➖حضرت نرجس«سلام‌الله‌علیها» چه زمانی از دنیا رفتند؟ ✍🏻در خصوص زمان وفات حضرت نرجس خاتون (سلام‌الله‌علیها)، مادر امام زمان «عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف»، دو نوع گزارش تاریخی وجود دارد. برخی منابع حاکی از آن‌اند که ایشان پیش از شهادت امام حسن عسکری (علیه‌السلام) از دنیا رفته‌اند، در حالی که برخی دیگر، وفات ایشان را پس از آن حضرت ذکر کرده‌اند. در این نوشتار، هر دو دسته از گزارش‌ها نقل می‌شوند. 🔺قَالَ أَبُو عَلِيٍّ فَحَدَّثَتْنِي أَنَّهَا حَضَرَتْ وِلَادَةَ السَّيِّدِ ع وَ أَنَّ اسْمَ أُمِّ السَّيِّدِ صَقِيلُ وَ أَنَّ أَبَا مُحَمَّدٍ ع حَدَّثَهَا بِمَا يَجْرِي عَلَى عِيَالِهِ فَسَأَلَتْهُ أَنْ يَدْعُوَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَهَا أَنْ يُجْعَلَ مَنِيَّتُهَا قَبْلَهُ فَمَاتَتْ فِي حَيَاةِ أَبِي مُحَمَّدٍ ع وَ عَلَى قَبْرِهَا لَوْحٌ مَكْتُوبٌ عَلَيْهِ هَذَا قَبْرُ أُمِّ مُحَمَّدٍ 🔸ابو علی خیزرانی نقل می‌کند: که یکی از کنیزانش را به ابومحمد (علیه‌السلام) هدیه داده بود. زمانی که جعفر کذاب به خانه حمله کرد، آن کنیز از دست او گریخت و نزد ابومحمد آمد، و ابومحمد با او ازدواج کرد. ابو علی می‌گوید: آن کنیز برایم تعریف کرد که در هنگام ولادت سید (علیه‌السلام) حضور داشته و نام مادر سید «صقیل» بوده است. همچنین گفت که ابومحمد (علیه‌السلام) او را از حوادثی که بر خانواده‌اش خواهد گذشت، آگاه کرده بود. آن زن از حضرت خواست دعا کند که مرگش پیش از حضرت باشد، و چنین شد؛ او در زمان حیات ابومحمد (علیه‌السلام) از دنیا رفت. بر روی قبرش لوحی نصب شده بود که نوشته بود: «این قبر مادر محمد است.» 🔺وَ وَجَدْتُ مُثْبَتاً فِي بَعْضِ الْكُتُبِ الْمُصَنَّفَةِ فِي التَّوَارِيخِ وَ لَمْ أَسْمَعْهُ إِلَّا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَبَّادٍ أَنَّهُ قَالَ: مَاتَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ ع يَوْمَ جُمُعَةٍ مَعَ صَلَاةِ الْغَدَاةِ وَ كَانَ فِي تِلْكَ اللَّيْلَةِ قَدْ كَتَبَ بِيَدِهِ كُتُباً كَثِيرَةً إِلَى الْمَدِينَةِ وَ ذَلِكَ فِي شَهْرِ رَبِيعٍ الْأَوَّلِ لِثَمَانٍ خَلَوْنَ مِنْهُ سَنَةَ سِتِّينَ وَ مِائَتَيْنِ مِنَ الْهِجْرَةِ وَ لَمْ يَحْضُرْهُ فِي ذَلِكَ الْوَقْتِ إِلَّا صَقِيلُ الْجَارِيَةُ وَ عَقِيدٌ الْخَادِمُ و 🔸مرحوم شیخ صدوق نقل‌ می‌کند: در برخی کتاب‌های تاریخی چنین آمده است (و من فقط از محمد بن حسین بن عباد شنیده‌ام) که گفت: ابومحمد حسن بن علی (علیه‌السلام) در روز جمعه، هنگام نماز صبح، از دنیا رفت. در همان شب، با دست خود نامه‌های زیادی به مدینه نوشت. این واقعه در هشتم ربیع‌الاول سال 260 هجری رخ داد. در آن لحظه فقط صقیل (کنیز) و عقید (خادم) و کسانی که خداوند می‌دانست، نزد او بودند. 🔺محمد بن علي بن حمزة بن الحسن بن عبيد الله بن العباس بن علي بن أبي طالب عليه السلام أبو عبد الله، ثقة، عين في الحديث، صحيح الاعتقاد، له رواية عن أبي الحسن و أبي محمد عليهما السلام، و اتصال مكاتبة، و في داره حصلت أم صاحب الأمر عليه السلام بعد وفاة الحسن عليه السلام‌ 🔸مرحوم نجاشي نقل می‌کند: محمد بن علی بن حمزه بن الحسن بن عبیدالله بن العباس بن علی بن ابی‌طالب (علیه‌السلام)، معروف به ابو عبدالله، فردی مورد اعتماد، برجسته در علم حدیث، و دارای اعتقادی صحیح بود. او از امام ابوالحسن (علیه‌السلام) و امام ابومحمد (علیه‌السلام) روایت‌هایی نقل کرده و با ایشان مکاتبه داشته است. پس از وفات امام حسن عسکری (علیه‌السلام)، مادر صاحب‌الامر (علیه‌السلام) در خانه او سکونت یافت. 