🔶تحلیل ابعاد شخصیت علامه مصباح یزدی (ره)
✍مسلم گریوانی
✅کمتر شخصیتی در زمان معاصر، این حجم از ارادت از سویی، و مخالفت و مقاومت از سوی جریان دیگر نسبت به او به صورت توامان مطرح است. مرحوم آیت الله مصباح یزدی، نظیر سایر شخصیتهای رشد یافته در حوزه، یک شخصیت ذو وجوه و در برخی جهات مثل کار تشکیلاتی، منحصر به فرد است. در اینجا به جهات متعدد شخصیت آن مرحوم اشاره میکنیم:
1⃣ سلوک معنوی
محمدتقی مصباح یزدی در ساحت فردی، هم محمد است و ستوده، هم تقی است و پارسا، و هم در مسائل دینی و فکری برای دیگران، مصباح و روشنگر. ایشان از شاگردان عرفانی آیت الله بهجت و شیخ عباس قوچانی بود و خود دارای مراقبه و سلوک معنوی بود و برای آن برنامه داشت. بدون تردید مصباح در این عرصه یک سرمایه معنوی و اخلاقی و دارای خصال ارزشمند است. خصلتهایی که تحت الشعاع تحرکات و چه بسا ورودهای غلیظ سیاسیاش قرار گرفت.
وقتی بودجه موسسه ایشان مثل سایر موسسات قطع یا کاسته شد که کفاف حقوق پرسنل هم نمیکرد، نقل است که ایشان متذکر شدند مبادا کسی تعدیل یا اخراج شود بلکه همان بودجه اندک توزیع عادلانه شود.
2⃣ تکلیفگرایی
او یک فیلسوفِ متعبد، متشرع و تکلیف گرا بود لذا ستایش یا سرزنش دیگران تاثیری به حالش نداشت؛ همین خصلت البته در عرصه سیاسی برای ایشان یک ضعف بود، زیرا تکلیف مداری نیازمند عقلانیت و التفات به نتایج و بازخوردها باید باشد و گرنه نتیجه عکس میدهد و چنین هم شد او و جبهه پایداری در دوره ای از قلهی کنشگری سیاسی خود بابت این خصلت خود، افول کرده و زمین خورد!
3⃣ زمانشناسی کمنظیر
علامه مصباح، یک عالم و حوزویِ بروز و زمانشناس بود و از روحیهی آزاداندیشی علمی بالایی برخوردار بود، زمانیکه برخی روحانیون، غرب را باطل محض میدانستند او طلاب و دانشجویانش را طی فرصتهای مطالعاتی به کانادا و اروپا میفرستاد و خود وی مسلط به زبان و فلسفه و روان شناسی غرب بود.
4⃣ غیرت دینی
اما به همین میزان او آزاداندیش بود، مظهر غیرت، حمیّت و تعصب دینی نیز بود. اگر کسی شبهه ای درباره دین مطرح میکرد او آرام نبود شاید خواب راحت نداشت تا پاسخ دهد. نام یکی از آثارش این است: «جانها فدای دین». نمیدانم این خصلت او، گاهی دوزش کمی بالا میآمد! به همین دلیل بعضاً تفسیقِ روشنفکران و یا لعنِ دگراندیشان یکی از عادتهای برخی از شاگردان برجسته فلسفی او بود.
5⃣ اندیشهورزی و تولید علم
مصباح یک ایدئولوگ، تئوریسین و نظریه پرداز در عرصه علوم اسلامی و انسانی بود و توفیقات و گامهای خوبی در این زمینه برداشت. او به واقع علامه بود و در علوم مختلف، اشراف یا تخصص داشت و در برخی از آنها صاحبنظر بود. جامع علوم نقلی و حوزوی مثل فقه و اصول و علوم قرآنی؛ و علوم عقلی مثل کلام و فلسفه و اخلاق نظری بود. با این حال بسیار متواضع و خاکی بود هم به زبان، و هم در رفتار و عمل.
6⃣ سیاست و کار تشکیلاتی
کسی در دانش و تاثیرگذاری علامه مصباح در مناسبات علمی، فرهنگی و سیاسی ایران تردیدی ندارد. او یک روحانی تاثیرگذار و جریانساز بود.
زمانی که جریانهای سکولار و نیمه سکولار ایران در حال نق زدن از عملکرد نظام بودند او چراغ خاموش، در حال کادرسازی و تربیت نیرو بود. بعد از یکی دو دهه دیدیم اندیشه و جریان طیف علامه مصباح در تمام اضلاع و قوا و نهادهای کشور، پنجه انداخته است و آن جریانها هنوز در حال نق زدن!
