سرگذشت محبوبترین راه ایران / محسن پورفولادچی
جاده چالوس، کی، چگونه و در چه مدتی ساخته شد؟
@jadeh_chalus
#قسمت_دوم
راه بندرپهلوی (بندرانزلی)- قزوین– تهران با سنگفرش و شنریزی، راه سیاه دهان– زنجان، راه خرم دره– زنجان، راه نوینی از کرمانشاه به پشت کوه از راه شاه آباد، راه کناره میان بوشهر و بندرعباس، راه سرآب– کرند، پل میان #بندرپهلوی و غازیان روی مرداب پهلوی، راه خرمآباد– کرمانشاه، راه نوین میان نیشابور و سبزوار، راه شوسه میان تویسرکان– ملایر، راه سبزوار– نیشابور، در یکصد وهجدهمین جلسه دوره هفتم مجلس شورای ملی به تاریخ ۲۸ فروردین ماه ۱۳۰۹ آقای تقیزاده به سمت وزارت طرق و شوارع معرفی شد. مهدی قلی خان هدایت نخستوزیر، تقیزاده را در یکصدوسیونهمین جلسه مجلس شورای ملی به تاریخ ۲۶ مرداد ۱۳۰9 با حفظ سمت وزارت طرق، ایشان را بهعنوان وزارت مالیه به مجلس معرفی و از مجلس رأی اعتماد گرفت.
بر اساس اسناد آرشیو ملی ایران طرح و مطالعات و ساخت جاده #کرج_چالوس طی سال 1309 توسط مهندس #چرنتلسکی طراحی و نقشهبرداری شد. نقشه راه #چالوس با مقیاس یک دوهزارم به همین تاریخ 23 بهمن سال 1309 با امضای چرنتلسکی در این مرکز موجود است.
عملیات اجرایی راه کرج - چالوس از محل اعتبار عایدات قند و شکر و چای در اواسط اردیبهشت سال 1310 آغاز شد و در 10 آذر سال 1312 #افتتاح و مورد بهرهبرداری قرار گرفت.
«جاده چالوس از #کرج در ارتفاع 1400 متری از سطح دریا به سوی شمال آغاز میشود و در مسیر در نقطه گچسر 66 کیلومتری راه به ارتفاع 2251 متری ارتفاع از سطح دریا و تا ارتفاع 3200 متری به بالای «قله #کندوان» رسیده و به طرف #مازندران ارتفاع کم کرده در #دونا در 95 کیلومتری راه به ارتفاع 2468 متری در #مکارود 126 کیلومتری راه به ارتفاع 760 متری و در شهر چالوس در ارتفاع 75 متری از سطح #دریا ختم میشود.
@jadeh_chalus
طول جاده کرج – چالوس به طول 168 کیلومتر عرض معمولی راه 8 متر و در بعضی نقاط بین 10 الی 12متر افزایش مییابد. شیب جاده حداکثر شش درصد بوده و عبور و مرور با وسایل نقلیه آن روزگار کاملاً عملی بوده است. طول پلها و کانالهای آبرو به طول 2443 متر عمدتاً با سنگ و آهک و بتن ساخته شده است. عملیات کوه بری خاکی و سنگی مخلوط به حجم 000/650/1 متر مکعب و کوه بری سنگی خالص 000/360/2 مترمکعب انجام گرفته است.» [3]
بر اساس اسناد در مسیر کرج دوآب #شهرستانک به طول 53 کیلومتر جاده جدید ساختی است. از نیمه اردیبهشت تا چهارم خرداد 3193 نفر که از این میان 820 نفر کوه بر 120 استادکار و 2253 نفر عمله خاکی (کارگر ساده) مشغول به کار بودهاند.