📚منابع: 1: کمال الدین ج 2 ص 31 2: کمال الدین ج 2 ص 472 3: رجال النجاشي: 347 ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖امام حسن عسکری علیه‌السلام؛ پناه دل‌های در بند 🔺إِسْحَاقُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَاشِمٍ اَلْجَعْفَرِيُّ قَالَ: شَكَوْتُ إِلَى أَبِي مُحَمَّدٍ ضِيقَ اَلْحَبْسِ وَ كَتَلَ اَلْقَيْدِ فَكَتَبَ إِلَيَّ أَنْتَ تُصَلِّي اَلْيَوْمَ اَلظُّهْرَ فِي مَنْزِلِكَ فَأُخْرِجْتُ فِي وَقْتِ اَلظُّهْرِ فَصَلَّيْتُ فِي مَنْزِلِي كَمَا قَالَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ كُنْتُ مُضَيَّقاً فَأَرَدْتُ أَنْ أَطْلُبَ مِنْهُ دَنَانِيرَ فِي اَلْكِتَابِ فَاسْتَحْيَيْتُ فَلَمَّا صِرْتُ إِلَى مَنْزِلِي وَجَّهَ إِلَيَّ بِمِائَةِ دِينَارٍ وَ كَتَبَ إِلَيَّ إِذَا كَانَتْ لَكَ حَاجَةٌ فَلاَ تَسْتَحْيِ وَ لاَ تَحْتَشِمْ وَ اُطْلُبْهَا فَإِنَّكَ تَرَى مَا تُحِبُّ إِنْ شَاءَ اَللَّهُ . 🔸اسحاق گفت: ابوهاشم جعفری برایم نقل کرد که گفت: به ابومحمد (امام حسن عسکری علیه‌السلام) از تنگی زندان و سنگینی زنجیر شکایت کردم. پس برایم نوشت: «امروز نماز ظهر را در خانه‌ات می‌خوانی.» در وقت ظهر آزاد شدم و همان‌طور که فرموده بود، در خانه‌ام نماز خواندم. در تنگدستی بودم و می‌خواستم در نامه از ایشان درخواست دینار کنم، ولی خجالت کشیدم. وقتی به خانه‌ام رسیدم، صد دینار برایم فرستاد و نوشت: «اگر نیازی داشتی، خجالت نکش و خود را معذب نکن، آن را بخواه؛ که ان‌شاءالله آنچه را دوست داری خواهی دید.» 📚: الكافي ج‌1، ص: 508 ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖جست‌وجوی فرزند امام: اضطراب سیاسی پس از شهادت امام حسن عسکری علیه السلام 🔺حَتَّى تُوُفِّيَ ع فَصَارَتْ سُرَّ مَنْ رَأَى ضَجَّةً وَاحِدَةً وَ بَعَثَ السُّلْطَانُ إِلَى دَارِهِ مَنْ فَتَّشَهَا وَ فَتَّشَ حُجَرَهَا وَ خَتَمَ عَلَى جَمِيعِ مَا فِيهَا وَ طَلَبُوا أَثَرَ وَلَدِهِ وَ جَاءُوا بِنِسَاءٍ يَعْرِفْنَ الْحَمْلَ فَدَخَلْنَ إِلَى جَوَارِيهِ يَنْظُرْنَ إِلَيْهِنَّ فَذَكَرَ بَعْضُهُنَّ أَنَّ هُنَاكَ جَارِيَةً بِهَا حَمْلٌ فَجُعِلَتْ فِي حُجْرَةٍ وَ وُكِّلَ بِهَا نِحْرِيرٌ الْخَادِمُ وَ أَصْحَابُهُ وَ نِسْوَةٌ مَعَهُمْ ثُمَّ أَخَذُوا بَعْدَ ذَلِكَ فِي تَهْيِئَتِهِ وَ عُطِّلَتِ الْأَسْوَاقُ وَ رَكِبَتْ بَنُو هَاشِمٍ وَ الْقُوَّادُ وَ أَبِي وَ سَائِرُ النَّاسِ إِلَى جَنَازَتِهِ فَكَانَتْ سُرَّ مَنْ رَأَى يَوْمَئِذٍ شَبِيهاً بِالْقِيَامَةِ فَلَمَّا فَرَغُوا مِنْ تَهْيِئَتِهِ بَعَثَ السُّلْطَانُ إِلَى أَبِي- عِيسَى بْنِ الْمُتَوَكِّلِ فَأَمَرَهُ بِالصَّلَاةِ عَلَيْهِ فَلَمَّا وُضِعَتِ الْجَنَازَةُ لِلصَّلَاةِ عَلَيْهِ دَنَا أَبُو عِيسَى مِنْهُ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَعَرَضَهُ عَلَى بَنِي هَاشِمٍ مِنَ الْعَلَوِيَّةِ وَ الْعَبَّاسِيَّةِ وَ الْقُوَّادِ وَ الْكُتَّابِ وَ الْقُضَاةِ وَ الْمُعَدَّلِينَ وَ قَالَ هَذَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الرِّضَا مَاتَ حَتْفَ أَنْفِهِ عَلَى فِرَاشِهِ حَضَرَهُ مَنْ حَضَرَهُ مِنْ خَدَمِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ ثِقَاتِهِ فُلَانٌ وَ فُلَانٌ وَ مِنَ الْقُضَاةِ فُلَانٌ وَ فُلَانٌ وَ مِنَ الْمُتَطَبِّبِينَ فُلَانٌ وَ فُلَانٌ ثُمَّ غَطَّى وَجْهَهُ وَ أَمَرَ بِحَمْلِهِ فَحُمِلَ مِنْ وَسَطِ دَارِهِ وَ دُفِنَ فِي