┈┅ ❁ـ﷽ـ❁ ┅┈ 📌 گزیده درس خارج فقه سیاست خارجی جلسه۱۰۶ #استاد_صفدری ◽️ در بحث فقه سیاست خارجی، منافع ملی را برمی‌شمریم. گفته شد که بر اساس نظریه صاحب‌نظران اسلامی، هویت ملی بخشی از منافع ملی است؛ نمی‌شود کسی از منافع سخن بگوید و هویت ملی را مدنظر نداشته باشد. در مورد این‌که هویت چیست و چه شاخصه‌هایی از مختصات وجودی هر انسان یا جامعه‌ای جزو هویت اوست، نکاتی بیان کردیم و از دیدگاه قرآن توضیح دادیم که اعتقاد و ایمان به خدا و روز قیامت ابعاد هویتی انسان مسلمان‌اند. وقتی از هویت ملی سخن می‌گوییم، یعنی از ملتی سخن می‌گوییم که مسلمان‌اند و برجسته‌ترین و شایسته‌ترین بعد هویتی آن‌ها ایمان آن‌هاست؛ ایمان به خدا، به عدالت خدا، به قیامتی که خدا برپا می‌کند، به حساب و کتاب، به حشر و به جزا در روز قیامت. اگر انسان‌ها پاک و مؤمن و صاحب اعمال شایسته و صالحه بودند، این‌ها اهل بهشت‌اند و الا اهل دوزخ. قرآن می‌گوید: «إِنَّ الإِنسَانَ لَفِی خُسْرٍ»؛ انسان در حال زیان است، رو به سرازیری است، مثل یک قالب یخ است که هر لحظه دارد آب می‌شود و تمام می‌شود، مگر این‌که این قالب یخ را در فریزر ایمان حفظ کنید. قالب یخ عمر انسان اگر در فضای ایمان محفوظ شد، این انسان دیگر در خسران نیست: «إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا». مگر این‌که ایمان بیاورد و مؤمن و با تقوا باشد که دیگر رو به خسر و زیان نیست. پس یکی از شاخصه‌های هویتی انسان مؤمن که او را از زیان در امان می‌دارد، ایمان اوست. فقط همین نیست: «وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ»؛ هم اعتقاد به خدا و هم عمل بر اساس این اعتقادات. نمی‌شود ایمان یک چیز باشد و اعتقاد چیز دیگری، ایمان و اعتقاد یک چیز باشد و عمل چیز دیگری. عمل سایه ایمان است؛ اگر نور بتابد، انسان هر کجا که قدم بگذارد سایه‌اش دنبال او می‌آید. انسانی که برخوردار از ایمان است، دیگر خسارت نمی‌بیند. انسانی که برخوردار از ایمان است، عمل به همراه ایمانش پابرجاست و همه‌جا هست. وقتی ایمان و عمل صالح بود، این‌ها می‌شوند دو خصوصیت هویتی یک فرد مسلمان و یک جامعه مسلمان. ◽️ البته در این آیات بحث از تواصی به حق و صبر هم هست که در جای خودش هر کدام از این‌ها ابعاد هویتی یک انسان مؤمن یا یک جامعه مؤمنان هستند؛ پس ما در سرفصل قبلی، ایمان به خدا یا ایمان به مبانی اعتقادی را که موجب می‌شود انسان مؤمن را به عمل وادارد، بیان کردیم. انسان مؤمن اهل، اهل تقوا و اهل کار دیگر فقط خودگرا نیست و فقط به نفع خودش فکر نمی‌کند، دنبال این نیست که جیب خودش را پر کند. در سخت‌ترین شرایط سودش به دیگران می‌رسد و دلسوز دیگران است، در سخت‌ترین شرایط لقمه عیش خودش را با سایرین تقسیم می‌کند و به دنبال تحقق اهداف و معنویت‌های عالی است. آن‌وقت چنین فردی بهترین مردم است؛ اگر بهترین بودند و بهترین جامعه را تشکیل دادند و بهترین اوصاف را در جامعه ترویج کردند، این هویتِ یک اعتقادات صحیح است. این تجلی