بعد از اینکه راه مخصوص در سال 1312 افتتاح و مورد بهرهبرداری قرار گرفت، بیش از ۵ ماه از سال، گذر از این جاده در قله کندوان در ارتفاعات 3200 متری عملاً غیر ممکن بود. به همین منظور در اردیبهشت سال 1314 عملیات ساخت تونل کندوان آغاز شد با کندن #تونل_کندوان در ارتفاع ۲۰۰۰متری از سطح دریا به جای اینکه دور کوه را با خودرو بگردند و تا ارتفاع 3200 متری صعود کنند با عبور از تونل کندوان ۱۳کیلومتر از مشکلترین قسمت این جاده که حدوداً پنج ماه در سال در آن دوران به علت ریزش برف و شرایط جوی با توجه به خودروهای آن روزگار، عملاً عبور و مرو از آن را غیر ممکن میکرد از راه کرج به چالوس کاسته و دشواری رفت و آمد در زمستان از میان برداشته شد. تونل کندوان ۱۸۸۷ متر طول، عرض تونل 7 متر و ارتفاع آن ۶ متر بود. عملیات ساخت تونل کندوان در اردیبهشت سال 1314 آغاز شده بود و در تاریخ 27 اردیبهشت سال 1317 طی سه سال افتتاح و مورد بهرهبرداری قرار گرفت.
@jadeh_chalus
«طی این عملیات 000/90 متر مکعب سنگ و خاک کنده و از تونل خارج شده است. در قسمتهای سنگی در حدود 46400 کیلوگرم دینامیت مصرف شده است. طاق تونل به استثنای قسمتی که بهصورت طبیعی سنگی است در بیشتر قسمتهای آن از سنگ و ملات ساخته شده است به این منظور22700 متر مکعب سنگ و 5850 تن سیمان بهکار رفته است. چون این قسمت کوه از طبقات مختلف گچی و مقدار زیادی آب در آن جمع میشود ساختمان تونل در آن دچار اشکال خاصی بود ولی بهوسیله زهکشی و مجرای مخصوص که از دو طرف ساخته شده اکنون آبهای اصلی از دو دهانه شمالی و جنوبی از تونل خارج میشود. جمع هزینه ساخت تونل 24853400 ریال معادل دومیلیون و چهار صد هشتاد و پنجهزار و سیصد چهل تومان شد.» [4]
مهندس و طراح تونل کندوان مهندس #اتریشی لادیسلاوس فون رابسویچ مهندس معروف پل #ورسک است که مسئولیت ساخت تونلهای مسیر راهآهن را نیز به عهده داشت. [5]
نام تونل کندوان برگرفته شده از قله کندوان یا گردنه کندوان در جاده چالوس است که این تونل در پایین این گردنه حفاری شده است.
ادامه دارد...
🆔 @jadeh_chalus
آخرین وضعیت ترافیکی و جوی جاده ها:
- ترافیک سنگین در محور #چالوس مسیر(جنوب به شمال) حدفاصل #پل_زنگوله تا سیاه بیشه
- تردد روان در محورهای #چالوس ، هراز ، فیروزکوه ،محور قدیم تهران – بومهن ، آزادراه تهران – پردیس ، آزادراه #تهران_شمال و آزادراه قزوین – رشت مسیر(رفت و برگشت)
- ضمنا محورهای شمالی دارای مه گرفتگی در ارتفاعات می باشند .
- بارش #باران و مه گرفتگی در برخی از محورهای استان های اردبیل، گلستان ، #مازندران و گیلان
10 اردیبهشت ماه 1405
ساعت 08:00
🆔 @jadeh_chalus
آخرین وضعیت ترافیکی و جوی جاده های شمالی:
- ترافیک سنگین در محور #چالوس مسیر(جنوب به شمال) حدفاصل پل زنگوله تا #سیاه_بیشه
- ترافیک سنگین در آزادراه #تهران_شمال مسیر (جنوب به شمال) محدوده های تونل 18 و انتهای تونل البرز
- ترافیک سنگین در محور #هراز مسیر (رفت و برگشت) محدوده های سه راهی چلاو و آب اسک
- تردد روان در محور های فیروزکوه ، #چالوس و آزادراه تهران – شمال مسیر (شمال به جنوب)
- ضمنا محورهای شمالی دارای مه گرفتگی در ارتفاعات می باشند .
10 اردیبهشت ماه 1405
ساعت 11:00
🆔 @jadeh_chalus
آخرین وضعیت ترافیکی و جوی جاده چالوس:
- ترافیک سنگین در محور #چالوس مسیر(جنوب به شمال) حدفاصل #پل_زنگوله تا سیاه بیشه
- ترافیک سنگین در آزادراه #تهران_شمال مسیر (جنوب به شمال) محدوده های تونل 18 و انتهای تونل #البرز
10 اردیبهشت ماه 1405
ساعت 14:30
🆔 @jadeh_chalus
*آخرین وضعیت ترافیکی و جوی جاده ها:
- ترافیک سنگین در محور #چالوس مسیر(جنوب به شمال) حدفاصل پل زنگوله تا سیاه بیشه و حدفاصل #هریجان تا ولی آباد
- ترافیک سنگین در آزادراه #تهران_شمال مسیر (جنوب به شمال) محدوده انتهای تونل البرز
- ترافیک سنگین در محور #هراز مسیر (شمال به جنوب) محدوده سه راهی #چلاو و مسیر (جنوب به شمال) محدوده آب اسک
- تردد روان در محورهای چالوس ، آزادراه تهران – شمال مسیر (شمال به جنوب)
- ضمنا محورهای هراز و فیروزکوه دارای بارش #باران و مه گرفتگی و سایر محورهای شمالی دارای مه گرفتگی در ارتفاعات می باشند .
10 اردیبهشت ماه 1405
ساعت 19:00
🆔 @jadeh_chalus
*سرگذشت محبوبترین راه ایران / محسن پورفولادچی
جاده چالوس، کی، چگونه و در چه مدتی ساخته شد؟*
@jadeh_chalus
#قسمت_سوم
نام تونل #کندوان برگرفته شده از قله کندوان یا گردنه کندوان در جاده #چالوس است که این تونل در پایین این گردنه حفاری شده است. ناصرالدین شاه در سفرنامههای #مازندران خود در عبور از این جاده از کندوان و گردنه کندوان نام برده است. «گدوک کندوان. نام محلی کنار راه #طهران به چالوس میان #گچسر و #دونا و گدوک جایی از کوه که در زمستان برف در آن جمع شود و مانع عبور و مرور گردد؛ گردنه کوه.»[6] در برخی داستانسراییهای جعلی تاریخی عنوان شده چون برای ساخت جاده کندوان در دوران #رضاشاه توسط کارگران و استادکاران روستای کندوان همنام با این گردنه در آذربایجان شرقی استفاده شده است نام این تونل را کندوان گذاردند که صحت ندارد. نام تونل کندوان از گردنه کندوان که این تونل در پایین این گردنه حفر شده است گرفته شده است.
@jadeh_chalus
در انتهای راه در هنگام ورود به شهر چالوس روی رودخانه چالوس نیز پل چالوس ساخته شد. عملیات ساخت پل چالوس در بهمن سال 1311 آغاز و در آذر سال 1312 به اتمام رسید. قسمت فلزی پل که عبارت از یک دهنه 70 متری است به وسیله شرکت اشکودا و چهار دهانه بتنی طرفین آن به وسیله اداره طرق مازندران ساخته شده است. طول پل 140 متر و طول فلزی آن 70 متر است. قسمت فلزی پل 295 تن وزن دارد و تمامی این پل به وسیله پرچ ساخته شده است.
@jadeh_chalus
بر اساس اسناد موجود در آرشیو ملی در سال 1318 به منظور تکمیل و اصلاحات راه مخصوص طی قراردادی فیمابین وزارت راه و شرکت شایگان و علویزاده و آقازاده در مدت 8 ماه با اخذ ضمانتنامه 24 ماهه برای حسن انجام کار منعقد میگردد. به اختصار اهم آن عبارتند از ساختمان پلهای موقتی و اساسی، عملیات حفاظتی پلها و راه و تنظیم بستر رودخانه، تونلسازی با پوشش یا بدون پوشش با ساختمانهای مربوطه، ساختمان گالری و ساختمانهایی که برای حفاظ راه از ریزش بهمن انجام میگیرد، تهیه سنگ و شن و پخش کردن آن، جادهکوبی بهوسیله غلتک یا کامیون تهیه و نصب سنگهای کیلومتر شمار از سنگ یا بتن، علامتگذاری ورودی شهرها علامت آهسته و غیره....
در بعضی مقالات میخوانیم رضا شاه دستور ساخت جاده چالوس را به منظور سرکشی به املاک خود واقع در #مازندران صادر کرده بود. این مطلب نمیتواند صحت داشته باشد زیرا بر اساس اسناد و مدارک موجود بعد از ورود تقیزاده به وزارت مالیه در 26 مرداد سال 1309 اداره واگذاری املاک تأسیس و در راستای آن مالکان مبارز منطقه چالوس، #نوشهر، #کلاردشت، #کجور و #شهسوار دستگیر و روانه زندان شدند و در سال 1310 املاک آنان توسط رضا شاه غصب و آنان روانه تبعید شدند. به نظر اینجانب همزمان با ساخت جاده چالوس به کمک جاذبههای چالوس و نوشهر، کلاردشت و کجور، رضا شاه را وسوسه کردند تا با دستگیری مبارزان منطقه مانند، بزرگان خانواده فقیه نصیری، دیوسالار، خلعتبری، ولائی، حاتمی، یزدانی، کیا، سلطانی، الکایی دادویی پس از زندانی و تبعید آنان املاکشان را به نفع رضا شاه غصب کردند. مبارزانی که در طول مشروطه با رشادتهای خود عامل پیروزی مشروطه و فتح تهران بودند.
@jadeh_chalus
به هر حال بعد از عبور از جاده ییلاقی چالوس و رسیدن به شهر چالوس و نوشهر به دلیل فاصله کم کوه به دریا، چالوس و نوشهر را به یکی از مناطق زیبای مازندران تبدیل کرده است. زیبایی طبیعی از یک طرف و به دلیل وجود بندر نوشهر این منطقه را نیز به یکی از مناطق مهم اقتصادی کشور تبدیل کرده است. در طول جنگ تحمیلی، بنادر شمالی کشور، بندر نوشهر و بندر انزلی جایگاه ویژهای یافت. جاذبههای توریستی و فاصله کم تا تهران، این منطقه را به یکی از زیباترین و مفرحترین مناطق توریستی ایران تبدیل کرده است. سالانه میلیونها ماشین در تعطیلات به منظور استراحت از تهران و سایر نقاط ایران به این منطقه سرازیر میشوند. بهطوری که امروزه به دلیل حجم بالای تردد خودرو و ترافیک سنگین در تعطیلات فاصله زمانی راه که در حالت عادی حداکثر سه ساعت و نیم است، در تعطیلات به بیش از 14 ساعت افزایش مییابد که حکایت از عدم پذیرش و ظرفیت راه فعلی برای این حجم از تردد است. با توجه به افزایش روزافزون تردد در #جاده_چالوس در سال 1353 مطالعات اولیه جهت ساخت #آزادراه_تهران_شمال صورت گرفته است. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی مطالعات مسیر آزادراه تهران شمال از سوی وزارت راه و ترابری به مسابقه گذاشته شد و بهترین طرح توسط هیأتی متشکل از وزارت راه و ترابری و سازمان مدیریت و برنامهریزی در نهاد ریاست جمهوری کشور انتخاب شد.
ادامه دارد...
🆔 @jadeh_chalus
آخرین وضعیت ترافیکی و جوی جاده ها:
- ترافیک سنگین در محور #چالوس مسیر (جنوب به شمال) محدوده های #سیاه_بیشه و ولی آباد و مسیر (شمال به جنوب) حدفاصل ماسال تا #میانک ومحدوده #ولی_آباد
- ترافیک سنگین در محور #هراز مسیر (رفت و برگشت) محدوده سه راهی #چلاو
- تردد روان در محور فیروزکوه ، محور قدیم تهران – بومهن ، آزادراه #تهران_شمال مسیر(رفت و برگشت)
- ضمنا محورهای شمالی فاقد مداخلات جوی می باشند .
11 اردیبهشت ماه 1405
ساعت 13:30
🆔 @jadeh_chalus
آخرین وضعیت ترافیکی و جوی جاده ها:
11 اردیبهشت ماه 1405ساعت 21:30
- تردد از آزادراه #تهران_شمال و محور چالوس مسیر (جنوب به شمال) تا اطلاع بعدی ممنوع می باشند .
- ترافیک سنگین در محور #چالوس مسیر (شمال به جنوب) محدوده مرزن آباد و حدفاصل #هزارچم تا سیاه بیشه و #سرودار تا #بیلقان
- ترافیک سنگین در محور #هراز مسیر (رفت و برگشت) محدوده سه راهی چلاو و مسیر (شمال به جنوب) محدوده #بایجان ، حدفاصل گزنک تا آب اسک و محدوده های پیست #آبعلی و شهر رودهن
- تردد روان در آزادراه تهران – شمال مسیر (شمال به جنوب)
- ضمنا محورهای شمالی فاقد مداخلات جوی می باشند .
🆔 @jadeh_chalus
*آخرین وضعیت ترافیکی و جوی جاده ها:*
- تردد روان در محورهای #چالوس ، فیروزکوه ، محور قدیم تهران – بومهن ، آزادراه تهران - شمال و آزادراه قزوین – رشت مسیر (رفت و برگشت) ، محور هراز مسیر (جنوب به شمال) و آزادراه تهران – پردیس
- ضمنا محور فیروزکوه دارای مه گرفتگی در ارتفاعات و سایر محورهای شمالی فاقد مداخلات جوی می باشند .
12 اردیبهشت ماه 1405
ساعت 07:00
🆔 @jadeh_chalus
آخرین وضعیت ترافیکی و جوی جاده ها:
- تردد روان در محور های #چالوس ، هراز ، فیروزکوه ، محور قدیم تهران – بومهن ، آزادراه تهران – پردیس ، آزادراه تهران - شمال و آزادراه قزوین – رشت مسیر (رفت و برگشت)
- ضمنا محورهای شمالی فاقد مداخلات جوی می باشند .
13 اردیبهشت ماه 1405
ساعت 07:30
🆔 @jadeh_chalus
آخرین وضعیت ترافیکی و جوی جاده چالوس:
- تردد روان در محورهای #چالوس ، فیروزکوه ، محور قدیم تهران – بومهن ، آزادراه تهران – پردیس ، آزادراه تهران - شمال و آزادراه قزوین – رشت مسیر (رفت و برگشت) و محور هراز مسیر (شمال به جنوب)
- ضمنا محور چالوس و آزادراه قزوین – رشت دارای بارش #باران و سایر محورهای شمالی فاقد مداخلات جوی می باشند .
14 اردیبهشت ماه 1405
ساعت 08:00
🆔 @jadeh_chalus
وضعیت تردد در جاده چالوس
- ترافیک #سنگین در محور #چالوس مسیر (جنوب به شمال) حدفاصل #پل_زنگوله تا #سیاه_بیشه و محدوده #مجلار
- ترافیک #سنگین در آزادراه #تهران_شمال مسیر (جنوب به شمال) محدوده تونل شماره 18
- تردد #روان در محور چالوس و آزادراه تهران – شمال مسیر (شمال به جنوب)
16 اردیبهشت ماه 1405
ساعت 13:30
🆔 @jadeh_chalus