الْبَيْتِ الَّذِي دُفِنَ فِيهِ أَبُوهُ فَلَمَّا دُفِنَ أَخَذَ السُّلْطَانُ وَ النَّاسُ فِي طَلَبِ وَلَدِهِ وَ كَثُرَ التَّفْتِيشُ فِي الْمَنَازِلِ وَ الدُّورِ وَ تَوَقَّفُوا عَنْ قِسْمَةِ مِيرَاثِهِ وَ لَمْ يَزَلِ الَّذِينَ وُكِّلُوا بِحِفْظِ الْجَارِيَةِ الَّتِي تُوُهِّمَ عَلَيْهَا الْحَمْلُ لَازِمِينَ حَتَّى تَبَيَّنَ بُطْلَانُ الْحَمْلِ فَلَمَّا بَطَلَ الْحَمْلُ عَنْهُنَّ قُسِمَ مِيرَاثُهُ بَيْنَ أُمِّهِ وَ أَخِيهِ جَعْفَرٍ وَ ادَّعَتْ أُمُّهُ وَصِيَّتَهُ وَ ثَبَتَ ذَلِكَ عِنْدَ الْقَاضِي وَ السُّلْطَانُ عَلَى ذَلِكَ يَطْلُبُ أَثَرَ وَلَدِهِ 🔸مرحوم کلیني نقل مي‌کند: پس از آن‌که امام حسن عسکری (علیه‌السلام) از دنیا رفت، شهر «سرّ من رأى» در غوغایی فراگیر فرو رفت. سلطان گروهی را به خانه آن حضرت فرستاد تا آن را بازرسی کنند. اتاق‌ها را جست‌وجو کردند، بر همه چیز مهر و موم زدند و به دنبال نشانه‌ای از فرزند ایشان گشتند. زنانی را که در شناخت بارداری مهارت داشتند، آوردند تا کنیزان را بررسی کنند. یکی از آن‌ها گفت که کنیزی وجود دارد که باردار است. آن کنیز را در اتاقی جداگانه قرار دادند و «نحرير» خادم و همراهانش را مأمور مراقبت از او کردند، و زنانی نیز همراه آنان بودند. سپس به آماده‌سازی پیکر امام پرداختند. بازارها تعطیل شد، بنی‌هاشم، فرماندهان، پدرم و سایر مردم برای تشییع جنازه حرکت کردند. آن روز، شهر «سرّ من رأى» به قیامت شباهت داشت. پس از پایان آماده‌سازی، سلطان به «ابو عیسی بن متوکل» دستور داد که بر جنازه نماز بخواند. وقتی جنازه برای نماز آماده شد، ابو عیسی نزدیک آمد، صورت امام را آشکار کرد و آن را به بنی‌هاشم از علویان و عباسیان، فرماندهان، نویسندگان، قضات و شاهدان نشان داد و گفت: «این حسن بن علی بن محمد بن رضا است که به مرگ طبیعی در بستر خود درگذشت. فلان و فلان از خادمان و افراد مورد اعتماد امیرالمؤمنین، فلان و فلان از قضات، و فلان و فلان از پزشکان در هنگام وفات او حاضر بودند.» سپس صورتش را پوشاند و دستور حمل جنازه را داد. جنازه از وسط خانه‌اش برده شد و در همان خانه‌ای که پدرش دفن شده بود، دفن گردید. پس از دفن، سلطان و مردم به جست‌وجوی فرزند او پرداختند. بازرسی‌ها در خانه‌ها و منازل شدت گرفت. تقسیم میراث متوقف شد. کسانی که مأمور مراقبت از آن کنیز بودند، همچنان مراقب بودند تا اینکه روشن شد بارداری‌اش نادرست بوده است. پس از آن، میراث بین مادرش و برادرش جعفر تقسیم شد. مادرش ادعای وصایت کرد و این ادعا نزد قاضی ثابت شد. با این حال، سلطان همچنان در پی یافتن نشانه‌ای از فرزند او بود. 📚الکافي: ج1ص505 ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖چه کسی بر پیکر پاک و مطهر امام حسن عسکری علیه‌السلام نماز گزارد؟ ✍🏻بر اساس روایات معتبر شیعه، غسل و تجهیز پیکر مطهر امام معصوم، تنها باید توسط امامی دیگر از اهل بیت علیهم‌السلام انجام گیرد. چنان‌که در روایت آمده است: «أن الإمام لا يغسله و لا يدفنه إلا إمام» («امام را جز امام غسل نمی‌دهد و دفن نمی‌کند) با توجه به این اصل بنیادین، پرسشی مهم و تأمل‌برانگیز مطرح می‌شود: هنگامی که امام حسن عسکری علیه‌السلام به شهادت رسیدند و فرزند ایشان، حضرت ولی‌عصر عجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف، از دید عموم مردم و دستگاه خلافت عباسی پنهان بودند، چه کسی بر پیکر پاک و مطهر امام حسن عسکری علیه‌السلام نماز گزارد؟ 