✅ فراخوان ارسال مقاله برای فصلنامه «دانش و اندیشه» 🔺حوزه : تاریخ و فلسفه علوم طبیعی و ریاضی 🔺محورها: مفاهیم و مبانی فلسفی علم، تاریخ نظریه ها و مفاهیم علمی، آزمایشها، ابزارها و فناوری های علمی، علم در تمدن اسلامی و ... 🔺رویکرد: از درون علم و به صورت علمی-تحلیلی ✴️ برای جزئیات بیشتر به فایل شیوه نامه مراجعه نمایید. 🆔 https://eitaa.com/danesh_andisheir _ـ_ــ_ـ_ـ_ #خبر 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ طبیعت در نظر لایب نیتس 🔵 لایب نیتس عنصر اولیه عالم طبیعت را موناد، جوهر فرد دانست که بالقوه واجد تمام صفات هستند و همیشه در حال تغییر و تبدل. او در این زمینه می نویسد: طبیعت جوهر فرد یا موجود تام این است که واجد آنچنان مفهوم کلی باشد که این مفهوم جهت ادراک ذات آن کافی باشد و نیز استنتاج همه محمولات از موضوعی که این مفهوم به آن نسبت داده می شود ممکن باشد. 🔵 مونادها، به صورت بالقوه واجد همه محمولاتی هستند که در او وجود دارند. زیرا او قادر به فعلیت تمام قوه و استعداد نیستند که بتوانند خود را از حالتی به حالت دیگر منتقل کنند و در عین حال موضوع واحد را حفظ کنند، مگر آنکه از درون ذات خود میل به استکمال ذات یا گسترش ذات داشته باشند، بنابراین فعلیت از خصوصیات ذاتی جوهر محسوب می شود. لذا موناد ها، جواهر بسیط حقایق اولیه تجارب درونی محسوب می شوند که به واسطه احساس، درک می شوند، بنابراین اجسام مرئی، یعنی متعلقات حواس، تقسیم پذیرند. توده هایی متراکم از مجموعه مرکب. پس اجسامی مرکب که در خارج وجود دارند، از جواهر بسیط تشکیل شده اند و در این زمینه می نویسد: باری آنجا که هیچ اجزائی نیست اصلاً نه امتداد هست و نه شکل و نه مکان قابلیت قسمت، این مناد ها، اتم های حقیقی طبیعت و در یک کلمه، عنصرهای اشیاء است. لایب نیتس، جواهر بسیطی که امور تجربی در طبیعت از آنها ترکیب شد را موناد یا جوهر فرد نامید، بنابراین موناد ها اجزا لایتجزی حقیقی طبیعت و به طور خلاصه عناصر اشیاء ند و این همان چیزی است که یونانیان به آن دونامیخون، یعنی توانمندی درونی می گفتند، اصل ماده را تشکیل می‌دهد. براساس نظریه لایب نیتس، ماده ثانویه، در واقع مجموعه ای از موناد های تامی است که بر اساس مناد مرکزی نامتناهی سازمان یافته است که دارای بساطت و امتداد نیست. زیرا بساطت با امتداد در تعارض است.جوهر فرد با جعل بسیط، به وجود آمد و با همان روش، نابود می شود. چون بسیط به ما هو بسیط، قابل اجتماع و افتراق نیست، از این جهت موناد های لایب نیتس با اتم دموکریتوس و اجزاء اپیکور، متفاوت اند. 🔵 اجزا اپیکور، داری شکل و تقسیم ناپذیرند. اما لایب نیتس، جوهر فرد یا مناد ها را منحصر به فرد دانسته که با یکدیگر تفاوت دارند. او معتقد است عالم هستی از همین موناد های منظم و سازمان یافته تشکیل شد که به وسیله اصل هماهنگی پیشین بنیاد، منظم می شود. بر اساس سازمان درونی و قوانین خاص خود تکامل می یابند. از نظر لایب نیتس، سبب فعالیت جواهر فرد قابل زیادتی و نقصان نیست، زیرا بسیط اند و از نظر او فقط جوهر فرد وجود دارد که واجد ادراک و شعورند. 🔵 پس آنچه در جهان مادی واقیعت دارد منادها یا جوهر فردند زیرا جوهر جسمانی که گمان می‌رود واجد چیزی علاوه بر جواهر بسیط اند در واقع جوهر نیستند، بلکه پدیده هایی هستند که ناشی از جواهر بسیطی که به تنهایی دارای وحدت و واقعیت مطلق اند. 📚 منبع: کتاب، فلسفه ابن سینا؛ شرحی نو بر الهیات شفا با تکیه بر درس گفتارهای استاد حشمت پور ، (گردآورنده: حمیدرضا خادمی) _ــ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ «خدا و جهان»، جهان چطور به اینجا رسید و چرا ما بخشی از آن هستیم؟ 🔘 مناظره و گفتگوی میان راجر پنرز(کیهان شناس) و ویلیام لین کریگ(فیلسوف علم) 🔵 راجر پنروز: جهان فیزیکی به طور دقیق و عجیب (و هر چه تحقیق می کنیم به طور خیلی دقیق تر) به وسیله معادلات ریاضی هدایت می شود و بنابراین این اصول ریاضی که به طور بسیار دقیق حاکم بر این جهان فیزیکی است عمل می کند و من این را یک راز بزرگ می نامم. ما می دانیم که چطور چیزها عمل می کنند. یک دقت فوق‌العاده در اندازه گیری ما وجود دارد. نسبیت عام بسیار بسیار دقیق است و همینطور قوانین مکانیک کوانتومی که حتی به‌طور درونی با گرانش در ارتباط است... 🔷 بخش دوم 👈 بخش قبلی #خدا #کیهان_شناسی #راجر_پنرز #ویلیام_لین_کریگ _ـ_ــ_ـ_ـ_ #مناظره 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ سلسله یادداشت‌های معادلات پنهان نبرد؛ بررسی سنن الهی در جنگ امروز 🔘 معادلات پنهان نبرد (۲۸) | سننِ مختصِ جبهه‌ی باطل: زمان‌بندیِ انقراض، مهلت‌دهیِ حکیمانه و اتمامِ حجت 🔵 یادداشت بیست‌وهشتم به بررسیِ فازِ نهاییِ تقابل با جبهه‌ی باطل یعنی مکانیزمِ «عذاب و انقراض» می‌پردازد. برخلافِ تصوراتِ سطحی که انتظارِ نابودیِ فوریِ ظالمان را دارند، نظامِ هستی بر اساسِ سننِ دقیقی مدیریت می‌شود که ریشه در عدالت و حکمتِ مطلقِ الهی دارد. در این یادداشت، سه سنتِ کلیدی که فرآیندِ فروپاشیِ جبهه‌ی باطل را زمان‌بندی و قانون‌مند می‌کنند، تبیین شده است: 🔷 ۱. سنت اجلِ معین (زمان‌بندیِ دقیقِ انقراض): همان‌طور که انسان‌ها دارای عمرِ مشخصی هستند، در هندسه‌ی خلقت، هر «امت» و تمدنی نیز دارای یک طولِ عمر و «اجلِ تکوینی» است. 🔶 قانونمندیِ زمانِ سقوط: فروپاشی و عذابِ یک قومِ ظالم، نه یک لحظه زودتر از موعدِ مقرر رخ می‌دهد و نه یک لحظه دیرتر. این یک برنامه‌ریزیِ قطعی در نظامِ آفرینش است. 🔶 منطق قرآنی: خداوند می‌فرماید: لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ إِذا جاءَ أَجَلُهُمْ فَلا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ و در جای دیگر تصریح می‌کند که ظلمِ امت‌ها، موعدِ نابودیِ آن‌ها را فعال می‌کند: وَ تِلْكَ الْقُري‌ أَهْلَكْناهُمْ لَمَّا ظَلَمُوا وَ جَعَلْنا لِمَهْلِكِهِمْ مَوْعِداً. 🔶 دیدگاه علامه طباطبایی: اجلِ هر امت یک واقعیتِ تکوینی است که تخطی‌ناپذیر است؛ هنگام فرارسیدنِ این موعد، هیچ‌گونه اشتباهِ محاسباتی یا جابه‌جایی در زمانِ وقوعِ آن رخ نخواهد داد. 🔷 ۲. سنت عدم عجله در عذاب گناهکاران (مهلت‌دهیِ حکیمانه): این سنت که پیوندِ تنگاتنگی با «اجل معین» دارد، به این معناست که خداوند پس از انحراف یا شکستِ انسان‌ها در امتحانات، بلافاصله آن‌ها را هلاک نمی‌کند. 🔶 تقابلِ حکمتِ الهی و جهلِ بشری: انسان‌ها معمولاً به دلیل «جهل» و شتاب‌زدگی، در واکنش‌ها عجله می‌کنند؛ اما خداوند متعال چون بر اساسِ «حکمتِ مطلق» عمل می‌کند، نیازی به شتاب ندارد. دعای حضرت موسی (ع) (لَوْ شِئْتَ أَهْلَكْتَهُم مِّن قَبْلُ...) تجلیِ درکِ این سنت است. 🔶 فلسفه‌ی مهلت دادن به کفار: علامه طباطبایی در تفسیر درخواستِ کفار برای نزول فرشتگان عذاب می‌فرمایند: اگر این درخواست بلافاصله اجابت می‌شد، مستلزمِ هلاکتِ فوریِ آنان بود. اما سنتِ الهی بر این است که به آن‌ها «مهلت» داده شود تا در این فرصت، لجاجت و عنادِ خود را به طور کامل بروز دهند و سپس در «روز موعود»، نتیجه‌ی اعمال خود را ملاقات کنند. 🔷 ۳ . سنت اتمام حجت پیش از عذاب (پروتکلِ عدالت در انقراض): نظامِ الهی هرگز هیچ قومی را به صورت غافلگیرانه و بدون هشدارِ قبلی عذاب نمی‌کند. عذابِ استیصال (نابودکننده) تنها زمانی نازل می‌شود که تمامیِ راه‌های هدایت طی شده و حجت بر قومِ ظالم تمام شده باشد. 🔶 ریشه‌ی سنت: این سنت مستقیماً از «سنت عدم ظلمِ خداوند» نشأت می‌گیرد. عذاب کردنِ قومی که پیام حق به آن‌ها نرسیده، خلافِ عدالت است (ذلِكَ أَنْ لَمْ يَكُنْ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُري‌ بِظُلْمٍ وَ أَهْلُها غافِلُونَ). 🔶 الزامِ ارسالِ رسل: تا زمانی که پیامبر و هشداردهنده‌ای فرستاده نشود، عذابی در کار نیست (وَ ما كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّي نَبْعَثَ رَسُولًا و وَ ما أَهْلَكْنا مِنْ قَرْيَةٍ إِلَّا لَها مُنْذِرُونَ).

🔵 پروتکلِ عملیاتیِ اتمام حجت (مطالعه‌ی موردی: قوم ثمود): روایت امام صادق (ع) درباره‌ی قوم ثمود، مراحلِ دقیقِ این سنت را به عنوان یک الگو نشان می‌دهد: 🔶 ارسال رسول و مطالبه‌ی معجزه: مبعوث شدنِ حضرت صالح (ع) و درخواستِ لجاجت‌آمیزِ قوم برای خروجِ ناقه (شتر) از دلِ سنگِ سخت. 🔶 ارائه‌ی حجتِ آشکار: اجابتِ درخواست توسط خداوند و تعیینِ قانونِ اشتراکِ آب (یک روز برای ناقه و تولیدِ شیرِ فراوان برای مردم، یک روز برای مردم). 🔶 طغیان و شکستنِ حریم: تصمیمِ سرانِ فاسدِ قوم به رهبریِ فردی شقی به نام «قدار» برای قتلِ ناقه و مشارکتِ عمومی در این جنایت. 🔶 اخطارِ نهایی و مهلتِ توبه: پس از جنایت، خداوند بلافاصله عذاب نکرد. حضرت صالح ۳ روز مهلت داد تا شاید توبه کنند (با نشانه‌های زرد، سرخ و در نهایت سیاه شدنِ چهره‌ها در این سه روز). 🔶 انسدادِ کاملِ مسیر حق: سرکشانِ قوم در هر سه روز لجاجت کرده و گفتند حتی اگر هلاک شویم، دست از بت‌پرستی برنمی‌داریم و توبه نمی‌کنیم. 🔶 نزولِ عذابِ استیصال: پس از پایانِ مهلتِ ۳ روزه و اتمامِ قطعیِ حجت، جبرئیل با صیحه‌ای آسمانی و نزولِ آتش، در یک لحظه تمامِ آن قومِ طاغی را نابود کرد. 🔵 جمع‌بندیِ راهبردی: تأخیر در نابودیِ جبهه‌ی استکبار و باطل، هرگز نشانه‌ی انفعال در نظامِ آفرینش نیست. این تأخیر، محصولِ تقاطعِ سه سنتِ «زمان‌بندی (اجل)»، «حکمت (عدم عجله)» و «عدالت (اتمام حجت)» است. جبهه‌ی باطل در این مهلتِ ظاهری، با دستانِ خود ظرفیتِ طغیانش را تکمیل می‌کند و به محضِ پایان یافتنِ حجت‌ها و فرارسیدنِ نقطه‌ی «اجل»، ماشینِ عذابِ الهی بدونِ یک لحظه تقدم یا تأخُر، حکمِ انقراضِ آنان را صادر و اجرا خواهد کرد. البته سنتهای دیگری نیز در این زمینه دخیل هستند که در یادداشتهای بعدی مورد توجه قرار میگیرند. ✍️ دکتر مجید تقی نجات (محقق و پژوهشگر موسسه معنا) 👈 یادداشت قبلی #سنن_الهی #یادداشت_بیست_هشتم _ـ_ــ_ـ_ـ_ #یادداشت 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ رازگشایی ابن‌سینا از فراروانشناسی در اشارات 🔵 فراروانشناسی به توصیف و تبیین روندهای ظاهرا غیرعادی شناخت و کنش برخی ازانسان‌ها نسبت به اشیاء و اذهان می‌پردازد.ابن‌سینا حدود هشت قرن پیش از تاسیس انجمن روح‌پژوهی در انگلستان و آمریکا، فراروانشناسی را در آخرین فصل کتاب اشارات و تنبیهات بنیاد نهاده‌است.او در این فصل به ذکر مشاهدات و سپس ارائه تبیین خود از این سه پدیده خارق عادت می‌پردازد: زیست بی آب و غذا، حرکت کردن یا حرکت دادن غیرعادی اجسام، اخبار از غیب. از این سه پدیده، دومی و سومی آشکارا شبیه دورجنبانی، نهان‌بینی و پیش‌آگاهی در فراروانشناسی‌اند.از آنجا که چنین پدیده‌هایی در فرهنگ اسلامی بیشتر به عارفان و صوفیان نسبت‌داده می‌شود، برخی از شارحان به خطا محتوی این فصل را « فلسفه عرفان» شمرده‌اند، درحالی که درون‌مایه این فصل همانا فراروانشناسی است. 🔵 در قرن نوزدهم و در بیشتر کشورهای انگلیسی‌زبان‌جنبشی با نام روح باوری به وجود آمد، این‌جنبش بر سه باور استوار بود ابتدا آن که روح افرادی که فوت کرده‌اند وجود دارند و بعد از مرگ همچنان باقی هستند، دوم اینکه ارواح مردگان توان ارتباط با زندگان دارند و سوم این که تمایل ارتباط با مردگان را هم دارند. گروهی از روح باوران برای اثبات مکتب و مذهب خودشان دست به برگزاری یک سری جلسات ویژه زدند، جلساتی که به احضار ارواح معروف شد، در این جلسات معمولا یک کودک که می‌توانست نقش میانجی را داشته باشد شرکت می‌کرد، این کودک به خلسه برده می‌شد و حالتی پیش می‌آمد که انگار روح از دنیا رفته از طریق حنجره این کودک با دیگران ارتباط می‌گرفت. 🔵 در برخی از اسناد نیمه موثق نوشته شده که این کودک گاهی به زبانی سخن می‌گفته که علم به آن را نداشته، مثلا انگلیسی زبان بوده ولی آلمانی می‌نوشته است، همچنین در برخی موارد صدای آن فرد هم‌با صدایی که از حنجره‌اش خارج می‌شده فرق داشته است، به شهادت برخی از نزدیکان حتی صدای متوفی بوده است. در جلسات میزگردانی همه دور یک‌میز می‌نشستند و دستانشان را به روی میز می‌گذاشتند، آن‌ها حروف الفبا را با صدای بلند تلفظ می‌کردند، اعتقاد بر این‌بود که روح متوفی با کج‌کردن میز هنگام ذکر کلمات سعی در برقراری ارتباط داشته‌ است. حال این پرسش به وجود می‌آید که در برابر چنین ادعاهایی چه باید کرد؟ یک راه این است که کلا این افراد را به خرافات محکوم کنیم و راه دیگر پذیرش آن است، البته چه راه افراط و چه راه تفریط در برخورد با این مسئله درست نیست و باید راه میانه و درست را که همانا تحقیقی است در رابطه با این مسئله انتخاب کرد... 🔶 برای مطالعه کامل مطلب به لینک زیر مراجعه فرمایید 👇👇 لینک مطلب _ـ_ــ_ـ_ـ_ #چکیده_سایت 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ حقیقت عبادت از نگاه امام رضا (ع)؛ کثرت تفکر در امر خدا و موحدانه زندگی کردن 🔵 ابن‌ سکّیت از وجود مبارک امام رضا (ع) سؤال کرد که حجّت خدا امروز بر مردم چیست؟ «فَقَالَ عَ الْعَقْل»؛ عقل میزان و حجّت خوبی است. 🔵 امام رضا (سلام الله علیه) فرمود: «صَدِیقُ كُلِّ امْرِئٍ عَقْلُه وَ عَدُوُّهُ جَهْلُه‌»؛ ـ دوست هر فرد و ملّتی عقل آن فرد یا ملّت است، ـ دشمن هر فرد یا ملّتی جهل آن ملّت است. انسان یک دوست دارد و آن فهم اوست؛ بقیه ابزار هستند. انسان یک دشمن دارد و آن بی‌ادبی اوست. بی‌عقلی اوست. 🔵 حضرت فرمود: «لَیسَتِ الْعِبَادَةُ كَثْرَةَ الصِّیامِ‌ وَ الصَّلَاةِ‌»؛ آن نمازها و روزه‌های مستحبی ثوابش محفوظ است، اما اینها عبادت نیست. «وَ إِنَّمَا الْعِبَادَةُ كَثْرَةُ التَّفَكُّرِ فِی أَمْرِ اللَّه‌»؛ فکر در تدبیر الهی و موحّدانه زندگی کردن عبادت است. 👤 آیت الله جوادی آملی #امام_رضا_علیه_السلام #عقلانیت #تفکر #آیت_الله_العظمی_جوادی_آملی 🔷 فایل صوتی _ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ #برش_صوت 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ جایگاه حکیم در علوم اسلامی 🔵 در سراسر تاریخ اسلام، چهره مرکزی در انتقال علم، افرادی به نام حکیم بوده اند. حکیم معمولاً یک پزشک، یک نویسنده، یک شاعر، یک منجم و ریاضیدان، و از همه بالاتر یک فرزانه یا صاحب خرد بوده است. در این چهره حکیم، می توان وحدت علوم را به عنوان شاخه های گوناگون درخت حکمتی که در وجود او است مشاهده کرد‌. حکیم، از راه تعلیم دادن اینکه علوم مختلف همه کاربرد های گوناگون یک اصل اساسی هستند، پیوسته وحدت علوم را در اذهان شاگردان خویش تثبیت می کرده است. دستگاه آموزشی اسلامی به عنوان یک کل و طبقه بندی علوم که قالب آن را تشکیل می‌دهد، خود وابسته به این چهره حکیم بوده است. 👤 سید حسین نصر 📚 منبع: کتاب علم و تمدن در اسلام، نوشه سید حسین نصر _ـ_ــ_ـ_ـ_ #جملات_منتخب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ استیون واینبرگ و پوزیتیویسم 🔘 بخش سوم 🔵 مروری بر منش پوزیتیویستی کافمان و مخالفان اتم گرایی نشان می دهد که چنین نگرشی هم بازدارنده و هم ساده لوحانه بوده است. از اینها گذشته، مشاهده‌ی چیزی چه معنایی دارد؟ به تعبیری، کافمان حتی انحراف پرتوهای کاتدی را در میدان مغناطیسی مفروضی مشاهده نکرد: وی مکان لکه نورانی را در انتهای لامپ خلاء زمانی اندازه گرفت که سیم هایی چند دور خاص حول قطعه آهنی در نزدیکی لامپ پیچیده شده و به باتری الکتریکی خاصی وصل شده بودند و با استفاده از نظریه پذیرفته شده ای آن را برحسب مسیرهای پرتو و میدان های مغناطیسی تعبیر کرد. دقیق خواسته باشیم بگوییم، وی حتی این کار را هم نکرد: او احساسات دیداری و لامسه ای خاصی را تجربه کرد و آنها را بر حسب لکه های نورانی و سیم ها و باتری ها توضیح داد: تاریخ‌دانان علم به خوبی می دانند که مشاهده را هرگز از نظریه رهایی نیست. 🔵 ضد اتم گرایی دست آخر زمانی تسلیم شد که در سال ۱۹۰۸ ویلهلم استوالت شیمیدان در کتاب کلیات شیمی عمومی خود اظهار داشت «اینک من پذیرفته ام که مدارک آزمایشگاهی اخیر نشان می دهند طبیعت ماده گسسته یا ذره ای است، مدارکی که فرضیه اتمی هزاران سال بود دنبال آنها می‌گشت ». مدارک آزمایشگاهی که استوالت از آنها سخن می گفت، اندازه گیری های برخورد های مولکولی در حرکت براونی ذرات ریز معلق در مایعات بود، همراه با آزمایش هایی که تامسون برای اندازه‌گیری بار الکترون انجام داده بود. اما اگر درک کنیم که داده های آزمایشگاهی چقدر با نظریه سازگار هستند، به آسانی معلوم می شود که همه کامیابی های نظریه اتمی در شیمی و مکانیک آماری در قرن نوزدهم، حکایت از آن داشت که اینها همه نشانه هایی از هستی اتم ها بودند. 🔵 هایزنبرگ می گوید که اینشتین بعد‌ها درباره رهیافت اولیه پوزیتیویستی اش به نسبیت، تردید کرده است. در خطابه ای که هایزنبرگ به سال ۱۹۷۴ ایراد کرده گفتگویی را به یاد می‌آورد که در اوایل سال ۱۹۲۶ با اینشتین داشته است: به اینشتین گفتم که ما در واقع نمی توانیم مسیر (الکترون در اتم) را مشاهده کنیم و تنها کاری که از ما ساخته است محاسبه فرکانس های نور گسیل شده از اتم، شدت ها و احتمالات گذار های اتم است، نه مسیر واقعی الکترون. از آنجا که منطقی است تنها کمیت هایی را وارد نظریه کنیم که می شود آنها را مشاهده کرد، پس مفهوم مسیرهای الکترون را نباید به نظریه اضافه کنیم. شگفت زده شدم که اینشتین از این استدلال من خشنود نشد. به گمان او، هر نظریه ای در واقع می توانست کمیت هایی داشته باشد که مشاهده پذیر نیستند. تنها با به کار بردن کمیت های مشاهده پذیر نمی‌شود نظریه ی سازگاری ساخت. در این مورد که با او به مخالفت برخاستم به این خاطر که خود او نیز این فلسفه را شالوده نظریه نسبیت خاص اش قرار داده بود، در پاسخ گفت: شاید من در گذشته از این فلسفه استفاده کرده و درباره آن مطالبی نوشته باشم، اما دلیل نمی شود که کار درستی کرده ام. 🔵 حتی پیش از این نیز اینشتین در سخنرانی سال ۱۹۲۲ در پاریس، ماخ را یک مکانیک گرای خوب، اما یک فیلسوف نفرت انگیز خوانده بود. 📚 منبع: کتاب رویای نظریه نهایی، نوشته استیون واینبرگ #استیون_واینبرگ #پوزیتیویسم _ـ_ــ_ـ_ـ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

🏛 مرکز علم و الهیات دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌کند 🔹 مرزبان زبان و جهان: نسبت زبان، معنا و زندگی در فلسفۀ ویتگنشتاین متقدم و متأخر 📌 از «سکوت پرمعنای رساله» تا گستردگی «بازی‌های زبانی»؛ لودویگ ویتگنشتاین چگونه مرزهای واقعیت، معنا و زیست‌جهان انسانی را بازتعریف کرد؟ در ادامۀ سلسله‌نشست‌های علم، فلسفه و الهیات، میزبان دکتر سروش دباغ خواهیم بود تا سیر دگردیسیِ یکی از تأثیرگذارترین فیلسوفان قرن بیستم و پیوندِ عمیقِ اندیشه‌های او با دغدغه‌های اگزیستانسیل، زبان و معنای زندگی را واکاوی کنیم. 👤 سخنران: دکتر سروش دباغ دکترای داروسازی از دانشگاه علوم پزشکی تهران دکترای فلسفه تحلیلی از دانشگاه واریک انگلستان 🗓 زمان برگزاری: شنبه، ۲۴ مرداد ۱۴۰۵ (مصادف با ۱۵ آگوست ۲۰۲۶) ⏰ ساعت ۱۹:۳۰ به وقت ایران ⏰ ساعت ۱۷:۰۰ به وقت انگلستان 📍 مکان/بستر برگزاری: LMS: https://vc14.sbu.ac.ir/scitheo/  📌 نکته: دوستان با وارد کردن نام‌شان می‌توانند به صورت مهمان وارد اتاق شوند. 🔸 میزبان: مرکز علم و الهیات، پژوهشکدۀ مطالعات بنیادین علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی https://eitaa.com/The_Science_and_Theology_Center _ـ_ــ_ـ_ـ_ #خبر 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ مقاله: روش‌شناسی‌های علمی در اسلام قرون وسطی ✍️ نویسنده: جان مک‌گینس _ـ_ــ_ـ_ـ_ #معرفی_مقاله 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ ابن سینا و فلسفه علم 🔵 رساله «البرهان» از کتاب «شفا»ی ابن‌سینا از نظر ساختار و محتوا بسیار به کتاب «تحلیل پسین» ارسطو نزدیک است، اما دست‌کم در دو مورد، تفاوت‌های چشمگیری با آن دارد. زمینه و بستر این تفاوت‌ها، مسئله روش‌شناسیِ صحیح برای پژوهش علمی و پرسشِ «چگونگی دستیابی به اصول نخستینِ یک علم» است؛ به عبارت دیگر، پرسش این است که دانشمند چگونه به اصول موضوعه یا فرضیاتِ آغازینِ یک علمِ قیاسی دست می‌یابد، بی‌آنکه آن‌ها را از مقدماتی بنیادی‌تر استنتاج کرده باشد. 🔵 به گفته ابن‌سینا، حالت ایده‌آل زمانی است که فرد دریابد رابطه‌ای «ذاتی» (یا «فی‌نفسه») میان مفاهیم برقرار است؛ رابطه‌ای که امکان دستیابی به یقینی مطلق و کلی را فراهم می‌آورد. سپس ابن‌سینا به دو روش دیگر ــ که شاید جالب‌تر هم باشند ــ اشاره می‌کند که دانشمندان دوران باستان و قرون وسطی برای دستیابی به اصول نخستین به کار می‌بردند. 🔵 این دو روش عبارت‌اند از روش استقرای قدیمی ارسطویی (استقرا) و روش آزمایش (تجربه‌) . ابن‌سینا استقرای ارسطویی را ــ آن‌گونه که خود آن را درک می‌کرد ــ به‌شدت نقد می‌کند؛ زیرا استدلال او این است که این روش به آن دسته از مقدماتِ مطلق، کلی و یقینی که مدعیِ فراهم آوردنشان است، منتهی نمی‌شود. با این حال، او در عوض، روشی مبتنی بر تجربه (آزمایش) را به عنوان ابزاری برای پژوهش علمی تدوین می‌کند؛ و اگرچه تجربه نمی‌تواند اصول «مطلق» به دست دهد، اما دانشمند علوم طبیعی می‌تواند با بهره‌گیری از آن، اصول کلیِ «مشروطی» را کشف کند که قادرند در یک علم، نقش اصول نخستین را ایفا نمایند. 🔵 خلاصه آنکه، ابن‌سینا شاید نافذترین نقد را نسبت به استقراء در دوران باستان و قرون وسطی ارائه داد. با این حال، هدف او صرفاً سلبی (انتقادی محض) نبود؛ بلکه مقصود از نقد او، ارائه اصلاحیه‌ای بر زیاده‌روی‌هایی بود که در زمان او در مورد استقراء ادعا می‌شد. افزون بر این، نقد ابن‌سینا راه را برای او هموار ساخت تا روش متفاوتر و شاید برتری را برای تبیین علمی، در قالب «آزمایشگری» (تجربه) توسعه دهد. شرحی که ابن‌سینا از آزمایشگری ارائه می‌دهد، هرچند به‌هیچ‌وجه مدرن نیست، اما دارای عناصر خاصی است که قطعاً در مسیر درست قرار دارند. این عناصر عبارتند از: آمادگیِ روش تجربی برای پذیرشِ ادعاهای موقتی (به عنوان اصل نخستینِ یک علم) که می‌توانند در پرتو مشاهدات جدید اصلاح شوند؛ لحاظ کردن صریحِ شرایطی که آزمایش تحت آن‌ها انجام شده است؛ و نقش بسزایی که برای مشاهدات تجربی قائل است.» منبع: فایل پیوست _ـ_ــ_ـ_ـ_ #معرفی_مقاله 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute