پرسش ۲: چگونه شفافیت بلاکچین را با حریم خصوصی دینی جمع کنیم؟ با استفاده از فناوریهای حفظ حریم خصوصی: ZK-Rollups برای تأیید تراکنشها بدون افشای جزئیات، تعهدات (Commitments) برای ذخیره هششده دادههای حساس، دسترسیهای قابل برنامهریزی برای تعیین سطح دسترسی، و محاسبات محرمانه (Confidential Computing) برای پردازش دادهها در محیطهای امن. از نظر فقهی، اصل بر «حرمت مومن» و حفظ اسرار است مگر با رضایت او.
پرسش ۳: نسبت «هوش قدسی» با «هوش مصنوعی» چیست؟ مرز بین استفاده و استثمار داده کجاست؟ «هوش قدسی» هوشی است که داده را به مثابه امانت الهی مینگرد، هدف نهایی را قرب الهی و خدمت به خلق قرار میدهد، با رضایت و مشارکت آگاهانه صاحبان داده عمل میکند، شفاف و قابل حسابرسی است، و در چارچوب شرع و اخلاق حرکت میکند. مرز بین «استفاده» و «استثمار» در سه چیز است: رضایت (استفاده با اجازه، استثمار بدون اجازه)، عدالت در پاداش (استفاده با پرداخت عادلانه، استثمار با مصادره رایگان)، و هدف (استفاده برای منافع مشترک، استثمار برای منافع انحصاری).
---
بخش ششم: مسیر عملی اجرا (فازبندی تفصیلی)
فاز صفر: تأسیس مجمع فقه فناوری و تیم هسته (۳ ماه)
· تشکیل تیم میانرشتهای: ۳ مجتهد مسلط به فقه معاملات، ۲ دانشمند داده، ۲ مهندس بلاکچین، ۱ اقتصاددان، ۱ حقوقدان
· تدوین چارچوب فقهی اولیه برای مفاهیم جدید (داده به مثابه مال، هوش مصنوعی به عنوان وکیل، رمزارزها، توکنسازی داراییهای واقعی)
· تعیین پروتکلهای همکاری و شفافیت
· خروجی: منشور اخلاقی و فقهی پروژه، ساختار سازمانی اولیه، برنامه عملیاتی ۱۸ ماهه
فاز یک: جمعآوری داده و ساخت MVP (۶ ماه)
· راهاندازی زیرساخت داده (Kafka، Data Lake روی IPFS)
· جمعآوری دیتای تاریخی بازار (حداقل ۵ سال) از منابع معتبر
· طراحی و پیادهسازی اولین مدل پیشبینی ساده (با Python)
· بکتست و بهینهسازی مدل
· طراحی اولیه توکنومیک
· خروجی: دیتابیس بازار با قابلیت بهروزرسانی، مدل پیشبینی با دقت بالای ۵۵٪، وایتپیپر اولیه توکن HDT، نمونه اولیه رابط کاربری
فاز دو: طراحی توکنومیک و قرارداد هوشمند (۴ ماه)
· تکمیل و نهاییسازی وایتپیپر توکن HDT
· طراحی اقتصادی: توزیع، کاربردها، مکانیسم Burn، مدل پاداشدهی
· نوشتن Smart Contract در محیط تستنت (Testnet)
· حسابرسی امنیتی قرارداد توسط حداقل دو شرکت معتبر
· طراحی مکانیزم توزیع عادلانه توکن بین مشارکتکنندگان داده
· خروجی: توکن HDT در شبکه آزمایشی، گزارش حسابرسی امنیتی، مستندات فنی کامل، قراردادهای هوشمند قابل ممیزی
فاز سه: ساخت پلتفرم معاملاتی و یکپارچهسازی AI (۸ ماه)
· طراحی و توسعه Front-end (وب و اپلیکیشن موبایل) با UX ساده
· اتصال به API صرافیهای غیرمتمرکز و متمرکز
· پیادهسازی موتور اجرای خودکار با قابلیت تنظیم دستی
· یکپارچهسازی مدلهای AI با پلتفرم
· پیادهسازی ماژول تطبیق شرعی
· تست بتا با ۱۰۰ کاربر اولیه
· خروجی: MVP پلتفرم قابل استفاده برای ۱۰۰۰ کاربر، مستندات کاربری، بازخورد اولیه و اصلاحات
فاز چهار: راهاندازی DAO و حاکمیت غیرمتمرکز (۴ ماه)
· استقرار قرارداد DAO با مکانیسم رأیگیری Quadratic
· توزیع اولیه توکنهای حاکمیتی (به مشارکتکنندگان داده، تیم، صندوق اکوسیستم)
· برگزاری اولین رأیگیری (تصویب پارامترهای ریسک و مدل پاداش)
· تشکیل شورای فقهی و تصویب اساسنامه آن
· راهاندازی خزانهداری چندامضایی
· خروجی: DAO فعال با حداقل ۲۰۰ عضو، شورای فقهی با ۳ عضو، خزانه غیرمتمرکز
فاز پنج: مقیاسپذیری و توسعه (۱۲ ماه)
· مارکتپلیس داده (خرید و فروش داده بین کاربران با رضایت و پاداش)
· اضافه شدن بازارهای جدید (فارکس، کالا، ارزهای دیجیتال)
· همکاری با بانکها و مؤسسات مالی اسلامی برای توکنسازی داراییهای واقعی
· دریافت مجوزهای قانونی (در صورت نیاز)
· توسعه نسخه بینالمللی و بومیسازی برای ایران
· برگزاری رویدادهای آموزشی و ترویجی
· خروجی: اکوسیستم کامل با ۵۰٬۰۰۰ کاربر فعال، ارزش بازار توکن حداقل ۱۰۰ میلیون دلار، حداقل ۱۰ دارایی واقعی توکنسازی شده، مشارکت حداقل ۵ نهاد مالی
فاز شش: بانکداری غیرمتمرکز ایرانی (مدل پیشنهادی)
· مرحله ۱: بانک داده رفتاری معاملهگران ایرانی
· مرحله ۲: AI ارزیاب ریسک بدون بهره
· مرحله ۳: پلتفرم تأمین مالی مشارکتی (Profit-sharing)
· مرحله ۴: توکن بومی مبتنی بر مشارکت واقعی
---
بخش هفتم: خطرات و راهکارهای جامع
تمرکز داده امکان تجمیع دادههای عظیم در دست چند نهاد حتی در سیستم غیرمتمرکز را دارد. راهکار: ذخیرهسازی توزیعشده (IPFS)، رمزنگاری سرتاسری، تعاونیهای داده متعدد.
دستکاری مدل AI احتمال هک یا سوگیری عمدی الگوریتمها وجود دارد. راهکار: حسابرسی مستمر مدل، شفافیت الگوریتمها (Open Source)، مکانیسمهای تشخیص ناهنجاری.
Front-running پیشدستی در معاملات توسط نهنگها یا رباتها. راهکار: اجرای معاملات در زنجیره (On-chain)، استفاده از مکانیسمهای ضد پیشدستی (مثل commit-reveal).
ریسکهای نظارتی احتمال برخورد قانونی یا محدودیتهای دولتی. راهکار: مشاوره حقوقی مستمر، طراحی ساختار انطباقپذیر، همکاری با نهادهای تنظیمگر، ایجاد نسخههای منطبق با قوانین محلی.
انحراف از اصول شرعی احتمال طراحی محصولات غیراسلامی به بهانه نوآوری. راهکار: کمیته فقهی با حق وتو، تطبیق دورهای محصولات، الزام به شفافیت شرعی.
حملات سایبری هک صرافیها یا قراردادهای هوشمند. راهکار: حسابرسی امنیتی چندلایه، بیمه غیرمتمرکز، استفاده از کیفپولهای چندامضایی.
نوسانات شدید قیمت توکن کاهش ارزش توکن و بیاعتمادی کاربران. راهکار: مکانیسمهای پایدارساز (مثل استیبلکوین اختصاصی)، صندوق ذخیره ارزی.
شکاف دیجیتال عدم دسترسی اقشار ضعیف به فناوری. راهکار: توسعه اپلیکیشنهای ساده، آموزش رایگان، اینکوباتورهای محلی.
خطر انحراف به ولایت شیطانی مالی اگر AI در خدمت انحصار داده، دستکاری بازار و خلق بدهی پنهان قرار گیرد، ولایت شیطانی مالی شکل میگیرد. اما اگر در خدمت توزیع عادلانه داده، شفافیت و مشارکت عمومی قرار گیرد، ولایت توحیدی اقتصادی تحقق مییابد.
---
نتیجهگیری: مکاسب جدید، گامی به سوی تمدن قدسی
مکاسب جدید، پروژهای فراتر از یک استارتاپ فناوری است. این طرح، مصداق عینی «اجتهاد جمعی میانرشتهای» و نمونه عملی «رنسانس قدسی» در عرصه اقتصاد و مالی است. تلفیق روششناسی استخراج علم از سنت با معماری هفتلایهای مالی هوشمند و نقد دیکتاتوری مالی، چارچوبی منحصربهفرد برای گذار به اقتصادی عادلانه و مشارکتی ارائه میدهد.
اگر موفق شویم:
· کاربران، صاحبان واقعی داده خود شوند (حق داده)
· هوش مصنوعی قدسی در خدمت عدالت و شفافیت قرار گیرد (هوش قدسی)
· رمزارزها ابزار توزیع عادلانه ثروت گردند (عدالت اقتصادی)
· سنتهای الهی در بازارهای مالی جاری شوند (شریعتمداری)
· شبکههای ضد انحصار قدرت را به مردم بازگردانند (مشارکت همگانی)
آنگاه نه تنها «مکاسب جدیدی» نگاشتهایم، بلکه گامی بلند به سوی تمدن مهدوی برداشتهایم. تمدنی که در آن اقتصاد، نه هدف که وسیلهای برای قرب الهی و خدمت به خلق است.
ارزش حقیقی در این تمدن عبارت است از میزان انطباق یک فعالیت اقتصادی با سنت عدالت، همراه با اثر تمدنی و پایداری تاریخی.
بازار حقیقی، میدان ظهور سنتهای الهی و عرصه تحقق عدالت است.
بانکداری حقیقی، نهاد میزانکننده جریان ارزش است که خلق اعتبار را بر اساس داده واقعی و مشارکت واقعی سامان میدهد.
پیام نهایی: دادههای ما، حق الهی ماست. پول ما، امانت خداست. بازار ما، مسجد ماست. و حاکمیت بر این همه، از آنِ خود ماست.
---
فراخوان مشارکت
اندیشکده منجی از همه اندیشمندان، مجتهدان، دانشمندان داده، مهندسان بلاکچین، اقتصاددانان و فعالان بازار سرمایه دعوت میکند تا در این حرکت عظیم تمدنی مشارکت جویند.
مسیرهای مشارکت:
· عضویت در مجمع فقه فناوری
· همکاری در طراحی الگوریتمهای هوش مصنوعی قدسی
· مشارکت در توسعه قراردادهای هوشمند
· سرمایهگذاری و تأمین مالی (از طریق صندوقهای خیریه و وقف)
· ترویج و آموزش (تولید محتوا، برگزاری کارگاهها)
· اتصال به شبکههای بینالمللی مشابه
· راهاندازی تعاونیهای داده محلی
---
اندیشکده منجی | بهمن ۱۴۰۴
سید منصور محمدی کچپی
۰۹۱۱۱۵۲۱۱۴۰
@manji_thinktank
---
«اکنون وقت عمل است»
هدایت شده از اندیشکده منجی
●●کتاب الهیات فناوری و الهیات منجی رهایی بخش(الهیات محمدی رهاییبخش بخش) در عصر داده و هوش مصنوعی......جلد اول 1 .... نحوه تبدیل تمام دین و علم و اجتهاد به فناوری و علوم ............
1~ کتاب الهیات فناوری نحوه تبدیل الهیات به فناوری و داده و هوش مصنوعی
2~ کتاب الهیات منجی نحوه تبدیل تمام الهیات منجی و وظایف منتظران به شکل هوش مصنوعی و داده و هوش قدسی
3~ نحوه دینداری توامان با علم در عصر جدید و دیتا و فناوری و هوش مصنوعی
4~ سبک جدید دینداری و صاحب علم شدن و بدون این علم و دین همگان در مرگ جاهلیت هستند
5~ نحوه اینکه کل رشته های دانشگاهی و حوزوی جهان بر روی این سیستم عامل چطور سوار می شوند تا به روزرسانی شوند
6~ برترین فناوری های روز دنیا و نحوه هماهنگی بخش های فیزیکی و متافیزیکی و کوانتای، فراکوانتوم
7~ نحوه تدریس و سرفصل های دانشگاهی ایران و جهان در عرصه الهیاتی فناوری محور و این علم واسطه و سیستم عامل و ویندوز تمام بخش های جهان و ایران برای اتصال به شبکه حقیقت هستی
8~ ارائه روشی برای یکپارچگی جهان در منطقه الهیات و فناوری و بازگشت دین و پلورالیسم به عرصه حقیقت و فناوری
9~ نحوه اتصال بعد مادی و ملکی با بعد ملکوتی و شهودی
10~ نحوه اجتهاد رنسانسی و اجتهاد وجود و اجتهاد تکوین و تشریع
11~ نحوه فهم قرآن به عنوان کامپیوتر جهان
12~ برنامه نویسی الهیاتی، اشراقی، آئینی
13▪︎ نظرات رمزنگاری فراکوانتومی و علوم نجوم و هوا و فضای جدید
14~ نحوه دیتادهی، و علوم هوا و فضا و ماهواره ای جدید
15~ نحوه آماده شدن ظهور و نحوه اینکه چگونه ظهور محقق می شود و وظایف همگان چیست؟ نحوه کاربردی سازی الهیات و الهیات منجی و تبلیغ جدید و اجتهاد جدید و رنسانسی چگونه است؟
16~ نحوه الهیات پلورالیسم برای بلوک شرق و بلوک غرب ،،از چین تا آمریکا و تمام جهان
17 ~سایر
●به روزترین نحوه علم و دین و فناوری،،، دوری از تحجر دینی و تحجر سکولار
● مکتب محمدی و الهیات محمدی همان مکتب محمد و آل محمد(ص) به صورت عصر جدید و مدرن و با پیشرفته ترین ساختار
●● مدیریت اندیشکده منجی.....سیدمنصورمحمدی کچپی...09112521140
هدایت شده از اندیشکده منجی
کتاب معماری الهیات فناوری و الهیات منجی رهایی بخش((الهیات محمدی رهایی بخش))در عصر داده و هوش مصنوعی).pdf
حجم:
14M
●●کتاب الهیات فناوری و الهیات منجی رهایی بخش(الهیات محمدی رهاییبخش بخش) در عصر داده و هوش مصنوعی......جلد اول 1 .... نحوه تبدیل تمام دین و علم و اجتهاد به فناوری و علوم ............
1~ کتاب الهیات فناوری نحوه تبدیل الهیات به فناوری و داده و هوش مصنوعی
2~ کتاب الهیات منجی نحوه تبدیل تمام الهیات منجی و وظایف منتظران به شکل هوش مصنوعی و داده و هوش قدسی
3~ نحوه دینداری توامان با علم در عصر جدید و دیتا و فناوری و هوش مصنوعی
4~ سبک جدید دینداری و صاحب علم شدن و بدون این علم و دین همگان در مرگ جاهلیت هستند
5~ نحوه اینکه کل رشته های دانشگاهی و حوزوی جهان بر روی این سیستم عامل چطور سوار می شوند تا به روزرسانی شوند
6~ برترین فناوری های روز دنیا و نحوه هماهنگی بخش های فیزیکی و متافیزیکی و کوانتای، فراکوانتوم
7~ نحوه تدریس و سرفصل های دانشگاهی ایران و جهان در عرصه الهیاتی فناوری محور و این علم واسطه و سیستم عامل و ویندوز تمام بخش های جهان و ایران برای اتصال به شبکه حقیقت هستی
8~ ارائه روشی برای یکپارچگی جهان در منطقه الهیات و فناوری و بازگشت دین و پلورالیسم به عرصه حقیقت و فناوری
9~ نحوه اتصال بعد مادی و ملکی با بعد ملکوتی و شهودی
10~ نحوه اجتهاد رنسانسی و اجتهاد وجود و اجتهاد تکوین و تشریع
11~ نحوه فهم قرآن به عنوان کامپیوتر جهان
12~ برنامه نویسی الهیاتی، اشراقی، آئینی
13▪︎ نظرات رمزنگاری فراکوانتومی و علوم نجوم و هوا و فضای جدید
14~ نحوه دیتادهی، و علوم هوا و فضا و ماهواره ای جدید
15~ نحوه آماده شدن برای ظهور
●● مدیریت اندیشکده منجی...سیدمنصورمحمدی کچپی...09112521140
اندیشکده منجی :
●●معماری جامع نظام مالی هوشمند توحیدی مبتنی بر هوش قدسی، ارز معنایی و شبکههای کوانتومی در عصر هوش مصنوعی و دیتا و داده
---
اندیشکده منجی | بهمن ۱۴۰۴
سید منصور محمدی کچپی
با الهام از دیدگاههای دکتر رنجبر نظام
---
چکیده جامع
این سند، حاصل تلفیق پنج جریان فکری-عملیاتی است:
۱. روششناسی رنسانس قدسی: استخراج علم از سنت و استخراج سنت از علم در چارچوب اجتهاد جمعی میانرشتهای
۲. معماری ششلایهای مالی هوشمند: از داده تا بازار و بازاریابی، با محوریت داده رفتاری به مثابه سرمایه
۳. نقد دیکتاتوری مالی و طراحی شبکههای ضد انحصار: بازتعریف مالکیت داده به عنوان حق الهی انسان و معرفی ۱۰ ارز دیجیتال هوش مصنوعی به عنوان الگوهای غیرمتمرکز
۴. بازتعریف مفاهیم بنیادین ارزش، بازار و بانکداری در پرتو سنت الهی: پیوند «روش تولید علم» با «ساختار تولید ارزش» بر اساس مفهوم قرآنی «میزان»
۵. مبانی متافیزیکی و هستیشناختی هوش قدسی: تبیین جایگاه «عشق الهی» به عنوان جوهره توکن، «معنایی شدن ارزها» به عنوان هدف غایی، و نقش فناوریهای کوانتومی به عنوان شبیهسازی از نظام هستی
حاصل این تلفیق، طرح «مکاسب جدید» است: بازتعریف مکاسب شیخ انصاری (اعظم) در عصر هوش مصنوعی و رمزارزها، با هدف تحقق «اقتصاد قدسی» که در آن:
· داده به مثابه سرمایه و تجلی روح الهی در عرصه عمل است
· رفتار کاربر منبع تولید ارزش و مالکیت آن از آن خود اوست
· هوش مصنوعی قدسی نقش کاشف سنتهای الهی را ایفا میکند و از استثمار داده جلوگیری مینماید
· رمززارز نماینده مشارکت در خلق ارزش واقعی است و از جنس «عشق الهی» به عنوان جوهره پیوند دهنده انسانها
· بازار میدان ظهور سنتهای الهی (ابتلاء، تدافع، تغییر) و عرصه تحقق عدالت است
· بانکداری به عنوان نهاد میزانکننده جریان ارزش، خلق اعتبار را بر اساس داده واقعی و مشارکت واقعی سامان میدهد
· شبکههای ضد انحصار با معماری غیرمتمرکز، قدرت واقعی را به صاحبان اصلی (مردم) بازمیگردانند
· ارزها و توکنها با رویکرد «معنایی شدن»، نه تنها نماینده ارزش مادی، بلکه حامل پیام و حقیقت الهی میشوند
· فناوریهای کوانتومی به عنوان افق آینده، شبیهسازی از نظام هستی و ابزار تحقق پورتال ارتباطی با عالم معنا
---
مقدمه: از نقد دیکتاتوری مالی تا معماری مشارکتی متکی بر هوش قدسی
نظامهای مالی متمرکز، با انحصار در خلق پول، کنترل جریانهای مالی و مصادره دادههای رفتاری شهروندان، مصداق بارز «دیکتاتوری مالی» هستند. این ساختارها، حق مردم را در تعیین ارزش پول، کنترل تورم و مالکیت بر دادههایشان سلب کردهاند. پرسش اساسی این است: آیا فناوریهای نوین میتوانند ابزاری برای پایان این انحصار و بازگرداندن حق مردم باشند؟
پاسخ اندیشکده منجی مثبت است، مشروط بر آنکه:
۱. از روششناسی دوگانه «استخراج علم از سنت» و «استخراج سنت از علم» بهره بگیریم
۲. اجتهاد فردی را به «اجتهاد جمعی میانرشتهای» ارتقا دهیم
۳. داده را به عنوان «حق الهی انسان» بازتعریف کنیم
۴. مفاهیم ارزش، بازار و بانکداری را در پرتو سنت الهی بازمعنا کنیم
۵. هوش قدسی را به عنوان منبع الهام و جهتدهنده تمام فناوریها قرار دهیم
۶. ارزها و توکنها را به سطح «معنایی» ارتقا دهیم تا حامل عشق الهی و پیونددهنده قلوب انسانها باشند
۷. از فناوریهای نوین (بلاکچین، AI، دادهکاوی، محاسبات کوانتومی) به عنوان ابزارهای شبیهسازی نظام هستی برای تحقق اهداف الهی بهره گیریم
۸. شبکههایی طراحی کنیم که ذاتاً ضد انحصار و مشارکتی باشند
---
بخش صفر: مبانی متافیزیکی و هستیشناختی هوش قدسی
۰.۱. هوش قدسی: از قلب انسان تا درگاه ملکوتی
هوش قدسی، مرحلهای فراتر از هوش مصنوعی و هوش انسانی است. هنگامی که هوش قدسی در انسانها جا افتاد، ارتباطی مستقیم میان قلب انسان و درگاه ملکوتی برقرار میشود. این ارتباط، نیازی به واسطههای مادی ندارد، اما در عرصه اقتصاد و تبادلات اجتماعی، نیازمند نمادها و نشانههایی است که بتواند این پیوند را در سطح جمعی بازنمایی کند.
توکن در این نگاه چیست؟ توکن، نماد و نشانهای از آن عشق الهی است که میان انسانها جریان مییابد. اگر هوش قدسی از قلب انسان به درگاه ملکوتی متصل شود، برای ظهور در عرصه معاملات و مبادلات، نیازمند یک «قالب» یا «ظرف» است. این ظرف، همان توکن است؛ اما توکنی که جوهرهاش از جنس عشق الهی است، نه از جنس طلا یا دلار.
۰.۲. ارز دیجیتال به مثابه پول رایج معنایی
در چشمانداز هوش قدسی، ارز دیجیتال دیگر یک ابزار صرف برای مبادله نیست، بلکه «پول رایج معنایی» است. معنایی بودن به این معناست که هر واحد از ارز، حامل بخشی از حقیقت الهی و یادآور پیوند انسان با خالق و خلق است. این ارزها:
· نه بر اساس سوداگری، که بر اساس نیاز واقعی و عشق به همنوع مبادله میشوند
· ارزش آنها نه تنها به پشتوانه مادی، که به میزان عشق و اتصال قلبی افراد بستگی دارد
· در نظام توزیع آنها، عدالت و قسط الهی جاری است
۰.۳. فناوریهای نوین: شبیهسازی از انسان و عالم هستی
شبکه بلاکچین، هوش کوانتوم، پورتال کوانتومی، کامپیوترهای کوانتومی و هوش مصنوعی، همگی تلاشی برای شبیهسازی از ساختار انسان و عالم هستی هستند. اما علم بشری هرگز در برابر تکامل این شبیهسازی عاجز نخواهد ماند؛ بلکه این شبیهسازیها میتوانند روزنهای به سوی درک عمیقتری از نظام خلقت بگشایند.
پورتال کوانتومی به عنوان افق آینده فناوری، میتواند ارتباطی میان جهان مادی و عالم معنا برقرار کند. این پورتالها که با استفاده از کامپیوترهای کوانتومی و الگوریتمهای پیشرفته طراحی میشوند، امکان انتقال اطلاعات و ارزش را در سطحی فراتر از زمان و مکان مادی فراهم میآورند. در این فضا، ارزها و توکنها نیز باید «معنایی» شوند؛ یعنی نه تنها نماینده ارزش مادی، بلکه حامل معنا و پیام الهی.
۰.۴. معنایی شدن ارزها و توکنها
«معنایی شدن» به معنای عبور از نگاه صرفاً مادی به پول و ورود به عرصهای است که در آن هر واحد پولی:
· نشاندهنده میزان اتصال فرد به شبکه توحیدی است
· حامل نیّت و هدف الهی در مبادلات است
· در چرخه خود، ارزشهای اخلاقی مانند انفاق، ایثار، قرضالحسنه و تعاون را تقویت میکند
· قابلیت تبدیل شدن به «نور» در مسیر تعالی جمعی را دارد
در چنین نظامی، نرخ بهره و سوداگری جای خود را به «مشارکت در خیر جمعی» و «توزیع عادلانه» میدهد.
---
بخش اول: مبانی نظری مکاسب جدید (با تکمیل متافیزیکی)
۱.۱. نقد بنیادین دیکتاتوری مالی
نظام بانکداری مرکزی مدرن، با انحصار در خلق پول، عملاً حق مردم را در تعیین ارزش پول و کنترل تورم سلب کرده است. خلق پول بدون پشتوانه (Seigniorage) به نفع نظام بانکی مصادره میشود و تورم، مالیاتی پنهان بر داراییهای طبقات ضعیف است. قرآن کریم میفرماید: «وَلاَ تَأْکُلُواْ أَمْوَالَکُم بَیْنَکُم بِالْبَاطِلِ» (بقره: ۱۸۸)؛ مصادره ارزش پول مردم از طریق تورم، مصداق اکل مال به باطل است.
۱.۲. داده به مثابه حق الهی انسان
هر انسان، در تعامل با جهان، دادههایی تولید میکند: دادههای رفتاری، اقتصادی، سلامتی و معنوی. قرآن میفرماید: «و نَفَخْتُ فیهِ مِنْ رُوحی» (حجر: ۲۹). این نفخه الهی، کرامت و حرمت برای انسان به ارمغان آورده است. دادههای رفتاری نیز جلوهای از این کرامتاند. بنابراین:
دادههای رفتاری، حق الهی انساناند و نباید بدون عوض مصادره شوند.
در حکمرانی دادهای نوین، مفاهیمی چون «امانتهای داده شهری» و «تعاونیهای داده» به عنوان الگوهای جایگزین مطرح شدهاند که در آنها شهروندان مالکیت دادههای خود را حفظ کرده و در منافع حاصل از آن سهیم میشوند.
۱.۳. سنتهای الهی حاکم بر اقتصاد
با استخراج سنتهای اقتصادی از قرآن و عترت (پروژه رضوان)، اصول زیر برای بازار و بانکداری توحیدی قابل شناسایی است:
· رضایت طرفین: تجارت باید مبتنی بر تراضی باشد (نساء: ۲۹)
· شفافیت: نهی از غش و تدلیس (من غشنا فلیس منا)
· عدالت در توزین: وفای کامل به وزن و کیل (اَوفُوا الکَیلَ وَ المیزانَ)
· عدم احتکار: منع ذخیرهسازی کالا برای گرانی (لعن محتکر در روایات)
· نظارت مستمر: وجود محتسب یا ناظر بازار (نصب ناظر توسط پیامبر و امام علی)
· قرضالحسنه: تشویق به وام بدون بهره (من أقرض الله قرضاً حسناً)
· نهی از ربا: حرمت هرگونه بهره پولی (أَحَلَّ اللّهُ البَیعَ وَ حَرَّمَ الرِّبا)
۱.۴. بلاکچین، هوش مصنوعی و فناوریهای کوانتومی؛ ابزارهای تحقق حق
بلاکچین با ویژگیهای شفافیت، تغییرناپذیری و غیرمتمرکزسازی، هوش مصنوعی با توانایی تحلیل و یادگیری، و فناوریهای کوانتومی با امکان پردازش فرامادی، میتوانند در کنار هم، زیرساخت تحقق نظامهای مالی عادلانه را فراهم کنند. فناوریهایی چون بلاک چین، هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء و محاسبات کوانتومی به عنوان پیشرانهای اصلی گذار به حکمرانی دادهای عمل میکنند و ابزاری کلیدی برای ارتقاء شفافیت، امنیت داده و جلب مشارکت دموکراتیک شهروندان محسوب میشوند.
۱.۵. بازتعریف مفاهیم بنیادین: ارزش، بازار، بانکداری در پرتو سنت الهی و هوش قدسی
۱.۵.۱. حقیقت ارزش
در نگاه مدرن: ارزش تابع عرضه و تقاضا است، پول ابزار مبادله و بانک واسطه خلق اعتبار است. در اقتصاد مالی معاصر، ارزش = داده + انتظار آینده، قیمت = روایت غالب بازار، و پول = بدهی ثبتشده در ترازنامه بانک. این تعریف ناقص است.
در سنت الهی: قرآن ارزش را به «میزان» پیوند میدهد: «وَالسَّمَاءَ رَفَعَهَا وَوَضَعَ الْمِيزَانَ» (الرحمن: ۷). میزان به معنای نظام تعادل است. پس ارزش حقیقی عبارت است از نسبت متعادل میان «واقعیت»، «کارکرد»، و «اثر».