🔺ثُمَّ خَرَجَ عَقِيدٌ فَقَالَ يَا سَيِّدِي قَدْ كُفِّنَ أَخُوكَ فَقُمْ وَ صَلِّ عَلَيْهِ فَدَخَلَ جَعْفَرُ بْنُ عَلِيٍّ وَ الشِّيعَةُ مِنْ حَوْلِهِ يَقْدُمُهُمُ السَّمَّانُ وَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ قَتِيلُ الْمُعْتَصِمِ الْمَعْرُوفُ بِسَلَمَةَ فَلَمَّا صِرْنَا فِي الدَّارِ إِذَا نَحْنُ بِالْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ عَلَى نَعْشِهِ مُكَفَّناً فَتَقَدَّمَ جَعْفَرُ بْنُ عَلِيٍّ لِيُصَلِّيَ عَلَى أَخِيهِ فَلَمَّا هَمَّ بِالتَّكْبِيرِ خَرَجَ صَبِيٌّ بِوَجْهِهِ سُمْرَةٌ بِشَعْرِهِ قَطَطٌ بِأَسْنَانِهِ تَفْلِيجٌ فَجَبَذَ بِرِدَاءِ جَعْفَرِ بْنِ عَلِيٍّ وَ قَالَ تَأَخَّرْ يَا عَمِّ فَأَنَا أَحَقُّ بِالصَّلَاةِ عَلَى أَبِي فَتَأَخَّرَ جَعْفَرٌ وَ قَدِ ارْبَدَّ وَجْهُهُ وَ اصْفَر فَتَقَدَّمَ الصَّبِيُّ وَ صَلَّى عَلَيْهِ وَ دُفِنَ إِلَى جَانِبِ قَبْرِ أَبِيهِ 🔸سپس «عقید» (خادم امام) بیرون آمد و به جعفر گفت: «ای سرور من! برادرت کفن شده است، برخیز و بر او نماز بخوان.» جعفر بن علی وارد شد و گروهی از شیعیان نیز همراه او بودند؛ در میان آنان، عثمان بن سعید عمری و حسن بن علی معروف به «سلمه» که در زمان معتصم به شهادت رسیده بود، حضور داشتند. وقتی وارد خانه شدیم، دیدیم پیکر امام حسن بن علی علیهما‌السلام کفن شده و بر تابوت قرار دارد. جعفر بن علی جلو آمد تا بر پیکر برادرش نماز بخواند. اما هنگامی که خواست تکبیر بگوید، ناگهان کودکی با چهره‌ای گندمگون، موهایی مجعد و دندان‌هایی با فاصله ظاهر شد. او ردای جعفر را گرفت و گفت: «ای عمو! عقب برو، من سزاوارترم که بر پدرم نماز بخوانم.» جعفر کنار رفت، در حالی که رنگ چهره‌اش دگرگون شده و زردی بر آن نشسته بود. آن کودک پیش آمد، بر پیکر امام نماز گزارد و سپس امام حسن عسکری علیه‌السلام در کنار قبر پدرش، امام هادی علیه‌السلام، به خاک سپرده شد. 🔺أَحْمَدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْهَاشِمِيِّ مِنْ وُلْدِ الْعَبَّاسِ قَالَ: حَضَرْتُ دَارَ أَبِي مُحَمَّدٍ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ ع بِسُرَّ مَنْ رَأَى يَوْمَ تُوُفِّيَ وَ أُخْرِجَتْ جَنَازَتُهُ وَ وُضِعَتْ وَ نَحْنُ تِسْعَةٌ وَ ثَلَاثُونَ رَجُلًا قُعُودٌ نَنْتَظِرُ حَتَّى خَرَجَ إِلَيْنَا غُلَامٌ عُشَارِيٌّ حَافٍ عَلَيْهِ رِدَاءٌ قَدْ تَقَنَّعَ بِهِ. فَلَمَّا أَنْ خَرَجَ قُمْنَا هَيْبَةً لَهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ نَعْرِفَهُ فَتَقَدَّمَ وَ قَامَ النَّاسُ فَاصْطَفُّوا خَلْفَهُ فَصَلَّى عَلَيْهِ وَ مَشَى فَدَخَلَ بَيْتاً غَيْرَ الَّذِي خَرَجَ مِنْهُ. 🔸احمد بن عبدالله هاشمی، از نوادگان عباس، نقل می‌کند: در روز وفات امام حسن بن علی علیه‌السلام در منزل ایشان در شهر «سرّ من رأى» حاضر بودم. جنازه آن حضرت بیرون آورده شد و در برابر ما قرار گرفت. ما سی‌ونه نفر بودیم که نشسته و منتظر بودیم تا کسی برای نماز حاضر شود. ناگهان غلامی نوجوان، با چهره‌ای پوشیده، پابرهنه و ردایی بر دوش، از خانه بیرون آمد. با آنکه او را نمی‌شناختیم، همگی از هیبتش برخاستیم. او پیش رفت، مردم پشت سرش صف بستند، و بر پیکر امام نماز گزارد. سپس راه افتاد و وارد خانه‌ای شد که غیر از خانه‌ای بود که از آن بیرون آمده بود. 