اعتقادات یک انسان و یک جامعه مسلمان است؛ این رفتار متجلی که برآمده از ایمان و هویت ایمانی است، این‌گونه می‌شود که خیر این انسان برای دیگران سرشار می‌شود. انسان خیرخواه، تجلی آن هویت ایمانی، خدا ترسی، میل به کارهای خیر، تجلی تلاش برای روز قیامت و تلاش برای دستگیری از دیگران است. لذا پیامبر فرمود: «خَیرُ النّاسِ أَنفَعُهُم لِلنّاس»؛ انسانی که از این هویت دینی برخوردار است، تبدیل می‌شود به خیرالناسی که نفعش برای مردم است. سرفصل چهارم که نمایانگر بخش دیگری از هویت انسان مؤمن و جامعه ایمانی است، توجه و التزام به معنویت و مسائل عبادی است. خط‌کش و متری که انسان مؤمن را اندازه می‌گیرد، فقط ظاهر او را نمی‌سنجد که بگوید قدش چقدر است، وزنش چقدر است، زیبایی‌اش چقدر است؛ این‌ها همه از خصوصیات ماده و جسم است. انسان مؤمنِ صاحب هویت ایمانی، به معنویات و عبادات هم توجه دارد. معنویت روح انسان را زنده نگه می‌دارد، کمالات باطنی انسان را رشد می‌دهد و بدون معنویت، هویت انسان مؤمن کامل نمی‌شود. پس وقتی می‌گوییم منافع ملی شامل هویت ملی و دینی یک جامعه هم هست، برای این است که حفظ ارزش‌های معنوی و اسلامی، حفظ کرامات اخلاقی و حفظ توجه و تعبد به خدا، موجب ارتقا و رشد افراد و جوامع می‌شود. ◽️ جامعه‌ای که فاقد روح تعبد است، هویت و ابعاد وجودی‌اش ناقص است؛ این جامعه صبور نیست و کم‌طاقت است، این جامعه‌ای است که در آن خودکشی رواج پیدا می‌کند. اما اگر معنویت در انسان و در جامعه سرشار شد، این جامعه تبدیل می‌شود به جامعه‌ای دارای هویت قوی و استوار، دارای هویت کامل دینی و اسلامی و صاحب امتیاز. 👇👇ادامه گزارش👇👇

◽️ جامعه‌ای که گرسنه است، تشنه است، بیمار است، زخمی است، دو سال و اندی است که خانه‌هایش را بر سرش خراب کرده‌اند، اما همچنان از توحید، اخلاص، عبادت، رضای خدا و از تلاش برای حفظ ارزش‌های دین خدا سخن می‌گوید، این جامعه جامعه‌ای زنده و معنوی است. هر چه بر سر او بمب ریختند، او را تسلیم نکردند؛ هر چه عزیزانش را بیشتر هدف قرار دادند، حذف کردند و به شهادت رساندند، این جامعه مستحکم‌تر شد. چرا؟ چون زندگی را عیش دو روزه این دنیا نمی‌بیند؛ در این دنیا قدم برمی‌دارد برای زندگی تکامل‌یافته و ابدی در آخرت. پس معنویت مانند انس با نماز، انس با تعبد، انس با روزه‌داری، انس با قرآن، علاقه‌مندی به معامله با خدا که در این دنیا انفاق کند در راه بندگان خدا، برای رضای خدا و برای این‌که اجرش را در آخرت بگیرد، این‌ها می‌شود بخشی از هویت یک مسلمان یا یک جامعه اسلامی. روح تعبد و خضوع و خشوع در برابر خالق بی‌همتا و تضرع کردن در بارگاه ربوبی، هویت یک انسان مسلمان و یک جامعه اسلامی است. ◽️ اساس بندگی و محور سیر انسان به سوی خدا بر پایه معرفت خدا و در سایه محبت خدا و در سایه تعبد و خضوع در برابر خداوند قادر متعال بنا شده است. اگر کسی این تعبد را نداشت، از آن هویت بی‌بهره است؛ اگر کسی این تضرع و انابه را نداشت، از آن کمالات باطنی بی‌بهره است. پس هویت یک فرد مسلمان، علاوه بر سایر مواردی که عرض کردیم، یکی‌اش هم تعبد است. تعبد به چه معناست؟ عبودیت به چه معناست؟ به معنای پذیرش امر الهی، پذیرش فرمان الهی، پذیرش آن مصلحت‌سنجی‌های الهی. اگر خداوند متعال چیزی را به مصلحت ما دانست، ما هم به آن راضی باشیم؛ اگر به مصلحت ما ندانست، ما به آن تمایل نداشته باشیم. اگر انسان راضی به رضای خدا شد و با رضای خدا آرامش گرفت، این عبودیت کرده است. بعد، این عبودیت در ظاهرش تضرع و به خاک افتادن است، اما در باطنش ربوبیت کردن است؛ اگر انسان در مقابل خدا زانو زد، تعبد کرد، تسلیم شد، بر عالم و افلاک سوار می‌شود و مسلط بر همه چیز خواهد شد. پس تعبد به معنای پذیرش امر الهی است، از این جهت که فرمان خالق هستی را امتثال می‌کند. است. بعضی‌ها ممکن است بگویند آقا، روزه بگیریم چون روزه برای سلامتی هم خوب است؛ با عبادت معامله کردن با روح تعبد سازگار نیست. بله انکار نمی‌کنیم که هر تکلیفی که شارع مقدس وضع کرده، در آن مصلحت است، ولی به خاطر آن مصلحت این تکلیف را انجام نمی‌دهیم؛ بلکه به خاطر تعبد و تسلیم درگاه خدا بودن موظفیم که مطیع فرمان خدا باشیم و فرامین حضرت دوست را امتثال کنیم. پس در تعبد، منفعت و مضرت لحاظ نمی‌شود؛ امتثال فرمان خالق محبوب ملاک است. ◽️ امیرالمؤمنین علیه‌السلام در دعای کمیل این عبارت را زیبا و رسا بیان می‌کند. این بخشی از هویت یک انسان مؤمن متعبد است که برای رضای خدا گام برمی‌دارد و تسلیم خداست: «الهی ما عبدتک خوفاً من نارک و لا طمعاً فی جنتک، ولکن وجدتک أهلاً للعبادة فعبدتك». وجه اعلای چنین عبادتی در وجود امیرالمؤمنین علیه‌السلام و مصداق اتمّ آن، معصومین‌اند؛ انسان‌های کاملی که واقعاً از همه چیز بریده‌اند و برای رضای خدا عبادت می‌کنند، نه از ترس دوزخ و نه به طمع بهشت. ما نمی‌توانیم این را حتی ادراک کنیم، نه این‌که طعمش را بچشیم. ولی خب جا پای ائمه گذاشتن و شیعه آن‌ها بودن باید ما را تا حدودی به این معنا نزدیک کند. پس روح عبودیت یعنی تعبد، یعنی اخلاص در عبادت، یعنی تسلیم درگاه رضای خدا بودن یکی از شاخصه‌های هویتی انسان مسلمان است. ببینید تعبد و اتصال به امر الهی و تسلیم رضای خدا بودن، انسان و جامعه را چقدر متحول می‌کند. اباعبدالله الحسین علیه‌السلام یک انسان متعبد است، تسلیم درگاه خداست و جان خودش را داد، خون دل خودش را داد و از همه زندگی‌اش گذشت برای این‌که بندگان خدا نجات پیدا کنند. انسان‌های متعبد و انسان‌هایی که هویت دینی دارند، خودشان را فدای دیگران می‌کنند؛ مثل سیدالشهدا که چنین کرد برای این‌که بندگان خدا از جهالت نجات پیدا کنند. جامعه متعبد و باهویت، جامعه پیشروست؛ جامعه‌ای است ازخودگذشته، فداکار و ماندگار. این هم یکی از ابعاد هویتی فرد مسلمان است. المیزان تعبد را تسلیم محض خدای رحمان بودن معنا کرده است و می‌گوید انسان بدون هرگونه اغراض نفسانی باید مطیع خدا باشد. اگر می‌خواهد متعبد باشد: «التعبد هو التسلیمُ لله من غیر أن یشوبه غرض أو هوى و هو لب العبادۀ»؛ بدون این‌که هیچ غرض دیگری به این فرد سرایت کند، مطیع محض خدا باشد و مغز عبادت همین تعبد است و روح آن همین معناست. تسلیم بی‌چون‌وچرای خدا بودن، بدون ترس از دوزخ و بدون شوق به بهشت، معنویت و تعبد است که جامعه اسلامی باید این خصوصیت را داشته باشد. 👇👇ادامه گزارش👇👇

◽️ اگر این‌گونه شد، انسان‌ها دیگر در خلوتگاه خودشان، در نیمه‌شب، در تاریک‌خانه‌ها، در دل سیاهی شب که هیچ‌کس ناظر آن‌ها نیست، خدا ترسی دارند؛ دیگر نه معصیت می‌کنند، نه به دیگران ظلم می‌کنند، نه حاضرند ظلمی بپذیرند و نه حاضرند از فرامین الهی دست بردارند. این ثمره هویت دینی است و انسان مقاوم، مقتدر و پا به کار را تربیت می‌کند. پس خضوع و خشوع، ثمره و جلوه بیرونی تعبدِ انسانی است که به حقیقت توحید واقف شده؛ بی‌اختیار در برابر عظمت خداوند متعال خاضع می‌شود. قرآن همین را بسیار شفاف و رسا بیان می‌کند: «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ إِذَا ذُکِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ»؛ مؤمنان کسانی‌اند که در برابر خداوند متعال دل‌هایشان لرزان است. این، هویت ایمانی یک فرد مسلمان است. ◽️ طبیعتاً جامعه اسلامی هم جامعه‌ای می‌شود که هم به معنویت گرایش دارد و هم متعبد نسبت به خداست. این‌که می‌بینید در جامعه دزدی می‌شود، فساد می‌شود، مال مردم را می‌خورند، حق دیگران را تضییع می‌کنند، خدعه می‌کنند، کلک می‌زنند، برادر به برادر رحم نمی‌کند، برادر به خواهر رحم نمی‌کند، برای این است که آن هویت دینی و ایمانی یا روح تعبد در انسان‌ها کم شده است. همه انبیا آمدند برای این‌که انسان‌ها را متعبدِ خدا کنند. اگر این تعبد حاصل شد، فساد از جامعه رخت برمی‌بندد، ناامنی‌ها از جامعه رخت برمی‌بندد. ولی اگر ادعا کردیم که مسلمانیم و از هویت دینی برخورداریم، اما خدا‌هراسی نداشتیم، روح معنویت از قالب ما تهی بود، این آن ثمره را ندارد؛ مثل دانش‌آموزی که سر کلاس رفته، توجه نکرده، دل به درس نداده، پایان سال هم که می‌شود آمادگی برای مشارکت در امتحان را ندارد و موفق نیست. بی‌ثمر مدرسه رفت، بی‌ثمر درخت کاشت، تیراندازی کرد، منتها با خشاب خالی. ◽️ اگر چنین شد و تعبد و معنویت در قالب انسان جای گرفت، اگر هویت انسان با عبودیت گره خورد، اگر آن فرمان الهی اطاعت شد، باعث می‌شود که انسان آزاد شود. در بند دنیا بودن و غفلت از خداست که انسان را در بند کرده، اما اگر انسان بنده خدا شد، می‌شود: «وَیَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَالَ الَّتِی کَانَتْ عَلَیْهِمْ». آن هویت دینی، توجه به مبدأ، اعتقاد و دل بستن به خدا و توجه به کمالات معنوی است که باعث می‌شود آن غل و زنجیرهایی که از رهگذر شرک، چه شرک خفی و چه شرک جلی به دست‌وپای ما بسته شده، باز شود. ◽️ این‌که می‌بینید سران کشورهای اسلامی، مدعی اسلام هم هستند، این چند روز نماز باران هم خواندند، اما حاضر نیستند در مقابل ظلمی که آمریکا و اسرائیل به ملت خودشان یا به ملت‌های مسلمان می‌کنند کلمه‌ای حرف بزنند، چرا؟ چون این‌ها در بند خدا نیستند؛ در بند مالشان‌اند. ثروت و تجارتشان در آمریکا نباید آسیب ببیند، قدرت و شوکتشان نباید آسیب ببیند. او دوست دارد وقتی سفر می‌رود جلوی پایش فرش قرمز بیندازند، اما اگر به آمریکا و اسرائیل هجوم برد، در مقابلش کشورهای کفر گارد گرفتند و کمپانی‌هایش را تعطیل کردند و آسیب مالی به او زدند، چنین چیزی را نمی‌خواهد. اگر کسی از آسیب دنیوی برای حفظ معنویت و حفظ ارزش‌های دینی گذشت، هویت اسلامی انسانی و هویت مسلمانی را داراست. اما کسی که، مثل خیلی از افراد، هم خدا را می‌خواهد هم خرما را، هم می‌خواهد مسلمان باشد و هم می‌خواهد به اموالش، به اولادش، به تجارت، خانه‌ها، جایگاه و موقعیتش آسیب نرسد، نمی‌تواند بین مشرق و مغرب جمع کند. این طبیعتاً دنیایش را حفظ کرده، ولی هویتش را از دست داده است. ◽️ جمع‌بندی‌ مباحث طرح شده این است که آن چیزی که مایه امتیاز انسان مؤمن از سایر انسان‌هاست، هویت دینی اوست. این هویت دینی اضلاع متعددی دارد؛ یکی از اضلاع آن همین مسئله برخورداری از روح تعبد و معنویت و مقدم داشتن فرمان خدا بر خواسته خود و از این قبیل است. ما بدون این هویت و بدون برخورداری از معنویت نمی‌توانیم به کمالات انسانیِ فردی دست پیدا کنیم و مهم‌تر این‌که نمی‌توانیم جامعه خودمان را در یک جایگاه برتر اسلامی قرار دهیم. با عمل به اسلام است که جامعه اسلامی می‌شود؛ با زبان گفتن و بر زبان جاری کردن، مثل این می‌ماند که بخواهید غذایی را شیرین یا شور کنید؛ بگویید نمک می‌زنم تا این غذا طعم بگیرد یا شکر می‌زنم تا شیرین بشود. با گفتن این کار حاصل نمی‌شود؛ باید اقدام کنیم و به آن التزام داشته باشیم. 💠 مــرکـز علمی-پـژوهشی دیــــــــــن و تــــــــمــــــــــدن ➕ DinVaTamadon.ir ➕ @DinVaTamadon

┈┅ ❁ـ﷽ـ❁ ┅┈ 📌 به مناسبت ولادت امیرالمومنین علیه السلام و ایام اعتکاف، کلیه دورس مرکز هدایت علمی دین و تمدن در روزهای شنبه الی دوشنبه ، سیزدهم الی پانزدهم دی۱۴۰۴ تعطیل می‌باشد. 💠 مــرکـز علمی-پـژوهشی دیــــــــــن و تــــــــمــــــــــدن ➕ DinVaTamadon.ir ➕ @DinVaTamadon

■ #خارج_فقه_جنگ_نرم □ #استاد_صفدری ○ #سال_چهارم ● جلسه 286 - ۲۰ دی ۱۴۰۴ ◇ اَهَمّ نکات مطرح شده: ➖ دفاع ، مقابله، مقاومت در برابر جنگ نرم ➖وجوب کفایی یا عینی بودن دفاع ➖ موارد وجوب تعیینی دفاع | @madras5 | فقه جنگ نرم |

■ #خارج_فقه_جنگ_نرم □ #استاد_صفدری ○ #سال_چهارم ● جلسه ۲۸۷ - ۲۱ دی ۱۴۰۴ ◇ اَهَمّ نکات مطرح شده: ➖ دفاع ، مقابله، مقاومت در برابر جنگ نرم ➖وجوب کفایی یا عینی بودن دفاع ➖ موارد وجوب تعیینی دفاع | @madras5 | فقه جنگ نرم |

■ #خارج_فقه_جنگ_نرم □ #استاد_صفدری ○ #سال_چهارم ● جلسه ۲۸۸ - ۲۲ دی ۱۴۰۴ ◇ اَهَمّ نکات مطرح شده: ➖ دفاع ، مقابله، مقاومت در برابر جنگ نرم ➖وجوب کفایی یا عینی بودن دفاع ➖ موارد وجوب تعیینی دفاع | @madras5 | فقه جنگ نرم |