سرگذشت محبوبترین راه ایران / محسن پورفولادچی
جاده چالوس، کی، چگونه و در چه مدتی ساخته شد؟
@jadeh_chalus
#قسمت_دوم
راه بندرپهلوی (بندرانزلی)- قزوین– تهران با سنگفرش و شنریزی، راه سیاه دهان– زنجان، راه خرم دره– زنجان، راه نوینی از کرمانشاه به پشت کوه از راه شاه آباد، راه کناره میان بوشهر و بندرعباس، راه سرآب– کرند، پل میان #بندرپهلوی و غازیان روی مرداب پهلوی، راه خرمآباد– کرمانشاه، راه نوین میان نیشابور و سبزوار، راه شوسه میان تویسرکان– ملایر، راه سبزوار– نیشابور، در یکصد وهجدهمین جلسه دوره هفتم مجلس شورای ملی به تاریخ ۲۸ فروردین ماه ۱۳۰۹ آقای تقیزاده به سمت وزارت طرق و شوارع معرفی شد. مهدی قلی خان هدایت نخستوزیر، تقیزاده را در یکصدوسیونهمین جلسه مجلس شورای ملی به تاریخ ۲۶ مرداد ۱۳۰9 با حفظ سمت وزارت طرق، ایشان را بهعنوان وزارت مالیه به مجلس معرفی و از مجلس رأی اعتماد گرفت.
بر اساس اسناد آرشیو ملی ایران طرح و مطالعات و ساخت جاده #کرج_چالوس طی سال 1309 توسط مهندس #چرنتلسکی طراحی و نقشهبرداری شد. نقشه راه #چالوس با مقیاس یک دوهزارم به همین تاریخ 23 بهمن سال 1309 با امضای چرنتلسکی در این مرکز موجود است.
عملیات اجرایی راه کرج - چالوس از محل اعتبار عایدات قند و شکر و چای در اواسط اردیبهشت سال 1310 آغاز شد و در 10 آذر سال 1312 #افتتاح و مورد بهرهبرداری قرار گرفت.
«جاده چالوس از #کرج در ارتفاع 1400 متری از سطح دریا به سوی شمال آغاز میشود و در مسیر در نقطه گچسر 66 کیلومتری راه به ارتفاع 2251 متری ارتفاع از سطح دریا و تا ارتفاع 3200 متری به بالای «قله #کندوان» رسیده و به طرف #مازندران ارتفاع کم کرده در #دونا در 95 کیلومتری راه به ارتفاع 2468 متری در #مکارود 126 کیلومتری راه به ارتفاع 760 متری و در شهر چالوس در ارتفاع 75 متری از سطح #دریا ختم میشود.
@jadeh_chalus
طول جاده کرج – چالوس به طول 168 کیلومتر عرض معمولی راه 8 متر و در بعضی نقاط بین 10 الی 12متر افزایش مییابد. شیب جاده حداکثر شش درصد بوده و عبور و مرور با وسایل نقلیه آن روزگار کاملاً عملی بوده است. طول پلها و کانالهای آبرو به طول 2443 متر عمدتاً با سنگ و آهک و بتن ساخته شده است. عملیات کوه بری خاکی و سنگی مخلوط به حجم 000/650/1 متر مکعب و کوه بری سنگی خالص 000/360/2 مترمکعب انجام گرفته است.» [3]
بر اساس اسناد در مسیر کرج دوآب #شهرستانک به طول 53 کیلومتر جاده جدید ساختی است. از نیمه اردیبهشت تا چهارم خرداد 3193 نفر که از این میان 820 نفر کوه بر 120 استادکار و 2253 نفر عمله خاکی (کارگر ساده) مشغول به کار بودهاند.
بعد از اینکه راه مخصوص در سال 1312 افتتاح و مورد بهرهبرداری قرار گرفت، بیش از ۵ ماه از سال، گذر از این جاده در قله کندوان در ارتفاعات 3200 متری عملاً غیر ممکن بود. به همین منظور در اردیبهشت سال 1314 عملیات ساخت تونل کندوان آغاز شد با کندن #تونل_کندوان در ارتفاع ۲۰۰۰متری از سطح دریا به جای اینکه دور کوه را با خودرو بگردند و تا ارتفاع 3200 متری صعود کنند با عبور از تونل کندوان ۱۳کیلومتر از مشکلترین قسمت این جاده که حدوداً پنج ماه در سال در آن دوران به علت ریزش برف و شرایط جوی با توجه به خودروهای آن روزگار، عملاً عبور و مرو از آن را غیر ممکن میکرد از راه کرج به چالوس کاسته و دشواری رفت و آمد در زمستان از میان برداشته شد. تونل کندوان ۱۸۸۷ متر طول، عرض تونل 7 متر و ارتفاع آن ۶ متر بود. عملیات ساخت تونل کندوان در اردیبهشت سال 1314 آغاز شده بود و در تاریخ 27 اردیبهشت سال 1317 طی سه سال افتتاح و مورد بهرهبرداری قرار گرفت.
@jadeh_chalus
«طی این عملیات 000/90 متر مکعب سنگ و خاک کنده و از تونل خارج شده است. در قسمتهای سنگی در حدود 46400 کیلوگرم دینامیت مصرف شده است. طاق تونل به استثنای قسمتی که بهصورت طبیعی سنگی است در بیشتر قسمتهای آن از سنگ و ملات ساخته شده است به این منظور22700 متر مکعب سنگ و 5850 تن سیمان بهکار رفته است. چون این قسمت کوه از طبقات مختلف گچی و مقدار زیادی آب در آن جمع میشود ساختمان تونل در آن دچار اشکال خاصی بود ولی بهوسیله زهکشی و مجرای مخصوص که از دو طرف ساخته شده اکنون آبهای اصلی از دو دهانه شمالی و جنوبی از تونل خارج میشود. جمع هزینه ساخت تونل 24853400 ریال معادل دومیلیون و چهار صد هشتاد و پنجهزار و سیصد چهل تومان شد.» [4]
مهندس و طراح تونل کندوان مهندس #اتریشی لادیسلاوس فون رابسویچ مهندس معروف پل #ورسک است که مسئولیت ساخت تونلهای مسیر راهآهن را نیز به عهده داشت. [5]
نام تونل کندوان برگرفته شده از قله کندوان یا گردنه کندوان در جاده چالوس است که این تونل در پایین این گردنه حفاری شده است.
ادامه دارد...
🆔 @jadeh_chalus