📚منابع: 1: کمال الدین ج2 ص476 2: الغیبة للطوسي: 259 ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖غارت منزل امام حسن عسکری «علیه‌السلام» بعد از شهادت امام 🔺 قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحُسَيْنِ الْحَسَنَ بْنَ وَجْنَاءَ يَقُولُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ جَدِّهِ أَنَّهُ كَانَ فِي دَارِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ ع فَكَبَسَتْنَا الْخَيْلُ وَ فِيهِمْ جَعْفَرُ بْنُ عَلِيٍّ الْكَذَّابُ وَ اشْتَغَلُوا بِالنَّهْبِ وَ الْغَارَةِ وَ كَانَتْ هِمَّتِي فِي مَوْلَايَ الْقَائِمِ ع قَالَ فَإِذَا أَنَا بِهِ ع قَدْ أَقْبَلَ وَ خَرَجَ عَلَيْهِمْ مِنَ الْبَابِ وَ أَنَا أَنْظُرُ إِلَيْهِ وَ هُوَ ع ابْنُ سِتِّ سِنِينَ فَلَمْ يَرَهُ أَحَدٌ حَتَّى غَابَ. 🔸ابو الحسين حسن بن وجناء از پدرش و او از جدّش روايت مى‌‌كند كه گفت: در خانه امام حسن عسکری عليه‌السّلام بوديم كه سواران خليفه همراه جعفر كذّاب ما را فرا گرفتند و به چپاول و غارت مشغول شدند و تمام توجّه من به قائم عليه السّلام بود كه آسيبى نبيند، گويد: در اين حال و در مقابل چشمم ناگهان او پيش آمد و از در خانه بيرون رفت، در آن هنگام او شش ساله بود و هيچ كس او را نديد تا از ديدگان نهان شد. 📚کمال الدین ج 2 ص 473 ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖تلاش‌های حضرت نرجس خاتون «سلام‌الله‌علیها» برای حفظ جان امام زمان «عجل‌الله‌تعالی‌‌فرجه‌الشریف» ✍🏻حکومت بنی‌عباس از آغاز امامت امام حسن عسکری (علیه‌السلام)، با اسکان دادن آن حضرت در پادگان نظامی و انجام بازرسی‌های مکرر، به‌طور جدی در پی یافتن نشانه‌ای از وجود مقدس امام زمان (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) بود. 🔺بَعَثَ إِلَى قَاضِي الْقُضَاةِ فَأَحْضَرَهُ مَجْلِسَهُ وَ أَمَرَهُ أَنْ يَخْتَارَ مِنْ أَصْحَابِهِ عَشَرَةً مِمَّنْ يُوثَقُ بِهِ فِي دِينِهِ وَ أَمَانَتِهِ وَ وَرَعِهِ فَأَحْضَرَهُمْ فَبَعَثَ بِهِمْ إِلَى دَارِ الْحَسَنِ وَ أَمَرَهُمْ بِلُزُومِهِ لَيْلًا وَ نَهَاراً فَلَمْ يَزَالُوا هُنَاكَ حَتَّى تُوُفِّيَ ع فَصَارَتْ سُرَّ مَنْ رَأَى ضَجَّةً وَاحِدَةً وَ بَعَثَ السُّلْطَانُ إِلَى دَارِهِ مَنْ فَتَّشَهَا وَ فَتَّشَ حُجَرَهَا وَ خَتَمَ عَلَى جَمِيعِ مَا فِيهَا وَ طَلَبُوا أَثَرَ وَلَدِهِ وَ جَاءُوا بِنِسَاءٍ يَعْرِفْنَ الْحَمْلَ فَدَخَلْنَ إِلَى جَوَارِيهِ يَنْظُرْنَ إِلَيْهِن‌ 🔸«خلیفه لعین عباسي: قاضی‌القضات را فراخواند و او را به مجلس خود آورد و دستور داد که از میان یارانش ده نفر را که در دین، امانت‌داری و پارسایی مورد اعتماد هستند، انتخاب کند. قاضی‌القضات آنان را حاضر کرد و سلطان ایشان را به خانه حسن (علیه‌السلام) فرستاد و دستور داد که شبانه‌روز ملازم او باشند. آنان همچنان در آنجا بودند تا آن حضرت وفات یافت. آنگاه شهر سامرا یکپارچه در غوغا و هیاهو فرو رفت. سلطان گروهی را به خانه‌اش فرستاد تا آن را بازرسی کنند؛ اتاق‌هایش را جست‌وجو کردند و بر همه چیز مهر زدند. آنان به دنبال نشانه‌ای از فرزند او بودند. زنانی را آوردند که در شناخت حاملگی مهارت داشتند، و آنان وارد خانه شدند تا کنیزان را بررسی کنند.» 🔺وَ قَالَ لِي عَبَّادٌ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَدِمَتْ أُمُّ أَبِي مُحَمَّدٍ ع مِنَ الْمَدِينَةِ وَ اسْمُهَا حَدِيثُ حِينَ اتَّصَلَ بِهَا الْخَبَرُ إِلَى سُرَّ مَنْ رَأَى فَكَانَتْ لَهَا أَقَاصِيصُ يَطُولُ شَرْحُهَا مَعَ أَخِيهِ جَعْفَرٍ وَ مُطَالَبَتُهُ إِيَّاهَا بِمِيرَاثِهِ وَ سِعَايَتُهُ بِهَا إِلَى السُّلْطَانِ وَ كَشْفُهُ مَا أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِسَتْرِهِ فَادَّعَتْ عِنْدَ ذَلِكَ صَقِيلُ أَنَّهَا حَامِلٌ فَحُمِلَتْ إِلَى دَارِ الْمُعْتَمِدِ فَجَعَلَ نِسَاءُ الْمُعْتَمِدِ وَ خَدَمُهُ وَ نِسَاءُ الْمُوَفَّقِ وَ خَدَمُهُ وَ نِسَاءُ الْقَاضِي ابْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ يَتَعَاهَدْنَ أَمْرَهَا فِي كُلِّ وَقْتٍ وَ يُرَاعُونَ إِلَى أَنْ دَهَمَهُمْ أَمْرُ الصِّغَارِ وَ مَوْتُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَاقَانَ بَغْتَةً وَ خُرُوجُهُمْ مِنْ سُرَّ مَنْ رَأَى وَ أَمْرُ صَاحِبِ الزِّنْجِ بِالْبَصْرَةِ وَ غَيْرُ ذَلِكَ فَشَغَلَهُمْ ذَلِكَ عَنْهَا. 🔸راوى گويد: عبّاد در اين حديث مى‌گويد: چون خبر شهادت امام حسن عسکری عليه‌السّلام به مادرش رسيد از مدينه به سامرّاء آمد و نامش «حديث» بود و داستان‌هاى مفصّلى با جعفر برادر امام حسن عليه السّلام دارد و جعفر از او مطالبه ميراث نمود و نزد سلطان از وى سعايت كرد(بد گویی) و كشف ستر او را كه خداى تعالى فرمان به حفظ آن داده است نمود. در اين هنگام حضرت نرجس علیهاالسلام ادّعا كرد كه باردار است و او را به خانه معتمد عبّاسىّ‌ بردند و زنان و خدمه معتمد و موفّق و زنان قاضى ابن أبى الشّوارب متعهّد شدند كه در همه حال وى را تحت مراقبت قرار دهند تا آنكه حوادث زير بر سر آن‌ها فرود آمد: مرگ ناگهانى عبيد اللَّه بن يحيى بن خاقان و خارج شدن آنها از سامرّا و شورش صاحب الزّنج در بصره و غير ذلك كه آنها را از توجّه به حضرت نرجس سلام الله علیها بازداشت. 👇🏻نتیجه👇🏻 با توجه به بازرسی‌ها و تفتیش‌های گسترده‌ای که حکومت بنی‌عباس انجام داده بود، به این نتیجه رسیده بودند که امام حسن عسکری (علیه‌السلام) فرزندی ندارد. تنها احتمالی که باقی مانده بود، این بود که شاید یکی از همسران آن حضرت باردار باشد؛ از این‌رو، مأموران حکومتی در جست‌وجوی همسری از امام بودند که نشانه‌ای از بارداری در او دیده شود. در این شرایط، حضرت نرجس خاتون (سلام‌الله‌علیها) با ادعای بارداری، توجه حکومت را به خود معطوف ساخت و با این اقدام هوشمندانه، زمینه‌ای فراهم کرد تا وجود مقدس امام زمان (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) از دید مأموران حکومتی پنهان بماند و امنیت ایشان حفظ شود. 📚منابع: 1: الکافي: ج1 ص 505 2: كمال الدين و تمام النعمة، ج‌2، ص: 474 ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖مجالس شادی شیعیان نباید همراه با گناه باشد 🛑الإمام المهديّ عليه السلام ـ فيما وَرَدَ عَنهُ إلَى الشَّيخِ المُفيدِ : فَلْیَعْمَلْ کُلُّ امْرِء مِنْکُمْ بِما یُقَرَّبُ بِهِ مِنْ مَحَبَّتِنا، وَلْیَتَجَنَّبْ ما یُدْنیهِ مِنْ کَراهِیَّتِنا وَ سَخَطِنا 🔰امام‌ زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف در نامه به مرحوم شیخ مفید فرمودند: پس هر کدام از شما باید بگونه ای رفتار کند که او را به محبت ما نزدیک کند و از هر کار که موجب ناراحتی و خشم ما می‌گردد اجتناب ورزد. 📚:الاحتجاج 2 / 599 👇نکته👇🏻 و متاسفانه، گاهی شادی‌ها آن چنان با گناه همراه است که شادی با گناه مساوی می‌شود. گناهانی همچون استعمال آلات موسیقی و غنا، اختلاط زنان و مردان نامحرم ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖تقیه تا چه زمانی واجب است❓ 🔺عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ خَالِدٍ قَالَ قَالَ عَلِيُّ بْنُ مُوسَى الرِّضَا ع‏ لَا دِينَ لِمَنْ لَا وَرَعَ لَهُ وَ لَا إِيمَانَ لِمَنْ لَا تَقِيَّةَ لَهُ إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَعْمَلُكُمْ بِالتَّقِيَّةِ فَقِيلَ لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ إِلَى مَتَى قَالَ إِلَى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ وَ هُوَ يَوْمُ خُرُوجِ قَائِمِنَا أَهْلَ الْبَيْتِ 👈🏻 فَمَنْ تَرَكَ التَّقِيَّةَ قَبْلَ خُرُوجِ قَائِمِنَا فَلَيْسَ مِنَّا... الحديث. 🔸«حسین بن خالد روایت می‌کند که امام رضا (علیه‌السلام) فرمودند: کسی که ورع ندارد، دین ندارد؛ و کسی که تقیه ندارد، ایمان ندارد. همانا گرامی‌ترین شما نزد خداوند کسی است که بیشتر به تقیه عمل کند.» سپس از ایشان پرسیده شد: «ای فرزند رسول خدا، تا چه زمانی باید تقیه کرد؟» ایشان فرمودند: «تا روز وقت معلوم، و آن روز خروج قائم ما اهل بیت است.» و سپس فرمودند: «هر کس پیش از خروج قائم ما تقیه را ترک کند، از ما نیست...» 📚 کمال الدین، ج ٢ ص ٣٧١ ✍️ بنابراین، با توجه به زمانی که حضرت تعیین فرموده‌اند، مبانی برخی از کسانی که تقیه را ترک کرده‌اند، فاقد اعتبار است. به‌نظر می‌رسد نزد برخی افراد، هرچه شخص بی‌پرواتر و بی‌تقیه‌تر باشد، عزیزتر و دیندارتر تلقی می‌شود؛ در حالی‌که این دیدگاه برخلاف فرمایش صریح امام (علیه‌السلام) است. جای تأمل دارد. ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖وحدت، تبرّی و تقیّه در منظومه فکری شیعه در منظومه فکری شیعه، سه اصل بنیادین—وحدت، تبرّی و تقیّه—نقشی کلیدی در شکل‌گیری رفتار اجتماعی، سیاسی و اعتقادی ایفا می‌کنند. این اصول نه تنها در سطح نظری، بلکه در عرصه‌ی عملی نیز دارای جایگاه ویژه‌ای هستند و تعامل میان آن‌ها نیازمند دقت، تعادل و بصیرت است. 🧩 وحدت: تعایش مسالمت‌آمیز با حفظ هویت - وحدت در نگاه اهل‌بیت علیهم‌السلام به معنای همزیستی محترمانه با دیگر مسلمانان و حتی غیرمسلمانان است. - این همزیستی نباید منجر به چشم‌پوشی از اصول اعتقادی یا تساهل در برابر تحریفات تاریخی شود. - وحدت مطلوب، نه وحدت شعاری و افراطی، بلکه وحدتی است که در آن شیعه و غیرشیعه در کنار هم زندگی کنند بدون تعرض به یکدیگر. - منبع مهم برای فهم این دیدگاه، کتاب *الکافی*، باب العشره، است که به تبیین روابط اجتماعی مؤمنان می‌پردازد. ⚔️ تبرّی: مرزبندی اعتقادی با باطل - تبرّی، یعنی بیزاری از دشمنان خدا و اهل‌بیت، یکی از واجبات اعتقادی شیعه است. - این اصل، نه از سر تعصب، بلکه بر اساس آموزه‌های قرآنی و روایی، مرز اعتقادی شیعه را با جریان‌های انحرافی مشخص می‌سازد. - اهل‌بیت علیهم‌السلام در مقام تبرّی، از شیوه‌های هوشمندانه‌ای چون کنایه، لقب‌گذاری و دعاهای عمومی بهره می‌بردند تا هم اصل تبرّی حفظ شود و هم جان و مال شیعیان در خطر نیفتد. 🛡 تقیّه: راهبرد حفاظتی در برابر تهدید - تقیّه، به معنای پنهان‌سازی عقیده در شرایط تهدید، یکی از مهم‌ترین ابزارهای حفظ جان، مال و ناموس شیعیان در طول تاریخ بوده است. - جمع میان تبرّی و تقیّه، از پیچیده‌ترین وظایف شیعه در عصر غیبت است؛ چرا که باید هم مرز اعتقادی حفظ شود و هم امنیت اجتماعی تأمین گردد. - اهل‌بیت علیهم‌السلام با سیاست‌های مدبّرانه، توانستند این دو اصل را در کنار هم اجرا کنند؛ به‌گونه‌ای که شیعیان هم بر خط برائت باقی بمانند و هم از آسیب دشمنان در امان باشند. ⚖️ نتیجه‌گیری: تعادل میان اصول - افراط در وحدت، منجر به نادیده‌گرفتن حقایق تاریخی و اعتقادی می‌شود. - افراط در تبرّی، بدون رعایت تقیّه، می‌تواند جان و مال شیعیان را به خطر اندازد. - هر دو رویکرد افراطی، از منظر روایات، ناپسند و حتی خطرناک‌اند. - راه صحیح، پیروی از روش اهل‌بیت علیهم‌السلام است: حفظ اصول، رعایت مصلحت، و تعادل میان اعتقاد و عمل. ✍🏻عیسوند ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖چرا بعضی از اصحاب ائمه علیهم‌السلام ترک تقیه کردند؟ ✍🏻❝تقیه در اندیشه شیعه از واجبات شرعی به شمار می‌آید و در شرایط خاص، حفظ جان، مال و کیان اعتقادی فرد را ممکن می‌سازد. با این حال، پرسشی مطرح می‌شود: چرا برخی از یاران برجسته اهل بیت علیهم‌السلام، مانند جابر بن عبدالله انصاری و میثم تمار، در مواردی از تقیه استفاده نکردند و آشکارا به بیان عقاید خود پرداختند؟ 🔺جابر بن عبد الله الأنصاري ، وروي عن أبي جعفر عليه‌السلام أن الحجاج طلبه وقال : تلعن أبا تراب وأمر بقطع يديه ورجليه وقتله. و أقول: كان هؤلاء الأجلاء من خواص أصحاب الأئمة عليهم السلام كانوا مأذونين من قبل الأئمة عليهم السلام بترك التقية لمصلحة خاصة خفية، أو أنهم كانوا يعلمون أنه لا ينفعهم التقية و أنهم يقتلون على كل حال بأخبار المعصوم أو غيره، و التقية إنما تجب إذا نفعت مع أنه يظهر من بعض الأخبار أن التقية إنما تجب إبقاء للدين و أهله، فإذا بلغت الضلالة حدا توجب اضمحلال الدين بالكلية فلا تقية حينئذ و إن أوجب القتل كما أن الحسين عليه السلام لما رأى انطماس آثار الحق رأسا ترك التقية و المسالمة. 🔸علامه مجلسي رحمة‌الله‌علیه: جابر بن عبدالله انصاری، و از امام باقر (علیه‌السلام) روایت شده که حجاج، جابر بن عبدالله انصاری را خواست و گفت: «ابوتراب (لقب امام علی علیه‌السلام) را لعنت کن» و دستور داد که دست‌ها و پاهایش را قطع کرده و او را به قتل برسانند. علامه مجلسي رحمة‌الله‌علیه ادامه می‌دهد: این بزرگان از یاران خاص امامان (علیهم‌السلام) بودند و از سوی ایشان اجازه داشتند که تقیه را ترک کنند، به‌خاطر مصلحتی پنهان. یا اینکه می‌دانستند تقیه برایشان سودی ندارد و در هر صورت کشته خواهند شد، چه از طریق خبر معصوم یا غیر آن. تقیه زمانی واجب است که سودمند باشد. از برخی روایات برمی‌آید که تقیه برای حفظ دین و اهل دین واجب است. اما اگر گمراهی به حدی برسد که موجب نابودی کامل دین شود، دیگر تقیه جایز نیست—اگر به کشته شدن منجر شود. همان‌طور که امام حسین (علیه‌السلام) وقتی دید آثار حق کاملاً محو شده، تقیه و سازش را کنار گذاشت. 📚:مرآة العقول ج‏11، ص: 98 ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖اباحی‌گری ممنوع 🔺سمِعْتُ الرِّضَا ع يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ إِسْمَاعِيلَ قَالَ لِلصَّادِقِ ع يَا أَبَتَاهْ مَا تَقُولُ فِي الْمُذْنِبِ مِنَّا وَ مِنْ‏ غَيْرِنَا فَقَالَ ع لَيْسَ بِأَمانِيِّكُمْ وَ لا أَمانِيِّ أَهْلِ الْكِتابِ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِه‏ 🔸از حضرت رضا عليه السّلام شنيدم كه از پدرش حديث مي‌كرد كه اسماعيل به پدرش امام صادق عليه السّلام گفت: اى پدر- جان، نظر شما در باره گنهكار از ما خاندان و گنهكار از غير ما خاندان‏ چيست؟ فرمود: به آرزوهاى شما يا آرزوهاى اهل كتاب نيست، بلكه هر كس كار بدى انجام دهد سزاى آن را (بى ‏چون و چرا) خواهد ديد (نساء: 123). 📚: عيون أخبار ج‏2، ص: 235 ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖سالروز ازدواج پیامبر«صلی‌الله‌علیه‌وآله»با حضرت خدیجه‌«سلام‌الله‌علیها» 🔺وفي اليوم العاشر منه تزوج النبي صلى الله عليه واله بخديجة بنت خويلد ام المؤمنين رضي الله عنها لخمس وعشرين سنة من مولده 🔸مرحوم شیخ مفید رحمة‌الله‌علیه: در روز دهم از ربیع الاول، پیامبر «صلی‌الله‌علیه‌و‌آله» با خدیجه بنت خویلد، مادر مؤمنان رضی‌الله عنها، ازدواج کرد؛ در آن زمان، بیست و پنج سال از عمر پیامبر گذشته بود 📚 مسار الشيعة 49 ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi