دکتر حمیدرضا مطهری
⬅️ برای دریافت نسخه الکترونیکی اثر به کتابخوان پژوهان مراجعه نمایید.
🌐http://pajoohaan.ir/document/774
#پژوهشکده_فرهنگ_ومعارف_قرآن
#محمد_صادق_یوسفی
🔶حجت الاسلام و المسلمین محمدصادق یوسفی مقدم:بهره گیری از رسانه و فضای مجازی، لازمه پاسخگویی به شبهات درباره غدیر است
✍️رئیس پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآنِ پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی بر ضرورت استفاده حداکثری از ظرفیت رسانه و فضای مجازی به منظور پاسخگویی به شبهات درباره مساله غدیر تأکید کرد.
🔹به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ایسکا (پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی )حجت الاسلام و المسلمین محمدصادق یوسفی مقدم در گفتگویی، ضمن تبریک فرارسیدن عید سعید غدیر خم بر همه مسلمانان به ویژه شیفتگان و محبین اهل بیت(ع) اظهار داشت: عید غدیر به عنوان عیدالله الاکبر، از جمله مهم ترین اعیاد اسلامی است، چه آن که برپایه آیه قرآن مجید در همین روز عید غدیر بود که دین خدا کامل و نعمت او بر بندگانش با مشخص شدن ولایت تمام گشت.
🔶وی افزود: با نگاهی به قرآن کریم و نیز روایات صادره از ناحیه معصومین(ع) به خوبی متوجه می شویم که هیچ عید دیگری از حیث منزلت و شرافت به پای عید غدیر خم نمی رسد و از این رو وظیفه دینی و شرعی ما این است که به هر طریق که می توانیم نسبت به گرامیداشت این عید عزیز همت بگماریم ولو این که در شرایط کرونایی امکان برگزاری مجالس مثل سال های قبل امکان پذیر نیست.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی همچنین به بررسی اهمیت و فضیلت عید غدیر از منظر کلام وحی پرداخت و گفت: آیه تبلیغ از محکم ترین مستندات شیعه در مسئله غدیر است که اتفاقاً خودش جزو افتخارات شیعه محسوب می شود.
💠جزئیات در لینک زیر
🌐https://b2n.ir/019831
✅پیش نشست های مجازی | همایش معنویت های نوظهور، شاخصه هاونقدها
🔶جنبش های معنوی و کووید 19
✍️ارائه دهنده: دکتر هادی وکیلی
⏰زمان : دوشنبه 1399/5/27 ساعت ۱۱ الی ۱۳
💠چالش مقایسه پذیری معنویت های نوپديد ومعنویت اسلامی
✍️ارائه دهنده: دکتر بهزاد حمیدیه
⏰زمان: سه شنبه 1399/5/28 ساعت 15 الی 17
🔶جریان شناسی تحلیلی معنویت پژوهی در ایران
✍️ارائه دهنده: دکتر وحید سهرابی فر
⏰زمان: چهارشنبه 1399/5/29 ساعت 11 الی 13
🔶مطالعات معنویت های نوظهور: سه موج مطالعاتی
✍️ارائه دهنده: دکتر احمد شاکر نژاد
⏰زمان: پنجشنبه 1399/5/30 ساعت 11 الی 13
🌐لینک شرکت در جلسه
https://engage2.shatel.com/b/nct-reh-wfh
برنامه دستخط با حضور رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم
http://m.aparat.com/v/inxWb
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
✅معرفی کتاب امنیت متعالیه تألیف حجتالاسلام والمسلمین استاد نجف لکزایی، رئیس پژوهشگاه و فرهنگ اسلامی
✅ارسال ۱۸۰ چکیده مقاله به همایش «جاودانگی نفس در اسلام و مسیحیت»
🔶دبیر اجرایی همایش بین المللی «جاودانگی نفس در اسلام و مسیحیت» از ارسال ۱۸۰ چکیده مقاله به دبیرخانه این همایش خبر داد.
✍️سومین نشست شورای گروه فلسفه پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با موضوع «بررسی وضعیت موجود همایش بین المللی جاودانگی نفس در اسلام و مسیحیت» در پژوهشکده فلسفه و کلام اسلامی این پژوهشگاه برگزار و مهمترین محورهای مربوط به این همایش بررسی شد.
🔹در این نشست، عیسی بابامیر «دبیر اجرایی همایش بین المللی جاودانگی نفس در اسلام و مسیحیت»، به بیان گزارشی از وضعیت و روند فعلی این همایش پرداخت و اظهار کرد: تاکنون ۱۲۵ مقاله به دبیرخانه این همایش رسیده است که بسیاری از آنها ارزیابی شده و برخی دیگر نیز در حال ارزیابیهای علمی هستند.
وی گفت: تاکنون ۱۸۰ چکیده مقاله به دبیرخانه همایش بین المللی «جاودانگی نفس در اسلام و مسیحیت» رسیده که از این میان، ۱۳۰ چکیده پذیرفته شده است؛ در این مدت، ۱۱ مقاله سفارشی نیز در دبیرخانه همایش پذیرش و نهایی شده است.
⬅️در این نشست، همچنین در خصوص چکیدهها، مقالات و برنامههای همایش به زبان انگلیسی و عربی نیز تصمیمگیری شد و مقرر گردید که با تقویت بخش انگلیسی این همایش، نسبت به جذب مقاله و پژوهشگران خارجی، اقدامات بیشتری صورت گیرد.
◀️همچنین، در این نشست در خصوص مقالات برتر پذیرفته شده در دبیرخانه همایش نیز تصمیمگیری و مقرر گردید که افزون بر شماره تابستان فصلنامه علمی - پژوهشی «نقد و نظر» که نهایی شده است، ۷ مقاله برتر نیز برای شماره زمستان در سامانه این فصلنامه بارگذاری گردد.
🌐https://eitaa.com/isca24/7675
✅حجتالاسلام , و المسلمین سبحانی تبیین کرد:آفات بیتوجهی حوزه به مطالعات تاریخی
✍️رئیس مرکز تخصصی امامت حوزه با بیان اینکه شهید صدر عمیقترین مباحث امامت را در ظاهر تاریخی بیان کرده است، گفت: در تاریخ تفکر شیعه، دو رویکرد عمده امامتپژوهی تطبیقی و مطالعات درونمتنی و امامشناسی تبیینی وجود داشته است، اما شهید صدر معتقد است خط مطالعات تاریخی امامت باید در کنار دو رویکرد دیگر گشوده شود تا از درون مستندات تاریخی واقعیت رسالت و حیات پیامبر(ص) امامت را اثبات کرد.
🔶به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ایسکا به نقل از خبرگزاری ایکنا ، حجتالاسلام والمسلمین محمدتقی سبحانی، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، روز ، ۱۲ مردادماه، در نشست علمی «مبانی، رویکردها و نوآوریهای کلامی شهید صدر» که در این بنیاد برگزار شد، گفت: شهید صدر از نوادر دوران معاصر است که حتی اندیشههای او در حوزه علمیه آن چنان که باید مورد اهتمام نیست. ایشان در آستانه بلوغ علمی به دست رژیم سفاک بعثی به شهادت رسیدند؛ بنده تردید ندارم اگر ایشان سالهایی میماند و اندیشه میکرد و مینوشت امروز میراث گرانسنگ بیشتری در اختیار داشتیم.
🔹سبحانی افزود: آغاز حرکت علمی او مواجهه با اندیشه و مکاتب رقیب است؛ ما بیشتر شهید صدرِ فقهی و اصولی را دیدهایم، ولی همه آثار اصلی ایشان ناظر به یک دغدغه و مسئله و بنیاد فکری در زمانه خود او بود. او در جریان مارکسیسم که بیشترین تلفات را از بدنه جوان شیعه گرفت و فاجعه بزرگ تاریخی است، ولی شهید صدر با فلسفتنا و اقتصادنا در برابر این جریان ایستاد. بدنه اصلی حزب بعث عمدتاً شیعه بودند و جریان تشیع در لبنان با وجود اندیشه مارکسیسم، نسل بزرگی از جوانان شیعه را جلب کرد که باید در جای خود بررسی شود. همان طور که در ایران هم تلفات زیادی در میان جوانان سالم، پاک و باهوش از ما گرفت.
💠جزئیات خبر در لینک زیر
🌐https://b2n.ir/365575
✅کرسی ترویجی عرضه و نقد ایده علمی| گونه شناسی کنشگری طلاب در شبکه های اجتماعی اینستاگرام
✍️ارائه دهنده دکتر سید محمد کاظمی قهفرخی
📒ناقدان: دکتر سید حسین شرف الدين و دکتر محمد صادق نصراللهی
🔶 دبیرعلمی: دکتر مهدی مولائی آرانی
⏰زمان: پنجشنبه 1399/5/23 ساعت 10:30 تا 13
🔹 مکان: پردیسان، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، طبقه دوم، تالار سردار شهید حاج قاسم سلیمانی
مجری: پژوهشکده مطالعات تمدنی و اجتماعی ومرکز همکاری های علمی و بین الملل
🌐https://eitaa.com/isca24/7679
هدایت شده از کتابشناخت
✅برگی از کتاب در آمدی بر نظریه اندیشه سیاسی امام موسی صدر| دکتر شریف لک زایی
✍️از نظر صدر وجود رگههایی از عصمت برای حاکم ضروری است؛ زیرا در غیر این صورت انسانی که خود را بینیاز ببیند، امکان و احتمال طغیان در او وجود دارد:
آدمی موجودی است که از پیرامون خود متأثر میشود و هر آنچه جسمش را احاطه کرده است، در روان او اثر دارد و همه حالتهای روانی او در جسمش بازتاب دارد و هر عملی که از او سر میزند، در عقل و قلب او انعکاس دارد.
🔶انسان معتدل در حالت مشخصی به سر میبرد؛ اما هنگامی که از مال و جاه و علم احساس بینیازی کرد، نافرمانی میکند؛ مگر اینکه درستکردار باشد. ... اگر جاه و مال و بزرگی به دست آورد، خود را گم میکند، مگر آنکه ایمان و تدیّنش قوی باشد.
🔹به همین سبب است که ما عصمت را یا پیوند با عصمت را درباره حاکم و خلیفه شرط میدانیم؛ زیرا که ما انسانهای عادی میتوانیم درجهای از ایمان داشته باشیم و دین و ایمان خود را حفظ کنیم؛ اما اگر به قدرت برسیم، کارهایمان به صورت بیشتر و عمیقتری بر مردم بازتاب دارد.
بهطورطبیعی وقتی انسان فرمانروایی و قدرت دارد، خود را گم میکند؛ ازاینرو خطر انحراف در نزد جوان بیشتر از غیرجوان است و نزد زیبا بیشتر از نازیبا، و نزد غنی بیشتر از فقیر و نزد صاحب جاه بیشتر از غیر او و نزد عالم بیشتر از غیر عالم. هر اندازه آدمی کمال و ثروت و قدرت بیشتری داشته باشد، بیشتر در معرض خطر است. به همین سبب، قرآن از اموال و اولاد به « فتنه » تعبیر کرده است.
💠 بر این اساس، هرگاه این چیزها فزونی مییابد، ایمان نیز باید بیشتر شود؛ بنابراین هرگاه انسان خود را بینیاز ببیند، نافرمانی میکند. مقصود از « استغنی » یا بینیازی فقط بینیازی مالی نیست؛ بلکه همه مواردی است که ذکر کردیم؛ بنابراین میان علم و قدرت و این آیات پیوندی میبینیم؛ بدین شکل که انسان هنگامی که با علم و مال و جاه خود را بینیاز میبیند، احساس نافرمانی میکند. ... تا هنگامی که همهچیز از جانب خداست و همهچیز امانتی است از جانب خداوند و انسان از جانب خدا خلیفه است، مجالی برای انحراف و نافرمانی وجود ندارد بنابراین لزوم عصمت برای حاکم یا به تعبیر وی « خلیفه » بسیار مهم است و وی عصمت را نیاز حاکم و خلیفه میداند؛ زیرا از نظر او عوامل بیرونی و محیطی بر انسان تأثیر میگذارند و برخورداری انسان از قدرت سبب میشود انسان به سمت انحراف و طغیان کشیده شود.
📒این مسئله از آن رو که موجب کنترل حاکم میشود، مناسب تقریر شده است؛ اما به نظر میرسد دیدگاه صدر قابل نقد است؛ زیرا مفهوم « عصمت » در اندیشه اسلامی بار معنایی خاصی دارد و کاربست این مفهوم برای هر حاکمی اندکی دشوار به نظر میرسد؛ ازاینرو با لحاظ بار معنایی عصمت نزد شیعه که برای پیامبر و ائمه دوازدهگانه است، نمیتوان از عصمت دیگران سخن گفت؛ مگر اینکه با لحاظ نگاه صدرایی بهویژه از منظر نگاه تشکیکی به پدیدهها بگوییم مراد صدر آن است که فرد حاکم ملکه تقوا را به مثابه یک امر تشکیکی در درون خویش تقویت کرده و بر عمل مبتنی بر ایمان تکیه کند. پذیرش معنای عام عصمت و گناهنکردن و کنترل خویش از انحراف و نگاه مراتبی و تشکیکی به این مسئله، چه بسا مطلب امام موسی صدر را توضیح دهد.
⬅️ضمن اینکه اشاره به این نکته در آرای امام موسی صدر خود نشانِ میزان اهمیت نظارت بر حاکم و رفتار اوست؛ خواه این مراقبت و نظارت را خود انسان در قالب پارسایی و ایمان صورت دهد و خواه جامعه و مردم و نهادهای نظارتی و یا احزاب موجود در جامعه انجام دهند؛ یعنی بهطور پیوسته رفتار و اعمال حاکم را زیر نظر داشته باشند تا کمتر دچار انحراف شود و بتواند در راستای منافع و رضایت مردم حرکت کند.
📒برگرفته از کتاب در آمدی بر اندیشه سیسای امام موسی صدر ص324-321
🔶برای تهیه نسخه الکترونیکی اثر به کتابخوان پژوهان مراجعه نمایید.
🌐http://pajoohaan.ir/document/3411