اما معتقدم کسی از فعالان سیاسی به ویژه مخالفان فکری و سیاسیاش متوجه نشد که او دغدغه دین داشت نه سیاست! شاید اگر از این منظر با او مواجه می شدند، هرگز کاریکاتور او را نمی کشیدند و ترور شخصیت نمی کردند.
7⃣ آیا با اندیشه علامه مصباح میتوان تمدن ایجاد کرد؟!
👈به نظر میرسد با مجموع اندیشه علامه مصباح میشود تمدنی را نفی کرد بیآنکه تمدنی را ایجاد کرد! و یا به تعبیر دیگر با «اندیشه» او میتوان تمدنی را ایجاد کرد اما با «منش» سیاسی-اجتماعی او هرگز؛ زیرا نگرهی او مبتنی بر خطکشیِ حق و باطل است و دایره حق آنقدر ضیق می شود که فقط پیروان جبهه انقلاب و ولایت فقیه حق زیست اجتماعی-سیاسی دارند و این نگرش، رواداری و همزیستیِ ادیان، مکاتب، مذاهب و جریانها که یکی از محکمات قرآنی است را میستاند. نمیدانم چه بسا صرفا رفتار، منش و کنشِ تقابلی نیست، بلکه اندیشهی تنشزا و تقابلی است. به همین دلیل میبینیم ایشان در ساحت سیاست، معتقد به انتخاب اصلح میشوند.
🤲برای آن مرحوم که توانست در برابر جریانهای دگراندیش، التقاطی و انحرافی چون دژ مستحکم بایستند تمنّای حشر با اولیا را داریم.
#مصباح_یزدی #آیت_الله_مصباح
┈┈••✾❀🌸❀✾••┈┈
@barane_manaviyat
❤️چقدر این نام زیبا است!❤️
✅نمیدانید چقدر این نام زیبا است!😍 چقدر یاد حسین روحنواز است! فرشتگان آسمان از یاد #امام_حسین لذت میبرند، دعا میکنیم خدا این نعمت را از ما نگیرد؛ و محبت حسین را در دلهاى ما زیاد کند.
🔸 این #عشق❤️ که موهبت الهى است، سرمایه عظیمى است براى حرکت، رشد، ترقى، کسب معرفت و تحصیلِ سعادت دنیا و آخرت، این سرمایهاى است که مفت به دست ما رسیده؛ اما از همه عالم بیشتر میارزد، این سرمایه را خدا به ما داده تا با آن حرکت کنیم و تجارت کنیم و از آن استفاده کنیم، نه راکد بگذاریم.
📆 ۱۳۷۸/۲/۱۲
🎤 آیت الله #مصباح_یزدی(ره):
#میلاد_امام_حسین مبارک
#روز_پاسدار مبارک #ماه_شعبان
╔═📚📒═════════════╗
@barane_manaviyat بارانمعنویت
╚═════════════📖🔖═╝
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
🍎
#دیدار_با_بزرگان (۳۰)
موضع علامه مصباح در برابر عرفان
✅روزی به اتفاق برخی اساتید، از محضر مرحوم آیتالله مصباح یزدی پرسیدم: استاد! موضع علامه طباطبایی دربارۀ عرفان چی بود؟
گفتند:
پاسخ به این پرسش ساده نیست. نخست باید معنای عرفان را بگوییم و دید علامه دربارۀ عرفان نظری و عملی را بدانیم. سپس باید بدانیم آیا نظر ایشان را درست فهمیدیم یا خیر؟ آنچه بنده دربارۀ عرفان فهمیدم، و در کتاب در جستجوی عرفان اسلامی مطرح کردم، چیزهایی است که از ایشان یاد گرفتم و میتواند موضع علامه طباطبایی در عرفان باشد.
پرسیدم: آخر استاد! شما در این کتاب بسیار سخت گیرانه با عرفان برخورد کردید!🤭 ایشان با لبخند و سکوت عبور کردند!!😊
🔹توضیح این موضع و لبخند از این قراره که مرحوم مصباح بر خلاف استاد جوادی آملی و علامه حسنزاده، میانه خوبی با عرفان مصطلح نداشت و صرفا به تبیینهای اخلاقی و سلوکی از بیانات اهل بیت (ع) بسنده میکرد.
🎬برشی از آخرین دیدار با علامه #مصباح_یزدی آذر ۹۸، قم. به بهانه سالگرد مرحوم👆
#دیدارها
┈┈••✾❀🌸❀✾••┈┈
@moslem_garivani
┈┈••✾❀🌸❀✾••┈┈